<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Yusuf Yılmaz on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Yusuf Yılmaz on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@yusufyilmazfr?source=rss-50c947a371ce------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*dZjb4S40M8gHFrMM5IDLZA.png</url>
            <title>Stories by Yusuf Yılmaz on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@yusufyilmazfr?source=rss-50c947a371ce------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 08:54:17 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@yusufyilmazfr/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[RabbitMQ Dead Letter Exchange Nedir, Neden Kullanılır?]]></title>
            <link>https://yusufyilmazfr.medium.com/rabbitmq-dead-letter-exchange-nedir-neden-kullan%C4%B1l%C4%B1r-61b01c421e96?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/61b01c421e96</guid>
            <category><![CDATA[message-queue]]></category>
            <category><![CDATA[event-driven-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[rabbitmq]]></category>
            <category><![CDATA[java]]></category>
            <category><![CDATA[message-broker]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 03 Aug 2025 21:23:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-08-03T21:23:05.353Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ivvwWxO_HsP1qymx7DJijw.png" /><figcaption>RabbitMQ — Dead Letter Exchange</figcaption></figure><p>RabbitMQ ya da onun gibi diğer message broker’lar ile çalışırken; mesajların iletilmesi, iletilen mesajın işlendikten sonra ilgili kaynaktan (queue, topic, etc.) silinmesi veya mesaja ait işlemlerin doğru bir şekilde gerçekleşmesi gibi olayıların başarılı bir şekilde gerçekleşmesini isteriz. Bunlar da beraberinde mesajların yönetimi sorumluluğunu getirmektedir. Bu yazıda, RabbitMQ içerisinde yer alan; mesajların işlenemediği, beklediği kuyruk üzerindeki TTL’i sona erdiği ya da kuyruğun belirli sınıra ulaşıp mesajı alamadığı durumlarda bizlere kuyruk üzerindeki veri için işlem yapmamızı sağlayan <strong>Dead Letter Exchange (DLX)</strong> hakkında bilgiler edineceğiz.</p><h3>RabbitMQ Nedir?</h3><p>RabbitMQ; Erlang dili ile yazılmış ve uygulamalar arası haberleşmeyi sağlayan open source bir message broker’dır. Kaynak kodlarına <a href="https://github.com/rabbitmq">GitHub</a> üzerinden erişilebilmektedir.</p><p>RabbitMQ ile ilgili detaylı yazıma buradan da erişebilirsiniz: <a href="https://yusufyilmazfr.medium.com/rabbitmq-nedir-nas%C4%B1l-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1r-bir-rabbitmq-i%CC%87ncelemesi-f5408dd148e4"><strong><em>RabbitMQ Nedir, Nasıl Çalışır? Bir RabbitMQ İncelemesi</em></strong></a></p><h3>Message Broker Nedir?</h3><p>Message Broker, IBM sayfasında:</p><blockquote><em>“Message Broker; uygulamalar, sistemler ve servislerin birbirleri arasında haberleşmesini sağlayan yazılımdır. Message Broker, ilgili mesajlaşma protokollerini kullanarak bu haberleşmeyi sağlamaktadır. Uygulamalar, servisler ve sistemler farklı dillerde yazılsa bile, birbirlerinden farklı servisler arasındaki haberleşmeyi direkt sağlamaktadır.” olarak tanımlanmıştır.</em></blockquote><h3>RabbitMQ Dead Letter Exchange Nedir ve Ne Zaman Kullanılır?</h3><p>RabbitMQ Dead Letter Exchange; bizlere mesajların ilgili kuyruğa yönlendirilememesi, işlenememesi ya da aşağıdaki mesajın işlenememesine sebep olan diğer 3 durum gerçekleştiğinde</p><ol><li>Mesajın kuyruk içerisindeki sahip olduğu TTL (Time to Live) değerinin sona ermesi,</li><li>Mesajın consumer tarafından reject edilmesi</li><li>Kuyruk, alabileceği maksimum mesaj sayısına eriştiği durumda</li></ol><p>ilgili mesajı alıp tekrardan işlememize olanak sağlayan bir exchange tipidir.</p><p>Aşağıda genel hatları ile bu yapının mimarisi yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RVm1KC9x_T8Qn7O3IEbIYQ.png" /><figcaption>RabbitMQ Dead Letter Exchange Diagram</figcaption></figure><p>Diyagram üzerinde yer alan ifadeleri incelediğimizde ise:</p><ul><li><strong>Producer: </strong>İlgili exchange’e mesajı gönderen uygulama.</li><li><strong>Exchange: </strong>Producer tarafından gönderilen mesajın hangi kuyruğa iletilmesi gerektiğini bilen ve ileten yapı.</li><li><strong>Queue: </strong>Exchange tarafından iletilen mesajın tutulduğu alan.</li><li><strong>Consumer: </strong>İlgili kuyruktan mesajı alıp işleten uygulama.</li><li><strong>Dead Letter Exchange: </strong>Reject edilmiş mesajı, ilgili kuyruğa yönlendirecek olan yapı.</li><li><strong>Dead Letter Queue: </strong>Reject edilmiş olan mesajların barınacağı alan.</li></ul><h3>Java ile RabbitMQ Dead Letter Exchange</h3><p>Bu kısımda ise yukarıda bahsedilen teorik kısmın Java ile olan uygulaması yer alacaktır. Devam etmeden önce uygulamanın kaynak kodlarına <a href="https://github.com/yusufyilmazfr/rabbitmq-dead-letter-exchange">GitHub</a> hesabından erişebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1aAb2mq8SPO375aerdQy0g.png" /><figcaption>RabbitMQ — Dead Letter Exchange Schema</figcaption></figure><p>Senaryo olarak da konferans etkinlikleri için bilet satışının gerçekleştiği ve ödeme işlemlerinden sonra da RabbitMQ’ya bir mesaj gönderilerek uygulamanın bu mesajı alıp bilet kesme işlemi gerçekleştireceğini var sayalım. Yukarıdaki diyagramda bu senaryoda kullanılacak olan; queue, message, data ve exchange gibi ifadeler yer almaktadır.</p><p>Ödeme ve bilet kesme işlemlerinin kritikliğinden dolayı da kuyruk üzerindeki mesajlar için bazı kısıtlar yer alacaktır, bunlar; <strong>kuyrukta maksimum 100 adet mesaj bekleyebilir</strong> ve <strong>maksimum bekleme süresi de 1 dakika</strong> olacaktır. Bu kurallara uymayan mesajlar da yazacağımız Exchange ile ilgili kuyruğa giderek orada tekrar işlenecektir.</p><h4>Kurulum | RabbitMQ Docker</h4><p>Dead Letter Exchange’in Java ile olan uygulamasına geçmeden önce aşağıdaki Docker Cli komutu ile RabbitMQ’yu arayüzü ile kurup ilgili port yönlendirmesini de yapabilirsiniz.</p><pre>docker run -d --hostname my-rabbit --name rabbitmq-dlx -p 15672:15672 -p 5672:5672 rabbitmq:3-management</pre><p>Bu işlemi gerçekleştirdikten sonra <a href="http://localhost:15672/">http://localhost:15672/</a> adresine giderek RabbitMQ dashboard ve diğer kontrolleri yapabilirsiniz. Buradaki giriş için gerekli olan kullanıcı adı ve şifre default olarak guest gelmektedir.</p><pre>❯ curl -I &#39;http://localhost:15672/&#39;<br>HTTP/1.1 200 OK<br>content-length: 2884<br>content-security-policy: script-src &#39;self&#39; &#39;unsafe-eval&#39; &#39;unsafe-inline&#39;; object-src &#39;self&#39;<br>content-type: text/html<br>etag: &quot;4229579948&quot;<br>server: Cowboy<br>vary: origin</pre><p>Yukarıdaki tanımlamalar yapıldıktan sonra RabbitMQ kullanıma hazır olacaktır.</p><p>Aşağıda RabbitMQ içerisinde mesaj olarak göndereceğimiz kullanıcı ve ödeme bilgilerini temsil edecek olan PaymentInfo sınıfı yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c1d442b06ecbd6b189f987a78ae93b4c/href">https://medium.com/media/c1d442b06ecbd6b189f987a78ae93b4c/href</a></iframe><p>Mesajın işlenemediği durumda hangi exchange ve routing key değerleri ile işleme devam edeceğini kuyruğu oluştururken header’a parametre olarak geçmekteyiz. Yukarıdaki diyagramı da dikkate aldığımızda tanımlamalar aşağıdaki gibi olacaktır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/147781bb6b15be1828ff42b873e935fe/href">https://medium.com/media/147781bb6b15be1828ff42b873e935fe/href</a></iframe><p>Yukarıda static olan tanımlamalar ve header içerisine gidecek olan kuyrukta bekleyecek maksimum mesaj ve TTL yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/7d1c702f0c4e8d726e2b89ebcb7866c0/href">https://medium.com/media/7d1c702f0c4e8d726e2b89ebcb7866c0/href</a></iframe><p>Buradaki tanımlamalara bakıldığında da TICKETS_AFTER_APPROVING_PAYMENT ve DLX_TICKETS_AFTER_APPROVING_PAYMENT adlı 2 kuyruk oluşturuldu ve ilgili exchange’lara bağlandı. TICKETS_AFTER_APPROVING_PAYMENT adlı kuyrukta ise <strong>diğerinden farklı olarak header içerisine parametre olarak DLX bilgileri ve ilgili kısıtlar geçildi.</strong></p><p>Yukarıdaki tanımlardan sonra aşağıdaki kodda ise ilgili kuyruğa her saniye 1 kayıt yazan publisher yer almaktadır. Eğer kuyrukta bekleyen kayıt sayısı limiti aştığında mesajlar artık DLX_TICKETS_AFTER_APPROVING_PAYMENT adlı kuyruğa gidecektir ve ilgili consumer da oradan mesajları okumaya başlayacaktır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e35c2b0010f7a9a4aca30419338598d5/href">https://medium.com/media/e35c2b0010f7a9a4aca30419338598d5/href</a></iframe><p>Yukarıdaki kodu çalıştırdığımızda ise console çıktısı aşağıdaki gibi olacaktır:</p><pre>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=76335932, paymentId=1996560747}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=2064688013, paymentId=648854917}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=1169316240, paymentId=474258643}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=1248018143, paymentId=18080868}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=1391253442, paymentId=1825543379}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=1702743921, paymentId=805738981}<br>[x] Received WITH DLX! &#39;payment_is_done&#39;:&#39;PaymentInfo{userId=76335932, paymentId=1996560747}&#39;<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=816735114, paymentId=401707640}<br>[x] Received WITH DLX! &#39;payment_is_done&#39;:&#39;PaymentInfo{userId=2064688013, paymentId=648854917}&#39;<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=2060671911, paymentId=1210826228}<br>[x] Received WITH DLX! &#39;payment_is_done&#39;:&#39;PaymentInfo{userId=1169316240, paymentId=474258643}&#39;<br>[x] Received WITH DLX! &#39;payment_is_done&#39;:&#39;PaymentInfo{userId=1248018143, paymentId=18080868}&#39;<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=1438400373, paymentId=877235346}<br>It has been sent! PaymentInfo: PaymentInfo{userId=812357989, paymentId=1097085130}<br>[x] Received WITH DLX! &#39;payment_is_done&#39;:&#39;PaymentInfo{userId=1391253442, paymentId=1825543379}&#39;</pre><p>Yazı içerisinde;</p><ul><li>RabbitMQ Dead Letter Exchange Nedir?