<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Kader Sutlu on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Kader Sutlu on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@sutlukader?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*TcxQZ8kXGSpca7XhXrD8Zg.jpeg</url>
            <title>Stories by Kader Sutlu on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@sutlukader?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 05:17:31 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@sutlukader/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir QA Gözüyle BaaS: Servis Bankacılığını Anlamak ve Test Etmek]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/bir-qa-g%C3%B6z%C3%BCyle-baas-servis-bankac%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1-anlamak-ve-test-etmek-38feffa8b2ae?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/38feffa8b2ae</guid>
            <category><![CDATA[banking]]></category>
            <category><![CDATA[fintech]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[baas]]></category>
            <category><![CDATA[bankingqa]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 13:31:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-16T13:41:12.536Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>1. Banking as a Service (BaaS) Nedir?</h3><p>Banking as a Service (BaaS); bankacılık lisansına ve sermaye altyapısına sahip bankaların hesap açma, kart çıkarma, para transferi gibi finansal hizmetlerini API’ler (Uygulama Programlama Arayüzleri) aracılığıyla lisansı olmayan üçüncü taraf şirketlere (FinTech’ler, e-ticaret şirketleri, perakende markaları) sunması modelidir.</p><p>Bu model sayesinde bir şirket, bankacılık lisansı almak ve bir bankayı baştan kurmak gibi yüksek sermaye ve regülasyon yüküne girmeden müşterilerine kendi markası altında finansal çözümler sunabilir.</p><p><strong>BaaS ekosisteminin 3 ana oyuncusu</strong></p><ul><li><strong>Servis Bankası (Altyapı / Lisans Sahibi):</strong> Bankacılık lisansını, yasal uyumluluğu (KYC/AML) ve mevduat tutma altyapısını yöneten lisanslı banka.</li></ul><blockquote>Türkiye’deki örnek: Fibabanka.</blockquote><ul><li><strong>Arayüz Sağlayıcı (Hizmet Alan Marka):</strong> Banka API’lerini kendi uygulamasına entegre ederek son kullanıcıya finansal ürün sunan marka.</li></ul><blockquote>Türkiye’deki örnek: GetirFinans.</blockquote><ul><li><strong>Son Kullanıcı:</strong> Doğrudan bankayla muhatap olmadan, kullandığı uygulama üzerinden finansal işlemini saniyeler içinde tamamlayan müşteri.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/839/1*zi1UUtk0ztTJUmco_T0Wqw.png" /></figure><h4>2. Türkiye’de Durum: “Servis Modeli Bankacılığı”</h4><p>Türkiye’de BaaS’a karşılık gelen yapı, BDDK’nın “Dijital Bankaların Faaliyet Esasları ve Servis Modeli Bankacılığı Hakkında Yönetmelik” ile düzenlediği <strong>servis modeli bankacılığıdır</strong>. Bu yönetmelik 1 Ocak 2022&#39;de yürürlüğe girdi.</p><p><strong>GetirFinans &amp; Fibabanka:</strong> Türkiye’de bu çerçevede BDDK onayıyla faaliyete başlayan ilk örnek GetirFinans’tır. Bankacılık hizmetlerini (hesap, mevduat, kart, kredi) Fibabanka sunar. Kullanıcı deneyimini ve mobil uygulamayı GetirFinans geliştirir. Servis bankası Fibabanka, arayüz sağlayıcı GetirFinans’tır. Müşteri sözleşmesinde de bankacılık ürünlerinin servis bankası tarafından sunulduğu açıkça yazar.</p><blockquote>BaaS’ı tanımanın pratik ölçütü: <strong>Ürünü lisanslı banka mı sunuyor, ve ürün o uygulamadan mı edinilir (yoksa zaten var olan bir ürün mü uygulamaya bağlanıyor)?</strong> Banka sunuyor ve ürün uygulamadan edinilir ise BaaS / servis bankacılığıdır.</blockquote><h4>3. BaaS ile Karıştırılan Yapılar</h4><p>Aşağıdaki örneklerde ya ürün zaten var olan bir üründür ve uygulamaya bağlanmıştır, ya da ürünü banka değil başka bir lisanslı kuruluş sunmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/846/1*uxOuf3bwWP1hlr3TXV7j8g.png" /></figure><ul><li><strong>Muhasebe yazılımları:</strong> Banka hesap hareketlerini çekmesi veya tek tıkla ödeme başlatması açık bankacılık / banka entegrasyonudur. Yazılım kendi markasıyla banka ürünü sunmaz, kullanıcı zaten bankanın müşterisidir.</li><li><strong>İstanbulkart:</strong> Ulaşım kartı; TROY, Mastercard ve çeşitli iş ortaklarıyla yapılan entegrasyonlarla ödeme dünyasına açıldı. Bu bir ödeme entegrasyonudur, BaaS / servis bankacılığı yapısı değildir.</li><li><strong>Cüzdana kredi kartı tanımlama:</strong> Kart saklama ve ödeme altyapısıdır. Kartı kullanıcıya zaten kendi bankası vermiştir, cüzdan onu kullanır.</li><li><strong>Vodafone Pay:</strong> Vodafone’un kendi elektronik para kuruluşu çatısı altında çalışır. Banka iş birlikleri (örneğin Vodafone Pay’in Visa ve DenizBank ile çıkışı) kart/ağ ortaklığı niteliğindedir, servis bankacılığı değildir.</li><li><strong>Papara:</strong> Başından beri kendi elektronik para kuruluşu lisansıyla (2016) çalıştı, BaaS örneği değildir.</li></ul><h4>4. Gömülü Finans (Embedded Finance)</h4><p>Gömülü finans, ana işi bankacılık olmayan bir şirketin finansal hizmeti kendi ürününün içine yerleştirmesidir. Altyapı BaaS olabilir (GetirFinans gibi), ya da şirketin kendi lisansı olabilir.</p><p><strong>Örnek: TKPAY (THY)</strong></p><ul><li><strong>Eski yapı:</strong> THY’den bilet alırken kart bilgilerini her seferinde girmek, 3D Secure SMS’i beklemek.</li><li><strong>Dönüşüm:</strong> THY, finansal teknoloji iştiraki TKPAY’i Ağustos 2023&#39;te kurdu. TKPAY, Mart 2025&#39;te TCMB’den elektronik para kuruluşu faaliyet izni aldı.</li><li><strong>Sonuç:</strong> THY uygulamasına entegre TKPAY Cüzdan ile bilet ve ek hizmet ödemeleri uygulamadan çıkmadan yapılabiliyor. Bilet iadeleri cüzdana alınabiliyor, mil çevrimi ve QR ile ödeme yapılabiliyor.</li></ul><blockquote>Bu örnek BaaS’tan çok, bir markanın kendi lisanslı yapısıyla gömülü finans sunmasıdır.</blockquote><h4>5. Bir QA Gözüyle BaaS’ta Neleri Test Ederiz?</h4><p>BaaS’ta ekranı gören taraf (arayüz sağlayıcı) ile işlemi yapan taraf (servis bankası) farklı. Bu yüzden test ederken hata nerede çıkıyor, hangi tarafın sorumluluğunda, ve iki tarafın gösterdiği bilgi aynı mı diye bakmak gerekiyor.</p><p><strong>Önce test verisi: İki tarafta birden hazırlık</strong></p><p>BaaS’ta müşteri hem arayüz sağlayıcının hem servis bankasının sisteminde yaşar. Bu yüzden test için tek bir tarafta kullanıcı açmak yetmez. Aynı kişinin iki tarafta da tutarlı kaydı olmalıdır: kimlik bilgileri, hesap/IBAN, bakiye, kart ve KYC durumu gibi.</p><p><em>Test ederken:</em> Arayüz tarafında kullanıcı var ama bankada hesabın bakiyesi yoksa “para gönder” işlemi hata verir. Bu durum bir uygulama hatası olmayabilir; çünkü test verisinin eksikliğiyle oluşabilir. Bu yüzden testlere başlamadan önce verinin iki tarafta eşleştiğinden emin olmak gerekir.</p><p><strong>Ortak test seansı</strong></p><p>Hata bazen arayüz sağlayıcıda, bazen bankada, bazen ikisinin arasındaki entegrasyonda çıkar. Bu yüzden test tek firmanın kendi başına bitirebileceği bir iş değildir. İki firmanın ekiplerinin bir araya gelip ortak test seansı yapması gerekir.<br>Ortak seansa girmeden önce her ekip kendi tarafını tek başına test etmiş olmalıdır. Banka ekibi API’sini kendi sandbox’ında bağımsız olarak doğrulamış (örneğin istekleri doğrudan göndererek), arayüz sağlayıcı ekibi de kendi uygulamasını bankanın beklenen yanıtlarını taklit eden test verileriyle denemiş olmalıdır. Böylece ortak seansta çıkan bir hata büyük ihtimalle iki sistemin birleşiminden kaynaklanır. Basit hatalar için seans zamanı harcanmaz, hatanın kimde olduğu da daha kolay anlaşılır.</p><ul><li>Senaryolar ve test verisi birlikte belirlenir.</li><li>İşlem uçtan uca (uygulamadan bankaya ve geri) birlikte denenir.</li><li>Hata çıkarsa iki taraf aynı anda kendi loglarına bakar. Referans/işlem numarası, iki tarafın kaydını eşleştirmeyi sağlar.</li><li>Banka API’si yanlış yanıt döndürüyorsa bug’ı banka açar. İstek yanlış gönderiliyorsa ya da doğru yanıt ekranda yanlış gösteriliyorsa bug’ı arayüz sağlayıcı açar.</li></ul><p>Amaç, “benim tarafım çalışıyor” demek yerine işlemin iki sistemden geçerken doğru çalıştığını birlikte doğrulamaktır.</p><p><strong>Taraflardan biri test verisini sıfırlarsa</strong></p><p>Test verisi iki tarafta birbirine bağlı olduğu için, taraflardan biri kendi verisini sıfırladığında bu bağ kopar. Banka sandbox’ını temizlerse, arayüz tarafında kullanıcı kalır ama bankada karşılığı yoktur. Arayüz sağlayıcı kendi verisini sıfırlarsa, bankada eski kayıt kalır ve aynı bilgilerle yeniden kayıt denendiğinde “zaten kayıtlı” gibi hatalar çıkabilir. Bu durumda alınan hata bir uygulama hatası olmayabilir, yarım kalmış test verisinin sonucu olabilir.</p><p><em>Test ederken:</em> Beklenmedik bir “hesap bulunamadı” veya “kayıt zaten var” hatası aldığında, bug açmadan önce iki tarafta da verinin hâlâ eşleşip eşleşmediğine bak.</p><p>Bunu önlemek için:</p><ul><li>Sıfırlama planlıysa diğer tarafa önceden haber verilir.</li><li>Sıfırlama mümkünse iki tarafta birlikte yapılır.</li><li>Hangi test kullanıcısının hangi hesapla eşleştiği bir yerde kayıtlı tutulur, böylece sıfırlamadan sonra yeniden kurulabilir.</li><li>Sıfırlamadan sonra gerçek testlere başlamadan önce kısa bir duman testi yapılır (örneğin giriş yap, bakiye gör, küçük bir transfer yap).</li></ul><p><strong>Veri tutarlılığı</strong></p><ul><li>Uygulamada görünen bakiye, hesap hareketi ve kart limiti bankadaki kayıtla aynı mı?</li><li><em>Test ederken:</em> Para gönderdikten hemen sonra bakiye güncelleniyor mu?</li></ul><p><strong>İşlem durumları</strong></p><ul><li>Bekleyen, başarılı, başarısız, iade edilmiş durumlar ekranda doğru mu?</li><li><em>Test ederken:</em> Zaman aşımında kullanıcıya “başarısız” gösterilip para bankada çıkmış olabilir mi?</li></ul><p><strong>Mükerrer işlem (idempotency)</strong></p><ul><li><em>Test ederken:</em> “Para gönder” butonuna iki kez basılırsa veya zaman aşımından sonra istek tekrar gönderilirse işlem iki kez gerçekleşiyor mu?</li></ul><p><strong>API hata yönetimi</strong></p><ul><li>Banka API’si hata döndürürse, yavaş kalırsa veya bakımdaysa kullanıcıya anlaşılır mesaj gösteriliyor mu? Banka hata kodları kullanıcıya doğru çevriliyor mu?</li></ul><p><strong>Müşteri tanıma (KYC) ve onboarding</strong></p><ul><li>Kimlik doğrulama, red/onay durumları ve yarım kalan başvurunun devamı doğru çalışıyor mu?</li></ul><p><strong>Limitler ve kurallar</strong></p><ul><li>Günlük/aylık limitler, minimum/maksimum tutarlar ve çalışma saatleri dışındaki işlemler uygulamada ve bankada aynı mı?</li></ul><p><strong>Yasal ve marka metinleri</strong></p><ul><li>Ekranlarda, SMS’lerde ve sözleşmelerde servis bankasının adı doğru görünüyor mu? Bilgilendirme metinleri ve sözleşmeler doğru sürümle geliyor mu?</li></ul><p><strong>Yetkilendirme ve güvenlik</strong></p><ul><li>Oturum/token süreleri, başkasının hesabına erişim engeli, OTP doğrulaması kontrol edilir. IBAN ve kart numarası gibi veriler ekranda ve loglarda maskeleniyor mu?</li></ul><p><strong>Mutabakat</strong></p><ul><li>Gün sonunda arayüz sağlayıcı ile banka kayıtları tutuyor mu? Bankada olup uygulamada görünmeyen (veya tersi) işlem nasıl yakalanıyor?</li></ul><p><strong>Test ortamı</strong></p><ul><li>Servis bankasının sandbox’ı gerçeğe ne kadar yakın? Hata, gecikme ve red senaryoları sandbox’ta üretilebiliyor mu?</li></ul><p><strong>Bug raporu yazarken</strong></p><ul><li>İsteğin hangi servise gittiğini, hangi yanıtı aldığını ve işlem/referans numarasını rapora eklemek, sorunun arayüzde mi bankada mı olduğunu hızlı anlamayı sağlar.</li></ul><h4>Sonuç</h4><p>BaaS, bankacılık ürünlerini lisanslı bir bankanın altyapısıyla, lisansı olmayan bir markanın uygulamasında sunma modeli. Türkiye’de bunun karşılığı BDDK’nın düzenlediği <strong>servis modeli bankacılığı</strong>, ilk örneği de GetirFinans ve Fibabanka iş birliği.</p><p>Araştırırken en çok şunu öğrendim: Finans uygulamalarında gördüğümüz her entegrasyon BaaS değil. Muhasebe yazılımlarının banka entegrasyonu, İstanbulkart’ın ödeme ağlarına açılması, cüzdana kart tanımlama ve Vodafone Pay, TKPAY gibi e-para kuruluşları farklı kavramlar. Ayırmak için kendime iki soru soruyorum: <strong>Ürünü lisanslı banka mı sunuyor? Ürün o uygulamadan mı edinilir, yoksa zaten var olan bir ürün mü uygulamaya bağlanıyor?</strong> İki sorunun cevabı da “banka sunuyor, uygulamadan edinilir” ise BaaS’tır.</p><p>Bir QA gözüyle BaaS’ı özel kılan şey, ekranı gösteren taraf ile işlemi yapan tarafın farklı olması. Bu yüzden testte sadece “uygulama çalışıyor mu?” diye bakmak yetmiyor. Test verisini iki tarafta eşleşecek şekilde hazırlamak, taraflardan biri veriyi sıfırladığında bağın kopabileceğini bilmek ve iki firmanın ortak test seansı yapması gerekiyor. Bunların yanında bakiye ve işlem durumlarının bankayla tutarlılığına, mükerrer işlemlere, API hatalarının kullanıcıya nasıl yansıdığına, yasal metinlerde servis bankasının doğru görünmesine ve gün sonu mutabakatına da bakmak gerekiyor. Bug raporlarında işlemin hangi servise gittiğini ve referans numarasını yazmak da hatanın kimin tarafında olduğunu hızlı anlamayı sağlıyor.</p><h4>Kaynaklar</h4><ul><li><a href="https://webrazzi.com/2024/08/27/getirfinans-ve-fibabanka-servis-modeli-bankaciligi-icin-bddk-izni-aldi/">GetirFinans ve Fibabanka, servis modeli bankacılığı için BDDK izni aldı (Webrazzi)</a></li><li><a href="https://www.getirfinans.com/hakkimizda">GetirFinans hakkımızda</a></li><li><a href="https://webrazzi.com/2025/03/28/turk-hava-yollari-elektronik-para-ve-odeme-hizmetleri-as-tcmbden-faaliyet-izni-aldi/">Türk Hava Yolları Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş., TCMB’den faaliyet izni aldı (Webrazzi)</a></li><li><a href="https://www.turkishairlines.com/tr-us/tkpay-cuzdan/">TKPAY Cüzdan (THY)</a></li><li><a href="https://webrazzi.com/2020/09/03/vodafone-dan-denizbank-ve-visa-is-birligiyle-hayata-gecirilen-dijital-odeme-cozumu-vodafone-pay/">Vodafone’dan Denizbank ve Visa iş birliğiyle Vodafone Pay (Webrazzi)</a></li><li><a href="https://www.forbes.com.tr/ekonomi/merkez-bankasi-ndan-papara-adimi">TCMB’den Papara kararı (Forbes Türkiye)</a></li><li><a href="https://www.forbes.com.tr/ekonomi/tmsf-papara-nin-bagli-oldugu-ppr-holding-i-satisa-cikariyor">TMSF Papara’yı satışa çıkarıyor, faaliyet izni mahkeme kararıyla geri geldi (Forbes Türkiye)</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=38feffa8b2ae" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[QA Gözüyle Bankacılık Domain Bilgisi]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/qa-g%C3%B6z%C3%BCyle-bankac%C4%B1l%C4%B1k-domain-bilgisi-d85de05f40b6?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d85de05f40b6</guid>
