<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Yahya on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Yahya on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@yahyaemir145?source=rss-d51001c8f04e------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*lD5Hrs5D1LKRwqC1mIg3wA.jpeg</url>
            <title>Stories by Yahya on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@yahyaemir145?source=rss-d51001c8f04e------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 15:08:01 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@yahyaemir145/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Merkeziyetsizliğin Gerçek Amacı: Kullanıcıları Gerçekten Özgür Kılmak (Vitalik Buterin’in…]]></title>
            <link>https://medium.com/odtublockchain/merkeziyetsizli%C4%9Fin-ger%C3%A7ek-amac%C4%B1-kullan%C4%B1c%C4%B1lar%C4%B1-ger%C3%A7ekten-%C3%B6zg%C3%BCr-k%C4%B1lmak-vitalik-buterinin-6bf554406deb?source=rss-d51001c8f04e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6bf554406deb</guid>
            <category><![CDATA[vitalik-buterin]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[decentralization]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yahya]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 18 Jul 2025 20:44:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-18T20:50:33.301Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Merkeziyetsizliğin Gerçek Amacı: Kullanıcıları Gerçekten Özgür Kılmak (Vitalik Buterin’in Perspektifinden)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YZC7d9N8HqN_LLrtWTQJQg.png" /></figure><p>Birkaç hafta önce, Fransa’nın Cannes şehrinde 8’incisi düzenlenen ETHCC etkinliğine ODTÜ Blockchain topluluğuyla birlikte katılma fırsatım oldu. Etkinliğin üçüncü gününde Ethereum’un kurucusu Vitalik Buterin’in her yıl gerçekleştirdiği geleneksel konuşmasına katıldım. Bu konferansta edindiğim değerli bilgileri ve ilham veren fikirleri burada sizlerle paylaşmak istedim. Keyifli okumalar!</p><p>1990’ların başında internet, John Perry Barlow’un ünlü <strong>“Siber Uzay Bağımsızlık Bildirisi”</strong> ile özgürlük ve eşitlik sembolü olmuştu. Ortak umut, geleneksel güçlerin ötesinde, herkesin katılabileceği küresel bir sosyal alan yaratmaktı. Ancak bugün, o hayallerin çok uzağında bir dünyayla karşı karşıyayız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*-30Z-qp48TZLTo-6dQ8wmA.png" /></figure><p><strong>İnternet Coşkusu ve Teknolojik İyimserlik</strong></p><p>Başlangıçta çoğumuz teknolojinin otomatik olarak iyi sonuçlar doğuracağına inanıyorduk. Teknolojik iyimserlik, sorumlulukların önüne geçti. Ancak bu iyimserlik; merkeziyetsizlik, kurumsal hakimiyet ve gizlilik sorunlarını çözmedi. Web, başlangıçta herkesin özgür olduğu bir alanken; Facebook, Twitter gibi dev platformların “kapalı bahçelerine” dönüştü ve kullanıcılar artık kontrol edilen ürünler haline geldi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0em5yRkrwRGKWvnG5h8xfg.jpeg" /></figure><p><strong>Merkeziyetsizlik Algısında Değişim</strong></p><p>Bugün blockchain ve merkeziyetsiz uygulamalar (dApp’ler) yaygınlaşıyor. Peki, gerçekten merkeziyetsiz miyiz, yoksa sadece yeni kapalı bahçeler mi yaratıyoruz?</p><p>Vitalik Buterin, teknolojiyi süslemekten çok kullanıcılara somut fayda sağlamaya odaklanmamız gerektiğini önemle altını çiziyor. Ona göre Merkeziyetsizlik, sadece blockchain veya sıfır bilgi ispatı kullanmak değil; kullanıcılara özgürlük ve güvenlik sunmaktır.</p><p><strong>Layer 2 Çözümleri, DEX’ler ve dApp Arayüzleri</strong></p><p>Ethereum ekosistemindeki Layer 2 çözümleri ve merkeziyetsiz borsalar (DEX’ler) bu durumu çok iyi gösteriyor. Görünüşte merkeziyetsizlik ve şeffaflık vaat ediyorlar, ancak Vitalik’in işaret ettiği gibi, birçok L2 ve dApp arayüzü merkezi kontrol noktalarına sahip. Örneğin, anlık yükseltme düğmeleri veya kolayca hacklenebilen sunucu tabanlı ön yüzler, güçlü akıllı sözleşmelerin faydasını sıfıra indirgiyor.