</li><li>RabbitMQ Dead Letter Exchange Nasıl Kullanılır?</li><li>Java ile RabbitMQ Dead Letter Exchange Kullanımı</li></ul><p>gibi soruların, diğer konuların anlatımı ve kod örnekleri ile bilgiler aktarıldı. Uygulamanın kaynak kodlarına <a href="https://github.com/yusufyilmazfr/rabbitmq-dead-letter-exchange">GitHub</a> hesabından erişebilirsiniz.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">X</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><p>Kanyaklar:</p><ul><li><a href="https://web.archive.org/web/20240301182539/https://www.rabbitmq.com/dlx.html">https://www.rabbitmq.com/dlx.html</a></li><li><a href="https://web.archive.org/web/20240301182539/https://www.cloudamqp.com/blog/when-and-how-to-use-the-rabbitmq-dead-letter-exchange.html">https://www.cloudamqp.com/blog/when-and-how-to-use-the-rabbitmq-dead-letter-exchange.html</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=61b01c421e96" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Orama Full Text Search Engine Nedir, Nasıl Çalışır?]]></title>
            <link>https://yusufyilmazfr.medium.com/orama-full-text-search-engine-nedir-nas%C4%B1l-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1r-7f5ad47fd1b2?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7f5ad47fd1b2</guid>
            <category><![CDATA[full-text-search]]></category>
            <category><![CDATA[search-engines]]></category>
            <category><![CDATA[oramas]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Jun 2023 06:29:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-06-14T06:29:02.557Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*38cbQysU45QWCj1qgzL_jQ.png" /><figcaption>Orama | JavaScript Full Text Search Engine</figcaption></figure><p>Uygulamalarımız içerisinde kullanıcılara daha iyi hizmet ve deneyim sağlayabilmek için birçok özellik geliştirmekteyiz, bunlardan bir tanesi ise arama/search fonksiyonalitesidir. Bu fonksiyonalite ne kadar gelişmiş ise kullanıcılara sağlayacağımız deneyim de paralel olarak artmaktadır. Aradıkları yapıyı/ürünü/ifadeyi uygulama içerisinde gezinip bulamaktansa onlara sağladığımız özellikler ile direkt erişmesini sağlayabilir ya da yardımcı olabiliriz tıpkı uygulamalarda sıklıkla gördüğümüz;</p><ul><li>Search (arama)</li><li>Search Suggestions (arama önerileri)</li><li>Filter and Sorting (filtreleme ve belirtilen değere göre sıralama)</li><li>Typo Tolerance (yanlış olarak aratılsa bile uygun sonuçların getirilmesi)</li><li>Autocorrection (yazım hatalarının otomatik düzeltilmesi)</li></ul><p>gibi. Bu tarz özellikleri uygulamalarımıza entegre ederken halihazırda birçok ürün bulunmaktadır, bunlardan bazıları ise; <a href="https://www.elastic.co/">Elasticsearch</a>, <a href="https://www.algolia.com/">Algolia</a> ve <a href="https://www.oramasearch.com/">Orama</a> gibi ürünlerdir. Bu yazıda ise yukarıdaki özellikleri ve daha fazlasını bizlere sağlayan ve bir full-text search engine olan Orama’nın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve kullanıldığını inceleyeceğiz.</p><h3>Orama Full Text Search Engine Nedir?</h3><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fszcaz6JMYQ4%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dszcaz6JMYQ4&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fszcaz6JMYQ4%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/41515a9e851602d120d2e3fadc548752/href">https://medium.com/media/41515a9e851602d120d2e3fadc548752/href</a></iframe><p>Orama, TypeScript ile yazılmış bir <a href="https://github.com/oramasearch/orama">open source</a> in-memory full-text search engine’dir.</p><blockquote>Orama is a fast, batteries-included, full-text search engine entirely written in TypeScript, with zero dependencies.</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><p>2022 yılında <a href="https://ndcoslo.com/">Oslo’daki NDC konferansında</a> <a href="https://twitter.com/MicheleRivaCode">Michele Riva</a> tarafından <a href="https://www.youtube.com/watch?v=amSuoBKG1Ns">Writing a full-text search engine in TypeScript</a> adlı sunumda bir full text search engine’in hangi özelliklere sahip olması gerektiğinden ve nasıl yazılabileceğinden bahsederken sunum sonlarında ise yazdığı full text search engine’den de bahsederek ürününü <a href="https://github.com/LyraSearch">Lyra</a> olarak tanıttı ve daha sonrasında ise Lyra ismini Orama olarak değiştirerek yeniden lanse etti.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FamSuoBKG1Ns%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DamSuoBKG1Ns&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FamSuoBKG1Ns%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b04a6752bea79a1f415b48f16394d8a7/href">https://medium.com/media/b04a6752bea79a1f415b48f16394d8a7/href</a></iframe><p>Orama’nın performanslı ve hedef odaklı olmasını sağlayan özelliklere bakıldığında; arkasında yatan veri yapıları, sahip olduğu analyzer’lar, stemmer’lar ve daha fazlası yer almaktadır.</p><p>Diğer full text search ürünlerinde olduğu gibi Orama da aranmak istenen ifadeleri token’lara ayırdıktan sonra <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Inverted_index">Inverted Index</a> sayesinde hızlıca hangi dökümanda olduğunu bulabiliyor.</p><blockquote>The <strong>inverted index</strong> is a data structure that allows efficient, full-text searches in the database. It is a very important part of information retrieval systems and search engines that stores a mapping of words (or any type of search terms) to their locations in the database table or document.</blockquote><blockquote>— educative.io (What is an inverted index?)</blockquote><p>Veri yapılarına inverted index dışında bir örnek olarak da Orama, String ifadelerini <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Radix_tree">Radix Tree</a> üzerinde tutmaktadır, bu sayede exact-match (kelimenin tam olarak eşleşmesi) dışında prefix olarak node/düğüm üzerinde arama işlemi gerçekleştirebiliyor, bu sayede prefix search özelliğini de sağlayabiliyor bizlere. Aşağıda ise bununla ilgili bir örnek yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/630/1*-0QvGmD8eU5nxmuQcnAlJA.png" /><figcaption>Radix Tree with Inverted Index | Search Suggestion</figcaption></figure><p>Yukarıdaki Radix Tree yapısına bakıldığında; kullanıcı sahi kelimesini aratacağı vakit sahi ifadesini düğümleri gezerek bulduğumuzda, kendisinden sonra gelen düğümlere ve karşılığında yer alan dökümanlara bakıldığında da bir suggestion/öneri işlemi gerçekleştirilebiliyor tıpkı aşağıdaki gibi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mfNFRIspA4pAGMNSKQNInA.png" /><figcaption>Search suggestion with Radix Tree by Orama</figcaption></figure><p>Yukarıdaki örneğe bakıldığında veri yapılarının önemine ve ne tür problemlere çözüm getirdiğine de iyi bir örnek oluyor.</p><p>Orama, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Radix_tree">Radix Tree</a>’nin yanı sıra; <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/AVL_tree">AVL Tree</a>, Boolean Index gibi veri yapılarını da kullanmaktadır.</p><h3>Orama Full Text Search Engine Nasıl Kullanılır?</h3><h4>Installation</h4><p>Orama’yı indirmek için; npm,yarn,pnpm gibi paket yöneticileri kullanılabililir:</p><pre># npm<br>npm install @orama/orama</pre><pre># yarn<br>yarn add @orama/orama</pre><pre># pnpm<br>pnpm add @orama/orama</pre><p>ya da direkt olarak module olarak da entegre edilebilir:</p><pre>&lt;html&gt;<br>  &lt;body&gt;<br>    &lt;script type=&quot;module&quot;&gt;<br>      import { create, search, insert } from &#39;https://unpkg.com/@orama/orama@latest/dist/index.js&#39;<br> <br>      // ...<br>    &lt;/script&gt;<br>  &lt;/body&gt;<br>&lt;/html&gt;</pre><p>projeye import ederken de aşağıdaki gibi import edilebilir.</p><pre>import type { Language } from &#39;@orama/orama&#39;</pre><h4>Veri Tabanı Oluşturulması | Create</h4><p>Orama’daki özellikleri kullanmadan önce işlemleri gerçekleştireceğimiz bir adet veri tabanı oluşturmaya daha sonrasında da içerisine bir schema tanımlamamız gerekmektedir. Buradaki schema olarak bahsedilen ifade ise verilerin veri tabanında hangi formatta tutulacağını temsil etmektedir.</p><p>Aşağıda basit bir şekilde veri tabanının oluşturulması gösterilmektedir. Veri tabanını oluşturmak için create metotu kullanılmaktadır.</p><pre>import { create } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    word: &#39;string&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>Bunun biraz daha kompleks hali ise aşağıdaki gibidir.</p><pre>import { create } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const movieDB = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    director: &#39;string&#39;,<br>    plot: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>Bunların yanı sıra <em>nested properties</em> içeren yapılar da aşağıdaki gibi tanımlanabilir.