            <category><![CDATA[banking-industry]]></category>
            <category><![CDATA[financial-system]]></category>
            <category><![CDATA[payment-processing]]></category>
            <category><![CDATA[tcmb-bddk-bkm]]></category>
            <category><![CDATA[qa-testing]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 09 Nov 2026 14:52:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-09T14:52:56.321Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bankacılıkta bir hata, çoğu zaman sadece bir hata olarak kalmaz. Yanlış giden bir transfer, mükerrer çekilen bir tutar ya da gün sonunda tutmayan bir bakiye, doğrudan müşterinin parasına, bankanın itibarına ve regülasyon yükümlülüklerine dokunur. Bu yüzden bankacılık sektöründe QA rolü, “uygulama çalışıyor mu?” sorusunun çok ötesinde bir sorumluluk taşıyor: işin kurallarını, risklerini ve istisnalarını bilmeden iyi test yazmak mümkün değil.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/358/0*aog9kK2ShiVvoDFf.gif" /></figure><p>Bir QA olarak bu sektörde ilerlemek istiyorsam, test senaryosu yazmanın yanında alan bilgisini de edinmem gerektiğini fark ettim. Bu yazıda bankacılık sektöründe en sık karşılaşılan kısaltmaları topluyorum.</p><p>Sözlüğü de biraz farklı kurdum: Terimleri tanımlıyor, test açısından kritik olanların altına “test ederken neye bakılır” notunu ekliyorum. Çünkü bir terimin açılımını bilmek yeterli değil. Asıl soru şu: <strong>bu terim test edilirken neyi değiştiriyor?</strong></p><h3>1. Transfer Türleri ve Protokoller</h3><p><strong>FAST:</strong> Fonların Anlık ve Sürekli Transferi. Farklı bankalar arasında 7/24 anında gerçekleşen para transferi sistemidir ve TCMB tarafından işletilir.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> limit sınırındaki değerler (limit tutarı, limit tutarı + 1 kuruş), alıcı bankanın yanıt vermediği (timeout) durumda paranın blokede kalıp kalmadığı, aynı transferin çift tıklamayla iki kez gitmesi, EFT ile farkı.</blockquote><p><strong>EFT:</strong> Elektronik Fon Transferi. Farklı bankalar arasında yapılan standart para transferidir. FAST gibi bunu da TCMB işletir.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> çalışma saatleri dışında verilen talimatın davranışı, resmi tatil ve hafta sonu, kesim saatinde verilen talimat.</blockquote><p><strong>SWIFT:</strong> Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication. Uluslararası para transferlerinde kullanılan küresel mesajlaşma ağıdır.</p><p><strong>ACH:</strong> Automated Clearing House. ABD’deki bankalararası elektronik takas sistemidir. Kartlı ödemeyle değil, havale/EFT benzeri transferlerle ilgilidir.</p><h3>2. Hesap ve Kimlik Tanımlayıcıları</h3><p><strong>IBAN:</strong> International Bank Account Number (Uluslararası Banka Hesap Numarası).</p><blockquote><em>Test ederken:</em> mod-97 kontrol hanesi, TR + 24 hane (toplam 26 karakter) formatı, boşluklu ve küçük harfle giriş, kontrol hanesi hatalı IBAN, başka ülke IBAN’ı.</blockquote><p><strong>KOLAS:</strong> Kolay Adresleme Sistemi. FAST üzerinde çalışan bir adresleme sistemidir. IBAN ezberlemeye gerek kalmadan telefon, TCKN veya e-posta gibi bilgilerle alıcıyı bulmayı sağlar.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> sistemde kayıtlı olmayan telefon/e-posta ile sorgu, birden fazla bankada kayıtlı alias, alias değiştikten sonra eski bilgiyle transfer.</blockquote><p><strong>TCKN:</strong> Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası.</p><p><strong>VKN:</strong> Vergi Kimlik Numarası. Şirketler ve tüzel kişiler için kullanılır.</p><blockquote><em>Test ederken (TCKN / VKN):</em> hane sayısı (11 / 10), algoritmik doğrulama, harf ve boşluk girişi, bireysel/kurumsal alan ayrımı.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/0*zHilM69Sn-Pc8qgI.gif" /></figure><h3>3. Güvenlik ve Doğrulama</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/0*NkPYdjwHIjhFtKKu.gif" /></figure><p><strong>OTP:</strong> One-Time Password. SMS, mobil onay veya uygulama üzerinden gelen tek kullanımlık doğrulama şifresidir.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> süre dolması, tekrar gönder bekleme süresi, yeni kod gelince eskisinin geçersiz olması, yanlış denemede kalan hak ve hak bitince kilitlenme (<em>Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi için:</em> <a href="https://medium.com/@sutlukader/api-g%C3%BCvenli%C4%9Finin-g%C3%B6r%C3%BCnmez-kahraman%C4%B1-rate-limiting-h%C4%B1z-s%C4%B1n%C4%B1rland%C4%B1rma-125fd4d85df6?sharedUserId=sutlukader"><strong>Rate Limiting</strong></a> yazımı okuyabilirsiniz).</blockquote><p><strong>2FA:</strong> Two-Factor Authentication (İki Aşamalı / İki Faktörlü Doğrulama).</p><p><strong>KYC:</strong> Know Your Customer (Müşterini Tanı). Dijital onboarding ve kimlik doğrulama süreçlerinde kullanılan yasal bir zorunluluktur.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> eksik veya süresi geçmiş kimlik, onboarding akışının yarıda bırakılıp devam edilmesi, doğrulama başarısız olunca kullanıcıya gösterilen yönlendirme.</blockquote><p><strong>AML:</strong> Anti-Money Laundering (Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi). Kara para ve şüpheli işlem denetim kurallarını kapsar. Şüpheli işlem bildirimi yapıldığı bilgisi müşteriye açıklanamaz.</p><blockquote>Test ederken: şüpheli işlem kuralını tetikleyen tutar ve sıklık senaryoları, tetiklenince işlemin bekletilmesi ve müşteriye gösterilen mesajın nötr olması (şüpheyi ele vermemesi, “şüpheli”, “inceleme”, “bildirim” gibi ifadeler içermemesi).</blockquote><h3>4. Kurumlar, Teknik Altyapı ve Sektörel Modeller</h3><p><strong>TCMB:</strong> Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. EFT ve FAST sistemlerini işletir.</p><p><strong>BDDK:</strong> Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu.</p><p><strong>BKM:</strong> Bankalararası Kart Merkezi. Banka ve kredi kartı ödemelerinin bankalar arası takas ve mutabakatını sağlayan kuruluştur.</p><p><strong>KKB:</strong> Kredi Kayıt Bürosu. Müşterilerin finansal geçmişini ve kredi verilerini toplayan merkezdir.</p><p><strong>Findeks:</strong> KKB tarafından sunulan, bireylerin ve kurumların kredi notunu gösteren raporlama platformudur.</p><p><strong>BaaS:</strong> Banking as a Service (Servis Bankacılığı). Banka lisansı olmayan veya finans dışı kuruluşların, bankanın altyapısını API’ler üzerinden kullanarak finansal hizmet sunmasıdır.</p><p><strong>Açık Bankacılık (Open Banking):</strong> Müşterinin onayıyla finansal verilerinin API’ler aracılığıyla üçüncü taraf sağlayıcılarla güvenli şekilde paylaşılması ve işlem yapılabilmesidir.</p><p><strong>API:</strong> Application Programming Interface. Mobil uygulama ile banka sistemlerinin haberleşmesini sağlayan arayüzdür.</p><p><strong>PCI-DSS:</strong> Payment Card Industry Data Security Standard. Kredi, banka ve ön ödemeli dahil tüm kart türlerine ait verilerin güvenliğini sağlayan küresel standarttır.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> kart numarasının ekranda, logda ve ekstrede maskelenmesi, CVV’nin hiçbir yerde saklanmaması ve loglanmaması.</blockquote><h3>5. Kartlı Ödeme Sistemleri ve İşlem Türleri</h3><p><strong>Kanal (Channel):</strong> Müşterinin bankacılık hizmetlerine eriştiği tüm temas noktalarıdır: Mobil Şube, İnternet Şubesi, ATM, Çağrı Merkezi/IVR, Fiziki Şube vb.</p><p><strong>On-Us:</strong> Kendi bankamızın kartıyla, yine kendi bankamıza ait POS veya ATM’de yapılan işlemdir. Bankalararası takas ve interchange ücreti oluşmaz.</p><p><strong>Not-On-Us (Off-Us):</strong> Farklı bir bankanın kartıyla bizim bankamızın POS/ATM’sinde ya da tam tersi durumda yapılan bankalararası işlemdir.</p><blockquote><em>Test ederken (On-Us / Not-On-Us):</em> iki senaryo için ayrı test verisi, komisyon ve masraf farkı, bankalararası işlemde onay/iptal sürecinin karşı banka tarafıyla uyumu.</blockquote><p><strong>POS / VPOS:</strong> Point of Sale / Virtual Point of Sale. Fiziki ve sanal POS ödeme altyapılarıdır.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> 3D Secure akışı (kart sahibinin ek doğrulama adımı: başarılı, başarısız, kullanıcı ekranı kapatırsa), ödeme sonrası timeout, aynı siparişin iki kez gönderilmesi, iptal/iade.</blockquote><p><strong>EOD / BOD:</strong> End of Day / Beginning of Day. Gün sonu ve gün başı işlemleridir. Banka sistemlerinin muhasebe mutabakatını yaptığı kritik zaman dilimleridir.</p><blockquote><em>Test ederken:</em> gün sonu sırasında gelen işlemin hangi güne yazıldığı, tarih geçişinde (23:59 → 00:00) yapılan işlem, bakiyenin tutarlılığı, valör tarihi.</blockquote><p><strong>ATM:</strong> Automated Teller Machine (Otomatik Vezne Makinesi / Bankamatik).</p><p>Bir terimi bilmek ile onun test edilecek tarafını görmek arasında fark var. Bu seride her konuya “bunu nasıl doğrularım?” sorusuyla yaklaşmaya çalışıyorum.</p><p>Daha fazla terim için: <a href="https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Banka+Hakkinda/Egitim-Akademik/Terimler+Sozlugu/"><strong>TCMB Terimler Sözlüğü</strong></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d85de05f40b6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[API Güvenliğinin Görünmez Kahramanı: Rate Limiting (İstek Sınırlandırma)]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/api-g%C3%BCvenli%C4%9Finin-g%C3%B6r%C3%BCnmez-kahraman%C4%B1-rate-limiting-h%C4%B1z-s%C4%B1n%C4%B1rland%C4%B1rma-125fd4d85df6?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/125fd4d85df6</guid>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[owasp]]></category>
            <category><![CDATA[rate-limiting]]></category>
