<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Libraro on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Libraro on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@una31?source=rss-d56312c01304------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*cInRK-2lqWcAOY07A1xKpg.png</url>
            <title>Stories by Libraro on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@una31?source=rss-d56312c01304------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 17:54:00 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@una31/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Амар амгалан энэ хотыг сэтгэлдээ зурж үлдээхээр бичлээ]]></title>
            <link>https://una31.medium.com/%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D1%8D%D0%BD%D1%8D-%D1%85%D0%BE%D1%82%D1%8B%D0%B3-%D1%81%D1%8D%D1%82%D0%B3%D1%8D%D0%BB%D0%B4%D1%8D%D1%8D-%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%B6-%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D1%8D%D1%8D%D1%85%D1%8D%D1%8D%D1%80-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%BB%D1%8D%D1%8D-1a960bb7fed4?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1a960bb7fed4</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 06 Jan 2026 12:15:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-06T12:15:55.327Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Цэвэрхэн тунгалаг далайн эрэг, арван хоёр дугаар сарын бүрхэг тэнгэр, сэвэлзсэн салхи, сэрүүхэн атлаа дулаан уур амьсгал, хаа нэг орох норгоод шалихгүй бороо, гудмаар, далайн эргээр амгалан тайван “орших” хүмүүс, харахаас л сэтгэлд тав тух мэдрүүлсэн кафе мухлагууд, амтат кофе, кокос, эелдэг найрсаг вьетнам хүмүүс, шөнийн нам гүмийг байн байн эвдэх давлагаан чимээ, өдрийн хотыг амь оруулах машин мотоциклын дуу, нар жаргахтай зэрэгцэн гарч ирэх гудамжны хоолнууд, үзэсгэлэнт далайн эргээр сунаж тогтсон На Чанг хот. Энэ бүхнийг сэтгэлдээ зурахаар, ой дурсамждаа хадгалан үлдээхээр бас мэдрэхээр энд бичиж байна.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ObtvG0X36Fe8SpoiiOxuXQ.jpeg" /><figcaption>31 Dec 2025, Nha Trang</figcaption></figure><p>На Чангийн эрэг дагуух кафед coconut coffee уугаад өөрийн хайртай би-г хэсэгхэн ч болов олох сон хэмээн найдан сууна. Энд ирээд 24 хоноход ганцаар тухтайхан бодох цаг анх удаа л гарсан нь энэ. Сүүлийн нэг жилд анх удаа ч юм уу. Энд өнгөрөөсөн өдөр хоногуудыг хэзээ нэг өдөр эргээд дурсахад энэ л цаг мөч хамгийн тод үлдэнэ гэдгийг маш сайн мэдэж байна. Аливаа зүйлсийн тухайд тайван сайхан бодоод л, одоог мэдрээд, тэрхүү мэдрэмжээ таньж ойлгоод, басхүү үг болгоод буулган суугаа учраас шүү дээ. Хүнд хамгийн гүн мэдрэмж өгсөн тэр зүйлс дурсамжид хамгийн тод хадгалагдан үлддэг дээ.</p><p>Миний тархи их удаан ажилладаг, ихэнхдээ л юу мэдэрч байгаагаа ч ойлгодоггүй. Үргэлж л “би” би биш болчихсон мэт, бүх зүйлс надаас алс оршоод, үүл манан дунд хөвөөд л, түмэн зүйлсийн дунд тодоор юу ч харагдахгүй амьдраад л, амьдраад л … Цэгцтэй бодох нь миний хувьд бичих л бололтой.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FBXtizFjnk1KuZ826ybYKQ.jpeg" /><figcaption>02 Jan 2026, Nha Trang</figcaption></figure><p>Одоо бодоход би ихэнхдээ л ирээдүйд амьдардаг юм байна. Ийм болно, тийм болно, ингэнэ тэгнэ гээд л бодоод байдаг хийхгүй болохоор тэр нь үргэлж ирээдүйдээ үлддэг. Одоо хийж байгаа зүйлсээ хүртэл дараа нь тухтайхан ингэнэ дээ, тэгнэ дээ гээд л ирээдүйд багтаачихдаг. Ном уншиж байвал энэ хэсгийг дахин унших хэрэгтэй юм байна гэж бодно. Далайн эрэгт нар мандахыг харан суухдаа маргааш ирэх хэрэгтэй юм байна гэж бодно. Амар амгалан сайхан хот юм хэмээн бодохдоо хүртэл хэзээ нэгэн цагт энд дахин ирэх эсэхээ гайхна.</p><p>Юу ч зөв биш, юу ч буруу биш, юу ч үнэн биш, юу ч худал биш гээд бодох тусам л юу ч бичмээргүй санагддаг болсон доо. Атлаа энд ингээд бичээд суугаа минь нэг төрлийн бодох бас дурсан санах хэлбэр л бололтой. Илүү зөв оршихын тулд, илүү их мэдрэхийн тулд, би хэвээрээ үлдэхийн тулд, илүү их “амьдрах”-ын тулд хэнд ч хэрэггүй энэ зүйлсээ илүү их бичих хэрэгтэй сэн.</p><p>03 Jan 2025, Nha Trang</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1a960bb7fed4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Мэдэрч өнгөрсөн хормуудын хэлхээс…]]></title>
            <link>https://una31.medium.com/%D0%BC%D1%8D%D0%B4%D1%8D%D1%80%D1%87-%D3%A9%D0%BD%D0%B3%D3%A9%D1%80%D1%81%D3%A9%D0%BD-%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%BC%D1%83%D1%83%D0%B4%D1%8B%D0%BD-%D1%85%D1%8D%D0%BB%D1%85%D1%8D%D1%8D%D1%81-10a8205afa1b?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/10a8205afa1b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Feb 2024 02:24:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-14T02:24:31.627Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Jul 30, 2019</p><h4>Хором мөч бүр тухайн агшиндаа л үнэн</h4><p>Амьдралд нэг ч зүйл дахин давтагддаггүй юм байна. Нэг номыг дахин уншвал өөр ном болчихно. Нэг газраа дахин очвол өөр газар болчихно. Нэг хүнтэйгээ дахин уулзвал өөр хүн болчихно. Хором мөч бүр тухайн агшиндаа л үнэн байдагтай адил. Хязгааргүй сайхан мэдрэмж төрвөл мэдрээд л өнгөрөх хэрэгтэй. Ахин тэр мэдрэмж ирэхгүй учир “дахиад” гэх үгийг хасаад…</p><p>Elizabeth Gilbert “Eat, Pray, Love” номоос хамгийн сайн санадаг ганц зүйл минь найзынхаа тухай өгүүлдэг богинохон хэсэг нь. Нэг их чухаг шинэ санаа биш л дээ. Түүний найз сайхан газарт очих бүрдээ дараа дахин ирэх тухайгаа төлөвлөдөг аж. Тэрэнтэйгээ ирсэн бол сайхандаа эсвэл дараагийн амралтаар энд ирэх юмсан гээд л. Одоо цагт буй жаргалыг бүтнээр мэдрэхийн оронд ирээдүйн жаргалыг бүтээхээр оролддог гэсэн үг.</p><blockquote><em>“There Is Nothing Permanent Except Change.” — Heraclitus</em></blockquote><p>Амьдраад л өнгөрнө. Инээж, уйлж, баясаж, гуньж бас мэдэрч…</p><p>Өдөр бүр шинэ, цаг хором бүхэн цор ганц аж. Цагийн зүү эргэхийн хамтаар би, та, бид бүгд, буй бүхэн хувьсан өөрчлөгдөнө. Мэдрэмж солигдоно, шинэ зүйл олж мэднэ, мэддэгээ мартана, өөр хүн болно, өөрчлөлт ямар нэгэн хэмжээгээр явагдаж л байх болно. Нэг л ижил зүйл цаг хугацаанаасаа хамааран өөр мэдрэмж төрүүлнэ. Тэр зүйл бус би өөрчлөгдчихсөн… Дурсамжийн урсгал биеэр гүйн, өнгөрсөн мэдрэмжийг авч ирэх үе бий. Гэхдээ л өөр санагдана. Хэн нэгнээс ч тэр, өөрөөсөө ч тэр “өөрчлөгдөхгүй байхыг хүсэх” нь гэнэн явдал. Амьдралаасаа утга учир гэх үгтэй асуултуудаа хасчихвал мэдрэмжээс илүү чухал юу байж болох вэ?