</p><pre>const movieDB = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    plot: &#39;string&#39;,<br>    cast: {<br>      director: &#39;string&#39;,<br>      leading: &#39;string&#39;,<br>    },<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>Array gibi veri tipleri de aşağıdaki gibi tanımlanabilir.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    name: &#39;string[]&#39;,<br>    numbers: &#39;number[]&#39;,<br>    booleans: &#39;boolean[]&#39;,<br>  },<br>})</pre><h4>Veri Tabanına Kayıt Atılması | Insert</h4><p>Yukarıdaki alt başlıkta veri tabanının oluşturulması gösterildi, bu kısımda ise ilgili veri tabanına kayıtların nasıl atılacağı bilgisi yer alacaktır.</p><p>Aşağıda film bilgilerini tutan bir veri tabanının oluşturulması yer almaktadır.</p><pre>import { create, insert } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const movieDB = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    director: &#39;string&#39;,<br>    plot: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>Veri tabanına ilgili kayıtların atılması için de insert metotu kullanılmaktadır.</p><pre>const thePrestigeId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;The prestige&#39;,<br>  director: &#39;Christopher Nolan&#39;,<br>  plot: &#39;Two friends and fellow magicians become bitter enemies after a sudden tragedy. As they devote themselves to this rivalry, they make sacrifices that bring them fame but with terrible consequences.&#39;,<br>  year: 2006,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>const bigFishId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Big Fish&#39;,<br>  director: &#39;Tim Burton&#39;,<br>  plot: &#39;Will Bloom returns home to care for his dying father, who had a penchant for telling unbelievable stories. After he passes away, Will tries to find out if his tales were really true.&#39;,<br>  year: 2004,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>const harryPotterId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Harry Potter and the Philosopher\&#39;s Stone&#39;,<br>  director: &#39;Chris Columbus&#39;,<br>  plot: &#39;Harry Potter, an eleven-year-old orphan, discovers that he is a wizard and is invited to study at Hogwarts. Even as he escapes a dreary life and enters a world of magic, he finds trouble awaiting him.&#39;,<br>  year: 2001,<br>  isFavorite: false,<br>});</pre><p>Orama’ya dökümanlar kayıt edilirken eğer döküman içerisinde ona özel id değeri varsa Orama tarafından kullanılır yoksa da kendisi oluşturur.</p><pre>import { create, search } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    id: &#39;string&#39;,<br>    author: &#39;string&#39;,<br>    quote: &#39;string&#39;,<br>  },<br>})<br> <br>await insert(db, {<br>  id: &#39;73cbcc79-2203-49b8-bb52-60d8e9a66c5f&#39;,<br>  author: &#39;Fernando Pessoa&#39;,<br>  quote: &quot;I wasn&#39;t meant for reality, but life came and found me&quot;,<br>})<br><br>// the document will be indexed with the following id: 73cbcc79-2203-49b8-bb52-60d8e9a66c5f</pre><p>Yukarıdaki örneğe bakıldığında döküman içerisinde id değeri var ve Orama tarafındaki karşılığı da bu olacaktır. Tanımlanmamış ise de Orama tarafından otomatik olarak oluşturulacaktır.</p><blockquote>If you try to insert two documents with the same ID, Orama will throw an error.</blockquote><h4>Veri Tabanından Kayıt Silinmesi | Remove</h4><p>Orama’da veri tabanından kayıt silmek oldukça kolaydır, bunu yapmak için gereken şey remove metotuna veri tabanını ve silinecek olan dökümanın id değerini vermektir.</p><p>Aşağıdaki örnekte filmlerin tutulacağı bir veri tabanı ve o veri tabanına eklenmiş 3 adet film yer almaktadır.</p><pre>import { create, insert, remove, search } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const movieDB = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    director: &#39;string&#39;,<br>    plot: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>})<br> <br>const thePrestigeId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;The prestige&#39;,<br>  director: &#39;Christopher Nolan&#39;,<br>  plot: &#39;Two friends and fellow magicians become bitter enemies after a sudden tragedy. As they devote themselves to this rivalry, they make sacrifices that bring them fame but with terrible consequences.&#39;,<br>  year: 2006,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>const bigFishId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Big Fish&#39;,<br>  director: &#39;Tim Burton&#39;,<br>  plot: &#39;Will Bloom returns home to care for his dying father, who had a penchant for telling unbelievable stories. After he passes away, Will tries to find out if his tales were really true.&#39;,<br>  year: 2004,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>const harryPotterId = await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Harry Potter and the Philosopher\&#39;s Stone&#39;,<br>  director: &#39;Chris Columbus&#39;,<br>  plot: &#39;Harry Potter, an eleven-year-old orphan, discovers that he is a wizard and is invited to study at Hogwarts. Even as he escapes a dreary life and enters a world of magic, he finds trouble awaiting him.&#39;,<br>  year: 2001,<br>  isFavorite: false,<br>});</pre><p>Harry Potter’ı silmek için aşağıdaki işlemi gerçekleştirmek gerekmektedir.</p><pre>await remove(movieDB, harryPotterId)</pre><h4>Veri Tabanındaki Kaydın Güncellenmesi | Update</h4><p>Orama, yapısı itibarıyla immutable olarak geliştirilmiştir. Dökümantasyon üzerinde bir dökümanı güncellemek için önerilen işlemlerde;</p><ul><li>Veri tabanın baştan oluşturulması ve verilerin tekrar yüklenmesi</li><li>İlgili dökümanın silinip tekrar veri tabanına eklenmesi</li></ul><p>gibi yöntemler önerilmektedir, ilk bakışta 2. yöntemin daha sağlıklı olduğu da görülebilir.</p><h4>Orama’da Yer Alan Yardımcı Metotlar | Utility Functions for Orama</h4><p>Orama, temel CRUD işlemlerin yanı sıra birkaç metot daha sunmaktadır, bunlardan bazıları; getByID ve count ‘tur.</p><p>getByID , Orama veri tabanında yer alan dökümanı id değerine göre vermeyi sağlar.</p><pre>import { getByID } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const thePrestige = await getByID(movieDB, &#39;tt0482571&#39;)<br> <br>// Returns the original, full document</pre><p>count , Orama veri tabanında var olan toplam döküman sayısını vermektedir.</p><pre>import { count } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const docNumber = await count(movieDB)<br> <br>// Returns the number of documents in the database</pre><h3>Aramaya Giriş | Introduction to Search</h3><h4>Temel Arama işlemleri</h4><p>Orama, veri tabanındaki dökümanlar üzerindeki arama işlemlerimizi yapmamız için bizlere basit bir arayüz/metot/API sağlamaktadır. Bunun için search metotunun kullanılması yeterlidir.</p><p>Elimizde filmlerin olduğu bir veri tabanı ve içerisinde de birkaç adet film olduğunu varsayalım, veri tabanının oluşturulması ve kayıtların eklenmesi aşağıdaki gibidir.</p><pre>import { create, insert, search } from &#39;@orama/orama&#39;;<br> <br>const movieDB = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    director: &#39;string&#39;,<br>    plot: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>});<br> <br>await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;The prestige&#39;,<br>  director: &#39;Christopher Nolan&#39;,<br>  plot: &#39;Two friends and fellow magicians become bitter enemies after a sudden tragedy. As they devote themselves to this rivalry, they make sacrifices that bring them fame but with terrible consequences.&#39;,<br>  year: 2006,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Big Fish&#39;,<br>  director: &#39;Tim Burton&#39;,<br>  plot: &#39;Will Bloom returns home to care for his dying father, who had a penchant for telling unbelievable stories. After he passes away, Will tries to find out if his tales were really true.&#39;,<br>  year: 2004,<br>  isFavorite: true,<br>});<br> <br>await insert(movieDB, {<br>  title: &#39;Harry Potter and the Philosopher\&#39;s Stone&#39;,<br>  director: &#39;Chris Columbus&#39;,<br>  plot: &#39;Harry Potter, an eleven-year-old orphan, discovers that he is a wizard and is invited to study at Hogwarts. Even as he escapes a dreary life and enters a world of magic, he finds trouble awaiting him.&#39;,<br>  year: 2001,<br>  isFavorite: false,<br>});</pre><p>Aşağıda, döküman üzerindeki bütün alanlarda ‘Harry’ kelimesinin aranması işlemi yer almaktadır.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Harry&#39;,<br>  properties: &#39;*&#39;,<br>})</pre><p>Yukarıdaki sorguya bakıldığında properties:&#39;*&#39; olarak geçilmiş. Buradaki * ifadesi ilgili kelimenin veri tabanı içerisinde tanımanan schema&#39;daki bütün field&#39;lar üzerinde aranmasını sağlamaktadır.</p><h4>Temel Arama işlemleri — Search Properties</h4><p>Özel olarak bir field üzerinde arama yapılmak isteniyorsa da ilgili properties’e array olarak geçilebilir, aşağıda bir örneği yer almaktadır.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chris&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>})</pre><p>nested property’ler için de aşağıdaki gibi kullanılabilir.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chris&#39;,<br>  properties: [&#39;cast.director&#39;],<br>})</pre><p>Herhangi bir ifade girilmezse Orama default olarak bütün property’ler üzerinde arama yapmaktadır.</p><blockquote>By default, Orama searches in <strong>all</strong> searchable properties.