            <category><![CDATA[api-security]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Nov 2026 19:04:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-04T19:32:33.596Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bir web sitesine girdiğinizde veya bir mobil uygulama kullandığınızda, arka planda devasa bir iletişim trafiği yaşanır. Ekranda gördüğünüz her buton, her fotoğraf ve her bilgi sunuculardan <strong>API (Application Programming Interface)</strong> adı verilen dijital köprüler vasıtasıyla çekilir.</p><p>Peki, bu köprüden aynı anda yüz binlerce istek geçmeye çalışırsa veya bir saldırgan bu köprüye saniyede binlerce sahte istek bombalarsa ne olur?</p><p>İşte tam bu noktada devreye <strong>Rate Limiting (İstek Sınırlandırma)</strong> girer. Bu yazıda Rate Limiting kavramını, güvenlikteki önemini, hangi ekranlarda nasıl test edileceğini ve bir <strong>Yazılım Test Mühendisi (QA)</strong> gözüyle performans testlerinden farkını adım adım inceleyeceğiz.</p><h3>1. Günlük Hayattan Bir Analoji: Banka Gişesi ve Güvenlik Görevlisi</h3><p>Rate Limiting kavramını zihnimizde canlandırmak için bir banka şubesini hayal edelim:</p><ul><li><strong>Sistem / Sunucu:</strong> Banka şubesi.</li><li><strong>Kullanıcı:</strong> İşlem yapmak için sıra bekleyen müşteri.</li><li><strong>API:</strong> Müşterinin talebini gişe memuruna ileten sistem.</li><li><strong>Rate Limiter (İstek Sınırlayıcı):</strong> Kapıdaki güvenlik görevlisi.</li></ul><p>Normal şartlarda müşteriler sırayla içeri girer ve işlemlerini yapar. Ancak bir kişinin sırayı suistimal edip gişeye saniyede 100 tane dilekçe uzattığını düşünün. Gişe memuru tıkanır, diğer müşteriler hizmet alamaz ve banka kilitlenir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/460/1*ik89Gl3C3-VuxHjHRDORrA.png" /></figure><p>İşte <strong>Rate Limiter</strong>, tam kapıda duran güvenlik görevlisidir. Gişeye yaklaşan kişiye bakar ve der ki:</p><blockquote>“Dur bakalım! Sen son 1 dakika içinde 5 kez işlem yaptın. Kurallarımıza göre 1 dakikada en fazla 5 işlem yapabilirsin. Lütfen kenarda 60 saniye bekle!”</blockquote><p>Siber dünyada bu kurala uymadığınızda sunucu size şu cevabı verir: <strong>HTTP 429 Too Many Requests (Çok Fazla İstek Atıldı)</strong>.</p><h3>2. Rate Limiting Neden Hayatidir?</h3><p>Eğer bir web uygulamasında bu sınırlama yoksa, sistem şu tehlikelere açık hale gelir:</p><ol><li><strong>Brute-Force (Kaba Kuvvet) Şifre Deneme Saldırıları:</strong> Saldırganlar bir bot yazılımı kullanarak hesabınızın şifresini bulmak için saniyede 1.000 farklı şifre dener. Rate Limiting varsa, 5. denemeden sonra sistem kapıyı kapatır.</li><li><strong>Sistem Çökmeleri (DoS):</strong> Sunucunun taşıyabileceğinden fazla istek gönderilerek sistem yanıt veremez hale getirilir.</li><li><strong>Maddi Kayıp (Sınırsız Kaynak Tüketimi):</strong> Kullanıcıya SMS doğrulama kodu gönderen bir buton düşünün. Botlar bu butona 100.000 kez basarsa, şirket her SMS için para ödediğinden devasa bir faturayla karşılaşır.</li></ol><h3>3. OWASP Standartlarında Rate Limiting</h3><p>Yazılım güvenliğinde en çok başvurulan kaynaklardan biri, kâr amacı gütmeyen açık bir topluluk olan OWASP’tır (Open Worldwide Application Security Project). OWASP, en sık karşılaşılan API güvenlik açıklarını listeler:</p><ul><li><strong>API4:2023 — Unrestricted Resource Consumption (Sınırsız Kaynak Tüketimi):</strong> API’lere gelen istek sayısına veya boyutuna sınır konulmaması durumudur. Rate Limiting mekanizmasının hiç olmaması veya yanlış kurgulanması doğrudan bu kategoriye girer.</li><li><strong>API2:2023 — Broken Authentication:</strong> Giriş yapma (/login) veya şifre sıfırlama sayfalarındaki sınırlama eksikliklerini ifade eder.</li></ul><h3>4. Hangi Ekranlarda ve API Uç Noktalarında (Endpoints) Test Edilmelidir?</h3><p>Bir web veya mobil uygulamada rate limit olmaması en çok şu hassas noktalarda risk yaratır ve bir test mühendisinin ilk bakması gereken yerler buralardır:</p><h4>A. Giriş (Login) ve Kayıt Ol (Sign-up) Ekranları</h4><ul><li><strong>Hedef API:</strong> POST /api/v1/login veya POST /api/v1/register</li><li><strong>Neden Test Edilmeli?:</strong> Saldırganların otomatik botlar yazarak binlerce şifre denemesini (Brute-Force / Credential Stuffing) engellemek için.</li><li><strong>Test Senaryosu:</strong> Aynı kullanıcı adı veya IP üzerinden kısa sürede (örn. 10 saniye içinde) 10–15 yanlış şifreyle giriş denemesi yapılır. Sistem 5. denemeden sonra 429 Too Many Requests veya geçici IP blokajı (Account Locked) atmalıdır.</li></ul><h4>B. Şifre Sıfırlama ve SMS/OTP Doğrulama Kodları</h4><ul><li><strong>Hedef API:</strong> POST /api/v1/auth/forgot-password veya POST /api/v1/send-sms</li><li><strong>Neden Test Edilmeli?:</strong> Kötü niyetli kişilerin hedef alınan bir telefon numarasına veya e-postasına arka arkaya binlerce SMS/E-posta göndererek hem şirkete maliyet yaratmasını hem de kullanıcıyı taciz etmesini engellemek için.</li><li><strong>Test Senaryosu:</strong> “Şifremi Unuttum” butonuna arka arkaya 1 saniye arayla 10 kez tıklanır. Sistem, <em>“Lütfen 60 saniye sonra tekrar deneyin”</em> uyarısı vermeli veya arkadaki API 429 döndürmelidir.</li></ul><h4>C. Arama (Search) ve Filtreleme Uç Noktaları</h4><ul><li><strong>Hedef API:</strong> GET /api/v1/search?query=telefon</li><li><strong>Neden Test Edilmeli?:</strong> Rakip firmaların veya botların sitenizin tüm veritabanını kazımasını (Data Scraping) önlemek için.</li><li><strong>Test Senaryosu:</strong> Otomasyon scripti ile saniyede 50 farklı arama isteği atılır. Rate limiter, bot trafiğini sezerek IP’yi geçici olarak kısıtlamalıdır.</li></ul><h3>5. Uygulamalı Örnek: Basit Bir Rate Limiter Nasıl Çalışır?</h3><p>Gelin, konuyu iyice somutlaştırmak için Python diliyle yazılmış mini bir API sunucusu koduna bakalım.</p><p>/api/login uç noktasına bir kullanıcı <strong>1 dakika içinde en fazla 5 istek</strong> atabilir.</p><pre>from flask import Flask, jsonify, request<br>import time<br><br>app = Flask(__name__)<br><br># İstekleri ve zamanlarını hafızada tutacak sözlük<br>request_history = {} <br><br>LIMIT = 5      # Maksimum izin verilen istek sayısı<br>WINDOW = 60    # Zaman penceresi (saniye)<br><br>VALID_USER = {<br>    &quot;email&quot;: &quot;kader@test.com&quot;,<br>    &quot;password&quot;: &quot;sifre123&quot;<br>}<br><br>@app.route(&#39;/api/login&#39;, methods=[&#39;POST&#39;])<br>def login():<br>    client_ip = request.remote_addr  <br>    current_time = time.time()       <br>    <br>    if client_ip not in request_history:<br>        request_history[client_ip] = []<br>    <br>    # 60 saniyeden eski istekleri temizle<br>    request_history[client_ip] = [t for t in request_history[client_ip] if current_time - t &lt; WINDOW]<br>    <br>    # 1. LİMİT KONTROLÜ<br>    if len(request_history[client_ip]) &gt;= LIMIT:<br>        response = jsonify({<br>            &quot;status&quot;: &quot;Error&quot;,<br>            &quot;message&quot;: &quot;Çok fazla istek attınız! Lütfen 1 dakika bekleyin.&quot;,<br>            &quot;remaining_attempts&quot;: 0<br>        })<br>        response.status_code = 429<br>        response.headers[&#39;Retry-After&#39;] = &#39;60&#39;<br>        return response<br>        <br>    # İsteği kaydet<br>    request_history[client_ip].append(current_time)<br>    <br>    # Kalan hakkı hesapla (Toplam limit - o anki istek sayısı)<br>    remaining_attempts = LIMIT - len(request_history[client_ip])<br><br>    # 2. ŞİFRE KONTROLÜ<br>    data = request.get_json(silent=True) or {}<br>    email = data.get(&quot;email&quot;)<br>    password = data.get(&quot;password&quot;)<br><br>    if email != VALID_USER[&quot;email&quot;] or password != VALID_USER[&quot;password&quot;]:<br>        return jsonify({<br>            &quot;status&quot;: &quot;Error&quot;,<br>            &quot;message&quot;: f&quot;Geçersiz e-posta veya şifre!&quot;,<br>            &quot;remaining_attempts&quot;: remaining_attempts<br>        }), 401  # Unauthorized<br><br>    # BAŞARILI GİRİŞ<br>    return jsonify({<br>        &quot;status&quot;: &quot;Success&quot;,<br>        &quot;message&quot;: &quot;Giriş başarılı, hoş geldiniz!&quot;,<br>        &quot;remaining_attempts&quot;: remaining_attempts<br>    }), 200<br><br>if __name__ == &#39;__main__&#39;:<br>    app.run(port=5000)</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6euXjaCzCzqgAflmMdHPHQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wmsO-b1MRZWqzpaxFlRYwQ.png" /><figcaption>İlk 5 istekte valid_user bilgileri ile bizim gönderdiğimiz giriş bilgilerimiz kontrol ediliyor. Gönderilen her istek (başarılı veya başarısız fark etmeksizin) ile hakkımız 1 eksiliyor. En sonunda hakkımız bittiğinde 60 sn. beklememiz gerektiğiyle ilgili bir bilgilendirme notu gösteriliyor.</figcaption></figure><h3>6. Bir Yazılım Test Mühendisi (QA) Bu Durumu Nasıl Test Eder?</h3><p>Bir QA mühendisi olarak göreviniz sadece sistemin doğru çalıştığını (Positive Testing) değil, sınır şartlarında ve hatalı kullanımlarda nasıl davrandığını (Negative Testing) da doğrulamaktır.</p><h4>A. Adım Adım Manuel Test Senaryosu</h4><ul><li><strong>Adım 1 (Başarılı Giriş):</strong> Postman ile /api/login uç noktasına doğru e-posta ve şifreyle 1. isteği gönderin.</li></ul><blockquote><em>Beklenen Sonuç:</em> HTTP 200 OK, remaining_attempts: 4 ve başarılı giriş mesajı.</blockquote><ul><li><strong>Adım 2 (Hatalı Şifre ve Hak Takibi):</strong> Yanlış bir şifreyle birkaç kez daha istek atın.</li></ul><blockquote><em>Beklenen Sonuç:</em> HTTP 401 Unauthorized (&quot;Geçersiz e-posta veya şifre!&quot;) dönerken, yanıttaki remaining_attempts değerinin azaldığını (örneğin 3, 2...) görün.</blockquote><ul><li><strong>Adım 3 (Limit Aşaması — Kritik Adım):</strong> Haklarınız bitene kadar (toplam 5 istek olacak şekilde ister doğru ister yanlış şifreyle) istek atmaya devam edin ve 6. isteği gönderin.</li></ul><blockquote><em>Beklenen Sonuç:</em> Sunucu şifreye bakmaksızın isteği engellemeli ve HTTP 429 Too Many Requests dönmelidir. Yanıtta remaining_attempts: 0 ve başlıkta Retry-After: 60 yer almalıdır.</blockquote><ul><li><strong>Adım 4 (Zaman Aşımı Doğrulaması):</strong> 60 saniye bekledikten sonra tekrar istek gönderin.</li></ul><blockquote><em>Beklenen Sonuç:</em> Zaman penceresi sıfırlandığı için sistem tekrar normal kimlik doğrulama akışına (200 veya 401) dönmelidir.</blockquote><h4>B. Pratik Araçlarla Test Yöntemleri</h4><p><strong>Yöntem 1: Postman (Collection Runner) ile Test</strong></p><ul><li><strong>İsteği Hazırla:</strong> /api/login isteğini Postman’e ekleyin. Body kısmına email ve password içeren bir JSON ekleyin.</li><li><strong>Runner’ı Aç:</strong> Koleksiyona sağ tıklayıp “Run collection” seçeneğini seçin.</li><li><strong>Iteration (Döngü) Ayarla:</strong> İsteğin 10 kez arka arkaya çalışmasını ayarlayın (Delay değerini 0 ms yapın).</li><li><strong>Sonucu İncele:</strong> İlk birkaç istekte şifre durumuna göre 200 veya 401 alırken, limit dolduktan sonraki isteklerde sunucunun 429 Too Many Requests döndürdüğünü gözlemleyin.</li></ul><p><strong>Yöntem 2: Burp Suite (Intruder) ile Güvenlik Testi</strong></p><ul><li><strong>Proxyle Yakala:</strong> İstek atarken Burp Suite ile araya girip isteği yakalayın.</li><li><strong>Intruder’a Gönder:</strong> İsteği “Send to Intruder” diyerek gönderin.</li><li><strong>Payload Ekle:</strong> Şifre alanına farklı kombinasyonlar ekleyip Sniper saldırı türünü seçin.</li><li><strong>Saldırıyı Başlat:</strong> İstek hızını artırıp saldırıyı başlatın.</li><li><strong>Analiz:</strong> Sonuç tablosundaki Status sütununda isteklerin ilk başta 401 Unauthorized döndüğünü, ancak rate limit eşiği aşıldığı an 429 koduna geçtiğini doğrulayın. (Bu test, sistemin brute-force saldırılarına karşı ne kadar dirençli olduğunu kanıtlar).</li></ul><blockquote>(Not: Bu tarz güvenlik testleri yalnızca resmi yetkiniz ve izniniz olan sistemlerde gerçekleştirilmelidir).</blockquote><h4>C. Test Sonucunda “Başarılı” Demek İçin Ne Aramalıyız?</h4><p>Bir test mühendisi olarak raporda sadece 429 kodunu görmek yetmez, şu detayları da doğrulamalısınız:</p><ul><li><strong>Doğru HTTP Status Code Uyumu:</strong> Normal durumlarda 200 OK veya 401 Unauthorized dönerken, sınır aşıldığında kesinlikle 429 Too Many Requests dönmelidir (500 Internal Server Error çökme demektir, kabul edilemez!).</li><li><strong>Retry-After Header Bilgisi:</strong> Yanıt başlıklarında kullanıcının ne kadar süre beklemesi gerektiğini belirten Retry-After: 60 alanının varlığı.</li><li><strong>UX Destekli Kalan Hak (</strong><strong>remaining_attempts):</strong> Yanıt gövdesinde kullanıcının kalan deneme hakkının şeffaf bir şekilde iletiliyor olması.</li></ul><h3>7. Sık Karıştırılan İkili: Yük &amp; Stres Testleri vs. Rate Limiting</h3><p>Üniversite yerleşme sonuçları açıklandığında veya büyük indirim günlerinde sitelerin kilitlenmesi olayında iki farklı durum sıklıkla karıştırılır:</p><h4>A. Load Testing (Yük Testi) — Planlı Açılış Günü</h4><ul><li><strong>Nedir?:</strong> Sistemin normal şartlarda veya beklenen yoğunlukta (Örn: Bir e-ticaret sitesinin indirim gününde aynı anda 10.000 aktif kullanıcı alması) nasıl davrandığını ölçmektir.</li><li><strong>Analoji:</strong> Banka şubesine aynı anda beklenen sayıda müşteri giriyor. Gişeler yoğun ama herkes sırayla hizmet alabiliyor.</li><li><strong>QA Hedefi:</strong> Sayfa yanıt sürelerinin kabul edilebilir sınırlar içinde (örneğin &lt; 2 saniye) kaldığını doğrulamak.</li></ul><h4>B. Stress Testing (Stres Testi) — Kırılma Noktası Araması</h4><ul><li><strong>Nedir?:</strong> Sistemin kapasitesini aşarak nerede ve nasıl çökeceğini görmek için yükü kademeli olarak artırmaktır.</li><li><strong>Analoji:</strong> Banka şubesinin kapılarını açıp içeri binlerce insanı dolduruyorsunuz; sandalyeler kırılıyor, havalandırma yetmiyor ve gişe memurları bayılıyor.</li><li><strong>QA Hedefi:</strong> Sistemin kırılma noktası olan <em>Breakdown Point</em>’i bulmak ve sistem çöktüğünde veritabanının zarar görmeden “zararsız bir şekilde” (<em>Graceful Degradation</em>) durmasını sağlamak.</li></ul><p><strong>İki Durum Arasındaki Fark:</strong></p><ul><li><strong>Rate Limiting Devreye Girdi (</strong><strong>HTTP 429):</strong> Sunucu gayet sağlıklıdır ve çalışıyordur. Ancak sizin kısa sürede çok fazla F5 yaptığınızı veya istek attığınızı fark edip sizi geçici olarak engellemiştir.</li><li><strong>Sistem Çöktü (</strong><strong>HTTP 503 / 504):</strong> Sunucu aşırı yoğunluktan bayılmıştır. İşlem yapamaz haldedir. Ekranda genellikle 503 Service Unavailable veya 504 Gateway Timeout görürsünüz.</li></ul><p>Kısaca Rate Limiting, yazılım sistemlerinin hem güvenliğini sağlayan hem de kaynakların adil kullanılmasını garantileyen bir polis gibidir. Bir test mühendisi olarak, test süreçlerinize istek sınırlaması kontrollerini ve yük/stres testlerini eklemek, uygulamanızın canlı ortamda (Production) yaşayabileceği olası çökmelerin ve güvenlik ihlallerinin önüne geçer.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=125fd4d85df6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[API’niz Söylemesi Gerekenden Fazlasını mı Söylüyor?]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/apiniz-s%C3%B6ylemesi-gerekenden-fazlas%C4%B1n%C4%B1-m%C4%B1-s%C3%B6yl%C3%BCyor-1e0d0ce56051?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1e0d0ce56051</guid>