</p><p>Тэр л хормууддаа мэдэрсэн дахиад хэзээ ч адил байхгүй мэдрэмжүүд.</p><p>Амьдрал. Мэдэрч өнгөрсөн хормуудын хэлхээс…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3OgL4Jc9FBtXiF1-jFovGg.jpeg" /><figcaption>Boracay Island, Aug 13, 2023.</figcaption></figure><p>Feb 14, 2024</p><p>Заримдаа нэг газраа гацчихсан мэт, өөрчлөгдөхгүй байгаадаа уцаар төрнө. Зарим үед харин хэтэрхий өөр хүн болж өөрийгөө алдахаас, хайртай дотоод хүн минь үгүй болоод “муу хүн” болохоос айна. Нэг л янзаараа өдрүүд өнгөрч, нэгэн хэвээрээ амьдрал минь үргэлжлэх атал нэг өндийгөөд харахнээ өчнөөн жил урсчихсан байх юм.</p><p>Өөрчлөлт гарцаагүй үйл хэрэг боловч ажиглаж харах нүднээс шалтгаалаад харьцангуй үйл явц ажээ.</p><blockquote><em>Харах нүдээ сайхан байлгахсан, сайхан нүдээр харахын тулд зүрх сэтгэлээ тунгалаг үлдээхсэн.</em></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=10a8205afa1b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Миний амьдрал кино хальсанд” эшлэлүүд]]></title>
            <link>https://una31.medium.com/%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%B0%D0%BC%D1%8C%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE-%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D1%8D%D1%88%D0%BB%D1%8D%D0%BB%D2%AF%D2%AF%D0%B4-70296d7780b?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/70296d7780b</guid>
            <category><![CDATA[quotesbylibraro]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 07 Sep 2023 14:24:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-07T14:24:10.355Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Ингмар Бергман</h4><h4>Орч: Н. Өнөржаргал (©2023 Tagtaa Publishing)</h4><p>Өмнө нь би нэг тийм саарал ертөнцөд хөвж амьдардаг байлаа. Тэр үедээ “Тагтаа”-аас гаргасан Феллинийн намтар номыг уншиж таарсан нь үнэхээр л сэтгэлийн гүнд хүрсэн юм. Кино урлагийн талаар огтоос ойлголтгүй, ганц ч киног нь үзээгүй би Феллини гэх хүнийг хүндлэн хайрладаг болсноор удаах ном болох “Хугацаан доторх хугацаа”-г тээнэгэлзэлгүй авч Тарковскийг өөртөө нээсэн билээ. Энэ удаад Ингмар Бергманы намтар дурсамжийн ном хэвлэгдлээ гэх постыг хараад тэрүүхэндээ өөртөө догдолж, хэд хоногийн өмнө Монголд ирэхдээ хамгийн түрүүнд худалдан авсан юм. Зүүдний, бүрсгэр бүүдгэр атлаа эрэмгий хурц, нүдэнд минь хар цагаанаас өөрөөр огтоос буудаггүй ертөнцөөр аялахыг, тэгэхдээ өөрийн хайртай саарал цаг үедээ хоромхон зуур ч хамаагүй буцах боломжийг эрсэндээ тэгтлээ адгаа биз дээ. Ганц хуудсыг нь ч эргүүлээгүй номынхоо тухайд ийм бат бөх мэдрэмж, төсөөлөлтэй явж байдаг тэнэг ч гэмээр хүн шүү. Гэхдээ бас тэр мэдрэмжээ яг л олоод авсан нь азтай ч гэмээр юм уу. Киноны талаар ойлголтгүй би өөр олон зүйл бичээд ч яах билээ, тэгээд ч дараах үг бичиж чадах бүхнийг минь бүрэн дүүрэн илэрхийлж байгаа хойно.</p><blockquote>Заримдаа бодитой, мөнхийн үнэнийг олсон мэт санагдах ч төдхөн эргэлзээнд ороогдоно. Мөнөөх үнэн нь замхарч алга болно, бүр муугаар эргэвэл худал хуурмаг болж хувирна. -62</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qmp0F9IeHa2D8Bd9XItI7Q@2x.jpeg" /></figure><blockquote><strong>Өнгөрснөө уудлах гэдэг ийм хөндүүр, харгис хэрцгий ажил юм гэж төсөөлсөн ч үгүй.</strong> -16</blockquote><blockquote>Сүсэг бишрэл минь эргэлзээ тээнэгэлзэлд бузарлагдаж, үүрд булшлагдсан. Чингээд миний хувьд бурхан гэж байхгүй болсноор бүх зүйл нуруун дээр буусныг мэдэрлээ. Тэгэхээр амьдралдаа чин сэтгэлээр хандаж, учир утгагүй хувь тавилангаа хүлцэнгүйгээр хүлээн авч, айсан, өвдсөн, амьдралд нухлагдаж зүрх нь чулуу болсон бусад хүүхдэд хайр энэрлээ түгээж явах л үлдэх шив дээ. -60</blockquote><blockquote><strong>Хэн ч чамд хайргүйг мэдрэхийн аюул занал… хэн ч чамд хайргүйг гүнээ сэхээрсний дараах айдас цочрол, хайрлагдахгүй байхын зовуурь… хэн ч чамд хайргүй гэдгийг мартах оролдлого…</strong> -72</blockquote><blockquote><strong>Битгий хэт бадар. Битгий хэт гутар. Өөрийгөө яг тэг цэг дээр тогтоож барь. Үзсэн харсан юм болгондоо сэтгэл хөдлөлөөр ханддагаа боль. Тэгж байж л чи бүхнийг олж харж чадна.</strong> -132</blockquote><blockquote>Гэнэтхэн л мөргөл залбирал үйлдэж, шившлэг тарни уншиж, номлол айлдаж, хоосон мөрөөсөж, үүлсийн тухай, үүлсийн сүүдрийн тухай санаашран суух хүсэл оргилох юм. -172</blockquote><blockquote>Амьдралыг туулахын тухайд дийлэнх олонхын үзэл бодлыг л бодит байдалд тооцох уу? Эсвэл хүн нэг бүр өөрийн гэсэн бодит байдалтай байж болох уу? -179</blockquote><blockquote>Юмс ийм л хурдан өрнөдөг. Өчигдрийн итгэж явсан зүйл өнөөдөр гэхэд шал утгагүй санагдах тийм л ёрын хурдан өрнөл. -222</blockquote><blockquote>Үүрд дурсагдахын тулд бус, өөрт минь таатай, сайхан байдаг болохоор л би бичдэг. -223</blockquote><blockquote><strong>Газар дэлхийн хаа ч тэр хүн бүр өөр өөрийн ариун гэгээн мөн чанарыг тээж явдагт би итгэдэг.</strong> -235</blockquote><blockquote>Энэ ертөнцөөс чанад юм гэж үгүй. Бүх зүйл бидний дотор оршиж бас бидний дотор өрнөнө. Бид бие бие рүүгээ урсан орж, бие биеэсээ асгарна. Муухай юм ер алга! -239</blockquote><blockquote><strong>Заримдаа тоормос гишгэхэд пуужин хөөргөхөөс илүү зориг зүрх хэрэгтэй болдог.</strong> -347</blockquote><blockquote>Зуурдын ганцаардлаас үлэмж их хүсэл мөрөөдөл урсан гардаг нь хачин шүү. -366</blockquote><blockquote><strong>Амьдрал бол тэвчиж туулахын аргагүй хүнд бэрх даваа гэдгийг олж мэдсэн мөчөөс л гэгээлэг, жаргалтай амьдралыг кинондоо буулгахаар эрс шийдсэн дээ, би.</strong> -366</blockquote><p>Феллини, Тарковски хоёрыг уншаад багтарч, шаналж, нулимс дусаасан үе ч бий. Харин Бергманыг уншиж дуусаад өөр өөрсдийнхөө ертөнцөд ийм гайхамшигтайгаар бүрэн дүүрэн амьдарч чадсан хүмүүсийн намтар, дурсамжийг уншаад гунигт автахын хэрэг юу билээ гэж бодлоо. Уг нь би тэр гунигтаа хайртай сан.</p><p>20230907</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=70296d7780b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Гуниг хайн ирсэн нь]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D0%B3%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B3-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BD-%D0%B8%D1%80%D1%81%D1%8D%D0%BD-%D0%BD%D1%8C-a0025da018e1?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a0025da018e1</guid>