</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><h4>Temel Arama işlemleri — Exact Match</h4><p>Orama saerch engine içerisinde arama yaparken default olarak prefix search işlemi gerçekleştiriliyor. Prefix search yerine direkt aranılan ifadeye denk gelen sonuçların gelinmesi isteniyorsa exact olarak belirtilen alanın true olması gerekmektedir.</p><blockquote>The <em>exact</em> property finds all the document with an exact match of the <em>term</em> property.</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><pre>const searchResult = search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chris&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>  exact: true,<br>})</pre><p>Yukarıdaki aramaya bakıldığında director ifadesinin Chris değerini olduğu gibi içermesi gerekiyor.</p><p>exact alanı seçilmediğinde ise Christopher Nolan gibi sonuçları da verecektir, çünkü Christopher kelimesi Chris kelimesini de içermektedir.</p><h4>Temel Arama işlemleri — Typo Tolerance</h4><p>Orama, yazım hatalarındaki düzeltmeleri ortadan kaldırmak için <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Levenshtein_distance">Levenshtein Distance</a> algoritmasını kullanmaktadır.</p><p>Bilgisayar bilimlerinde Levenshtein mesafesi, iki String arasındaki farkı ölçmek için kullanılan bir ölçüdür. Diğer bir dille, iki kelime arasındaki Levenshtein mesafesi, bir kelimeyi diğerine değiştirmek için gereken minimum tek karakterli düzenleme sayısıdır.</p><blockquote>The Levenshtein distance is a string metric for measuring the difference between two sequences. Informally, the Levenshtein distance between two words is the minimum number of single-character edits (insertions, deletions or substitutions) required to change one word into the other.</blockquote><blockquote>— Wikipedia</blockquote><p>Aşağıda da matematiksel formülü yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/595/0*OAa5RhDijEbIpNIl" /><figcaption>Wagner–Fischer Algorithm</figcaption></figure><blockquote>In computer science, the Wagner–Fischer algorithm is a dynamic programming algorithm that computes the edit distance between two strings of characters.</blockquote><blockquote>— Wikipedia</blockquote><p>Aşağıda birkaç örnek yer almaktadır. Soldaki kelimelerin sağdaki kelimelere çevrilmesi için yapılması gereken işlem sayısı yer almaktadır.</p><ol><li><strong>k</strong>itten → <strong>s</strong>itten (“k”’nın “s” olarak değişmesi, 1 işlem),</li><li>sitt<strong>e</strong>n → sitt<strong>i</strong>n (“e”’nin “i” olarak değişmesi, 1 işlem),</li><li>sittin → sittin<strong>g</strong> (“g” harfinin eklenmesi, 1 işlem).</li></ol><p>Aşağıda ise search işlemindeki kullanımı yer almaktadır.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chri&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>  tolerance: 1,<br>})<br><br>// search will response &#39;Chris&#39; because of 1 distance.</pre><p>Yukarıdaki örnekte Chri kelimesi aranacaktır ve arama işlemlerindeki mesafe de 1 olacaktır. Chri için Chris response’unu alacağız bu durumda, çünkü aralarındaki mesafe Chri -&gt; Chris için “s” harfinin eklenmesidir ve 1 işlemdir.</p><h4>Temel Arama işlemleri — Result Limits</h4><p>Orama’da search işlemindeki limit ifadesi kaç adet kaydın alınacağı bilgisini içermektedir. Aşağıdaki gibi kullanımı söz konusudur.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chris&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>  limit: 1,<br>})</pre><p>Yukarıdaki kodda ‘director’ alanında Chris kelimesi geçen ilk dökümanı verecektir.</p><h4>Temel Arama işlemleri — Result Offset</h4><p>Orama’da pagination/sayfalama işlemini gerçekleştirmek için offset alanı kullanılmaktadır. Aşağıdaki gibi kullanımı söz konusudur.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Chris&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>  offset: 1,<br>})</pre><p>Yukarıdaki kodda ‘director’ alanında Chris kelimesi geçen dökümanlardan ilkini atlayarak sonuçları verecektir.</p><p><em>Orama’da default olarak limit=10, offset=0.</em></p><blockquote>By default, Orama limits the search results to 10, without any offset (so, 0 as offset value).</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><h4>Temel Arama işlemleri — Search Return Type</h4><p>Orama’da search işlemi gerçekleştikten sonra dökümanları ve beraberinde sorguya ait meta bilgilerini içeren bir response dönmektedir.</p><p>Aşağıda örnek bir sorgu ve beraberindeki sonuç yer almaktadır.</p><p><strong>Query:</strong></p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Cris&#39;,<br>  properties: [&#39;director&#39;],<br>  tolerance: 1,<br>})</pre><p><strong>Search Result:</strong></p><pre>{<br>  elapsed: {<br>    raw: 181208,<br>    formatted: &#39;181μs&#39;,<br>  },<br>  count: 2,<br>  hits: [<br>    {<br>      id: &#39;37149225-243&#39;,<br>      score: 0.23856062735983122,<br>      document: {<br>        title: &#39;Harry Potter and the Philosopher\&#39;s Stone&#39;,<br>        director: &#39;Chris Columbus&#39;,<br>        plot: &#39;Harry Potter, an eleven-year-old orphan, discovers that he is a wizard and is invited to study at Hogwarts. Even as he escapes a dreary life and enters a world of magic, he finds trouble awaiting him.&#39;,<br>        year: 2001,<br>        isFavorite: false<br>      }<br>    },<br>    {<br>      id: &#39;37149225-5&#39;,<br>      score: 0.21267890323564321,<br>      document: {<br>        title: &#39;The prestige&#39;,<br>        director: &#39;Christopher Nolan&#39;,<br>        plot: &#39;Two friends and fellow magicians become bitter enemies after a sudden tragedy. As they devote themselves to this rivalry, they make sacrifices that bring them fame but with terrible consequences.&#39;,<br>        year: 2006,<br>        isFavorite: true<br>      }<br>    }<br>  ]<br>}</pre><h4>Fields Boosting</h4><p>Orama’da arama işlemi gerçekleştirirken ilgili kelimenin bulunduğu field’a göre önem sırası tanımlanabilir.</p><pre>const searchResult = await search(movieDB, {<br>  term: &#39;Harry&#39;,<br>  properties: &#39;*&#39;,<br>  boost: {<br>    title: 2,<br>    director: 1,<br>  },<br>})</pre><p>Yukarıdaki örneğe bakıldığı vakit <em>Harry</em> kelimesinin <em>title</em> alanında bulunması <em>director</em> alanında bulunmasından 2 kat daha önemli ve buna göre response alacaktır.</p><h4>Facets</h4><p>Orama, filtreleme ve <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Faceted_search">facet</a> işlemleri için de bir API sağlamaktadır. Yukarıdaki örneklerde de olduğu gibi filmlere ait bir veri tabanımız olduğunu varsayalım ve içerisine de bir takım veriler aktarılsın.</p><pre>import { create } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    description: &#39;string&#39;,<br>    categories: {<br>      primary: &#39;string&#39;,<br>      secondary: &#39;string&#39;,<br>    },<br>    rating: &#39;number&#39;,<br>    isFavorite: &#39;boolean&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>Arama anında facets içerisine yapmak istediğimiz sorguyu bırakabiliyoruz. Aşağıda örnek bir sorgu yer almaktadır. Sorgu içerisinde de hangi alanların hangi verilere göre gruplayıp cevap döneceği bilgisi yer alıyor.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;Movie about cars and racing&#39;,<br>  properties: [&#39;description&#39;],<br>  facets: {<br>    &#39;categories.first&#39;: {<br>      size: 3,<br>      order: &#39;DESC&#39;,<br>    },<br>    &#39;categories.second&#39;: {<br>      size: 2,<br>      order: &#39;DESC&#39;,<br>    },<br>    rating: {<br>      ranges: [<br>        { from: 0, to: 3 },<br>        { from: 3, to: 7 },<br>        { from: 7, to: 10 },<br>      ],<br>    },<br>    isFavorite: {<br>      true: true,<br>      false: true,<br>    },<br>  },<br>})</pre><p>Yukarıdaki kodun çıktısı da aşağıdaki gibi olacaktır.</p><pre>{<br>  elapsed: ...,<br>  count: ...,<br>  hits: { ... },<br>  facets: {<br>    &#39;categories.first&#39;: {<br>      count: 14,<br>      values: {<br>        &#39;Action&#39;: 4,<br>        &#39;Adventure&#39;: 3,<br>        &#39;Comedy&#39;: 2,<br>      }<br>    },<br>    &#39;categories.second&#39;: {<br>      count: 14,<br>      values: {<br>        &#39;Cars&#39;: 4,<br>        &#39;Racing&#39;: 3,<br>      }<br>    },<br>    rating: {<br>      count: 3,<br>      values: {<br>        &#39;0-3&#39;: 5,<br>        &#39;3-7&#39;: 15,<br>        &#39;7-10&#39;: 80,<br>      }<br>    },<br>    isFavorite: {<br>      count: 2,<br>      values: {<br>        &#39;true&#39;: 5,<br>        &#39;false&#39;: 95,<br>      }<br>    },<br>  }<br>}</pre><p>Yukarıdaki sorguda da fark edileceği gibi her bir property kendince bir konfigürasyona sahip. Integer için range, String için match, Boolean için de true/false gibi. Aşağıda veri tiplerine göre sorgu tiplerinin detayları yer almaktadır.</p><h4>Facets — String Facets</h4><p>Veri tabanı oluşturulurken girilen schema alanında ilgili alan String olarak tanımlanmış ise aşağıdaki gibi bir konfigürasyon yapılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/771/1*4Fgm-JCDhYblahXUfypRjg.png" /><figcaption>Facets — String Facets</figcaption></figure><p>Yukarıki tanımlara uygun bir facet sorugusu yazıldığında ilgili sorguya denk gelecek response da aşağıdaki gibi olacaktır.