            <category><![CDATA[api-security]]></category>
            <category><![CDATA[owasp-api-security-top-10]]></category>
            <category><![CDATA[owasp-top-10]]></category>
            <category><![CDATA[qa-testing]]></category>
            <category><![CDATA[excessive-data-exposure]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 14 Sep 2026 11:07:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-14T11:07:37.530Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Günümüz yazılım dünyasında sistemlerin güvenliğini ve kalitesini sağlamak, sadece geliştirme aşamasının değil, test süreçlerinin de en kritik sorumluluklarından biri. Bugün hem yazılım geliştiricilerin hem de test mühendislerinin (QA) güvenlik testlerinde ilk bakması gereken, ancak pratikte en çok gözden kaçan konulardan birine değineceğiz: <strong>Aşırı Veri Sızıntısı (Excessive Data Exposure)</strong>.</p><p>Bir web ya da mobil uygulama kullandığınızda, ekranda gördüğünüz her şey aslında perde arkasında bir API’den gelir. Siz sadece isim, fotoğraf ve unvan görürsünüz; ama o an tarayıcınız ile sunucu arasında gerçekte ne konuşulduğunu hiç merak ettiniz mi?</p><p>İşte bu yazının konusu tam olarak burası: <strong>arayüzde göstermediğiniz veri, aslında hâlâ istemciye gönderiliyor olabilir.</strong> Bu, OWASP’ın API Security Top 10 listesinde yer alan ve pratikte en sık karşılaşılan zafiyetlerden biridir: <strong>Excessive Data Exposure (Aşırı Veri Sızıntısı)</strong>, güncel isimlendirmeyle <strong>API3:2023 — Broken Object Property Level Authorization</strong>.</p><h3>Önce OWASP nedir, kısaca anlatalım:</h3><p>OWASP (Open Web Application Security Project), web ve API güvenliği konusunda dünya çapında kabul görmüş, kâr amacı gütmeyen bir topluluktur. En bilinen çıktısı “OWASP Top 10” listeleridir — web uygulamaları için bir liste, API’ler için ayrı bir liste (OWASP API Security Top 10) yayınlarlar. Bu listeler, gerçek dünyada en sık görülen ve en ciddi sonuçlara yol açan güvenlik zafiyetlerini sıralar. Bir geliştirici ya da güvenlik testçisi için bu liste, “önce nereye bakmalıyım?” sorusunun cevabıdır.</p><h3>Sorunun özü: “Filtreleme frontend’in işi değildir”</h3><p>Çoğu geliştirici ekibi, bir API tasarlarken şu mantıkla ilerler:</p><blockquote><em>“Backend, ilgili nesneyle ilgili tüm veriyi döner. Hangi alanın ekranda gösterileceğine frontend karar verir.”</em></blockquote><p>Kulağa masum gelir, hatta bazı ekiplerde “daha az kod, daha hızlı geliştirme” için bilinçli bir tercih olarak bile yapılır. Ama burada ciddi bir güvenlik varsayımı hatası vardır:</p><p><strong>Kullanıcı arayüzü gizlemek, veriyi gizlemek değildir.</strong></p><p>Bir alanı ekranda göstermemeniz, o alanın tarayıcıya hiç gitmediği anlamına gelmez. Herhangi biri, tarayıcısının Geliştirici Araçları’nı (DevTools → Network sekmesi) açıp API’nin ham JSON yanıtına baktığında, arayüzde asla görünmeyen alanları rahatlıkla görebilir.</p><h3>Somut (kurgusal) bir örnekle görelim</h3><p>Diyelim ki bir “kullanıcı profili” ekranımız var. Arayüzde sadece şunlar gösteriliyor:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/592/1*eP1gcm3xvjUeFfTy12npyA.png" /></figure><ul><li>Ad Soyad</li><li>Unvan</li><li>Profil fotoğrafı</li></ul><p>Peki bu ekranın arkasındaki API çağrısı, /api/users/42, gerçekte ne döndürüyor?</p><p><strong>Kötü tasarlanmış bir API yanıtı şöyle görünebilir:</strong></p><pre>{<br>  &quot;id&quot;: 42,<br>  &quot;fullName&quot;: &quot;Ayşe Yılmaz&quot;,<br>  &quot;title&quot;: &quot;Ürün Yöneticisi&quot;,<br>  &quot;avatarUrl&quot;: &quot;https://cdn.site.com/avatars/42.jpg&quot;,<br>  &quot;email&quot;: &quot;ayse.yilmaz@example.com&quot;,<br>  &quot;phone&quot;: &quot;+90 5XX XXX XX XX&quot;,<br>  &quot;passwordHash&quot;: &quot;$2a$10$N9qo8uLOickgx2ZM...&quot;,<br>  &quot;internalNotes&quot;: &quot;VIP müşteri, özel indirim uygulanıyor&quot;,<br>  &quot;createdByAdminId&quot;: 3<br>}</pre><p>Arayüzde sadece üç alan gösterilmesine rağmen, API yanıtı e-posta, telefon numarası, hatta şifre özeti (hash) ve şirket içi notlar gibi son derece hassas veriler içeriyor. Bu veriler ekranda görünmese bile, tarayıcının belleğine ve ağ trafiğine düşmüş durumda — yani teknik bilgisi olan herkes bunlara erişebilir.</p><p><strong>Doğru tasarlanmış bir API yanıtı ise şöyle olmalıydı:</strong></p><pre>{<br>  &quot;id&quot;: 42,<br>  &quot;fullName&quot;: &quot;Ayşe Yılmaz&quot;,<br>  &quot;title&quot;: &quot;Ürün Yöneticisi&quot;,<br>  &quot;avatarUrl&quot;: &quot;https://cdn.site.com/avatars/42.jpg&quot;<br>}</pre><p>Fark çok basit ama etkisi çok büyük: ikinci yanıtta, saldırganın (ya da meraklı bir kullanıcının) eline geçebilecek hiçbir hassas veri yok.</p><h3>Neden bu kadar sık görülür?</h3><p>Birkaç tipik neden var:</p><ol><li><strong>“Genel amaçlı” endpoint tasarımı</strong>: Bir ekip, tek bir /api/users/{id} endpoint&#39;ini hem &quot;herkese açık profil&quot; hem &quot;kendi profilim&quot; hem de &quot;admin paneli&quot; için kullanır. Admin panelinde tüm alanlara ihtiyaç vardır, bu yüzden backend tüm alanları döner — ama aynı endpoint herkese açık sayfada da kullanılır.</li><li><strong>ORM/veritabanı modelinin doğrudan API’ye serilmesi</strong>: Geliştirici, veritabanı tablosundaki User nesnesini olduğu gibi JSON&#39;a çevirip döner. Hiçbir filtreleme katmanı yoktur.</li><li><strong>Zaman baskısı</strong>: “Şimdilik çalışsın, sonra optimize ederiz” mantığıyla filtreleme adımı hep ertelenir.</li><li><strong>Frontend’e güvenme</strong>: “Zaten arayüzde göstermiyoruz” cümlesi, güvenlik testinde en sık duyduğumuz — ve en yanlış — savunmadır.</li></ol><h3>Bu neden “ciddi” bir bug sayılır?</h3><p>Çünkü sonuçları basit bir estetik sorunundan çok daha fazlasıdır:</p><ul><li><strong>Kişisel veri ihlali (KVKK/GDPR riski)</strong>: E-posta, telefon gibi veriler yetkisiz kişilere sızarsa, bu doğrudan bir veri ihlali vakasıdır ve yasal yükümlülük doğurur.</li><li><strong>Sosyal mühendislik ve dolandırıcılık zemini</strong>: Sızan telefon/e-posta bilgileri, hedefli phishing saldırıları için kullanılabilir.</li><li><strong>Zincirleme saldırı riski</strong>: Bazen sızan veri (örneğin bir iç kullanıcı ID’si, rol bilgisi ya da token parçası) başka bir zafiyetle birleşerek çok daha büyük bir saldırıya kapı aralayabilir.</li><li><strong>Ölçek sorunu</strong>: Bu genelde tek bir kullanıcıyı değil, “liste” endpoint’lerinde (/api/users, /api/projects gibi) <strong>binlerce kaydı aynı anda</strong> etkiler.</li></ul><h3>Peki nasıl tespit edilir?</h3><p>Bu, aslında en “erişilebilir” güvenlik testlerinden biridir — ileri düzey hacking bilgisi gerektirmez:</p><ol><li>Tarayıcıda <strong>F12</strong> ile Geliştirici Araçları’nı açın.</li><li><strong>Network</strong> sekmesine geçin.</li><li>Sayfayı gezinirken hangi API isteklerinin atıldığını izleyin.</li><li>Bir API yanıtına tıklayıp <strong>Response</strong> (veya Preview) sekmesinde dönen ham JSON’a bakın.</li><li>Kendinize şunu sorun: <em>“Ekranda bu alanlardan kaç tanesini gerçekten görüyorum?”</em></li></ol><p>Eğer yanıt, arayüzde hiç gösterilmeyen alanlarla doluysa (e-posta, telefon, iç sistem ID’leri, roller, notlar vb.), muhtemelen bir Excessive Data Exposure durumu ile karşı karşıyasınızdır.</p><h3>Nasıl önlenir? (Geliştiriciler için)</h3><p>Çözüm kavramsal olarak basittir: <strong>“varsayılan olarak her şeyi dön, gerekirse gizle” yerine, “varsayılan olarak hiçbir şeyi dönme, sadece ihtiyaç olanı ekle.”</strong></p><p>Bunun pratikteki karşılığı <strong>DTO (Data Transfer Object)</strong> ya da <strong>serializer/response şeması</strong> kullanmaktır:</p><pre>Veritabanı Modeli (User)          →   DTO (PublicUserDTO)<br>─────────────────────────────         ─────────────────────<br>id                                     id<br>fullName                               fullName<br>email            ❌ dönmüyor           title<br>phone            ❌ dönmüyor           avatarUrl<br>passwordHash     ❌ dönmüyor<br>internalNotes    ❌ dönmüyor<br>role             ❌ dönmüyor</pre><p>Yani backend, veritabanından çektiği ham veriyi asla doğrudan API yanıtına yazmaz. Araya bir “dönüştürme” katmanı koyar ve bu katman, o endpoint’in <em>gerçekten ihtiyaç duyduğu</em> alanları beyaz listeye (whitelist) alır.</p><p>Ek olarak dikkat edilmesi gerekenler:</p><ul><li><strong>Endpoint’e özel DTO kullanın</strong>: “Genel kullanıcı” ve “admin kullanıcı” yanıtları asla aynı yapıda olmamalı.</li><li><strong>Yetkilendirmeyi obje/alan seviyesinde de kontrol edin</strong>: Sadece “bu kullanıcı bu endpoint’i çağırabilir mi?” değil, “bu kullanıcı bu <em>alanı</em> görebilir mi?” sorusunu da sorun.</li><li><strong>Liste endpoint’lerini özellikle denetleyin</strong>: Tek kayıt endpoint’i temiz olsa bile, /api/users gibi toplu listeleme endpoint&#39;leri çoğu zaman unutulur.</li><li><strong>API yanıt şemalarını otomatik test edin</strong>: CI/CD sürecine, “bu endpoint şu alanları asla dönmemeli” kontrolleri eklemek, insan hatasını büyük ölçüde azaltır.</li></ul><h3>Sonuç</h3><p>“Excessive Data Exposure” zafiyeti, teknik olarak karmaşık bir saldırı gerektirmez — çoğu zaman sadece tarayıcının Network sekmesini açmak yeterlidir. Tam da bu yüzden hem tespit edilmesi kolay hem de gözden kaçırılması şaşırtıcı derecede yaygın bir sorundur.</p><p>Güvenli API tasarımının özeti aslında tek cümlede toplanabilir:</p><blockquote><strong><em>Frontend’de göstermediğiniz veri, backend’den de hiç çıkmamalı.</em></strong></blockquote><p>Bu prensibi baştan tasarıma dahil eden ekipler, hem kullanıcı verilerini korur hem de olası bir KVKK/GDPR sorumluluğunun önüne geçer. Güvenlik, sona eklenen bir özellik değil, en başından itibaren tasarım kararlarının bir parçası olmalıdır.</p><p><em>Bu yazı, OWASP API Security Top 10 listesindeki API3:2023 — Broken Object Property Level Authorization (Excessive Data Exposure) maddesini genel, eğitim amaçlı ve kurgusal örneklerle anlatmak için hazırlanmıştır.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1e0d0ce56051" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Selenium ile Sıfırdan Sürdürülebilir Bir Test Otomasyonu Kurmak]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/selenium-ile-s%C4%B1f%C4%B1rdan-s%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir-bir-test-otomasyonu-kurmak-9c9d97a7573c?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9c9d97a7573c</guid>
            <category><![CDATA[javascript]]></category>
            <category><![CDATA[selenium]]></category>
            <category><![CDATA[test-automation]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[qa]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 01 Aug 2026 13:49:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-08-03T19:42:07.652Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese selam 👋</p><p>Bir haftada Selenium ile uçtan uca bir test otomasyon altyapısı kurdum: Explicit Wait, Page Object Model, TestNG, Data-Driven Testing, Allure raporlama ve GitHub Actions ile CI/CD.</p><p>Projenin tamamına şuradan ulaşabilirsiniz: <a href="https://github.com/kadersuutlu/selenium-web-automation">selenium-web-automation</a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/949/1*XRU8B-AGDMXLaPW3ruHPzQ.png" /></figure><h3>Explicit Wait: Selenium’un temel taşı</h3><p>Selenium’da bir web sayfasını açtığında, elementler her zaman anında hazır olmayabilir. driver.get(url) döndüğünde HTML inmiş olur, ama JavaScript&#39;in çalışıp tüm elementlerin ekrana gelmesi biraz zaman alabilir.</p><p>Explicit Wait tam olarak bunu çözüyor: “şu koşul sağlanana kadar bekle, sağlanır sağlanmaz hemen devam et” diyor.</p><pre>WebElement userNameInput = wait.until(<br>    ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(By.id(&quot;user-name&quot;))<br>);</pre><p>Burada öğrendiğim önemli bir ayrım da şu oldu: visibilityOfElementLocated sadece görünürlüğü kontrol ederken, bir butona tıklayacaksam elementToBeClickable kullanmak çok daha güvenli — çünkü buton görünür olabilir ama henüz tıklanabilir olmayabilir.</p><h3>Page Object Model: Appium bilgisinin web’e taşınması</h3><p>Appium projemde zaten POM kullanıyordum, bu yüzden kavram yabancı değildi. Elementleri ve bu elementlerle yapılabilecek aksiyonları bir LoginPage class&#39;ında topladım:</p><pre>public void login(String username, String password) {<br>    enterUserName(username);<br>    enterPassword(password);<br>    clickLoginButton();<br>}</pre><p>Testler artık locator bilmiyor, sadece “login sayfasında login yap” diyor. Locator değişirse, tek bir yerde güncelleme yapmak yeterli oluyor.