            <category><![CDATA[thoughts-and-feelings]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 07 Aug 2023 11:53:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-07T11:53:50.312Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Өглөөний зургаан цагт огт унтаагүй мэт нүдээ нээн сэрж, шөнө яаж унтсан яг л тэр байрлалдаа өөрийгөө байгааг анзаардаг, хоол халбагадаад амандаа хийсэн ч амтыг нь мэдэрдэггүй, инээдэггүй, уйлдаггүй, өмнөх өдрүүд шигээ сэтгэлээр унадаггүй. Хөдөлдөг, алхдаг, хэдэн үг амнаасаа унагадаг “хөшөө” болчихсон мэт тийм үе нэг удаа тохиож билээ. Сэтгэл гутрал хүндэрснийг ойлгоогүй боловч энэ л үед анх удаа гуниглахаас айж үзсэн. Амьдралын хий хоосон, утга учиргүй байдал, түүний тухай санаашрал, мөн чанарын тухай эргэцүүлэл, эдгээрээс мэдэрдэг байсан гунигтаа дургүйцэх нь байтугай, зарим үед үгүйлэн санадаг байсан надад гэнэт л айдас мэдрэгдсэн. Мэдрэмжээ, амьдралаас авдаг таашаалаа алдаж эхэлсэн тул зогсоож чадахгүй бол, хэтэрвэл гэсэн айдас үргэлж л хамт явдаг болчихсон. Ингээд би өөрөө ч мэдэлгүй тултлаа гуниглахаас, тултлаа хий хоосныг мэдрэхээс, тултлаа утга учиргүйг ургуулан төсөөлөхөөс эмээдэг болчихсон. Дуу сонсохоос, кино үзэхээс, уран зохиол уншихаас, тэдгээрээс үүдэх мэдрэмжээс айдаг болчихсон. Тухайн үед эдгээрийг өөрөө ч сайн ойлгодоггүй байв. Зургаа, долоон жил өнгөрчээ.</p><p>Харин өнөөдөр ганцаардахаас айдаг болсноо ч ухаарав. Гунигтаа хайртай гэмээр нандигнан үздэг байсан би түүнээсээ эмээдэг болсон ч ганцаараа байхаас, ганцаардахаас огт зугтаж үзээгүй байв. ‘Өөртэйгөө байж чадахгүй хүн бусадтай ч байж чадахгүй’ хэмээн боддог, уйтгартай уйтай үеүд бий боловч ганцаардаж үзээгүй, өөрөө өөртөө хэзээд хань болж чадна хэмээн итгэдэг байсан минь гурван жилийн өмнөх явдлаас хойш ердөө л өөртөө итгүүлэн хэлдэг хоосон үг төдий болчхож. Тэр үед хайр дурлалаас болж анх удаа шархлаад хэдэн сар огт инээлгүй явж билээ. Амьдрал хажуугаар минь урсан өнгөрч, бодол сэтгэлээ захирч дийлэхгүй, өөр зүйлд төвлөрөх чадваргүй болоод сэтгэлээ онгойлгохоор толгойгоо өвдтөл уйлдаг ч дотор хэзээ ч цэлмэдэггүй байв. Уулзсан хүмүүс “өвдчихсөн юм уу” хэмээн асууцгааж, уншиж байгаа номынхоо хуудсыг хоёр дахаа давтан харах боловч дахиад л бодол минь тэнэж юу ч ойлгоогүйгээ ухаарна. Үүнээс хойш би ганцаардахаас ч айдаг болжээ. Мөн чанартаа хүн бүхэн сайн сайхан гэсэн гэнэн нүдээр хорвоог харж амьдрахаар хичээхээ ч больсон байна. Өөрийн дуртай, өөрийнхөө хайртай “өөрийгөө” би нэгэнт алдсан бололтой. Амьдрал богинохон атлаа урт шүү дээ, одоохондоо амьдраад л байхаас.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xvS3E5Cknpv-hAxveyMqZg.jpeg" /></figure><p>Өглөөнөөс хойш сэтгэл дараад, нүдэнд нулимс цийлгэнүүлээд байсан бодлууд минь энийг бичихтэй хамт намдав. Манилад гэнэт бороо асгарч, тэнгэр цочтол хүрхрэн дуугараад, гудамны гэрлүүд асаж өдөр дууссаныг зарлалаа. Одоо л нэг гүн амьсгаа авч чадахаар болов. Өөртөө цаг хугацаа олгохоор, бүхнээс холдохоор, өнөөх гуниг ганцаардлаа эрэн хайхаар ирсэн шүү дээ. Шийдэл, гарах гарц хайхгүй ээ. Зүгээр л “Сайн уу? Гуниг минь” хэмээн мэндэлье.</p><p>230807</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a0025da018e1" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D0%B3%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B3-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BD-%D0%B8%D1%80%D1%81%D1%8D%D0%BD-%D0%BD%D1%8C-a0025da018e1">Гуниг хайн ирсэн нь</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Хамгийн холын аян]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%85%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D0%B0%D1%8F%D0%BD-9f2a28abbe97?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9f2a28abbe97</guid>
            <category><![CDATA[thoughts-and-feelings]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 20 May 2023 13:57:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-20T13:57:51.615Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Таван сарын сүүл, хаялах цас, бүрсгэр тэнгэр, цонхоор харагдах дутуу баригдсан өндөр барилгууд, би гэртээ ганцаар… харахад хүйтэн ч сэтгэлд дулаахан юутай үзэсгэлэнтэй, юутай гунигтай өдөр вэ?</p><p>Гадаах гунигийг сэтгэлдээ мэдрэхийг хүсээд дэлгэцээ асаан суусан ч юу бичихээ мэдсэнгүй. Саяхан явсан аялалынхаа талаар бодвол харсан, үзсэн санаанд буухаас бус сэтгэлд мэдрэгдэх нь алга. Угтаа би зүүн өмнөд Азийн хэд хэдэн орноор хагас сар гаран явсан юм.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*R1Yta5O2AGWOHLwpUVZJCw.jpeg" /></figure><p>Ийнхүү бууж өгөөд уншиж буй номоо барьж, тэмдэглэж авна аа гээд нугалсан хуудаснуудаа эргүүлж ганц хоёр өгүүлбэр бичиж эхлээд дараах эшлэлийг харлаа.</p><blockquote><strong>Холын аянд явж үзээгүй атлаа хорвоог таньчихсан хүмүүс байдаг шүү дээ. </strong>(59-р хуудас “Хайрын дөчин дүрэм” Элиф Шафак)</blockquote><p>Хорвоог таних хэмээх ойлголтыг “өөрийгөө таних”-тай зэрэгцүүлэн ойлгодог. Хол газар зорчиж, үзэж хараагүйгээ үзэх нь хорвоог танихад нэмэртэй гэдэгтэй огт маргахгүй. Харин хорвоог танихын хамгийн эхний алхам өөрийгөө таних хэмээн сэтгэвэл <strong>хамгийн холын аян гэдэг өөрийн дотоод руу хийх аялал билээ</strong>.</p><p>Дотоод сэтгэлдээ ганц ч алхам ахиагүй бол дэлхийн хаа ч очсон “харсан, үзсэнээс” хэтрэхгүй. Ихэнх үед хол зам, алс газар, танихгүй хүмүүс бидний дотоод ертөнцийг маань тэлж байдагтай маргахгүй ч хол газар очсон бүхэн энд ингэдэг, тэнд тэгдэг гэж ярихаас бус өөрийн ертөнцийг тэлээгүй байдаг нь харамсалтай.</p><p>Санаанаас огт гардаггүй, ой санамжаа дахин ухвал одоо ч биед мэдрэгдэхээр хоёр дурсамж надад бий билээ. 