</p><p><strong>Yönetim Saldırıları ve ZK Kimlik Sistemleri</strong></p><p>DAO’lar (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyonlar) teoride demokratik olsa da, zenginlik yoğunluğu kararları merkezileştirebiliyor. Ayrıca, sıfır bilgi (ZK) kimlik sistemleri teknik olarak güçlü olsa da, kimlik yönetimindeki pratik zafiyetler gizliliği zedeleyebiliyor.</p><p><strong>Gizlilik ve Kapsamlı Güvenlik</strong></p><p>Gizlilik sadece karmaşık kriptografi veya Zcash, Tornado Cash gibi protokoller kullanmak değil; zincirde işlem yaparken, merkezi RPC sağlayıcıları ve IP seviyesindeki sızıntıları da engellemeyi gerektiriyor. Gizlilik, sonradan eklenen bir özellik değil, temel bir tasarım prensibi olmalı.</p><p><strong>Somut Testler ve Pratik Çözümler</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7-XW4IhhtZgogznQt2vcVg.jpeg" /></figure><p>Vitalik, gerçek merkeziyetsizliği anlamak için bazı testler öneriyor:</p><ul><li><strong>Walk-Away Testi</strong>: Şirket ve onun serverlerı ortadan kalkarsa, kullanıcı varlıklarını koruyabiliyor mu?</li><li><strong>İçeriden Saldırı Testi</strong>: Proje içeriden kötü niyetli hareketlere karşı ne kadar dayanıklı?</li><li><strong>Güvenilen Kod Tabanı</strong>: Kaç satır koda güvenmek gerekiyor? (Genellikle az ve sade kod, fazla ve karmaşık kodtan daha güvenilirdir)</li><li><strong>Oyunun Özelliklerini Analiz Etmek</strong>: Protokol adil ve açık katılımı destekliyor mu, yoksa istemeden merkezileşme ve piyasa yoğunlaşmasına mı yol açıyor?</li></ul><p>Bu testler, kullanıcıların özgürlüğünü ve varlıklarını gerçekten koruyan sistemler inşa ettiğimizden emin olmamıza yardımcı olur.</p><p><strong>Android’den Dersler</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zu5-R0YLi2XhSaE1_IXAtw.jpeg" /></figure><p>Android’in hikayesi, gerçek özgürlük sağlamanın zorluklarını gözler önüne seriyor. Google Play dışı APK kurulumu gibi özgürlükler sunarken, aynı zamanda birçok telefonda gereksiz uygulamalar ve güvenlik açıklarıyla karşılaşıyoruz. Bu durum, merkeziyetsizliği tasarlarken ne kadar dikkatli olmamız gerektiğini gösteriyor.</p><p><strong>Merkeziyetsizlik Bir Ahlaki Sorumluluktur</strong></p><p>Sonuçta Vitalik, merkeziyetsizliğin sadece merkeziyetsiz olmak için merkeziyetsiz olmak değil, gerçekten kullanıcıları güçlendirmek için yapılması gerektiğini vurguluyor. Ethereum ve blockchain teknolojisi, kullanıcı özgürlüğü, gizlilik ve güvenliğine odaklanmalı, sadece teknoloji geliştirmekle yetinmemeli.</p><p>Uzun vadeli ve gerçek bir etki yaratmak için, kendimizi hesap verebilir kılmalı; gelecek neslin de “gerçekten merkeziyetsiz” olduğunu hissedeceği sistemler inşa etmeliyiz.</p><p>Böylece internetin ilk hayalini; açık, eşitlikçi ve güçlendirici bir alan olarak gerçeğe dönüştürmüş oluruz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6bf554406deb" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/odtublockchain/merkeziyetsizli%C4%9Fin-ger%C3%A7ek-amac%C4%B1-kullan%C4%B1c%C4%B1lar%C4%B1-ger%C3%A7ekten-%C3%B6zg%C3%BCr-k%C4%B1lmak-vitalik-buterinin-6bf554406deb">Merkeziyetsizliğin Gerçek Amacı: Kullanıcıları Gerçekten Özgür Kılmak (Vitalik Buterin’in…</a> was originally published in <a href="https://medium.com/odtublockchain">ODTÜ Blockchain Topluluğu</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Oyunlarda Yeni Bir Çağ: Web3'ün Başarısızlıkları ve Fırsatları]]></title>
            <link>https://medium.com/odtublockchain/gaming-and-playing-on-blockchain-oyun-sekt%C3%B6r%C3%BCnde-web3%C3%BCn-%C3%A7%C4%B1kmazlar%C4%B1ndan-ger%C3%A7ek%C3%A7i-kapitalizme-8e3d8f1f6890?source=rss-d51001c8f04e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8e3d8f1f6890</guid>