</p><h3>Data-Driven Testing ile tekrarı azaltmak</h3><p>Üç farklı başarısız login senaryosu (kilitli kullanıcı, yanlış şifre, boş kullanıcı adı) için üç ayrı test yazmak yerine, TestNG’nin @DataProvider özelliğini kullandım:</p><pre>@DataProvider(name = &quot;invalidLoginData&quot;)<br>public Object[][] invalidLoginData() {<br>    return new Object[][] {<br>        {&quot;locked_out_user&quot;, &quot;secret_sauce&quot;, &quot;locked out&quot;},<br>        {&quot;standard_user&quot;, &quot;wrong_password&quot;, &quot;do not match&quot;},<br>        {&quot;&quot;, &quot;secret_sauce&quot;, &quot;Username is required&quot;}<br>    };<br>}</pre><p>Tek bir test metodu, üç farklı veri seti — üç kere çalışıyor, kodda hiç tekrar yok.</p><h3>Allure ile okunabilir raporlar</h3><p>Appium projemde kullandığım Allure’u web tarafına da taşıdım. @Step annotation&#39;ları sayesinde, login() metodunun altında enterUserName, enterPassword, clickLoginButton gibi alt adımların sırayla, süreleriyle birlikte raporda göründüğünü izlemek gerçekten tatmin ediciydi:</p><pre>@Step(&quot;Login yapıldı: {username}&quot;)<br>public void login(String username, String password) {<br>    enterUserName(username);<br>    enterPassword(password);<br>    clickLoginButton();<br>}</pre><p>Bir test başarısız olduğunda, artık tam olarak hangi adımda durduğunu net bir şekilde görebiliyorum.</p><h3>CI/CD: Testlerin bilgisayarım kapalıyken de çalışması</h3><p>Son adım, GitHub Actions ile testleri her push’ta otomatik çalıştırmaktı. Appium projemde mobil testleri CI’da atlıyordum (emulator/cihaz gerektirdiği için), ama web tarafında bu kısıtlama yok — Chrome’u <strong>headless</strong> modda çalıştırarak gerçek bir CI pipeline’ı kurabildim:</p><pre>- name: Testleri çalıştır (headless)<br>  run: mvn clean test -Dheadless=true</pre><p>Bunun çalışması için DriverFactory&#39;yi de güncelleyip, sistem property&#39;sine göre headless modu açıp kapatabilecek hale getirdim. İlk pipeline çalıştığında ve dört testin de yeşil çıktığını gördüğümde, sürecin en tatmin edici anıydı.</p><h3>Sonuç</h3><p>Bir hafta içinde şunları uçtan uca kurdum: Explicit Wait, Page Object Model, TestNG ile assertion’lar, BaseTest ile driver lifecycle yönetimi, Data-Driven Testing, Allure raporlama ve GitHub Actions ile CI/CD.</p><p>Web otomasyonuna Appium’daki mobil deneyimimle bakınca, iki dünyanın kavramsal olarak ne kadar örtüştüğünü görmek de ayrı bir keyifti — locator’lar, wait stratejileri, Page Object mantığı, hepsi tanıdık geldi, sadece sözdizimi değişti.</p><p>Projenin tamamına göz atmak isterseniz: <a href="https://github.com/kadersuutlu/selenium-web-automation">github.com/kadersuutlu/selenium-web-automation</a></p><p>Okuduğunuz için teşekkürler, bir sonraki yazıda görüşmek üzere!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9c9d97a7573c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Page Object Model (POM): Test Otomasyonunda Sürdürülebilir Mimari Kurmak]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/page-object-model-pom-test-otomasyonunda-s%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir-mimari-kurmak-4e02210b1ff8?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4e02210b1ff8</guid>
            <category><![CDATA[page-object-model]]></category>
            <category><![CDATA[appium]]></category>
            <category><![CDATA[softwarequalityassurance]]></category>
            <category><![CDATA[test-automation]]></category>
            <category><![CDATA[mobile-automation-testing]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Jul 2026 20:13:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-21T20:13:23.201Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Test otomasyonuna ilk başladığımızda her şey çok basit görünür. Birkaç element buluruz, click() ve sendKeys() metodlarını sıralarız ve test yeşil yanar. Ancak proje büyüdükçe, sayfa sayısı arttıkça ve UI tasarımları değiştikçe bir gün aniden her şey patlar. Bir butonun ID&#39;si değiştiğinde 50 farklı test dosyasını tek tek güncellemek zorunda kalırsınız.</p><p>İşte tam bu noktada <strong>Page Object Model (POM)</strong> imdadımıza yetişiyor.</p><p>Bu yazıda, otomasyon projelerinde sıkça duyduğunuz POM tasarım desenini (design pattern), neden kullanmamız gerektiğini ve temiz bir mimariyle nasıl kurgulayacağımızı kod örnekleriyle ele alacağız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HRSlS61dRqkXlrYiPdnCrQ.jpeg" /></figure><h3>Page Object Model (POM) Nedir?</h3><p>Page Object Model, test otomasyonunda kodun okunabilirliğini, yeniden kullanılabilirliğini ve bakım kolaylığını artırmak için kullanılan bir <strong>tasarım kalıbıdır</strong>.</p><p>Sadelik odaklı mantığı şudur: <strong>Uygulamanızdaki her bir web/mobil sayfayı (veya belirgin bir bileşeni) kod tarafında ayrı bir sınıf (Class) olarak temsil edersiniz.</strong></p><ul><li><strong>Sayfa Sınıfları (Page Classes):</strong> Sayfadaki elementlerin konumlandırıcılarını (Locators/WebElements) ve o sayfada yapılabilecek eylemleri (Metodlar) barındırır.</li><li><strong>Test Sınıfları (Test Classes):</strong> Sadece test senaryolarını, doğrulamaları (Assertions) ve iş akışlarını içerir. Element locators veya doğrudan driver komutlarıyla ilgilenmez.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/200/0*Q-YZ-VyxBsQ75Z0r.gif" /></figure><h3>Neden POM Kullanmalıyız?</h3><p>POM kullanmadan yazılan testler genellikle “Spaghetti Code” olmaya mahkumdur. POM’un sağladığı temel avantajlar şunlardır:</p><ol><li><strong>DRY (Don’t Repeat Yourself) Prensibi:</strong> Aynı butona tıklama kodu 10 farklı testte geçiyorsa, lokasyonu tek bir yerde tanımlarsınız.</li><li><strong>Kolay Bakım (Maintainability):</strong> Tasarım değişip butonun ID’si güncellendiğinde, sadece ilgili <em>Page Class</em> içinde tek bir satırı güncellemeniz yeterlidir.</li><li><strong>Temiz ve Okunabilir Testler:</strong> Test kodunuz teknik detaylardan arınır; bir iş senaryosu gibi okunur (loginPage.enterUsername(), loginPage.clickLogin()).</li><li><strong>Takım İçi İş Bölümü:</strong> Bir mühendis sayfa nesnelerini ve metodlarını geliştirirken, bir diğeri bu metodları kullanarak test senaryolarını yazabilir.</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/498/0*qOss1huKLIhQGxgc.gif" /></figure><h3>Kod Örneği: POM Uygulaması (Appium &amp; Java)</h3><p>Gelin gerçek bir projedan alınan <strong>Giriş Yap (Login)</strong> akışını ve bunu doğrulayan test kümesini POM mimarisi üzerinde inceleyelim.</p><h3>1. Sayfa Sınıfı (LoginPage.java)</h3><p>LoginPage, BasePage sınıfından türetilmiştir. İçerisinde sayfaya ait accessibilityId, xpath ve id locator’leri ile kullanıcı eylemleri barındırır. @Step anotasyonu ile raporlama adımları net bir şekilde tanımlanmıştır.</p><pre>package pages;<br>import io.qameta.allure.Step;<br>import org.openqa.selenium.By;<br>import org.openqa.selenium.support.ui.ExpectedConditions;<br>import base.BasePage;<br>import io.appium.java_client.AppiumBy;<br>import io.appium.java_client.android.AndroidDriver;<br><br>public class LoginPage extends BasePage {<br><br>    public LoginPage(AndroidDriver driver) {<br>        super(driver);<br>        System.out.println(&quot;Giriş Yap initialized&quot;);<br>    }<br><br>    private By loginHeader = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_title&quot;);<br>    private By emailField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_email_input&quot;);<br>    private By passwordField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_password_input&quot;);<br>    private By loginButton = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_continue_button&quot;);<br>    private By goToSignUpButton = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_go_to_signup_button&quot;);<br>    private By passwordVisibilityIcon = AppiumBy<br>            .xpath(&quot;//*[contains(@resource-id,&#39;signin_password_input_visibility_icon&#39;)]&quot;);<br>    private By forgotPasswordText = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_forgot_password_text&quot;);<br>    private final By errorDialogTitle = By.id(&quot;com.juniors.minikadimlar:id/alert_title&quot;);<br>    private final By errorDialogOkButton = By.id(&quot;android:id/button1&quot;);<br>    private By emailFormatError = By.xpath(&quot;//android.widget.TextView[@text=&#39;Geçersiz e-mail adresi.&#39;]&quot;);<br>    <br>    @Step(&quot;Login sayfasının görüntülendiği doğrulanıyor&quot;)<br>    public boolean isDisplayed() {<br>        return wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(loginHeader)).isDisplayed();<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Email girildi: {email}&quot;)<br>    public void enterEmail(String email) {<br>        clickAndSendKeys(emailField, email);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Şifre girildi&quot;)<br>    public void enterPassword(String password) {<br>        clickAndSendKeys(passwordField, password);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Giriş yap butonuna tıklandı&quot;)<br>    public void clickLogin() {<br>        click(loginButton);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Şifremi unuttum butonuna tıklandı&quot;)<br>    public void clickForgotPassword() {<br>        click(forgotPasswordText);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Şifre görünürlük ikonuna tıklandı&quot;)<br>    public void clickPasswordVisibility() {<br>        click(passwordVisibilityIcon);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Kayıt ol sayfasına git butonuna tıklandı&quot;)<br>    public void clickGoToSignUp() {<br>        click(goToSignUpButton);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Login formu dolduruldu&quot;)<br>    public void fillLoginForm(String email, String password) {<br>        enterEmail(email);<br>        enterPassword(password);<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Login butonu aktif mi kontrol ediliyor&quot;)<br>    public boolean isLoginButtonEnabled() {<br>        return wait.until(ExpectedConditions.presenceOfElementLocated(loginButton)).isEnabled();<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Şifre field metni alındı&quot;)<br>    public String getPasswordFieldText() {<br>        return wait.until(ExpectedConditions.presenceOfElementLocated(passwordField)).getText();<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Email format hata mesajı alındı&quot;)<br>    public String getEmailFormatErrorText() {<br>        return wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(emailFormatError)).getText();<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Hata dialog başlığı alındı&quot;)<br>    public String getErrorDialogTitle() {<br>        return wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(errorDialogTitle)).getText();<br>    }<br><br>    @Step(&quot;Hata dialog&#39;u kapatıldı&quot;)<br>    public void dismissErrorDialog() {<br>        click(errorDialogOkButton);<br>    }<br>}</pre><h3>2. Test Sınıfı (LoginTest.java)</h3><p>Test sınıfında doğrudan Appium komutları (driver.findElement vb.) yer almaz. Kod tamamen iş kurallarına ve assertion adımlarına odaklanır.</p><pre>package tests;<br>import io.qameta.allure.*;<br>import org.junit.jupiter.api.*;<br>import base.BaseTest;<br>import data.TestData;<br>import static org.junit.jupiter.api.Assertions.*;<br><br>@Feature(&quot;Giriş Yap&quot;)<br>public class LoginTest extends BaseTest {<br><br>    @BeforeEach<br>    public void setupPage() {<br>        resetApp();<br>        flow.goToLogin();<br>    }<br><br>    @Test<br>    @DisplayName(&quot;Bebek eklenmiş kullanıcı girişte ana sayfaya yönlendirilmeli&quot;)<br>    @Severity(SeverityLevel.CRITICAL)<br>    @Story(&quot;Başarılı giriş&quot;)<br>    public void loginWithBabyUser_redirectsToHomePage() {<br>        pages.loginPage().fillLoginForm(<br>                TestData.LOG_USER_WITH_BABY_EMAIL,<br>                TestData.LOG_USER_WITH_BABY_PASSWORD<br>        );<br>        driver.hideKeyboard();<br>        pages.loginPage().clickLogin();<br>        flow.passMainOnboarding();<br>        assertTrue(pages.homePage().isDisplayed(), &quot;Bebekli kullanıcı ana sayfaya yönlendirilmeli&quot;);<br>    }<br><br>    @Test<br>    @DisplayName(&quot;Geçersiz email formatıyla giriş yapınca hata mesajı gösterilmeli&quot;)<br>    @Severity(SeverityLevel.NORMAL)<br>    @Story(&quot;Email validasyonu&quot;)<br>    public void loginWithInvalidEmailFormatShowsError() {<br>        pages.loginPage().enterEmail(TestData.LOG_INVALID_EMAIL_FORMAT);<br>        driver.hideKeyboard();<br>        String errorText = pages.loginPage().getEmailFormatErrorText();<br>        assertEquals(&quot;Geçersiz e-mail adresi.