7 эсвэл 8 жилийн өмнөх хаврын орой хичээлээ тараад дотуур байр руугаа алхаж явахдаа тэнгэр ширтээд таг хөшиж билээ. Сургуулийн голд байдаг хиймэл нуурын хажуугаар явахдаа дээш харвал үргэлж манантай юу ч олж үздэггүй тэнгэрт хоёр гуравхан од харагдсан юм. Толгойноос хэвлий хүртэл хүйт гүйгээд өөрийн ямар өчүүхнийг санаж билээ. Гараг эрхэсийн тухай, хязгааргүй том орон зайн тухай олон удаа боддог байсан ч тэр үед биеэрээ мэдэрсэн минь энэ. Дэлхий хэмээх өчүүхэн цэг дээр өчүүхнээс өчүүхэн би амьдарч байна шүү дээ. Харин одоо би өөрийгөө саран дээр байгаагаар төсөөлөөд тэндээс би дэлхийг харж суувал амьдралд тулгараад байгаа асуудлууд хэчнээн жижигхэн, хэрэггүй санагдахыг мэдрэх дуртай. Хязгааргүй орон зайн дунд өөрийгөө мэдэрсэн минь энэ.</p><p>Харин дараагийн удаад Алтай таван богдыг зорин морьтой явахдаа дараахыг утсан дээрээ тэмдэглэн үлдээсэн билээ.</p><blockquote>Энэ сүрлэг уулсын дунд, энэ цас мөсний оронд, цэцэгс дэлгэрсэн ногоон талд, голын шуугиан, салхины исгэрээнээс өөр чимээгүй энэ аниргүй нутагт дөрвөн улирал ээлжилсээр, зуу зуун жилд энэ л зун үргэлжилдэг гэж бодохоор…</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*t6XpLDuomypisiJi.jpeg" /></figure><p>Тэр л цэцэгс зун бүхэн дэлгэрээд, тэр л уулс зуун зуун дамжин ханхайсан аниргүй тэр нутаг… Гэтэл би зуу хүрэхгүй жил амьдраад энэ хорвоогоос ул мөргүй арилах билээ. Цаг хугацааны уртад өөрийгөө мэдэрсэн минь энэ билээ.</p><p>Хол газар, шинэ содон зүйлс, огт уулзаж байгаагүй хүмүүсээс илүүтэй одтой тэнгэр, уулсын дундах аниргүй миний хамгийн холын аяны нэг хэсэг болсон билээ.</p><p>Саяхан явсан аялал минь сайхан дурсамж үлдээсэн нь гарцаагүй үнэн. Харин тухлан суугаад бодож, мэдэрч чадаагүйгээс л аян зам минь зурагнаас өөр зүйлгүй үлдэж дээ.</p><p>Ингэхэд хамгийн холын аяны талаар бичиж байсан шүү дээ. Амьдраад л байна, амьдраад л байна. Бодох, мэдрэх, тунгаах цаг хугацаа үгүй бол, өөр дотроо ганц ч алхам хийгээгүй бол нэг л цэгтээ амьдраад байгаа хэрэг. Хэчнээн хол газар зорчин очлоо ч ялгаагүй хэмээн бодно.</p><p>Цонхоор тэнгэр ширтээд, өөрийгөө эргэцүүлэн бодоод, жаахан гунигтайгаа ганцаар суух, тэгээд замбараагүй бодлоо хаман бичих энэ цаг хугацаа миний хамгийн холын аяны нэг хэсэг болдогт талархнам.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9f2a28abbe97" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%85%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D0%B0%D1%8F%D0%BD-9f2a28abbe97">Хамгийн холын аян</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Миний итгэдэггүй хүмүүс]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%B8%D1%82%D0%B3%D1%8D%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D1%85%D2%AF%D0%BC%D2%AF%D2%AF%D1%81-b3674f821e6c?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b3674f821e6c</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 20 Mar 2023 16:38:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-03-21T10:38:04.267Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Миний итгэдэггүй хүмүүс</p><blockquote>Эго өндөртэй, өөрийгөө бусдаас ямар нэгэн талаараа илүү гэж үздэг, өөрийнхөө зөвийг бусдад тулгадаг хүмүүст би итгэдэггүй ээ. Тэдэнд би дургүй биш, зүгээр л итгэдэггүй.</blockquote><blockquote>Шаналж чаддаггүй, гуньж мэддэггүй, уйтгарлаж гансардаггүй тэгээд ганцаараа байж тэсдэггүй хүмүүст би бүр ч итгэдэггүй.</blockquote><blockquote>Хэлсэн үгүүд нь хоорондоо зөрчилдөөд байвал итгэхгүй ээ. Өмнөхөө мартчихаад дараагийнхаа ярьж явдаг тэр хүмүүс худлаа ярьдаггүй байх, зүгээр л хөнгөхөн бодолтой, үгүй юм аа гэхэд хуумгай сэтгэлээр ярьж байгаа хэрэг. Тийм хүнд хэрхэн итгэх билээ.</blockquote><p>Өө бүр, өөрөөсөө ичдэггүй, өөрөөсөө эмээдэггүй, өөрийгөө хуурдаг хүмүүст үү?</p><p>2020.3.21</p><p>Хэн нэгнийг дурсаад л дээрхийг бичсэн хэрэг. Хүмүүсийг хараад итгэж болох, болохгүйн талаар огт боддоггүй мөртлөө, өөрөө ч ойлгоогүй “Чи итгэж болох хүн биш” гэдэг үгийг яагаад тэгтэл олон хэлснээ, хэлсээр атлаа итгэчихсэн явснаа санаад бичсэн юм. Бусдыг харахдаа бид өөрөөрөө л хардаг. Ном уншихдаа өөрийгөө л уншдаг. Хөгжим сонсохдоо өөрийгөө л сонсдог.</p><pre>Хууран мэхлэнгээ цэвэр ариухан, цовоо сэргэлэн амьдарч буй, аль бөгөөс амьдарч чадах итгэл үнэмшлээр дүүрэн хүн гээчийг л үл ойлгоно.<br>Ай, итгэл гэдэг нүгэл юм уу?</pre><pre><strong>~ Дазай Осамү “Хүн байх эрхгүй”</strong></pre><p>ИТГЭЛ…</p><p>Итгэл гэдэг хязгааргүй олон янз, энд би нэгэнт хүнд итгэх талаар бичиж эхлэсэн бололтой.</p><p>Өөрийгөө гомдоох, шархлуулах, шаналгах, зовоох эрхийг өгчхөөд, сул дорой, эмзэг тал бүрээ гарт нь атгуулчхаад хүний “сайн”-д итгэн суух. Тэр итгэл эвдэрвэл гомдох эрхгүй, хүнээ олж итгээгүй миний л буруу. Тэгэхээр итгэнэ гэдэг хэцүү. Ханаа нураах хэцүү. Тийм зоригтой байх бэрх.</p><p>Хэн нэгний “зүрх сэтгэлтэй” хүн гэдэгт нь, надаас илүүтэй “өөрийгөө хуурахгүй”, “өөрөө өөрийнхөө өмнө үнэ цэнтэй, сайн хүн” гэдэгт нь итгэх… Итгэл гэхдээ би үүнийг л ярьсан юм, хийсэн үйлдлүүд хэлсэн үгс түүндээ хүрсэн байдал бус боловсорсон зүрх сэтгэл.</p><p>Хүн бүр л чамайг зовооно, тэгэхээр зовоход хангалттай үнэ цэнтэй нэгнийг л олох нь чухал.</p><pre>“Truth is, everybody is going to hurt you; you just gotta find the ones worth suffering for.” <br><strong>~ Bob Marley</strong></pre><p>Итгэхгүй байна гэсээр байгаад л итгэчихсэн байж билээ. Харин тэр итгэлийнхээ талаар бодох цаг иртэл аль хэдийн хугарчихсан…</p><p>Гэхдээ л … Сартрын “Үг” дээр нэг мөр байдаг даа. Би ч бас муухай л хүн юм. Тэр нь ч болж.</p><pre>“Итгэл хэдий гүнзгий байлаа ч хэзээ ч дүүрэн байдаггүй.”<br><strong>~ Жан Поль Сартр</strong></pre><p>2020.05.05</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jcHQuhTLIEhZ_-XRjf1fHg@2x.jpeg" /></figure><p>Гурван жилийн өмнөх энэ зургаа харахаар дээрхийг бичсэн тэр л үеийн мэдрэмж тэр чигтээ бууж ирэх шиг болдог. Одоо харин ганц л асуулт байна.</p><blockquote><strong><em>Амьдралд “өөрийгөө” хэрхэн хадгалан үлдэх вэ?