            <category><![CDATA[gaming]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[web3]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yahya]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 05 Jul 2025 19:53:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-05T22:08:47.097Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Geçtiğimiz günlerde ODTÜ Blockchain topluluğu ile Cannes’de düzenlenen ETHCC ye katılma fırsatı buldum. Etkinliğin son gününde, blockchain tabanlı oyunların mevcut durumu ve geleceği üzerine Tim Tello’nun gerçekleştirdiği “Gaming and Playing on Blockchain” başlıklı workshop, sektörün önemli zorlukları ve dönüşüm potansiyeli hakkında çok değerli bilgiler sundu. Bu yazımda da workshop’tan edindiğim önemli çıkarımları paylaşacağım.</p><p><strong>Oyun Sektörünün Çelişkili Hali: Trilyonluk Pazar ve Rekor İş Kayıpları</strong></p><p>Tim Tello’nun vurguladığı gibi, oyun endüstrisi yıllık 360 milyar dolarlık hacmiyle eğlence sektörünün zirvesinde yer alıyor. Hatta film ve müzik endüstrilerinin toplamından bile daha değerli ve iki katından fazla bir değere sahip. Ancak 2024 yılı, sektör için tam bir hayal kırıklığı oldu; yaklaşık 90.000 kişinin işini kaybetmesiyle, oyun tarihindeki en kötü yıllardan birini yaşadık.</p><p>Peki bu çelişkinin sebebi ne? Temel sorun “veri kaybı” ve bunun getirdiği reklam gelirlerindeki düşüş. Avrupa’daki GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü) ve Amerika’daki benzeri gizlilik yasaları, bedava oynanabilen (free-to-play) oyunlardaki uygulama içi para kazanma modellerini ciddi şekilde sekteye uğrattı. Bu modeller, sektörün 360 milyar dolarlık gelirinin yaklaşık %65&#39;ini oluşturuyordu. Son 10 yıldır yıllık %13 büyüme gösteren sektör, geçen yıl ilk kez %2&#39;lik bir düşüş yaşadı.</p><p>Reklam değerlerinin düşmesi de bu durumu tetikledi. Tim Tello’ya göre, bir görüntüleme başına 60 centten 8 cente düşen reklam gelirleri, geliştiricilerin sadece 3–4 cent almasına neden oluyor. Bir oyuncuyu oyuna dahil etmenin maliyeti 32 dolar iken, bu sürdürülebilir bir model değil.</p><p><strong>Roblox Modeli: Geleceğin Anahtarı mı?</strong></p><p>Tim Tello, bu çıkmazdan kurtulmak için Roblox’u “gerçek ilk Web3 oyunu” olarak işaret ettiğini belirtti. Roblox, tek bir token’ın binlerce oyunu temsil ettiği istikrarlı bir model yarattı. Bu, “mikro kapitalizm” olarak tanımlanabilir; burada kullanıcı tarafından oluşturulan içerik (UGC) üreticileri, platformu ve motoru kullanarak kendi istediklerini yapabiliyorlar. Örneğin, 9 yaşındaki bir çocuğun yaptığı basit bir oyunun haftada 20 milyon dolar kazandığı örnekler var.</p><p>Roblox’un başarısının anahtarı, “Anne Testi”ni geçmesi oldu. Ebeveynler, çocuklarının ne oynadığını veya neden oynadığını bilmek zorunda kalmadan sadece bir Roblox hediye kartı vererek çocuklarını mutlu edebiliyorlar. Bu tek para birimi modeline geçtikten sonra Roblox, yedi yıl boyunca her yıl gelirini ikiye katladı ve şu anda tüm diğer büyük oyun şirketlerinin toplamından (EA, UBI vb.) daha değerli.</p><p>Bu model, spekülasyon yerine gerçek bir “ön ödemeli eğlence” satın alma imkanı sunuyor. İçerik üreticileri kendi mini dünyalarını yaratıyor, IP’lerini lisanslıyor ve insanlar bu yaratıcıları destekliyor. Bu, Grand Theft Auto 6 gibi oyunlarda da göreceğimiz “oyun içi kapitalizm”in bir örneği.</p><p><strong>Web3&#39;ün Hataları ve İleriye Yönelik Çözümler</strong></p><p>Tim Tello’ya göre, bugüne kadar Web3 oyunları büyük ölçüde başarısız oldu. Bunun başlıca nedenleri:</p><ul><li><strong>Kötü Kullanıcı Deneyimi (UX):</strong> “Otistik bir bilgisayar nerd’ünün bile cüzdan kurmakta zorlandığı” bir durumun olduğunu belirterek, karmaşık cüzdan kurulumları gibi temel işlemlerin bile sıradan bir kullanıcı için zorlayıcı olduğunu ifade etti.