&quot;, errorText,<br>                &quot;Geçersiz email format hata mesajı görüntülenmeli&quot;);<br>    }<br><br>    @Test<br>    @DisplayName(&quot;Şifre görünürlük ikonu ile şifre gösterilip gizlenebilmeli&quot;)<br>    @Severity(SeverityLevel.MINOR)<br>    @Story(&quot;Şifre görünürlüğü&quot;)<br>    public void passwordVisibilityToggleWorksCorrectly() {<br>        pages.loginPage().enterPassword(TestData.LOG_USER_WITH_BABY_PASSWORD);<br>        driver.hideKeyboard();<br>        String hiddenText = pages.loginPage().getPasswordFieldText();<br>        assertNotEquals(hiddenText, TestData.LOG_USER_WITH_BABY_PASSWORD,<br>                &quot;Şifre başlangıçta gizli olmalı&quot;);<br>        pages.loginPage().clickPasswordVisibility();<br>        String visibleText = pages.loginPage().getPasswordFieldText();<br>        assertEquals(visibleText, TestData.LOG_USER_WITH_BABY_PASSWORD,<br>                &quot;İkon tıklanınca şifre görünür olmalı&quot;);<br>        pages.loginPage().clickPasswordVisibility();<br>        String hiddenAgain = pages.loginPage().getPasswordFieldText();<br>        assertNotEquals(hiddenAgain, TestData.LOG_USER_WITH_BABY_PASSWORD,<br>                &quot;İkon tekrar tıklanınca şifre gizlenmeli&quot;);<br>    }<br><br>    @Test<br>    @DisplayName(&quot;Şifremi unuttum tıklanınca şifremi unuttum sayfasına gidilmeli&quot;)<br>    @Severity(SeverityLevel.NORMAL)<br>    @Story(&quot;Navigasyon&quot;)<br>    public void forgotPasswordNavigatesToForgotPasswordPage() {<br>        pages.loginPage().clickForgotPassword();<br>        assertTrue(pages.forgotPasswordPage().isDisplayedForgotPasswordTitle(),<br>                &quot;Şifremi unuttum sayfası görüntülenmeli&quot;);<br>    }<br>}</pre><h3>Örnek Projeden Çıkarılacak Best Practice’ler</h3><ul><li><strong>Accessibility ID Önceliği:</strong></li></ul><p>Kodda görüldüğü üzere AppiumBy.accessibilityId(&quot;signin_email_input&quot;) kullanımı tercih edilmiştir. Bu yaklaşım, XPath&#39;e kıyasla element bulma performansını ciddi oranda artırır.</p><ul><li><strong>İş Akışlarını Birleştirme (Business Actions):</strong></li></ul><p>fillLoginForm() gibi metodlar sayesinde enterEmail() ve enterPassword() eylemleri tek çatıda toplanarak test sınıflarındaki kod kalabalığı önlenmiştir.</p><ul><li><strong>Assertion’ların Test Sınıfında Tutulması:</strong></li></ul><p>LoginPage sınıfı sadece veri çekme (getEmailFormatErrorText()) ve buton durumunu kontrol etme (isLoginButtonEnabled()) işini yaparken, assertEquals ve assertTrue doğrulamaları LoginTest sınıfında yürütülmüştür.</p><ul><li><strong>Allure &amp; Step Entegrasyonu:</strong></li></ul><p>Sayfa metodlarında kullanılan @Step anotasyonları, olası bir test patlamasında raporda tam olarak hangi adımda hata alındığını açıkça gösterir.</p><h3>Daha Fazla Kod Örneği ve Proje İncelemesi</h3><p>Page Object Model (POM) mimarisinin; JUnit 5, Appium, Allure Report ve Fluent Wait yapılarıyla birlikte uçtan uca nasıl kurgulandığını canlı bir proje üzerinde incelemek isterseniz GitHub depoma göz atabilirsiniz:</p><p>Minik Adımlar Mobile Automation: <a href="https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation">https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation</a></p><p>Proje İçeriğinde Öne Çıkanlar:</p><ul><li>base paketi: Driver yönetimi, ortak bekleme stratejilerini içeren BasePage ve test akış yöneticisi olan AppFlowManager yapısı.</li><li>pages paketi: Sayfa locator’lerinin private olarak kapsüllendiği ve Allure @Step anotasyonlarıyla zenginleştirildiği Page sınıfları.</li><li>tests paketi: İş senaryolarına, önem seviyelerine (@Severity) ve modüllere (@Story) göre ayrılmış temiz test sınıfları.</li></ul><p>Appium ile mobil otomasyonda Page Object Model kullanmak, projenizin uzun ömürlü ve sürdürülebilir olmasını sağlar. Test senaryolarını arayüz detaylarından soyutlayarak hem kod okunabilirliğini artırabilir hem de tasarım değişikliklerinde bakım maliyetini minimuma indirebilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4e02210b1ff8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[QA Engineer Olarak AI ile Daha Verimli Çalışmak (Prompt Engineering)]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/qa-engineer-olarak-ai-ile-daha-verimli-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmak-prompt-engineering-00ed52fd692d?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/00ed52fd692d</guid>
            <category><![CDATA[prompt-engineering]]></category>
            <category><![CDATA[qa]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[test-automation]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 09 May 2026 19:04:52 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-09T19:04:52.439Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yapay zeka araçları artık yazılım dünyasının önemli bir parçası haline gelmeye başladı. Özellikle ChatGPT gibi AI araçları; geliştiricilerden tasarımcılara kadar birçok kişi tarafından aktif olarak kullanılıyor.</p><p>QA tarafında da bu araçlar:</p><ul><li>test senaryosu üretmek,</li><li>edge case düşünmek,</li><li>exploratory testing fikirleri oluşturmak,</li><li>API testing pratiği yapmak<br> gibi konularda oldukça faydalı olabiliyor.</li></ul><p>QA alanında kendimi geliştirirken benim de dikkatimi çeken en önemli şeylerden biri şu oldu:</p><blockquote><em>AI’dan alınan cevabın kalitesi, verilen prompt’un kalitesine bağlı.</em></blockquote><p>İşte bu noktada Prompt Engineering kavramı devreye giriyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6rO7l_5joJbaQGkkmE-CSQ.png" /></figure><h3>Prompt Engineering Nedir?</h3><p>Prompt Engineering, yapay zekadan daha doğru ve daha kaliteli çıktılar alabilmek için prompt’ları etkili şekilde yapılandırma sürecidir.</p><p>Yani mesele sadece soru sormak değil;</p><ul><li>ne istendiğini net anlatmak,</li><li>context vermek,</li><li>beklentiyi doğru belirtmek,</li><li>doğru prompt stratejisini kullanmak<br> oldukça önemli hale geliyor.</li></ul><p>Özellikle teknik alanlarda kullanılan prompt’ların yapısı, alınan cevabın kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor.</p><h3>QA Sürecinde Neden Önemli?</h3><p>QA süreçlerinde bazen farklı senaryolar üretmek, edge case düşünmek veya riskleri analiz etmek zor olabiliyor.</p><p>Bu noktada AI araçları destekleyici bir yardımcı gibi kullanılabiliyor.</p><p>Özellikle:</p><ul><li>test case üretmek,</li><li>negatif senaryolar düşünmek,</li><li>validation kontrolleri oluşturmak,</li><li>bug report düzenlemek,</li><li>exploratory testing fikirleri almak</li></ul><p>için oldukça faydalı olabiliyor.</p><p>Ancak burada önemli olan şey, AI’a doğru yönlendirmeyi yapabilmek.</p><p>Çünkü kullanılan prompt tekniği, alınan sonucu doğrudan etkiliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9e0Sj4jtg4tqXSDBXVL-vQ.png" /></figure><h3>1. Zero-Shot Prompting</h3><p>Zero-shot prompting, modele herhangi bir örnek vermeden direkt görev verilmesidir.</p><p>En temel prompt stratejilerinden biridir.</p><p>Örnek:</p><pre>Bir e-ticaret uygulamasındaki login ekranı için<br>test senaryoları oluştur.</pre><p>Burada modele sadece görev veriliyor.<br>Herhangi bir örnek veya format paylaşılmıyor.</p><p>Bu yöntem:</p><ul><li>hızlı fikir üretmek,</li><li>genel test senaryoları görmek<br> için faydalı olabilir.</li></ul><p>Ancak bazen cevaplar fazla genel kalabilir.</p><h3>2. One-Shot Prompting</h3><p>One-shot prompting’de modele tek bir örnek verilir.</p><p>Bu sayede AI’dan beklenen yapı daha net anlatılmış olur.</p><p>Örnek:</p><pre>Örnek:<br>Feature: Login<br>Test:<br>- Geçerli bilgilerle giriş başarılı olmalı<br>- Hatalı şifre ile hata mesajı gösterilmeli<br>Şimdi:<br>Checkout ekranı için test senaryoları oluştur.</pre><p>Bu yöntem, AI’ın istenen formatı daha iyi anlamasına yardımcı olur.</p><h3>3. Few-Shot Prompting</h3><p>Few-shot prompting, modele birden fazla örnek verilmesi yöntemidir.</p><p>Özellikle belirli bir format veya düşünce yapısı istendiğinde oldukça kullanışlıdır.</p><p>Örnek:</p><pre>Örnek 1:<br>Feature: Register<br>Test:<br>- Aynı email ile ikinci kayıt engellenmeli<br><br>Örnek 2:<br>Feature: Login<br>Test:<br>- Boş şifre ile giriş engellenmeli<br>Şimdi:<br>Payment ekranı için test senaryoları oluştur.</pre><p>Bu yaklaşım sayesinde model:</p><ul><li>daha tutarlı,</li><li>daha düzenli,</li><li>daha benzer formatta<br> çıktılar üretebilir.</li></ul><h3>4. Chain of Thought Prompting</h3><p>Chain of Thought (CoT), AI’ın adım adım düşünmesini sağlayan prompt tekniğidir.</p><p>Özellikle:</p><ul><li>karmaşık senaryolarda,</li><li>risk analizlerinde,</li><li>edge case düşünme süreçlerinde<br> oldukça faydalı olabilir.</li></ul><p>Örnek:</p><pre>Bir food delivery uygulamasındaki coupon sistemini analiz et.<br>Adım adım düşün:<br>1. Kullanıcı davranışlarını değerlendir<br>2. Olası negatif senaryoları düşün<br>3. Edge case&#39;leri belirle<br>4. Riskli alanları listele</pre><p>Bu yöntem sayesinde daha detaylı ve daha mantıklı sonuçlar alınabiliyor.</p><h3>İyi Bir Prompt Neden Önemli?</h3><p>AI araçları güçlü olsa da, verilen prompt yeterince açık olmadığında sonuçlar yüzeysel kalabiliyor.</p><p>Özellikle QA tarafında:</p><ul><li>uygulama tipi,</li><li>kullanıcı davranışı,</li><li>platform,</li><li>beklenen sonuç,</li><li>test türü</li></ul><p>gibi detayların belirtilmesi daha kaliteli çıktılar alınmasını sağlayabiliyor.</p><p>Örneğin:</p><pre>Bir mobil bankacılık uygulamasındaki login ekranı için<br>pozitif, negatif ve edge case test senaryoları oluştur.<br>Sonucu tablo formatında ver.</pre><p>Bu prompt içerisinde:</p><ul><li>uygulama tipi belirtiliyor,</li><li>feature net şekilde tanımlanıyor,</li><li>hangi test türlerinin istendiği söyleniyor,</li><li>çıktı formatı belirtiliyor.</li></ul><p>Bu da AI’ın daha doğru sonuçlar üretmesine yardımcı oluyor.</p><h3>AI, QA’in Yerini Alır mı?</h3><p>Bence hayır.</p><p>Çünkü QA sadece test case yazmaktan ibaret değil.</p><ul><li>Kullanıcı gibi düşünebilmek,</li><li>Riskleri fark etmek,</li><li>İş mantığını anlayabilmek,</li><li>Beklenmeyen davranışları görebilmek</li></ul><p>hala insan bakış açısı gerektiriyor.</p><p>Ancak AI araçları, özellikle öğrenme ve pratik sürecinde oldukça güçlü yardımcılar haline gelebiliyor.</p><p>Özellikle benim gibi QA alanında kendini geliştirmeye çalışan kişiler için:</p><ul><li>farklı test fikirleri görmek,</li><li>senaryo üretmek,</li><li>düşünce yapısını geliştirmek<br> konusunda oldukça destekleyici olabilir.</li></ul><h3>Sonuç</h3><p>Prompt Engineering, AI araçlarını daha verimli kullanabilmek için giderek daha önemli hale gelen becerilerden biri olmaya başladı.</p><p>Zero-shot, one-shot, few-shot ve chain of thought gibi stratejiler; özellikle QA süreçlerinde daha kaliteli ve daha kontrollü çıktılar alınmasına yardımcı olabilir.</p><p>AI araçları QA’in yerini almasa da, doğru kullanıldığında öğrenme sürecini destekleyen güçlü yardımcılar haline gelebilir.</p><p>Özellikle teknoloji dünyasında AI kullanımının hızla arttığı bu dönemde, Prompt Engineering öğrenmenin QA alanında faydalı bir skill olduğunu düşünüyorum.</p><p>Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim.😊</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=00ed52fd692d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Mobil Test Otomasyonunda “Reset Password” Sürecini Uçtan Uca Kurgulamak]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/mobil-test-otomasyonunda-reset-password-s%C3%BCrecini-u%C3%A7tan-uca-kurgulamak-ac30a8a3fb39?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ac30a8a3fb39</guid>
            <category><![CDATA[appium]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[quality-assurance]]></category>
            <category><![CDATA[api-testing]]></category>