</em></strong></blockquote><p>2023.3.21</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b3674f821e6c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%B8%D1%82%D0%B3%D1%8D%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D1%85%D2%AF%D0%BC%D2%AF%D2%AF%D1%81-b3674f821e6c">Миний итгэдэггүй хүмүүс</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ийм зүйл бичсэнд уучлаарай …]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D0%B8%D0%B9%D0%BC-%D0%B7%D2%AF%D0%B9%D0%BB-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D1%81%D1%8D%D0%BD%D0%B4-%D1%83%D1%83%D1%87%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9-7addbddd05bc?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7addbddd05bc</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 09 Nov 2022 14:20:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-09T14:20:51.570Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Унших, сурах, хаа нэг тийшээ явах, аялах, амьдрах ч тэр эхний зорилт нь өөрийгөө ойлгох, танин мэдэх, өөртэйгөө тулах аялал биш юм уу?</p><p>Дотоод сэтгэлийн гүн рүүгээ ер өнгийгөөгүй атлаа гаднаа баахан зүйл цуглуулаад наачихсан өнгөлөг хүмүүс байх юм. Их л сонирхолтой зүйлсийг, олон юм үзэж харсантайгаа ярих ч өнөөх олон хэсэг нь өөр дээр нь ирээд уусаж, нэгэн өнгөнд хувирч чаддаггүй. Эхний үгийг нь удаах яриа нь үгүйсгэдэг. Нэгийн талаар үзэл бодол нь удаах зүйл дээр очоод уначихдаг. Өөрөө нэгэн бүхэллэг биш элдэв зүйлсийн цуглуулга болоод ч тэр үү далд, цаад талаараа өөртэйгөө нэгдэж чаддаггүй. Биеэрээ хүрсэн зайгаар өөрийгөө тодорхойлдгоос, өөр дотроо ухсан гүнээр хэмждэггүй. Дотооддоо гүн гүнзгий биш тул гадагшаа мянга тэлээд өөрийгөө танин мэддэггүй. Үзсэн, харсан, сонссон, мэдсэн, явсан нь нэмэгдээд л байдаг ч өөрийнх нь хэмжээ хэвэндээ байдаг, сав нь томордоггүй.</p><p>Үзэх, сонсох, унших, сурах, харах бүхэн чухал. Танин мэдэх, шинийг мэдрэх, туршлага хуримтлуулах ч хэрэгтэй. Зүгээр суух, утгагүй зүйлсийг бодох, хэнд ч хэрэггүй амьтан байх, хэрэггүй ном унших, заримдаа бүхнийг хаяад унтах ч хэрэгтэй. Гэхдээ тэр хэрээрээ өөрийгөө ч бас илүү гүн гүнзгий болгодог байхыг л өөрөөсөө хүсэх байна.</p><p>(Impulsive writing, might delete later.)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7addbddd05bc" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D0%B8%D0%B9%D0%BC-%D0%B7%D2%AF%D0%B9%D0%BB-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D1%81%D1%8D%D0%BD%D0%B4-%D1%83%D1%83%D1%87%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9-7addbddd05bc">Ийм зүйл бичсэнд уучлаарай …</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ТЭМЦ эсвэл ЗУГТ (Fight-or-flight response)]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D1%82%D1%8D%D0%BC%D1%86-%D1%8D%D1%81%D0%B2%D1%8D%D0%BB-%D0%B7%D1%83%D0%B3%D1%82-fight-or-flight-response-56e8cbeeafd8?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/56e8cbeeafd8</guid>
            <category><![CDATA[psychology]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Sep 2022 13:51:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-09-15T08:48:57.115Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>С<strong>трессийн хариу үйлдлийг ойлгох нь</strong></h4><p><strong>“Тэмц эсвэл зугт” хариу үйлдэл гэж юу вэ?</strong></p><p>Товчхондоо стресстэй эсвэл аюул түгшүүртэй байдалд ороход бие физиологид автоматаар илрэх хариу үйлдлүүдийг хэлнэ. Стресс, аюул заналд орсноо ойлгосноор симпатик мэдрэлийн систем идэвхжиж бие махбодыг “тулалдах эсвэл зугтахад” бэлдэх хариу урвалыг өдөөдөг байна.</p><p>Амьд гарах боломжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор хувьслын явцад бие махбод ийнхүү дасан зохицжээ. Эрт дээр үед тан руу араатан амьтан дайрлаа гэж төсөөлье.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yrhjoYggp111ZssLMGOcvg.png" /></figure><p>Аюул ослыг мэдэрснээр амьд гарахын тулд та тухайн араатантай тэмцэх эсвэл түүнээс зугтах сонголтыг хийнэ. Аль ч сонголтын үед танд хурд, хүч, сонор сэрэмж, хурдтай шийдвэр гаргалт хэрэгтэй болно. Иймээс амьд үлдэхийн тулд таны бие махбод тухайн цаг мөчид амин чухал шаардлагатай арга хэмжээг авч булчин, зүрх, тархи зэрэг хэсгүүдэд энергийг нэмдэг байна.</p><blockquote>Уг нэр томьёог (Fight-or-flight) Уолтер Каннон 1920-д онд анх ашигласан бөгөөд амьтад аюул заналхийлэлд өртсөн үед мэдрэлийн системийн дохионы дагуу биед олон тооны хариу үйлдэл илэрч тухайн амьтныг тулалдах эсвэл зугтахад бэлтгэдэг гэжээ.</blockquote><p>Тухайн араатнаас зугтсан ч, тулалдсан ч энэ бүхэн хэсэг хугацаанд л үргэлжилнэ. Та нэгэнт аюулгүй болсон тохиолдолд бие махбод тань хэвийн байдалдаа орж, энгийн үеийнхээрээ ажиллах ба энэхүү гэнэтийн бөгөөд богино хугацааны стресс таны биед онц хор хөнөөл учруулахгүй.</p><p>Гэвч орчин үеийн нийгэм, амьдралын хэв маяг нь урт хугацааны, байнгын стрессийг бий болгож тархинд аюул заналын дохиог тасралтгүй илгээснээр, тэмц эсвэл зугт хариу үйлдэл урт хугацаанд үргэлжлэн идэвхжиж хүний эрүүл мэндэд ихээхэн сөрөг нөлөөг үзүүлж байгаа ажээ. Үүнийг тайлбарлахын тулд эхлээд ТЭМЦ эсвэл ЗУГТ хариу үйлдлийн үед буюу стресст орсон хүний бие хэрхэн ажиллах талаар тайлбарлая.</p><p><strong>ТЭМЦ ЭСВЭЛ ЗУГТ ХАРИУ ҮЙЛДЭЛ ХЭРХЭН ЯВАГДДАГ ВЭ?</strong></p><ol><li>Аюул занал, стресс, хор хөнөөлтэй нөхцөл байдалд орох</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/487/0*tmBniMvULMCNaupx.jpeg" /></figure><p><strong>2. ТАРХИ </strong>— Аюулын тухай дохио Амигдалад очно. Аюулыг мэдэрсэн амигдала гипоталамус руу дохио илгээдэг. Гипоталамус симпатик мэдрэлийн системийг идэвхжүүлнэ.</p><p><strong>3. БӨӨРНИЙ ДЭЭД БУЛЧИРХАЙ —</strong> Эпинефрин дааврыг (адерналин) цусны урсгал руу шахах бөгөөд адерналин цусанд эргэлдсэнээр физиологийн өөрчлөлтүүдийг авчирдаг байна. Кортизол ялгарч биеийг сэрэмжтэй, цовоо байхад тусална. Харин аюул өнгөрөхөд кортизолын хэмжээ багасаж парасимпатик мэдрэлийн систем хариу үйлдлүүдийг бууруулдаг байна.</p><p><strong>СТРЕССИЙН ҮЕД БИЕ МАХБОДОД ГАРАХ ХАРИУ ҮЙЛДЛҮҮД</strong></p><ul><li><strong><em>Зүрхний цохилт нэмэгдэх, титэм судас тэлэх </em></strong>– Цусны урсгал эрчимжих бөгөөд зүрхэнд очих хүчилтөрөгчийн хэмжээг нэмэгдүүлнэ.</li><li><strong><em>Булчинд очих цусны эргэлтийг нэмэгдэж хоол боловсруулах эрхтэнд очих цусны эргэлт багасах</em></strong> – Ингэснээр тухайн цаг мөчид тулалдах эсвэл зугтан гүйхэд чухал үүрэгтэй булчингууд илүү сайн ажиллах нөхцөл бүрдэж байна.