</p><pre>{<br>  count: 14,            // Total number of values, now limited to 3 (size)<br>  values: {<br>    &#39;Action&#39;: 4,        // Number of documents that have this value<br>    &#39;Adventure&#39;: 3,     // Number of documents that have this value<br>    &#39;Comedy&#39;: 2,        // Number of documents that have this value<br>  }<br>}</pre><h4>Facets — Number Facets</h4><p>Veri tabanı oluşturulurken girilen schema alanında ilgili alan number olarak tanımlanmış ise aşağıdaki gibi bir konfigürasyon yapılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/771/1*aJFZOLIxmtJFfrfzWanz4A.png" /><figcaption>Facets — Number Facets</figcaption></figure><p>Yukarıdaki ranges alanına gelen kısım ise kendi içerisinde from ve to ifadelerini içermektedir.</p><p>Yukarıki tanımlara uygun bir facet sorugusu yazıldığında ilgili sorguya denk gelecek response da aşağıdaki gibi olacaktır.</p><pre>{<br>  count: 3,      // Total number of ranges<br>  values: {<br>    &#39;0-3&#39;: 5,    // Number of documents that have a value between 0 and 3 (inclusive)<br>    &#39;3-7&#39;: 15,   // Number of documents that have a value between 3 and 7 (inclusive)<br>    &#39;7-10&#39;: 80,  // Number of documents that have a value between 7 and 10 (inclusive)<br>  }<br>}</pre><h4>Facets — Boolean Facets</h4><p>Veri tabanı oluşturulurken girilen schema alanında ilgili alan boolean olarak tanımlanmış ise aşağıdaki gibi bir konfigürasyon yapılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/771/1*8p1TRmnXw8WtNqBFEzENuA.png" /><figcaption>Facets — Boolean Facets</figcaption></figure><p>Yukarıki tanımlara uygun bir facet sorugusu yazıldığında ilgili sorguya denk gelecek response da aşağıdaki gibi olacaktır.</p><pre>{<br>  count: 2,       // Total number of values<br>  values: {<br>    &#39;true&#39;: 5,    // Number of documents that have a `true` value<br>    &#39;false&#39;: 95,  // Number of documents that have a `false` value<br>  }<br>}</pre><h4>Filtreleme</h4><p>Orama, facet query dışında filtreleme de sağlamaktadır.</p><p>Filtreleme işlemi String alanı üzerinde exact match olarak çalışmaktadır. Eğer String üzerinde bir filtreleme işlemi yapılacaksa stammer’ın devre dışı bırakılması önerilmektedir. Aşağıdaki örnekte de belirli property için tokenizer’daki stammer devre dışı bırakılmıştır. (Default tokenizer kullanıldığı vakit stemmerSkipProperties alanına özel olarak property tanımlanabilir ya da stemming alanı da ihtiyaca göre işaretlenebilir.)</p><blockquote>On string properties it perform an exact matching on tokens so it is advised to disable stemming for the properties you want to use filters on (when using the default tokenizer you can provide the stemmerSkipProperties configuration property).</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><p>Yukarıdaki örneklerde de olduğu gibi filmlere ait bir veri tabanımız olduğunu varsayalım ve içerisine de bir takım veriler aktarılsın.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    id: &#39;string&#39;,<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    meta: {<br>      rating: &#39;number&#39;,<br>      length: &#39;number&#39;,<br>      favorite: &#39;boolean&#39;,<br>      tags: &#39;string&#39;<br>    },<br>  },<br>  components: {<br>    tokenizer: {<br>      stemming: true,<br>      stemmerSkipProperties: [&#39;meta.tags&#39;]<br>    }<br>  }<br>})</pre><p>Aşağıda da bir filtreleme işlemine ait örnek bir sorgu yer almaktadır. Filtreler search içerisindeki where alanına yazılmaktadır.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  where: {<br>    year: {<br>      gte: 2000,<br>    },<br>    &#39;meta.rating&#39;: {<br>      between: [5, 10],<br>    },<br>    &#39;meta.favorite&#39;: true,<br>    length: {<br>      gt: 60,<br>    }<br>  },<br>})</pre><p>Yukarıdaki sorguya bakıldığında,</p><ul><li>prestige kelimesinin, aranılabilir bütün field’lar üzerinde aranması,</li><li>year ifadesinin 2000&#39;den büyük eşit olması</li><li>rating ifadesinin 5–10 arasında olması,</li><li>meta.favorite alanının true olması,</li><li>length alanının ise 60&#39;dan büyük olması</li></ul><p>istenmektedir. Yukarıdaki sorguya bakıldığında String ve Boolean veri tipleri için filtreler görece basit ve tek. Numeric alanlar için ise birden fazla filtre mevcuttur, aşağıdaki tabloda ise Numeric alan için kullanılabilir komutlarının listesi yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/771/1*NvTHbWsPP45SQKxOlZs_pQ.png" /><figcaption>Numeric Filter Queries</figcaption></figure><p>Aşağıda ise String ve Boolean alanlar için ayrı ayrı sorgu örnekleri de yer almaktadır.</p><p><strong>Boolean:</strong></p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  where: {<br>    &#39;meta.favorite&#39;: true,<br>  },<br>})</pre><p><strong>String:</strong></p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  where: {<br>    &#39;meta.tags&#39;: &#39;new&#39;,<br>  },<br>})</pre><p>String ifadeleri için aynı zamanda birden fazla değer Array formatında da belirtilebiliyor.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  where: {<br>    &#39;meta.tags&#39;: [&#39;favorite&#39;, &#39;new&#39;],<br>  },<br>})</pre><h4>Sıralama</h4><p>Orama’da yaptığımız arama isteği sonucunu istediğimiz property’e göre sıralamamız için aşağıdaki gibi search API’si içerisine sortBy ile tanım yapmak mümkündür.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    inPromotion: &#39;boolean&#39;,<br>    meta: {<br>      tag: &#39;string&#39;,<br>      rating: &#39;number&#39;,<br>      favorite: &#39;boolean&#39;,<br>    },<br>  }<br>})<br>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  sortBy: {<br>    property: &#39;title&#39;, // or &#39;year&#39;, &#39;inPromotion&#39;<br>  }<br>})</pre><p>Yukarıdaki sorguya bakıldığında arama sonucunu title alanına göre sıralayacaktır.</p><blockquote>Orama supports sorting on &#39;string&#39;, &#39;number&#39; and &#39;boolean&#39;. The arrays are not supported.</blockquote><p>Sıralama işlemlerinde nested property&#39;ler de kullanılabilir, tıpkı; &#39;meta.tag&#39;, &#39;meta.rating&#39; ve &#39;meta.favorite&#39; gibi.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  sortBy: {<br>    property: &#39;meta.rating&#39;,<br>  }<br>})</pre><h4>Sıralama — Tersten Sıralama</h4><p>Orama’da ilgili alana göre sıralama yaparken tersten de sıralayabiliyoruz, tıpkı aşağıdaki gibi.</p><pre> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    inPromotion: &#39;boolean&#39;,<br>    meta: {<br>      tag: &#39;string&#39;,<br>      rating: &#39;number&#39;,<br>      favorite: &#39;boolean&#39;,<br>    },<br>  }<br>})<br>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;prestige&#39;,<br>  sortBy: {<br>    property: &#39;title&#39;, // or &#39;year&#39;, &#39;inPromotion&#39;<br>    order: &#39;DESC&#39; // default is &quot;ASC&quot;<br>  }<br>})</pre><h4>Sıralama — Bellek Optimizasyonu</h4><p>Orama, veri tabanı oluşturulduğu vakit schema içerisinde tanımlı olan bütün alanlar için sıralama işlemi gerçekleştirebiliyor ve bu alanlara ait bilgileri de kendi içerisinde bir cache&#39;te tutuyor. Bundan dolayıdır da bellek anlamında ortaya büyük bir maliyet çıkabiliyor. Burada sıralamak istemediğimiz özel bir alan olursa aşağıdaki gibi veri tabanı oluşturulurken unsortableProperties alanına parametre olarak geçebiliyoruz. Bu sayede bellek anlamında bir optimizasyon da söz konusu oluyor.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    inPromotion: &#39;boolean&#39;,<br>    meta: {<br>      tag: &#39;string&#39;,<br>      rating: &#39;number&#39;,<br>      favorite: &#39;boolean&#39;,<br>    },<br>  },<br>  sortBy: {<br>    unsortableProperties: [&#39;year&#39;, &#39;meta.tag&#39;]<br>  },<br>})</pre><h4>Sıralama — Özel Sıralama</h4><p>Orama, default sıralamanın yanı sıra özel olarak da bir sıralama algoritması yazılmasına da olanak sağlar. Veri tabanı oluşturulurken tanımlanan sortBy alanı için direkt bir sıralama metotu da geçilebiliyor, tıpkı aşağıdaki gibi.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>    year: &#39;number&#39;,<br>    inPromotion: &#39;boolean&#39;,<br>    meta: {<br>      tag: &#39;string&#39;,<br>      rating: &#39;number&#39;,<br>      favorite: &#39;boolean&#39;,<br>    },<br>  },<br>  sortBy: (a, b) =&gt; {<br>    // Implement the custom sort algorithm <br>    return a[2].year - b[2].year<br>  }<br>})</pre><p>Yukarıdaki sortBy` alanına bakıldığında a ve b parametreleri alan bir metot görülüyor, metota parametre olarak gelen ifadeler birer array ve index içerisinde temsil ettikleri ise;</p><p>0. Dökümana ait id,</p><ol><li>Dökümana ait score,</li><li>Dökümanın kendisi</li></ol><p>olarak karşımıza çıkmaktadır.</p><h4>Sıralama — Sıralamayı Devre Dışı Bırakmak</h4><p>Orama’da herhangi bir sıralama yapılamayacaksa bellek anlamında optimizasyonu sağlamak için aşağıdaki gibi devre dışı bırakılabilir.</p><pre>const db = await create({<br>  schema: {<br>    // The schema<br>  },<br>  sortBy: {<br>    enabled: false<br>  },<br>})</pre><h4>Threshold</h4><p>Orama, arama işlemini gerçekleştirirken girdiğimiz metne ait bütün token’ları tarar ve içeren sonuçları getirir. Bunun getirdiği bazı problemler söz konusudur. Aşağıdaki gibi bir veri tabanı ve içerisinde de 4 adet kayıt olsun.</p><pre>import { create, insert, search } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;,<br>  }<br>})<br> <br>await insert(db, { title: &#39;Blue t-shirt, slim fit&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Blue t-shirt, regular fit&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Red t-shirt, slim fit&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Red t-shirt, oversize fit&#39; })</pre><p>Yukarıdaki eklenen dökümanlara bakıldığı vakit hepsinde de ortak birçok kelime mevcut. Peki t-shirt kelimesini arattığımızda nasıl bir sonuç bekliyor bizleri?