            <category><![CDATA[test-automation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 16 Feb 2026 23:11:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-16T23:11:24.464Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Test otomasyonunda “Şifremi Unuttum” akışı genellikle en zahmetli senaryolardan biridir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/0*unnsQccXyPCcdWTV.gif" /></figure><p>Çünkü bu akış yalnızca bir UI senaryosu değildir. Aynı zamanda:</p><ul><li>Backend ile haberleşir</li><li>Token üretir</li><li>Email servisini tetikler</li><li>Deep link ile uygulama içinde yönlendirme yapar</li></ul><p>Bu nedenle reset password sürecini otomasyona dahil etmek, basit bir form doldurma testinden çok daha fazlasını gerektirir.</p><p>Ben bu akışı ele alırken UI’dan başlamadım.<br> Önce sistemin arka planda nasıl çalıştığını anlamayı tercih ettim.</p><h3>Backend’i Anlamak: İlk Adım</h3><p>Reset password akışının merkezinde bir token üretimi vardı.<br> Backend ekibi tarafından paylaşılan endpoint:</p><pre>POST /api/auth/forgot-password-token</pre><p>Bu endpoint’e email gönderildiğinde response içinde reset token dönüyordu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/977/1*dTOTxSMY0g4eegvEnwlmog.png" /></figure><p>Postman üzerinden manuel doğrulama yaptım:</p><pre>{<br>  &quot;email&quot;: &quot;validuser@gmail.com&quot;<br>}</pre><p>Response:</p><pre>{<br>  &quot;token&quot;: &quot;eyJhbGciOiJIUzI1NiJ9...&quot;<br>}</pre><p>Bu doğrulama önemliydi. Çünkü sistemin sözleşmesini (API contract) netleştirmeden otomasyona geçmek, ileride belirsizlik yaratabilirdi.</p><p>Bu aşamada fark ettiğim kritik nokta şuydu:</p><p>Reset link aslında uygulamanın deep link mekanizmasıyla çalışıyordu.</p><p>Mail içindeki bağlantı şu formatta geliyordu:</p><pre>minikadimlar://reset-password?token=XYZ</pre><p>Yani uygulama token’ı parametre olarak alıyor ve doğru ekranı açıyordu.</p><p>Bu, otomasyon açısından büyük bir fırsattı.</p><h3>API Katmanını Otomasyona Dahil Etmek</h3><p>Mail kutusunu kontrol etmek yerine, token’ı doğrudan backend’den almayı tercih ettim.</p><p>Bu yaklaşım:</p><ul><li>Harici mail servisinden bağımsızlık sağlar</li><li>Test süresini kısaltır</li><li>Daha stabil bir yapı oluşturur</li></ul><p>REST çağrılarını otomasyon projesine entegre etmek için RestAssured kullandım.</p><p>Postman’daki isteğin Java karşılığı şu şekilde oldu:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/862/1*j0dAzlEzlG7quIFzfKGJSQ.png" /></figure><p>Burada amaç, backend kontratını birebir koruyarak token’ı dinamik üretmekti.</p><p>Artık test sırasında istediğim email için reset token üretebiliyordum.</p><h3>UI ile API’yi Birleştirmek</h3><p>Sıradaki adım, API’den gelen bu token’ı mobil uygulamaya aktarmaktı.</p><p>Appium üzerinden deep link komutu kullanarak uygulamayı doğrudan reset ekranına yönlendirdim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/468/1*bQYnhHfHMcl2rucszscslQ.png" /></figure><p>Bu yaklaşım sayesinde test akışı şu şekilde ilerledi:</p><ol><li>UI → Kullanıcı email girer ve gönderir</li><li>API → Aynı email için reset token alınır</li><li>Deep Link → Reset ekranı açılır</li><li>UI → Yeni şifre oluşturulur ve login doğrulanır</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/787/1*MD2aZoNT3Mv4xW2qcXz06Q.png" /></figure><p>Bu yapı, farklı katmanları tek bir senaryo içinde birleştirdi.</p><h3>Sürecin Öğrettikleri</h3><p>Bu entegrasyon süreci bana birkaç önemli noktayı hatırlattı:</p><ul><li>UI testleri tek başına yeterli değildir</li><li>Backend kontratını anlamak kritik öneme sahiptir</li><li>Deep link mekanizması mobil otomasyonda güçlü bir araçtır</li><li>API ve UI birlikte kullanıldığında daha stabil testler üretilebilir</li></ul><p>Reset password gibi çok katmanlı akışlarda, test otomasyonunun gerçek gücü sistemler arası bağlantıyı kurabilmekten gelir.</p><h3>Sonuç</h3><p>Bu yaklaşım sayesinde:</p><ul><li>Mail servisinden bağımsız bir test yapısı kurdum</li><li>Reset password senaryosunu uçtan uca otomatik hale getirdim</li><li>Test süresini kısalttım ve stabiliteyi artırdım</li></ul><p>Mobil otomasyonda gerçek mühendislik, yalnızca butonlara tıklamak değil;<br> sistemin tamamını anlayıp doğru noktada doğru entegrasyonu yapmaktır.</p><p>Bu yazıda anlattığım tüm yapı ve örnekler, aktif olarak geliştirmeye devam ettiğim projeden alınmıştır.</p><p>Merak edenler için GitHub repo burada:<br>👉 <a href="https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation"><strong>https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation</strong></a></p><p>Eğer sen de mobil uygulama testine yeni başladıysan, umarım bu yazı sana küçük de olsa yol gösterir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ac30a8a3fb39" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Appium ile Mobil Uygulama Testi: Gerçek Bir Register Senaryosu Üzerinden]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/appium-ile-mobil-uygulama-testi-ger%C3%A7ek-bir-register-senaryosu-%C3%BCzerinden-79df3a991f23?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/79df3a991f23</guid>
            <category><![CDATA[appium]]></category>
            <category><![CDATA[mobile-testing]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <category><![CDATA[test-automation]]></category>
            <category><![CDATA[qa-engineering]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 10 Feb 2026 19:11:12 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-10T19:11:12.694Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Mobil test otomasyonuna adım atan herkesin kafasında benzer sorular dolaşıyor:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*e3rl3Gh_JXeL9HKO.gif" /></figure><blockquote><em>Appium tam olarak nedir? Nasıl çalışır? Mobil dünyadaki bu karmaşık locator’lar arasında kaybolmadan test yazmak mümkün mü?</em></blockquote><p>Bu yazıda Appium’u sadece teoride anlatıp geçmek istemedim. Bunun yerine, geliştirdiğim <strong>“Minik Adımlar”</strong> projesindeki gerçek bir <strong>Register (Kayıt) senaryosu</strong> üzerinden ilerleyerek; kurulumdan mimariye, otomasyon motorlarından Appium Inspector kullanımına kadar süreci <strong>kendi deneyimim ve kodlarım üzerinden</strong> anlatacağım.</p><h3>Appium Nedir, Neden Kullanılır?</h3><p>Appium; <strong>Android, iOS ve Windows</strong> uygulamaları için kullanılan, açık kaynaklı bir mobil test otomasyon aracıdır. Peki neden Appium?</p><ul><li><strong>Cross-platform:</strong> Aynı API yaklaşımıyla hem Android hem de iOS uygulamaları test edebilme imkânı sunuyor.</li><li><strong>Dil özgürlüğü:</strong> Java, Python, JavaScript gibi farklı dillerle test yazılabiliyor. Yani zaten bildiğin bir dille yola devam edebiliyorsun.</li><li><strong>Gerçek kullanıcı deneyimi:</strong> Uygulamanın içine ekstra bir test kodu eklemeden (no-instrumentation), kullanıcı ekranda ne yapıyorsa testler de birebir onu yapıyor.</li></ul><p>Kısacası Appium, mobil uygulamayı “mış gibi” değil, <strong>gerçekten</strong> test etmeni sağlıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/265/0*JRo639sQ8oEn8VwQ.gif" /></figure><h3>Appium’un Temel Mimarisi</h3><p>Appium aslında bir <strong>HTTP Server</strong>’dır. Bizim yazdığımız kodları (Client) alır ve bunları cihazın anlayacağı komutlara çevirir.</p><pre>Test Kodları<br>   ↓<br>Appium Server<br>   ↓<br>Otomasyon Motoru<br>   ↓<br>Gerçek Cihaz veya Emulator</pre><p>Bu yapıda asıl işi yapan parçalar <strong>otomasyon motorlarıdır</strong>. Yani Appium’un cihazla konuşmasını sağlayan “tercümanlar” diyebiliriz.</p><ul><li><strong>UiAutomator2:</strong> Android dünyasının standart motoru.</li><li><strong>XCUITest:</strong> Apple tarafının kullandığı motor.</li></ul><p>Biz test adımlarını yazıyoruz, Appium Server bu adımları alıp ilgili otomasyon motoruna iletiyor.<br>O motor da cihaz üzerinde bu komutları çalıştırıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/0*l11w4u9Z5zg6Ytcq.gif" /></figure><p>Yani test sırasında ekranda gördüğümüz her tıklama, her yazı yazma işlemi <strong>gerçekten gerçekleşiyor</strong>. Appium’un en güçlü tarafı da tam olarak burası.</p><h3>3. Kurulumda Nelere Dikkat Ettim?</h3><p>Appium tarafında kurulum genelde en sancılı kısım oluyor. Ama iyi haber şu: Bir kez doğru kurduktan sonra sistem gerçekten <strong>tıkır tıkır</strong> çalışıyor.</p><p>Ben <strong>“Minik Adımlar”</strong> projesi için ortamı şu şekilde kurdum:</p><ul><li><strong>Java JDK &amp; Maven:</strong><br> Test kodlarının kalbi diyebilirim. Proje yönetimi ve bağımlılıkları kontrol etmek için olmazsa olmaz.</li><li><strong>Android Studio &amp; Android SDK:</strong><br> Emulator oluşturmak ve ADB araçlarını kullanabilmek için şart. Gerçek cihazda test yapsanız bile SDK tarafı yine gerekli oluyor.</li><li><strong>Appium Server:</strong><br> Appium’u terminal üzerinden kurup ayağa kaldırıyorum:</li></ul><p>npm install -g appium</p><p>appium</p><ul><li><strong>Driver Kurulumu (Appium 2.0):</strong><br> Appium 2.0 ile birlikte otomasyon motorları artık ayrı ayrı kuruluyor. Android için kullandığım driver:</li></ul><p>appium driver install uiautomator2</p><p>Kurulum kısmı ilk başta biraz sabır istiyor ama her şey doğru ayarlandığında, test yazma kısmı çok daha keyifli hale geliyor.</p><h3>Appium Inspector: Görünmeyeni Görmek</h3><p>Mobil testte locator bulma işi bazen gerçekten zorlayıcı olabiliyor. İşte bu noktada <strong>Appium Inspector</strong> adeta sağ kol görevi görüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/256/0*zk0SK9tZAkzGzy6X.png" /></figure><p>Inspector, uygulamanın o anki ekran görüntüsünü alıyor ve arka planda çalışan <strong>XML yapısını</strong> bize gösteriyor. Böylece ekrandaki her elementin:</p><ul><li>id’sini,</li><li>accessibilityId’sini,</li><li>class bilgisini<br> tek tek inceleyebiliyoruz.</li></ul><p>Burada kendi adıma edindiğim en net tavsiye şu:</p><blockquote><strong><em>Bir elementin Accessibility ID’si varsa, başka hiçbir locator’a bakma.</em></strong></blockquote><p>Accessibility ID hem en hızlı hem de en stabil locator. XPath’e girip karmaşık ifadeler yazmak yerine, Inspector’da bu alanı görmek testlerin ömrünü ciddi anlamda uzatıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PK9Jh4wUymS96bjYSwe-wg.png" /></figure><p>Ben başlarda bunu fark edene kadar epey vakit kaybettim 😅<br>O yüzden Inspector’ı test yazmadan önce mutlaka açıyorum.</p><h3>5. Desired Capabilities Yerine: UiAutomator2Options</h3><p>Appium’un yeni sürümlerinde klasik <strong>DesiredCapabilities</strong> yaklaşımı yerine <strong>Options</strong> yapısına kullanılıyor.</p><p>Ben bir cihaz üzerinde test çalıştırırken UiAutomator2Options’ı şu şekilde kullanıyorum (Gerçek cihaz ya da emülatör için farklı kullanımları):</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/508/1*FwTyFNmOrb-LQNozUvRLFQ.png" /></figure><p>Bu ayarlarla Appium’a aslında şunu söylemiş oluyorum:</p><ul><li>Android cihaza bağlan</li><li>Belirttiğim APK’yı cihaza kur</li><li>Uygulama izinlerini otomatik olarak ver</li><li>Her testte uygulamayı sıfırdan kur (temiz başlangıç)</li></ul><p>Options yapısını kullanmak, özellikle proje büyüdükçe ayarların <strong>daha kontrollü ve anlaşılır</strong> olmasını sağlıyor. Testi okuyan biri, sadece bu bloktan bile hangi ortamda çalıştığımızı rahatlıkla anlayabiliyor.</p><h3>6. Locator Stratejisi ve Senkronizasyon (Wait)</h3><p>Mobil uygulamalarda <strong>XPath kullanmak</strong>, trafiğin en yoğun olduğu saatte ara sokaklara girmeye benzer:<br> yavaştır, kırılgandır ve UI’daki en küçük değişiklikte testiniz patlayabilir.</p><h4>📍 Locator Stratejisi</h4><p>Bu yüzden projede locator önceliğim şu şekilde:</p><ol><li>AppiumBy.accessibilityId</li><li>id</li><li>Son çare olarak XPath</li></ol><p>Özellikle accessibilityId hem daha hızlıdır hem de testlerin bakım maliyetini ciddi şekilde düşürür.</p><h4>⏳ Senkronizasyon (Wait)</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/0*9gt52HAeS4aghD-y.gif" /></figure><p>Mobil uygulamalar; ağ hızı, cihaz performansı veya animasyonlar nedeniyle beklenenden yavaş açılabilir.<br>Bu yüzden <strong>Thread.sleep kullanmak yerine Explicit Wait tercih ediyorum</strong>.</p><pre>this.wait = new WebDriverWait(driver, Duration.ofSeconds(15));</pre><p>Bu yaklaşım sayesinde testler:</p><ul><li>Daha stabil çalışır</li><li>Gereksiz beklemelerden kaçınır</li><li>Farklı cihazlarda daha tutarlı sonuç verir</li></ul><h3>RegisterPage: Ekran Mantığı Page’de</h3><p>Gerçek bir senaryo üzerinden gidelim: <strong>RegisterPage</strong> ve onu kullanan bir test.<br>Kod yapımı <strong>Page Object Model (POM)</strong> üzerine kurdum. Bunun en büyük avantajı şu:<br>Ekran değiştiğinde testi değil, <strong>sadece ilgili Page sınıfını</strong> güncelliyorum.</p><pre>public class RegisterPage {<br><br>    private AndroidDriver driver;<br>    private WebDriverWait wait;<br><br>    public RegisterPage(AndroidDriver driver) {<br>        this.driver = driver;<br>        this.wait = new WebDriverWait(driver, Duration.ofSeconds(15));<br>    }<br><br>    private By nameField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signup_name_input&quot;);<br>    private By emailField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signup_email_input&quot;);<br>    private By phoneField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signup_phone_input&quot;);<br>    private By passwordField = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signup_password_input&quot;);<br>    private By registerButton = AppiumBy.accessibilityId(&quot;signup_continue_button&quot;);<br>    <br>    public void enterName(String name) {<br>        wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(nameField))<br>                .sendKeys(name);<br>    }<br><br>    public void enterEmail(String email) {<br>        wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(emailField))<br>                .sendKeys(email);<br>    }<br><br>    public void enterPhone(String phone) {<br>        wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(phoneField))<br>                .sendKeys(phone);<br>    }<br><br>    public void enterPassword(String password) {<br>        wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(passwordField))<br>                .sendKeys(password);<br>    }<br><br>    public void clickRegister() {<br>        wait.until(ExpectedConditions.elementToBeClickable(registerButton))<br>                .click();<br>    }<br>}</pre><h3>Page tarafında özellikle şunlara dikkat ediyorum:</h3><ul><li>Sadece <strong>ekran davranışı</strong> var</li><li><strong>Assertion yok</strong></li><li>Test mantığına asla karışmıyor</li></ul><p>Page sınıfları benim için “<em>kullanıcı bu ekranda ne yapabilir?</em>” sorusunun cevabı.</p><h3>RegisterTest: Happy Path Senaryosu</h3><p>Bu yazı için tek, net ve anlaşılır bir senaryo yeterli:<br> <strong>Kullanıcı başarılı bir şekilde register olur ve login ekranına yönlendirilir.