</li><li><strong><em>Уушгины гуурсан хоолой тэлж, амьсгалах давтамж нэмэгдэх </em></strong>– Амьсгалын давтамж нэмэгдсэнээр цусанд хүчилтөрөгчийн хэмжээг ихсэх бөгөөд илүүдэл хүчилтөрөгчийг тархи руу илгээснээр илүү сэрэмжтэй байдлыг нэмж харах, сонсох зэрэг мэдрэмжүүд илүү хурц болно.</li><li><strong><em>Цусны эргэлт багассанаар арьс цайх эсвэл улайх</em></strong> – Булчинд очих цусны эргэлт нэмэгдэж, тухайн мөчид амин чухал шаардлагагүй захын хэсэг зэрэгт цусны эргэлт багассанаар арьсны өнгө цайх</li><li><strong><em>Нүдний хүүхэн хараа томрох</em></strong> – Хүүхэн хараа томорч ойр тойрноо илүү сайн харах боломжийг нэмэгдүүлдэг байна.</li><li>Цусан дах сахрын хэмжээ ихсэх, өөхийг энерги болгон хувиргах, амин чухал бус дархлааны тогтолцооны үйл ажиллагааг муутгах</li><li>Түүнчлэн чичрэх, салганах, хөлс гарах зэрэг шинжүүд илрэх</li></ul><p>Сэтгэл зүйн хувьд түргэн сэтгэх, анхаарал төвлөрөх чадвар нэмэгдэж, аюул, стрессийн эх үүсвэрт анхаарлаа төвлөрүүлэх, тэмцэх эсвэл зугтах арга замуудыг хайх боломжийг нэмэгдүүлэх</p><p><strong>БОГИНО БА УРТ ХУГАЦААНЫ СТРЕСС</strong></p><p>Богино хугацааны стрессийн үед “ТЭМЦ эсвэл ЗУГТ” хариу үйлдэл идэвхэжсэн ч тодорхой хугацааны дараа аюул занал өнгөрч, стресс буурахад бие махбод эргэн хэвийн болно. Аюул өнгөрөхөд адерналин, кортизолын хэмжээ буурч, зүрхний цохилт, цусны даралт хэвийн түвшинд хүрч, биеийн бусад хэсгүүд энгийн үе шиг ажиллах ёстой. Энэхүү богино хугацаанд үүссэн гэнэтийн стресс таны бие махбодод сөрөг, хортой нөлөө үүсгэхгүй.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OW1NgyjYkhNC4CVb7Kn5NA.png" /></figure><p>Харин та ажил, сургууль, хүн хоорондын харилцаа, нийгмийн сүлжээ зэргээс байнгын стресстэй байдаг бол тархи аюулыг үргэлжлүүлэн мэдэрсээр, амигдала дохиогоо илгээсээр байх болно. Улмаар кортизол болон бусад дааврууд ялгарсаар байх бөгөөд таны бие байнгын тэмцэх эсвэл зугтах байдалд бэлтгэлтэй байна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, танд тусалж аюулыг давах “ТЭМЦ эсвэл ЗУГТ” хариу үйлдэл эсрэгээрээ танд хөнөөлтэй болж хувирна. Энэхүү байдал урт хугацаанд үргэлжилснээр дараах эрсдэлүүд, шинж тэмдгүүдийг үүсгэнэ.</p><p><strong>УРТ ХУГАЦААНЫ СТРЕССИЙН ҮР ДАГАВАР</strong></p><ul><li>Сэтгэл түгшүүр</li><li>Сэтгэл гутрал</li><li>Хоол боловсруулах системийн доголдол</li><li>Толгой өвдөх</li><li>Булчин чангарах, өвдөх</li><li>Зүрхний өвчлөл, зүрхний шигдээс, харвалт</li><li>Нойрны асуудлууд</li><li>Жин нэмэх</li><li>Дархлаа муудах</li><li>Ой тогтоолт болон төвлөрөлтийн асуудлууд</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ux_KeRiy576oHMevrSiCXw.png" /></figure><p>Иймээс ч аль болох стрессгүй байхыг хичээх, стрессор буюу стресс үүсгэгчидтэй зөв аргаар тэмцэх нь чухал байгаа билээ. Дараагийн удаад стресс, түүнтэй тэмцэх талаар бичих болно оо.</p><blockquote>Зарим судлаачид тэмцэх эсвэл зугтах (fight-or-flight) нь хариу үйлдлийг бүрэн илэрхийлэхгүй гээд fight, flight, freeze (fight-flight-faint-or-freeze) гэх мэт хувилбарууд дэвшүүлснийг дурдаад өнгөрье.</blockquote><p>Walter Bradford Cannon (1915). Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage. New York: Appleton-Century-Crofts. p. 211.</p><p>Understanding the stress response. <em>Chronic activation of this survival mechanism impairs health</em>. Harvard Health Publishing. July 6, 2020.</p><p>Kendra Cherry (2022). How the Fight-or-Flight Response Works. VeryWellMind.</p><p>How stress affects your health. American Psychological Association. https://www.apa.org/topics/stress/health. Accessed March 19, 2021.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=56e8cbeeafd8" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D1%82%D1%8D%D0%BC%D1%86-%D1%8D%D1%81%D0%B2%D1%8D%D0%BB-%D0%B7%D1%83%D0%B3%D1%82-fight-or-flight-response-56e8cbeeafd8">ТЭМЦ эсвэл ЗУГТ (Fight-or-flight response)</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Learned Helplessness” Нөхцөл байдалд бууж өгөх нь]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/learned-helplessness-%D0%BD%D3%A9%D1%85%D1%86%D3%A9%D0%BB-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B4-%D0%B1%D1%83%D1%83%D0%B6-%D3%A9%D0%B3%D3%A9%D1%85-%D0%BD%D1%8C-8778fde5accc?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8778fde5accc</guid>
            <category><![CDATA[psychology]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 02 Sep 2022 12:59:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-09-02T13:06:33.535Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Сэтгэл судлалаар сурч эхлээд хэрхэн үр дүнтэй суралцах талаар бодож мэдиум дээрээ <a href="https://medium.com/by-una/tagged/psychology">Psych</a> нэртэйгээр тусдаа хэсэг гаргасан ч юм бичилгүй олон сар болсон байна. Сонирхолтой туршилт, судалгаа, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй дүгнэлтүүдээс хуваалцах гэсэн юм. Хэрэгтэй, хэрэггүй зөвлөгөө, ингээрэй, битгий тэг, ийм харилцаанаас татгалз гэсэн зүйлс хуваалцахгүй ээ. Бүх хүнд тохирсон дүгнэлт, хүн бүрийн оршихуйг төлөөлсөн тодорхойлолт гэж үгүй билээ.</blockquote><p>“Learned Helplessness”-г зарим эх сурвалжид “суралцсан аргагүй байдал”, Сэтгэл судлалын толь бичиг (Батсайхан ба Дэлгэржав, 2015)-т “тогтсон сул дорой шинж” гэжээ. Энд би “Learned Helplessness” гэдгээр шууд ашиглахаар шийдлээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QYpuMSCBRJX0qZ7MFKdV4g.png" /></figure><p>“Learned Helplessness” нь тохиолдох муу зүйлсээс зайлсхийж чадахгүй нөхцөл байдалд өөрийгөө байна гэж үзэх буюу нөхцөл байдлыг өөрөө удирдах боломжгүй гэж бодсон тохиолдолд тэрхүү зүйлээс сэргийлэх оролдлого цаашид хийхгүйгээр, тухайн байдлыг хүлээн зөвшөөрөх үзэгдэл юм. Өөрөөр хэлбэл өвдөлт, шаналал, таагүй байдлаас ангижрах арга зам байсан ч түүнээс зайлсхийх үйлдэл хийхээ болино гэсэн үг. Тус ойлголтоор хүний зарим ойлгомжгүй зан үйл болон сөрөг үр дагавартай үйлдлүүдийг тайлбарладаг бөгөөд сэтгэл гутралтай холбоотойгоор авч үзэх нь элбэг байдаг байна.</p><p><strong>Дараах жишээнүүдийг авч үзье.