</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;t-shirt&#39;,<br>})<br> <br>// results.count = 4</pre><p>Bütün dökümanlar t-shirt kelimesini içerdiğinden dolayı 4 adet dökümanı da bizlere geri verdi. Peki regular fit aratıldığında?</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;regular fit&#39;,<br>})<br> <br>// results.count = 4</pre><p>regular fit ifadesi 1 adet dökümanda geçmesine rağmen bizlere 4 adet döküman verdi. Bunun sebebi diğer gelen 3 dökümanın da fit kelimesini içermesinden kaynaklı. Buradaki durum AND değil de OR sorgusu olarak da düşünülebilir.</p><p>Veri tabanındaki kayıt sayısı ve aranılan cümlenin de uzunluğu arttığı vakit bizler için oldukça maliyetli bir arama işlemi ortaya çıkmaktadır. Bu da performans anlamında istenilen sonucu vermeyebilir. Orama bu durumlarda bizler için threshold kavramının kullanımını önermektedir.</p><p>threshold ifadesi 0–1 arasında yüzdeli bir ifadedir.</p><blockquote>The threshold property solves this problem by limiting (or maximizing) the number of results to return when performing a search operation. It must be a number between 0 and 1, and it represents the percentage of results to return.</blockquote><blockquote>— Orama Search Documentation</blockquote><h4>Threshold | Threshold Değerinin 1 Verilmesi</h4><p>Orama, default olarak threshold değerini 1 vermektedir. Bu da bütün dökümanların arama sonuca yansıyacağı anlamında gelmektedir.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;slim fit&#39;,<br>})</pre><p>Yukarıdaki ifadede hem slim hem de fit değerlerinden herhangi birini ya da ikisini de içeren dökümanları verecektir.</p><h4>Threshold | Threshold Değerinin 0 Verilmesi</h4><p>threshold değeri 0 verildiği vakit aranılan bütün ifadelerin ilgili dökümanda bulunması gerekmektedir.</p><pre>const results = await search(db, {<br>  term: &#39;slim fit&#39;,<br>  threshold: 0,<br>})</pre><p>Yukarıdaki ifadede hem slim hem de fit değerlerinin ikisini de içeren dökümanları verecektir.</p><h4>Preflight Search</h4><p>Preflight Search, Orama’nın bizlere sunduğu oldukça faydalı bir API’dir. Amacı ise yapacak olduğumuz arama isteğinin sonuç sayısını vermesi.</p><p>Faydasının ve kullanım senaryosunun daha da netleştirebilmek için dökümantasyondaki bu örnek faydalı olacaktır.</p><p>İçerisinde 50,000 ürün kaydının olduğu büyük* bir veri tabanına sahip olduğumuzu var sayalım. Kullanıcı da veri tabanındaki az bulunan nadir bir ürüne detaylı bir filtre attığında muhtemelen ya çok az ya da hiç sonuç görmeyecektir. Buradaki deneyini artırmak için preflight search ile önce eşleşen arama sonuç sayısı alınabilir, sayının yetersiz olduğu durumda ise sorgunun threshold değeri ile oynanıp daha çok kayda hit edecek yeni bir sorgu atılabilir.</p><p>Aşağıda ise kullanımı yer almaktadır. Yapılması gereken tek şey, search isteğine preflight:true olarak parametre geçmektedir.</p><pre>import { create, insert, search } from &#39;@orama/orama&#39;<br> <br>const db = await create({<br>  schema: {<br>    title: &#39;string&#39;<br>  }<br>})<br> <br>await insert(db, { title: &#39;Red headphones&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Green headphones&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Blue headphones&#39; })<br>await insert(db, { title: &#39;Yellow headphones&#39; })<br> <br>const results = await search(db, {<br>  query: &#39;headphones&#39;,<br>  preflight: true<br>})<br> <br>console.log(results)<br> <br>// {<br>//   elapsed: {<br>//     raw: 181208,<br>//     formatted: &#39;181μs&#39; <br>//   }<br>//   hits: []<br>//   count: 4<br>// }</pre><p>Sorgudaki amaç sayıyı almak olduğu için Orama’nın verdiği response içerisindeki hits alanı boş bir array olarak dönmektedir.</p><blockquote>The results object will return a standard Orama response, but the hits property will be an empty array.</blockquote><p>Bu yazıda,</p><ul><li>Orama Full Text Search Engine nedir?</li><li>Orama Full Text Search Engine nasıl çalışır?</li><li>Orama Full Text Search Engine nasıl kullanılır?</li><li>Orama Full Text Search Engine’in sağladığı özellikler nelerdir?</li><li>Orama Full Text Search Engine’in kullandığı algoritmalar nelerdir?</li></ul><p>gibi sorulara cevap arandı ve bilgiler edinildi.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><h4><strong>Kaynaklar:</strong></h4><ul><li><a href="https://docs.oramasearch.com/">Orama</a></li><li><a href="https://github.com/oramasearch/orama">GitHub - oramasearch/orama: 🌌 A complete search engine and RAG pipeline in your browser, server or edge network with support for full-text, vector, and hybrid search in less than 2kb.</a></li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FamSuoBKG1Ns%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DamSuoBKG1Ns&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FamSuoBKG1Ns%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b04a6752bea79a1f415b48f16394d8a7/href">https://medium.com/media/b04a6752bea79a1f415b48f16394d8a7/href</a></iframe><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FB0MfK-rBK90&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DB0MfK-rBK90&amp;image=http%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FB0MfK-rBK90%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/3fbd2caf719d5a615ebb322fb191c73c/href">https://medium.com/media/3fbd2caf719d5a615ebb322fb191c73c/href</a></iframe><ul><li><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Levenshtein_distance">Levenshtein distance - Wikipedia</a></li><li><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Inverted_index">Inverted index - Wikipedia</a></li><li><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Radix_tree">Radix tree - Wikipedia</a></li><li><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Wagner%E2%80%93Fischer_algorithm">Wagner-Fischer algorithm - Wikipedia</a></li><li><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Faceted_search">Faceted search - Wikipedia</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7f5ad47fd1b2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Elasticsearch Reindex API Nedir? Neden Reindex’e İhtiyaç Duyarız?]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/elasticsearch-reindex-api-nedir-neden-reindexe-i%CC%87htiya%C3%A7-duyar%C4%B1z-de8ec7ea1d84?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/de8ec7ea1d84</guid>
            <category><![CDATA[reindex]]></category>
            <category><![CDATA[elasticsearch]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[elastic]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 11 Aug 2022 11:09:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-08-11T11:09:24.835Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*3iTeOk-AVRxA7s3S" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@setu_chhaya?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Setu Chhaya</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Geliştirilen uygulamaların neredeyse hepsi veri kaynakları ile iletişim halindedir. Gelişmekte ve var olan her sistem/yapı gibi kullandığımız veri kaynakları da zamanla değişmekte, kendi iç yapısı gelişmekte ve gereksinimleri karşılayabilir hale gelmektedir.</p><blockquote>Verilerin bulunduğu şemanın evrimi, gerçek işlerde kullanılan veritabanı sistemleri bağlamında kaçınılmaz bir faktördür.</blockquote><p>Bu yazıda ise Elasticsearch içerisinde bulunan Index’lerin güncellenmesi ve bu güncellemelerin sahip olduğu limitler ile birlikte meydana gelen problemlere ve bu problemlerin çözümünde kullanılan Reindex API hakkında bilgiler edineceğiz.</p><h3>Elasticsearch ve Kibana’nın Docker’da Kurulması</h3><p>İlgili işlemlere başlamadan önce aşağıdaki Docker komutları ile Elasticsearch ve Kibana’nın Docker ortamında çalıştırılması sağlanılır.</p><pre>&gt; docker network create elastic</pre><pre>&gt; docker run --name es01-test --net elastic -p 127.0.0.1:9200:9200 -p 127.0.0.1:9300:9300 -e &quot;discovery.type=single-node&quot; docker.elastic.co/elasticsearch/elasticsearch:7.15.0</pre><pre>&gt; docker run --name kib01-test --net elastic -p 127.0.0.1:5601:5601 -e &quot;ELASTICSEARCH_HOSTS=http://es01-test:9200&quot; docker.elastic.co/kibana/kibana:7.15.0</pre><p>Kibana <a href="http://localhost:5601/">http://localhost:5601</a>, Elasticsearch de <a href="http://localhost:9200/">http://localhost:9200/</a> adresi üzerinden istekleri karşılamaya hazır hale gelecektir.</p><h4>Elasticsearch ve Kibana Kurulumlarının Test Edilmesi</h4><pre>&gt; curl -XGET <a href="http://localhost:9200/">http://localhost:9200</a></pre><pre>{<br>  &quot;name&quot; : &quot;49b218ab7890&quot;,<br>  &quot;cluster_name&quot; : &quot;docker-cluster&quot;,<br>  &quot;cluster_uuid&quot; : &quot;6_Tg9Ew3SX-7zdClMeksEg&quot;,<br>  &quot;version&quot; : {<br>    &quot;number&quot; : &quot;7.15.0&quot;,<br>    &quot;build_flavor&quot; : &quot;default&quot;,<br>    &quot;build_type&quot; : &quot;docker&quot;,<br>    &quot;build_hash&quot; : &quot;79d65f6e357953a5b3cbcc5e2c7c21073d89aa29&quot;,<br>    &quot;build_date&quot; : &quot;2021-09-16T03:05:29.143308416Z&quot;,<br>    &quot;build_snapshot&quot; : false,<br>    &quot;lucene_version&quot; : &quot;8.9.0&quot;,<br>    &quot;minimum_wire_compatibility_version&quot; : &quot;6.8.0&quot;,<br>    &quot;minimum_index_compatibility_version&quot; : &quot;6.0.0-beta1&quot;<br>  },<br>  &quot;tagline&quot; : &quot;You Know, for Search&quot;<br>}</pre><pre>&gt; curl -Is <a href="http://localhost:5601/app/home">http://localhost:5601/app/home</a></pre><pre>HTTP/1.1 200 OK<br>content-security-policy: script-src &#39;unsafe-eval&#39; &#39;self&#39;; worker-src blob: &#39;self&#39;; style-src &#39;unsafe-inline&#39; &#39;self&#39;<br>x-content-type-options: nosniff<br>referrer-policy: no-referrer-when-downgrade<br>kbn-name: 520eb2e46019<br>kbn-license-sig: dd864534513581271d2ac381d2811644e2698ec8050e69088df60c48fbe447b3<br>content-type: text/html; charset=utf-8<br>cache-control: private, no-cache, no-store, must-revalidate<br>content-length: 144350<br>vary: accept-encoding<br>Date: Tue, 04 Jan 2022 20:52:20 GMT<br>Connection: keep-alive<br>Keep-Alive: timeout=120</pre><p>Yukarıdaki cURL isteklerinin sonucunda ilgili container’ların sağlıklı bir şekilde çalıştığı görülmektedir.