</strong></p><pre>@Test<br>public void successfulRegisterRedirectsToLogin() {<br><br>    RegisterPage registerPage = new RegisterPage(driver);<br><br>    String email = &quot;test&quot; + System.currentTimeMillis() + &quot;@gmail.com&quot;;<br><br>    registerPage.enterName(&quot;Test Kullanıcı&quot;);<br>    registerPage.enterEmail(email);<br>    registerPage.enterPhone(&quot;5554443322&quot;);<br>    registerPage.enterPassword(&quot;Test123&quot;);<br><br>    registerPage.clickRegister();<br><br>    By loginHeader = By.xpath(&quot;//android.widget.TextView[@text=&#39;Giriş Yap&#39;]&quot;);<br><br>    WebDriverWait wait = new WebDriverWait(driver, Duration.ofSeconds(60));<br><br>    wait.until(ExpectedConditions.visibilityOfElementLocated(loginHeader));<br><br>    Assert.assertTrue(<br>            driver.findElement(loginHeader).isDisplayed(),<br>            &quot;Login ekranına yönlendirme başarısız&quot;<br>    );<br>}</pre><p>Bu test şunu doğruluyor:</p><ul><li>Kullanıcı register olur</li><li>Login ekranına yönlendirilir</li></ul><p>Senaryo <strong>net</strong>, kod <strong>okunur</strong>, bakım maliyeti <strong>düşük</strong>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/272/0*0tqbHcbyzoMQEN3g.gif" /></figure><p>Ben bu projede hâlâ geliştirmeye devam ediyorum ama artık şunları net hissediyorum:</p><ul><li>Neyi neden yaptığımı biliyorum</li><li>Testler büyüdükçe dağılmıyor</li><li>Yeni senaryo eklemek göz korkutmuyor</li></ul><p>Eğer baştan sağlam bir temel atarsan, mobil test tarafı gerçekten <strong>kontrol edilebilir bir alana</strong> dönüşüyor 🚀</p><p>Bu yazıda anlattığım tüm yapı ve örnekler, aktif olarak geliştirmeye devam ettiğim projeden alınmıştır.</p><p>Merak edenler için GitHub repo burada:<br> 👉 <a href="https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation"><strong>https://github.com/kadersuutlu/minik-adimlar-mobile-automation</strong></a></p><p>Eğer sen de mobil uygulama testine yeni başladıysan, umarım bu yazı sana küçük de olsa yol gösterir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=79df3a991f23" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yazılım Test Yaşam Döngüsü (STLC)]]></title>
            <link>https://sutlukader.medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1m-test-ya%C5%9Fam-d%C3%B6ng%C3%BCs%C3%BC-stlc-fe31c5f31db2?source=rss-7d21f926a07d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fe31c5f31db2</guid>
            <category><![CDATA[learning-to-code]]></category>
            <category><![CDATA[career-advice]]></category>
            <category><![CDATA[quality-assurance]]></category>
            <category><![CDATA[software-development]]></category>
            <category><![CDATA[software-testing]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kader Sutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 05 Feb 2026 17:47:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-05T17:47:37.384Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yazılım testine yeni başlayan biri olarak şunu fark ettim: Test süreci sadece “hata bulmak”tan ibaret değil. Aslında işin arkasında oldukça <strong>planlı ve sistematik</strong> bir yapı var. İşte bu yapıya <strong>STLC (Software Testing Life Cycle)</strong>, yani <strong>Yazılım Test Yaşam Döngüsü</strong> deniyor.</p><p>STLC, bir yazılımın test sürecini adım adım ele alır. Hangi aşamada ne yapılacağını, kimin hangi sorumluluğu üstleneceğini ve testlerin nasıl ilerleyeceğini net bir şekilde ortaya koyar.</p><p>Bu yazıda, STLC’nin <strong>6 temel aşamasını</strong> sade ve anlaşılır bir dille anlatacağım. Ayrıca her adımın neden önemli olduğunu, küçük örneklerle birlikte paylaşacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/923/1*9KyR7fyhoNXUogX8_nXT4w.png" /></figure><h3>Gereksinim Analizi</h3><p>Gereksinim Analizi, <strong>yazılım test sürecinin ilk ve en önemli aşamasıdır</strong>. Amaç, geliştirilen yazılımın ne yapması gerektiğini <strong>test edilebilir şekilde anlamaktır</strong>.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ul><li>Test ekibi, iş analistleri ve geliştiricilerle konuşarak <strong>gereksinimleri inceler</strong>.</li><li>Hangi özelliklerin test edileceğini ve hangi öncelikle test edileceğini belirler.</li><li>Gereksinimlerin izlenebilirliğini sağlamak için <strong>Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi (RTM)</strong> hazırlanır.</li><li>Çevresel ve güvenlik ihtiyaçları gibi ek gereksinimler de belgelenir.</li></ul><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi (RTM)</li><li>Fizibilite raporu (gereksinimlerin test edilip edilemeyeceği)</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> Bir e-ticaret sitesinde <strong>“Kullanıcı sepete ürün ekleyebilmeli”</strong> gereksinimi var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*p6HEI1oricUIImoZxqW-5w.png" /></figure><ul><li>Test ekibi bunu test edilebilir hale getirir:</li><li>Sepete ürün eklenebiliyor mu?</li><li>Eklenen ürünün fiyatı doğru mu gözüküyor?</li><li>Aynı anda birden fazla kullanıcı sepete ürün ekleyebilir mi?</li></ul><p>Bu sayede <strong>gereksinim netleşir, test kapsamı belirlenir ve ileride tekrar çalışma riski azalır</strong>.</p><h3>Test Planlaması</h3><p>Test Planlaması, <strong>STLC’de ikinci aşamadır ve test sürecinin yol haritasını oluşturur</strong>. Amaç, testlerin nasıl, ne zaman ve kim tarafından yapılacağını netleştirmektir.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ul><li>Kıdemli QA yöneticisi <strong>kapsam, hedef, bütçe ve zaman çizelgesini belirler</strong>.</li><li>Hangi araç ve çerçevelerin kullanılacağına karar verilir (ör. Selenium, JUnit).</li><li>Test kapsamı, metodoloji (manuel veya otomasyon) ve zaman planı netleştirilir.</li><li>Kim hangi rolü üstlenecek, hangi görevleri yapacak belirlenir.</li><li>Riskler, bağımlılıklar ve olası sorunlar değerlendirilir.</li></ul><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Onaylanmış Test Planı</li><li>Efor tahmin raporu (gerekli iş gücü ve zaman)</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> E-ticaret sitesi için:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MYBqklKvuwbm4aG9WHlMhQ.png" /></figure><ul><li>Test planında yazılır: <strong>Sepete ürün ekleme testi manuel yapılacak, ödeme testi otomasyon ile yapılacak</strong>.</li><li>Hangi QA’ların hangi testleri yapacağı ve hangi tarihlerde tamamlanacağı belirlenir.</li><li>Kullanılacak araçlar: Selenium (otomasyon), TestRail (test takibi).</li></ul><p><strong>Fayda:</strong></p><ul><li>Testler için net bir yol haritası olur, hangi adımın ne zaman yapılacağı bellidir.</li><li>Riskler önceden görülür ve gecikmeler azalır.</li></ul><h3>Test Durumu Geliştirme</h3><p>Test Durumu Geliştirme aşaması, <strong>test planını somut ve uygulanabilir test adımlarına dönüştürme sürecidir</strong>. Amaç, her gereksinimin doğru şekilde test edilmesini sağlamaktır.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ul><li>Gereksinimler <strong>detaylı test durumlarına (test case)</strong> ve mümkünse otomasyon betiklerine dönüştürülür.</li><li>Her test durumu şunları içerir:</li><li>Girdi (input)</li><li>Beklenen çıktı (expected output)</li><li>Ön/son koşullar (pre/post conditions)</li><li>Test verileri hazırlanır ve tekrarlayan işlemler otomasyona alınır.</li><li>Testler gözden geçirilir ve sürüm kontrolü ile doğruluk sağlanır.</li></ul><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Temel test vakaları ve otomasyon komut dosyaları</li><li>Test veri kümeleri</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> E-ticaret sitesi için:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AR2tXJ6GjjdRVECcAh4qnA.png" /></figure><ul><li>Gereksinim: “Kullanıcı sepete ürün ekleyebilmeli”</li><li>Test Durumu:</li><li>Girdi: Kullanıcı “T-shirt” seçip sepete ekler</li><li>Beklenen Çıktı: Sepette “T-shirt” görünür ve toplam fiyat doğru hesaplanır</li><li>Ön Koşul: Kullanıcı giriş yapmış olmalı</li><li>Son Koşul: Sepet güncellenmiş olmalı</li></ul><p><strong>Fayda:</strong></p><ul><li>Testler sistematik ve tekrarlanabilir olur.</li><li>Gözden kaçan hatalar en aza iner.</li><li>Test süreçleri hem manuel hem otomasyon için hazır ve doğrulanmış hâle gelir.</li></ul><h3>Test Ortamı Kurulumu</h3><p>Test Ortamı Kurulumu, <strong>testlerin yapılacağı yazılım ve donanım ortamını hazır hâle getirme aşamasıdır</strong>. Amaç, testlerin gerçek koşullara uygun şekilde ve sorunsuz çalışmasını sağlamaktır.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ol><li>Gerekli donanım, yazılım ve ağ ayarları belirlenir.</li><li>İşletim sistemi, veritabanı ve uygulama sunucuları kurulur.</li><li>Test verileri hazırlanır ve bağlantılar yapılandırılır.</li><li>Ortamın hazır olduğundan emin olmak için <strong>duman testleri</strong> (smoke tests) yapılır.</li></ol><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Ortam kurulum kontrol listesi</li><li>Duman testi sonuçları</li><li>Tam doğrulanmış bir test ortamı</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> E-ticaret sitesi için:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ya-1iJkm7IaxBW3QBcCA-w.png" /></figure><ul><li>Test ortamında aynı işletim sistemi ve tarayıcı versiyonları kullanılır.</li><li>Veritabanına test kullanıcıları ve ürün verileri eklenir.</li><li>Sunucular çalışıyor ve siteye erişim sağlanabiliyor mu diye duman testi yapılır.</li></ul><p><strong>Fayda:</strong></p><ul><li>Testler gerçek koşullara yakın bir ortamda çalışır.</li><li>Hatalar ve ortam sorunları minimuma iner.</li><li>QA ekibi sorunsuz ve güvenli bir şekilde test yapabilir.</li></ul><h3>Test Yürütme</h3><p>Test Yürütme aşaması, <strong>hazırlanan test senaryolarının uygulamaya karşı çalıştırıldığı ve hataların tespit edildiği aşamadır</strong>. Amaç, yazılımın işlevsel ve ticari gereklilikleri karşılayıp karşılamadığını doğrulamaktır.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ul><li>Planlanan test senaryoları, test ortamında çalıştırılır (manuel veya otomasyon).</li><li>Her test sonucu kaydedilir: <strong>Geçti/Kaldı</strong>.</li><li>Hatalar ayrıntılı olarak raporlanır; günlükler, ekran görüntüleri gibi kanıtlar eklenir.</li><li>Başarısız testler geliştirmeye atanır ve düzeltmeler sonrasında yeniden test edilir.</li><li>Gerektiğinde regresyon testleri yapılır, yani yeni kod değişikliklerinin mevcut işlevi bozup bozmadığı kontrol edilir.</li></ul><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Test yürütme durumu</li><li>Test sonucu günlükleri</li><li>Hata raporları ve güncellenmiş Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi (RTM)</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> E-ticaret sitesi:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LJO5KkybYQGzWlJXOF-Rjg.png" /></figure><ul><li>Test: Kullanıcı sepete ürün ekleyebiliyor mu?</li><li>Sonuç: Sepete ürün eklenmedi → hata raporu oluşturulur, geliştiriciye atanır.</li><li>Düzeltmeden sonra test tekrar çalıştırılır ve geçip geçmediği doğrulanır.</li></ul><p><strong>Fayda:</strong></p><ul><li>Yazılımın doğru çalıştığı kanıtlanır.</li><li>Hatalar zamanında bulunur ve düzeltilir.</li><li>Yazılımın kalitesi güvence altına alınır.</li></ul><h3>Test Döngüsünün Kapatılması</h3><p>Test Döngüsünün Kapatılması, <strong>test sürecinin resmi olarak tamamlandığı ve sonuçların değerlendirildiği aşamadır</strong>. Amaç, öğrenilen dersleri kaydedip gelecekteki testleri daha verimli hâle getirmektir.</p><p><strong>Ne yapılır?</strong></p><ul><li>Test özet raporları ve kapanış raporları hazırlanır.</li><li>Test sürecindeki darboğazlar ve sorunlar retrospektif analizlerle tespit edilir.</li><li>Hata yoğunluğu, şiddet endeksi ve test yürütme eğilimleri gibi metrikler kaydedilir.</li><li>Elde edilen bilgiler gelecekteki projelerde referans olarak kullanılır.</li></ul><p><strong>Sonuçta elde edilenler (teslimatlar):</strong></p><ul><li>Test kapanış raporu</li><li>Ölçüm ve gösterge panoları</li></ul><p><strong>Örnek:</strong><br> E-ticaret sitesi:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*v0EtgZnpZuSeS_iPH2Lc7g.png" /></figure><ul><li>Test kapanış raporunda, en çok hatanın ödeme modülünde olduğu tespit edilir.</li><li>Gelecek projelerde ödeme modülü testlerine daha fazla öncelik verilir.</li><li>Yürütme süresi, hata yoğunluğu ve tekrar eden sorunlar tablo hâline getirilir.</li></ul><p><strong>Fayda:</strong></p><ul><li>Test süreçleri şeffaf ve belgelenmiş olur.</li><li>Gelecek projelerde test süreci daha hızlı ve etkili yürütülür.</li><li>Yazılım kalitesi ve ekip performansı sürekli iyileştirilir.</li></ul><p>Gördüğün gibi STLC, test sürecini belli bir düzene oturtarak hem kaliteyi hem de verimliliği artırır. Her aşama, bir sonrakine hazırlık niteliğindedir.<br> Bu adımları öğrenmek, bir <strong>junior QA</strong> olarak test sürecini daha bilinçli yürütmene ve ekip içinde daha güçlü bir rol üstlenmene yardımcı olur.<br> Unutma, iyi bir test uzmanı sadece hatayı bulan değil, süreci doğru yöneten kişidir. 🚀</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fe31c5f31db2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>