</strong></p><ul><li>Математикийн дасгал ажил, тестүүдийг бодохдоо муу хүүхэд тун удалгүй өөрөө яаж ч хичээсэн гүйцэтгэл нь сайжрахгүй гэдэгт итгэж эхэлдэг байна. Үүний дараа математикийн холбогдолтой ямар нэгэн даалгавар өгөгдөхөд “helplessness” мэдрэх буюу угаас өөрийгөө чадахгүй гэж бодсоноос оролдож үзэхгүйгээр бууж өгөх магадлалтай.</li><li>Олны дунд байх, нийгмийн харилцаанд орохдоо ичдэг хүн яваандаа өөрийгөө юу ч хийгээд нэмэргүй мэтээр мэдэрч болно. Ичих, эмээх тэрхүү байдлаа өөрөө удирдах боломжгүй санагдсанаар цаашид нийгмийн харилцаанд оролцох, олны дунд байхаас аль болох татгалзаж, өөрийгөө тусгаарлаж боломжтой.</li><li>Сэтгэл зүйн хүчирхийлэлтэй харилцааны хохирогчид энэхүү шинж тэмдэг илрэх нь элбэг. Хохирогч хүчирхийлэгчийг орхих, салах алхам хийхэд хүчирхийлэгч санаа тавьж, анхаарч эхэлдэг боловч цаашид өөрчлөгддөггүй, хохирогчийг явахаас сэргийлж дүр эсгэснээр хохирогчийн мэдрэмжийг дардаг байна. Энэ нөхцөл олон дахин давтагдсаар хохирогч бууж өгч, өөрөө юу ч хийгээд нэмэргүйгээр мэдрэх болно.</li></ul><p>Энэхүү үзэгдлийг нохойн дээр туршилт хийж байхдаа Мартин Селигман анх ажиглаж дараа дараагийн судалгаа явагджээ. Селигман нарын эрдэмтдийн “Learned Helplessness” -г судлах туршилтаас товч тайлбарлая.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/862/0*UjQ3zfKconBvfLwE" /><figcaption>Martin Seligman</figcaption></figure><h3>Селигманы туршилт</h3><ul><li>Туршилтын эхэнд нохойнуудыг 3 бүлэгт хуваасан байна.</li><li>1-р бүлгийн нохойнуудыг цахилгаан гүйдлээр цохиулсан ч хоншоороороо хөшүүргийг дарснаар цахилгаан гүйдлийг зогсоох боломжтой байж.</li><li>2-р бүлгийн нохойнууд 1-р бүлгийн нохойнуудтай ижил хугацаанд, ижил хүчтэй цахилгаан гүйдэлд цохиулж байсан боловч тэд өөрсдөө ямар ч үйлдэл хийгээд цахилгааныг зогсоох боломжгүй. Харин 1-р бүлгийн нохой хөшүүргийг дарснаар цахилгаан 1 ба 2-р бүлэгт зогсоно. Өөрөөр хэлбэл 1-р бүлгийн нохой хөшүүргийг өөрөө дарж цахилгааныг зогсоож байхад 2-р бүлгийн нохойны хувьд цахилгаан гүйдэл зогсох нь тохиолдлын, санамсаргүй зүйл байв.</li><li>3-р бүлгийн нохойнуудыг ямар ч цахилгаан гүйдлээр цохиулаагүй байна.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*dpxmyWYvI_cMu0N-.png" /><figcaption>Rose M. Spielman, PhD — <a href="https://open.bccampus.ca/find-open-textbooks/?uuid=5a5e1cb7-fa6f-4f56-8fdd-5c0fe4b7fbf8&amp;contributor=&amp;keyword=&amp;subject=">Psychology: OpenStax</a>, p. 519, Fig 14.22</figcaption></figure><p>Туршилтын дараагийн хэсэгт бүх нохойг 2 хэсэгтэй хайрцагт оруулна. Хайрцгийн нэг хэсэг цахилгаан гүйдэлтэй бөгөөд нохой нөгөө тал руу гарснаар цахилгаан гүйдлээс зугтах боломжтой байв. 1 ба 3-р бүлгийн ноход энэхүү даалгаварт хурдтай дасан зохицож хайрцгийн нөгөө тал руу гарснаар цахилгаан гүйдлээс зайлсхийж байсан байна.</p><p>Харин яагаад ч цахилгаан гүйдлийг зогсоож чадахгүй байсан 2-р бүлгийн нохойнуудын ихэнх юу ч хийлгүйгээр гаслан хэвтэж байжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MJTe1WRVnEnHfZ3tL7o13w.jpeg" /></figure><p>2-р бүлгийн нохойнуудын хувьд цахилгаан гүйдлийг юу ч хийгээд зогсоох боломжгүй гэсэн хүлээлттэй тул өөрсдөө юу ч хийхээр оролдохгүй байна.</p><h3>Learned Helplessness-с үүдэх 3 хомсдол</h3><p>Селигман нарын 1978 оны судалгаагаар удирдаж, хянах боломжгүй нөхцөл байдал нь дараах 3 үр дүнд хүргэдэг гэжээ.</p><ol><li>Танин мэдэхүйн хомсдол — Өөрийн нөхцөл байдлыг өөрөө хянах, удирдах боломжгүй гэж үзэх</li><li>Урам зоригийн хомсдол— Сөрөг нөхцөлөөс зайлсхийх боломжит хариу үйлдлүүдийг үзүүлэхгүй байх</li><li>Сэтгэл хөдлөлийн хомсдол — Өөрийгөө хянах боломжгүй сөрөг нөхцөлд байна гэж мэдэрснээр сэтгэлийн хямрал, гутрал ихсэх</li></ol><p>Мөн тус судалгаандаа Learned Helplessness-с үүдэлтэй сэтгэл гутралыг даван гарах 4 аргыг тусгасан байна. Эдгээр нь хэд хэдэн утгыг хамарсан ойлголт байсан бөгөөд энд товчхон дурдсан болно.</p><p><strong>Learned Helplessness-с үүдэлтэй сэтгэл гутралыг даван гарах 4 арга</strong></p><ol><li>Тооцоолсон сөрөг үр дагавар гарах магадлалыг багасгах. Орчин, нөхцөлийг өөрчилж эерэг, хүсэн хүлээсэн үр дүнг ихэсгэхэд анхаарах. Жишээлбэл, өвчтэй хүнд өвдөлтийг нь багасгах, өвчин намдаах эм өгөх, ажилгүй хүний ажилд зуучлах</li><li>Хүлээлтийг багасгах. Сөрөг үр дүнд дургүйцэх байдлаа багасгах. Илүү бодитой зорилго зорилт тавих, хүрэхийн аргагүй зорилгыг дахин нягталж үзэх, хүрч чадахгүй заримыг нь хүлээн зөвшөөрөх. (Бүх зүйлээрээ ангидаа тэргүүлэгч байх, өөгүй төгс байж чадахгүйгээ хүлээн зөвшөөрөх)</li><li>Өөрийн хянаж чадах зүйлсийн үр дүнд анхаарах, өөрөөс шалтгаалахгүй зүйлсэд бага анхаарах. Харин өөрөөс шалтгаалах зүйлсийг илүү амжилттай байлгахаар хичээх</li><li>Бүтэлгүйтэл ба амжилтын талаар бодитой бус ойлголтоо өөрчлөх. Жишээлбэл, тухайн нийгмийн систем эмэгтэйчүүдийн боломжийг хязгаарлаж байгаа нь эмэгтэй хүн чадваргүйг илэрхийлэхгүй гэх мэт.</li></ol><p>Энэхүү үзэгдэл нь хүн болон амьтдын хувьд төрөлх шинж чанар биш тул “суралцсан буюу learned” хэмээсэн байна. Өөрт тохиолдох үйл явдлыг хянах чадваргүй, хянах гэж оролдох нь үр дүнд хүргэхгүй хэмээх итгэл үнэмшил нь хүнд олон удаагийн туршлагаар суух зан үйл юм. (Гэхдээ зарим судалгаанд энэхүү үзэгдлийг суралцсан зан үйл бус түүний эсрэгээр суралцаагүй байгаа хариу үйлдэл буюу идэвхгүй байдал гээд нөхцөл байдлыг удирдах, хянахад суралцсанаар даван гарна гэснийг хэлэх хэрэгтэй байх.)</p><p>“Learned Helplessness” гэж юу болох, хэрхэн бий болдог талаар товч тайлбарлахыг хичээлээ. Үүгээр яаран дүгнэлт хийх, хэн нэгнийг хамааруулан тодорхойлох нь буруу юм. Харин өөрийн нөхцөл байдлуудыг дахин харж, асуудалдаа шинэ өнцөг, гаргалгаа олоход дэм болж мэдэх билээ.</p><ul><li>Abramson, L. Y., Seligman, M. E. P., &amp; Teasdale, J. D. (1978). Learned helplessness in humans: Critique and reformulation. <em>Journal of Abnormal Psychology.</em></li><li>Cherry, K. (2021). What is learned helplessness and why does it happen? <em>VeryWell Mind.</em> Retrieved from <a href="https://www.verywellmind.com/what-is-learned-helplessness-2795326">https://www.verywellmind.com/what-is-learned-helplessness-2795326</a></li><li>Goetz TE, Dweck CS. (1980). <a href="https://doi.org/10.1037//0022-3514.39.2.246">Learned helplessness in social situations</a>. <em>Journal of Personality and Social Psychology</em>.</li><li>Ackerman, C. (2018). Learned Helplessness: Seligman’s Theory of Depression. <em>PositivePsychology. </em>Retrieved from <a href="https://positivepsychology.com/learned-helplessness-seligman-theory-depression-cure/">https://positivepsychology.com/learned-helplessness-seligman-theory-depression-cure/</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8778fde5accc" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/learned-helplessness-%D0%BD%D3%A9%D1%85%D1%86%D3%A9%D0%BB-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B4-%D0%B1%D1%83%D1%83%D0%B6-%D3%A9%D0%B3%D3%A9%D1%85-%D0%BD%D1%8C-8778fde5accc">“Learned Helplessness” Нөхцөл байдалд бууж өгөх нь</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Төгс тоо” Ёко Огава]]></title>