</p><h3>Elasticsearch Index Mapping Güncelleme Problemi?</h3><pre>PUT /recipe_v1<br>{<br>  &quot;mappings&quot;: {<br>    &quot;properties&quot;: {<br>      &quot;title&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;keyword&quot;<br>      },<br>      &quot;description&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;text&quot;<br>      },<br>      &quot;cooking_time&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;integer&quot;<br>      }<br>    }<br>  }<br>}</pre><p>Elasticsearch üzerinde yemek tarifleri ile ilgili bir Index tuttuğumuzu ve bu Index’in de; <em>başlık</em>, <em>açıklama</em> ve <em>pişme süresi </em>gibi birkaç alan içerdiğini varsayalım. Yukarıda bu Index’e ait Kibana isteği yer almaktadır.</p><p>İlerleyen vakitlerde arama sonuçlarını daha efektif hale getirmek için tariflere ait başlıklar içerisinde exact-match değil de full-text-search yapmak istediniz fakat mapping tanımlamalarına bakıldığı zaman, <strong><em>title</em></strong><em> </em>alanı <strong><em>keyword</em></strong> olarak tanımlanmış, mapping içerisindeki bu alanı güncellemek için de aşağıdaki gibi bir sorgu çalıştırdığınızda:</p><pre>PUT /recipe_v1/_mapping<br>{<br>  &quot;properties&quot;: {<br>    &quot;title&quot;: {<br>      &quot;type&quot;: &quot;text&quot;<br>    }<br>  }<br>}</pre><p>karşılaştığınız hata mesajı aşağıdaki gibi olacaktır:</p><pre>{<br>  &quot;error&quot; : {<br>    &quot;root_cause&quot; : [<br>      {<br>        &quot;type&quot; : &quot;illegal_argument_exception&quot;,<br>        &quot;reason&quot; : &quot;mapper [title] cannot be changed from type [keyword] to [text]&quot;<br>      }<br>    ],<br>    &quot;type&quot; : &quot;illegal_argument_exception&quot;,<br>    &quot;reason&quot; : &quot;mapper [title] cannot be changed from type [keyword] to [text]&quot;<br>  },<br>  &quot;status&quot; : 400<br>}</pre><p>Yukarıdaki hata mesajı ile karşılaşılmasının nedeni, Elasticsearch’ün mapping içerisinde var olan property’de bir güncelleme yapılmasına izin vermemesinden kaynaklıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YesCw8_cqkhEmlI0_vSZOg.png" /><figcaption>Elasticsearch Analyzer | Complete Guide to Elasticsearch by Bo Andersen</figcaption></figure><p>İlgili mapping üzerinde güncelleme işleminin yapılamama nedeninin detayına inildiğinde, Index içerisine yeni bir Document eklendiği vakit içerdiği veri Analyzer ile bir çeşit işlemlerden geçirildikten sonra ilgili storage üzerinde tutulur. Buradaki mapping içerisindeki property’i değiştirmemiz direkt olarak Analyzer’a etki edeceğinden dolayı arama işlemlerinde; önceden Analyzer’dan geçen veriler ile sonradan Analyzer’dan geçecek olan veriler arasında tutarsızlığa neden olacaktır. Durumu daha iyi anlamak için 2 farklı tür olan <strong><em>keyword</em></strong> ve <strong><em>text</em></strong> üzerinde bazı Analyzer çıktılarını görelim.</p><blockquote><strong>text</strong>, analyzer ile işleme girebilen ve full-text-search olarak çalışan bir tiptir; <strong>keyword</strong> ise herhangi bir analyzer ile işleme girmeyen ve exact-match olarak çalışan tiptir.</blockquote><pre>POST _analyze<br>{<br>  &quot;text&quot;: &quot;Basit turta tarifi&quot;,<br>  &quot;tokenizer&quot;: &quot;keyword&quot;<br>}</pre><pre>{<br>  &quot;tokens&quot; : [<br>    {<br>      &quot;token&quot; : &quot;Basit turta tarifi&quot;,<br>      &quot;start_offset&quot; : 0,<br>      &quot;end_offset&quot; : 18,<br>      &quot;type&quot; : &quot;word&quot;,<br>      &quot;position&quot; : 0<br>    }<br>  ]<br>}</pre><pre>POST _analyze<br>{<br>  &quot;text&quot;: &quot;Basit turta tarifi&quot;,<br>  &quot;analyzer&quot;: &quot;standard&quot;<br>}</pre><pre>{<br>  &quot;tokens&quot; : [<br>    {<br>      &quot;token&quot; : &quot;basit&quot;,<br>      &quot;start_offset&quot; : 0,<br>      &quot;end_offset&quot; : 5,<br>      &quot;type&quot; : &quot;&lt;ALPHANUM&gt;&quot;,<br>      &quot;position&quot; : 0<br>    },<br>    {<br>      &quot;token&quot; : &quot;turta&quot;,<br>      &quot;start_offset&quot; : 6,<br>      &quot;end_offset&quot; : 11,<br>      &quot;type&quot; : &quot;&lt;ALPHANUM&gt;&quot;,<br>      &quot;position&quot; : 1<br>    },<br>    {<br>      &quot;token&quot; : &quot;tarifi&quot;,<br>      &quot;start_offset&quot; : 12,<br>      &quot;end_offset&quot; : 18,<br>      &quot;type&quot; : &quot;&lt;ALPHANUM&gt;&quot;,<br>      &quot;position&quot; : 2<br>    }<br>  ]<br>}</pre><blockquote>The <em>standard</em> analyzer is the default analyzer which is used if none is specified. It provides grammar based tokenization (based on the Unicode Text Segmentation algorithm, as specified in <a href="https://unicode.org/reports/tr29/">Unicode Standard Annex #29</a>) and works well for most languages.</blockquote><p>Yukarıdaki token ifadelerine bakıldığı vakit; <strong>keyword </strong>olarak işaretlenmiş bir alanı aramaya çalıştığımızda ilgili sonucu bulmak için direkt olarak cümleyi vermemiz gerekiyor. Diğer yandan <strong>text</strong> olarak işaretlenmiş bir alanı aramaya çalıştığımızda ise ilgili sonucu bulmak için cümle içerisinde geçen herhangi bir kelimeyi vermemiz yeterlidir.</p><p>İlgili Index üzerindeki Mapping’te güncellemelerini direkt yapmak mümkün değildir. Bunu yapmanın yolu yeni bir Index yaratmak ve eski Index üzerindeki verileri yeni Index’e kopyalamak bu sayede yeni Index’e değerler yazılırken tekrardan Analyzer ile işleme girecektir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zAwUirPetGOU433PI0mVWg.png" /><figcaption>Complete Guide to Elasticsearch by Bo Andersen</figcaption></figure><p>Elasticsearch içerisinde tanımlı olan Reindex API’yi kullanmadan yukarıdaki gibi bir işlemle bu senaryo gerçekleştirilebilir, bir script eski Index üzerindeki değerleri alıp yeni Index’e atabilir fakat bu efektif olmayacaktır. Reindex API bizler için bu problemleri gidermektedir.</p><h3>Elasticsearch Reindex API Nedir?</h3><p>Reindex API, Elasticsearch 2.3.0.<em> </em>versiyonu ile birlikte gelen bir Index’ten diğer Index’e verileri kopyalamaya yarayan Elasticsearch içerisinde tanımlı bir API’dir.</p><blockquote><em>This API was released in Elasticsearch 2.3.0. This will not work in previous versions.</em></blockquote><blockquote><em>— </em><a href="https://qbox.io/blog/reindex-documents-with-ease-without-third-party-scripts-using-elasticsearch">qbox.io Blog</a></blockquote><blockquote>Reindex API; copies documents from a source to a destination. The source can be any existing index, alias, or data stream. The destination must differ from the source. For example, you cannot reindex a data stream into itself.</blockquote><blockquote>— <a href="https://www.elastic.co/guide/en/elasticsearch/reference/current/docs-reindex.html">Elasticsearch Documentation</a>.</blockquote><h3>Elasticsearch Reindex API Nasıl Kullanılır?</h3><p>Reindex API temel yapısı olarak basit bir kullanım sunmaktadır, aşağıda temel bir kullanımı yer almaktadır. İlgili source ve destination değerlerini aldıktan sonra verileri iki Index arasında kopyalar.</p><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;source_index&quot;<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;destination_index&quot;<br>  }<br>}</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Vl_2B3F995O7oaZLhEU-Dg.png" /><figcaption>Complete Guide to Elasticsearch by Bo Andersen</figcaption></figure><p>Unutulmamalıdır ki, Reindex sadece ama sadece verileri kopyalamaya yarar. Index’e ait hiçbir <strong><em>settings </em></strong>ifadesini taşımaz; mappings, shard counts, replicas. Bu tanımlamaların Reindex API kullanılmadan önce Destination Index üzerinde tanımlanması gerekmektedir.</p><blockquote>Reindex requires <a href="https://www.elastic.co/guide/en/elasticsearch/reference/current/mapping-source-field.html">_source</a> to be enabled for all documents in the source.</blockquote><blockquote>The destination should be configured as wanted before calling _reindex. Reindex does not copy the settings from the source or its associated template.</blockquote><blockquote>Mappings, shard counts, replicas, and so on must be configured ahead of time.</blockquote><blockquote>— <a href="https://www.elastic.co/guide/en/elasticsearch/reference/current/docs-reindex.html">Elasticsearch Documentation</a>.</blockquote><h3>Elasticsearch Reindex API Kullanım Örnekleri</h3><p>Yazının ilk kısımlarında bahsedilen senaryoya tekrar bir göz atıldığında, yeni Index oluşturulup verilerin oraya aktarılması istenmektedir. Yeni Index farklı olarak <strong><em>title </em></strong>alanını <strong><em>text</em></strong> olarak tutmak istemektedir.