</li><li><strong>“Flywheel” Eksikliği:</strong> Spekülasyon odaklı token modelleri, sürekli alıcılar yerine sadece satıcılar yaratıyor. Oyunlara ve token’lara olan ilgi genellikle başlangıçta yüksek oluyor ve ardından hızla azalıyor; çoğu token satışının %80&#39;i başlangıçta gerçekleşip ardından düşüş yaşanıyor.</li><li><strong>NFT’lerin Yanlış Kullanımı:</strong> Play-to-earn modelinin ardından gelen NFT’ler, nadirlik üzerine kuruluydu ancak 3.9 milyar oyuncuyu dışarıda bıraktı. Giriş bariyeri çok yüksekti (ortalama 200–300 dolar) ve bu, Call of Duty gibi çok daha büyük bütçeli oyunlardan kat kat fazlaydı.</li><li><strong>VC Spekülasyonu:</strong> Risk sermayesi şirketleri (VC’ler) kısa vadeli spekülasyonlarla büyük kazançlar elde ederken, oyunların uzun vadeli sürdürülebilirliğini göz ardı ettiler. Oysa kaliteli bir oyunun geliştirilmesi 4 ila 8 yıl sürebilirken , Grand Theft Auto’nun 10 yıldır geliştirildiği belirtildi.</li></ul><p><strong>Geleceğe Yönelik Yol Haritası: Roblox Modelini Kopyalamak</strong></p><p>Geleceğin “Web2” veya “Web3” değil, sadece “oyunlar” olduğunu vurgulandı. Roblox modeli, bir blockchain oyunu olmasa da, ekonomik modeli ve yaratıcılara nakit çekme imkanı sunmasıyla Web3&#39;ün kopyalaması gereken bir başarı örneği olarak gösterilebilir.</p><p>Çözüm önerileri şunlar:</p><ul><li><strong>Vesayetçi Cüzdanlar (Custodial Wallets):</strong> Kullanıcı deneyimini basitleştirmek ve cüzdan karmaşasını ortadan kaldırmak için vesayetçi cüzdanlar kullanılmalı.</li><li><strong>İstikrarlı Token Modelleri:</strong> Oyunun ekonomisini bozmayacak, fiyat dalgalanmaları yaşamayan istikrarlı token modelleri hayata geçirilmeli. Tim Tello, kendi SEC “no action letter”ının Genius Act yasasının temelini oluşturduğunu ve bu sayede denetlenmiş stabil token modellerinin ABD yasalarına tamamen uygun olduğunu belirtti.</li><li><strong>Geniş Dağıtım:</strong> SEC’in “no-action letter”ı ve Genius Act gibi düzenlemeler sayesinde, Xbox, PlayStation, Steam, Epic, Apple, Google gibi büyük platformlar artık stable token modellerini kabul etmek zorunda. Epic’in Apple’a karşı kazandığı dava, uygulama mağazası ücretlerini de %30&#39;dan %3–5&#39;e düşürdü.</li><li><strong>Kapitalist “Flywheel” Oluşturma:</strong> Oyun içi ekonomilerde alıcı, satıcı ve izleyicileri içeren bir “flywheel” oluşturulmalı. Kullanıcılar, geliştiriciler için para birimidir; kullanıcı edinme maliyetlerini düşürmek için tokenları yüzlerce oyun arasında paylaşmak, kapitalist bir modelde para kazanmayı mümkün kılar.</li><li><strong>Zincirler Arası Birlikte Çalışabilirlik:</strong> Kullanıcıların hangi zincirde olduğunu umursamadan, birden fazla zincirin birlikte çalışabildiği bir yapı kurulmalı.</li></ul><p>Sonuç olarak, Tim Tello’nun “Gaming and Playing on Blockchain” workshop’unda da vurguladığı gibi, Web3 oyunlarının yeniden yükselişe geçmesi için spekülasyondan uzaklaşarak, kullanıcı merkezli, istikrarlı ve sürdürülebilir ekonomik modeller inşa etmesi gerekiyor. Roblox’un başarısı, bunun mümkün olduğunu gösteriyor. Oyun sektörü, Web3&#39;ün sunduğu potansiyeli doğru bir şekilde değerlendirerek, gerçek anlamda “oyunlar”a odaklandığında yeni bir altın çağ yaşayabilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8e3d8f1f6890" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/odtublockchain/gaming-and-playing-on-blockchain-oyun-sekt%C3%B6r%C3%BCnde-web3%C3%BCn-%C3%A7%C4%B1kmazlar%C4%B1ndan-ger%C3%A7ek%C3%A7i-kapitalizme-8e3d8f1f6890">Dijital Oyunlarda Yeni Bir Çağ: Web3&#39;ün Başarısızlıkları ve Fırsatları</a> was originally published in <a href="https://medium.com/odtublockchain">ODTÜ Blockchain Topluluğu</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>