            <link>https://medium.com/by-una/%D1%82%D3%A9%D0%B3%D1%81-%D1%82%D0%BE%D0%BE-%D1%91%D0%BA%D0%BE-%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%B0-61d9e6ff5239?source=rss-d56312c01304------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/61d9e6ff5239</guid>
            <category><![CDATA[readbyuna]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Libraro]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 29 Aug 2022 05:05:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-09-05T16:23:38.839Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Орч: Н. Өнөржаргал (©2022 Нил Паблишинг)</h4><p>“13” гэдэг тоонд хэзээнээс л хайртай байв. Тиймээс ч Тарковскийн тэмдэглэлд “Миний азын тоо 13 гэдгийг санав” хэмээн бичигдсэнийг хараад учиргүй догдолж билээ. Төгс тоо номд харин Энацү «1, 13, 28» тоонуудаас 28-г сонгодог. “13”-н тоонд хайртай болохоор ч юм уу анхны тоонуудад дуртай билээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AgXaADMvde7rZpyaNXRjMQ.jpeg" /></figure><p>Тоо гэдэг сэтгэлд ойр атлаа, зүрхэлж хардаггүй сэдэв байжээ. Сургуульд бол өөрт оногдсоноо хийчхээд л математикийн хичээлийг орхидог байв. Оролдож, оролдож бодсон бодлогын хариу харин сэтгэлд баяр хөөр, хангалуун мэдрэмж төрүүлдэг байсан санагдана. Хичээж сурсан минь үгүй ч, математиктай холбоотой асуудал гаралгүйгээр, дүн маань ч боломжийн сайн тэр л жилүүдийг үдэж. Иймээс миний хувьд тоо гэдэг төвөгшөөлгүйгээр сэтгэлдээ ойр дотно байлгасан ч түүртэж тэрнээс цааш хөл гишгээгүй их цөл байж.</p><p>Тиймээ би “байж” гэлээ. “Төгс тоо”-г уншаад л тоо гэдэг зүйлийн талаар, тоотой холбогдсон өөрийн дурсамжийг бодсон минь энэ. Харин цөл гэх үгийг тус номд тоог эзэнгүй цөлтэй зүйрлэснийг бодоод ашигласан юм. Өөрийн минь талаар бодуулдаг, өөрийгөө эргэцүүлэхэд хүргэдэг, мэдрэмж дурсамжийг минь тэмтэрдэг ийм л номуудад талархдаг. Тэгээд тэрхүү сэтгэгдлээ бичихийг хүсдэг билээ.</p><p>Өмнө нь би ер анзаардаггүй байв «ТОО ХЭЧНЭЭН ҮЗЭСГЭЛЭНТЭЙГ» Номын төгсгөл хэсэг хүртэл тоог үзэсгэлэн гоо гэхтэй таарахдаа би ер хүлээж авсангүй. Номоо хаагаад арын хавтсыг нь ширтэн суух уншигч миний сэтгэлд тоо гэгч гэнэтхэн “үзэсгэлэнтэй” болоод хувирах нь үнэхээр л математикийн эд хав уу? Эсвэл уран зохиолын ид шид үү? гэлтэй.</p><pre>“Хүн үүсэхээс ч өмнө, дэлхий ертөнц бий болохоос ч өмнө тоо байсан юм.” -33</pre><p>Дээрх эшлэлийг хараад би үнэхээр л зогтуссан. Номоо дэлгээтэйгээр нь ширтээд хэдэн хором бодсон. Эцэст нь энэ ухагдахууны үнэн худал, зөв буруу эсэх биш өнөөг хүртэл ийм бодол толгойд минь нэг ч төрөөгүйг л гайхав. Философийн ч гэмээр иймэрхүү асуудалд зөв хариунаас илүү олон талын санаа, үзэл бодол, шинэ гаргалгаанууд сонин байдаг даа. Математикийн тэр олон томьёо тэгшитгэлийг байг гэхэд хязгааргүйнх нь тухай бодоход л сүрдмээр. Гэтэл бас цаг хугацааг даваад хоёр тийш урсдаг хэрэг үү.</p><p>“Төгс тоо” номын үйл явдал, өрнөл нь голын ус намуухан урсах мэт. Эхнээсээ дуусах хүртэл сэтгэл зүрхийг аажуухнаар хаман одно. Харин энэ голыг юу ийм тунгалаг болгоно вэ? хэмээн бодохуй хүн хоорондын чин сэтгэл, хайр халамж, ёс суртахуун л гэж хэлмээр. Хурц тод өрнөлгүй энгийн түүхийг, хамгаас энгийн үгсээр уншигч миний тархиар урсгаж, зүрхэнд хүргэв.</p><p>Номд гурван гол дүр бий. 80 минутын ой санамжтай профессор бол өглөө бүрийн тэсэшгүй шаналан, урсах нулимсыг даван гараад инээж чаддаг хүүхдэд хайртай хүчирхэг оршихуй. Харин арван настай бейсболын шүтэн бишрэгч “язгуур” бол жаахан хүүхдээс гарамгүй их хайр энэрэл, хүнийг ойлгох сэтгэлтэй хүү. Тэр их хайр нь язгуурын тэмдэг адил бүгдийг дороо хучин багтаах мэт. Түүний ээж буюу тус түүхийг хүүрнэн өгүүлэгчийн хувьд чигч шулуун байдал, чин сэтгэл, ёс суртахууны үлгэр жишээ гэмээр эмэгтэй. Миний хувьд ийм л гурван дүр сүлэлдэн урссаар голын адагт хүрэхэд тунгалаг их усыг нь ширтэхдээ өөрийн дотор руу өнгийх шиг боллоо.</p><p>Эргэн тойрон, ахуй амьдралд хаа сайгүй л таарах тооны үзэсгэлэн гоог тогтож харсан минь үнэн. Түүнээс дутахааргүй гоо үзэсгэлэнг энгийн нэгэн түүхийн гурван баатраар сүлэн бичсэн нь математикийн эд хав уу? Эсвэл уран зохиолын ид шид үү? хэмээн дуу алдахад хүргэсэн билээ.</p><pre>Эшлэлүүд:</pre><pre>- Уур цухлынх нь цаана гүн гүнзгий айдас хургаж байх шиг санагдав.</pre><pre>- Хүн чанар үгүй бол царай зүс, хэл усаар яах ч билээ.</pre><pre>- Мөнхийн үнэн ил харагддаггүй, тиймээс чин үнэнийг эд зүйл, байгалийн үзэгдэл, бүр хүмүүсийн сэтгэл хөдлөлөөс ч олохгүй.</pre><pre>- Энэ хүн амьдрах гэж яасан их хичээл зүтгэл гаргана вэ? Ямар их энэлэн шаналанг туулан байж инээмсэглэх хүч олно вэ?</pre><pre>- Хүүхдүүд төрсөн өдрөө тэмдэглэх хэрэгтэй. Бялуу, лаа, алга ташилт, инээд хөөрөөс илүү багачуудыг аз жаргалтай болгох юм юу байх вэ? Ийм энгийн зүйлсэд баярлаж чаддаг нь үнэхээр гайхам шүү.</pre><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=61d9e6ff5239" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/by-una/%D1%82%D3%A9%D0%B3%D1%81-%D1%82%D0%BE%D0%BE-%D1%91%D0%BA%D0%BE-%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%B0-61d9e6ff5239">“Төгс тоо” Ёко Огава</a> was originally published in <a href="https://medium.com/by-una">Libraro</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>