</p><p><strong>Eski Index — recipe_v1</strong></p><pre>PUT /recipe_v1<br>{<br>  &quot;mappings&quot;: {<br>    &quot;properties&quot;: {<br>      &quot;title&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;keyword&quot;<br>      },<br>      &quot;description&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;text&quot;<br>      },<br>      &quot;cooking_time&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;integer&quot;<br>      }<br>    }<br>  }<br>}</pre><p><strong>Yeni Index — recipe_v2</strong></p><pre>PUT /recipe_v2<br>{<br>  &quot;mappings&quot;: {<br>    &quot;properties&quot;: {<br>      &quot;title&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;text&quot;<br>      },<br>      &quot;description&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;text&quot;<br>      },<br>      &quot;cooking_time&quot;: {<br>        &quot;type&quot;: &quot;integer&quot;<br>      }<br>    }<br>  }<br>}</pre><h4>Temel Kopyalama İşlemi</h4><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v1&quot;<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v2&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Yukarıdaki <em>_reindex</em>’e bakıldığında <em>recipe_v1</em> içerisindeki verileri <em>recipe_v2</em>&#39;ye aktarmaktadır.</p><h4>Belirli Bir Query Sonucunu Kopyalama</h4><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v1&quot;,<br>    &quot;query&quot;: {<br>      &quot;range&quot;: {<br>        &quot;cooking_time&quot;: {<br>          &quot;gte&quot;: 20<br>        }<br>      }<br>    }<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v2&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Yukarıdaki <em>_reindex</em>’e bakıldığında <em>recipe_v1</em> içerisindeki verilere bir <em>query</em> uygulamakta ve pişme süresi 20 dakikanın üzerindeki verileri <em>recipe_v2</em>&#39;ye aktarmaktadır.</p><h4>Index İçerisindeki Belirli Alanları Kopyalama</h4><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v1&quot;,<br>    &quot;_source&quot;: [&quot;title&quot;, &quot;description&quot;]<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v2&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Var olan yapıda kullanılan Index içerisindeki bazı alanların başkaları tarafından kullanılması için ayrı bir Index’e kopyalanması gibi senaryolarda oldukça kullanışlı olmaktadır bu özellik. <em>_source </em>içerisinde tanımlanmış olan alanların <em>recipe_v1</em>‘den <em>recipe_v2</em>‘ye kopyalanması gerçekleştirmektedir.</p><h4>Yeni Tanımlanmış Olan Field İçerisinde Verilerin Kopyalanması</h4><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v1&quot;<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v2&quot;<br>  },<br>  &quot;script&quot;: {<br>    &quot;source&quot;: &quot;&quot;&quot;<br>      ctx._source.cookingTime = ctx._source.remove(&quot;cooking_time&quot;);<br>    &quot;&quot;&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Eski Index üzerindeki yazım kuralını beğenmemiş olabilir ya da yeni bir isim de seçilmiş olabilirsiniz. Reindex ile aradaki verilerin kopyalanması sırasında özel olarak hangi field içerisine hangi değerin geleceği belirlenebiliyor. Yukarıdaki <em>_reindex</em>’e bakıldığında <em>recipe_v1</em> içerisinde yer alan <em>cooking_time</em> field değeri <em>recipe_v2</em> içerisindeki <em>cookingTime</em> field’ıne kopyalanmaktadır.</p><h4>Birden Fazla Index’i Tek Bir Index İçerisinde Birleştirme</h4><pre>POST _reindex<br>{<br>  &quot;source&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: [<br>        &quot;recipe_v1&quot;,<br>        &quot;recipe_v2&quot;<br>      ]<br>  },<br>  &quot;dest&quot;: {<br>    &quot;index&quot;: &quot;recipe_v3&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Yukarıdaki <em>_reindex</em>’e bakıldığında <em>recipe_v1</em> ve <em>recipe_v2</em> içerisindeki verileri <em>recipe_v3</em>&#39;e aktarmaktadır.</p><p>Yukarıda birden fazla kullanım örneği görülmektedir ve bunların ötesinde birçok senaryoya özgü kullanım detayları da <a href="https://www.elastic.co/guide/en/elasticsearch/reference/current/docs-reindex.html">Elasticsearch dökümantasyonu</a> üzerinde yer almaktadır.</p><p>Bu yazıda;</p><ul><li>Reindex API’nin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını,</li><li>Reindex API’nin kullanım detaylarına,</li><li>Elasticsearch üzerindeki Index’lere ait Mapping’lerdeki güncellemelere,</li><li>Mapping güncellemelerinin getirdiği problemlere ve bu problemlerin Reindex API ile nasıl çözüleceğine,</li></ul><p>değindik ve bilgiler edindik.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><p><strong>Kaynaklar:</strong></p><ul><li><a href="https://www.elastic.co/guide/en/elasticsearch/reference/current/docs-reindex.html">Reindex API | Elasticsearch Guide [8.7] | Elastic</a></li><li><a href="https://www.lewuathe.com/how-to-reindex-elasticsearch.html">How to reindex Elasticsearch</a></li><li><a href="https://qbox.io/blog/reindex-documents-with-ease-without-third-party-scripts-using-elasticsearch">Reindex Documents Easily Without Third-Party Scripts Using Elasticsearch | Qbox HES</a></li></ul><ul><li>Complete Guide to Elasticsearch by Bo Andersen</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=de8ec7ea1d84" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/elasticsearch-reindex-api-nedir-neden-reindexe-i%CC%87htiya%C3%A7-duyar%C4%B1z-de8ec7ea1d84">Elasticsearch Reindex API Nedir? Neden Reindex’e İhtiyaç Duyarız?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Java ile CQRS Design Pattern | Docker, Elasticsearch, RabbitMQ, Spring, MySQL]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/java-ile-cqrs-design-pattern-docker-elasticsearch-rabbitmq-spring-mysql-bf2278c8c1c4?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/bf2278c8c1c4</guid>
            <category><![CDATA[elasticsearch]]></category>
            <category><![CDATA[cqrs-pattern]]></category>
            <category><![CDATA[rabbitmq]]></category>
            <category><![CDATA[spring]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 26 Jul 2022 14:02:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-07-26T14:02:19.028Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*rO7F3aJsNI-Gi1YO" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@garciasaldana_?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Pablo García Saldaña</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Bu yazı <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">S-Teknoloji</a>’de yazılmış olan <a href="https://medium.com/sahibinden-technology/cqrs-design-pattern-nedir-neden-kullan%C4%B1l%C4%B1r-bir-cqrs-design-pattern-i%CC%87ncelemesi-ced6713abc6e">CQRS Design Pattern Nedir, Neden Kullanılır? Bir CQRS Design Pattern İncelemesi </a>adlı yazının Java ile uygulanmış halini içermektedir. CQRS tasarım deseninin Java ile uygulanması sırasında; Elasticsearch, RabbitMQ, Docker, MySQL, Spring API ve Spring Data gibi teknolojilerden faydalanacağız.</p><p>Başlamadan önce projenin tamamına <a href="https://github.com/yusufyilmazfr/cqrs-design-pattern-java">GitHub</a> hesabımdan direkt erişebilirsiniz, yazı içerisindeki kodlar Gist olarak eklenecektir.</p><blockquote>Geliştirdiğim open-source projeler ve yaptığım diğer çalışmaları incelemek isterseniz <a href="https://github.com/yusufyilmazfr"><strong>GitHub</strong></a> hesabıma göz atabilir ve destek olabilirsiniz.</blockquote><h3>Senaryo</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/609/1*n3zJulJ4aZA1_tVCjJ9SBw.png" /></figure><p>Uygulama içerisindeki senaryoda ilanlarımız mevcut. İlan verilerine ait okuma ve yazma işlemlerini ayıracağız. Yazma işlemlerinde birincil veri kaynağımız olan MySQL’e yazacağız, okuma isteklerini ise Elasticsearch üzerinden gerçekleştireceğiz. Aradaki veri tutarlılığını sağlamak için de veri tabanına yazma işlemlerinden sonra RabbitMQ kullanacağız ve event göndereceğiz, gönderilen event’i de yakalayarak Elasticsearch’te bulunan index üzerinde ilgili güncellemeleri yapacağız. Yukarıda da bu senaryonun görselleştirilmiş hali yer alıyor.</p><h3>Ayrık Veri Tabanları Seçimi</h3><p>Yukarıda bahsedilen senaryoda CQRS’in temel olarak uygulanmasında okuma ve yazma verileri aynı veri kanyağı içerisinde bulunabilir ve ayrı veri tabanı kullanmak zorunlu değildir fakat avantajları yer almaktadır.</p><blockquote>KISS is an acronym for <em>Keep It Simple, Stupid</em>. This principle says about to make your code simple. You should avoid unnecessary complexity. A simple code it’s easier to maintain and easier to understand.</blockquote><p>KISS prensibi, bizlere uygulamayı daha basit tutmamızı söyler fakat artan trafik ve uygulamaya ait kaynakları verimli kullanmak amacıyla bu tür senaryolara da gidilebilir. Sonuç itibarıyla aynı veri kaynağında bulunduğu için aynı kaynağa hem okuma hem de yazma istekleri gelecektir.</p><blockquote><em>Okuma ve yazma işlemleri asimetrik işlemlerdir, birbirinden farklı performans ve ölçekleme gereksinimleri barındırır.</em></blockquote><p>Okuma ve yazma işlemlerini ayırmayla birlikte;</p><ul><li><strong>Independent scaling: </strong>okuma ve yazma işlemleri birbirinden ayrıldığı için bu yapılar birbirinden bağımsız ölçeklenebilir bir yapı haline gelmektedir.</li><li><strong>Optimized data schemas:</strong> Okuma tarafında bulunan veri kaynağı okumaya özgü, yazma tarafına ait veri kaynağı da yazmaya özgü şema kullandığından dolayı iki tarafta da kendi sorgularına göre optimize edilmiş bir yapı kullanıyor.</li><li><strong>Separation of concerns:</strong> Okuma ve yazma kısımlarını ayırmak, daha sürdürülebilir ve esnek modellerle sonuçlanabilir. Karmaşık iş/business mantığının çoğu yazma modeline girer. Okuma modeli nispeten basit olabilir.</li></ul><h3>Gerekli Ortamın Kurulumu ve Kontrolü</h3><h4>Docker Servislerinin Ayağa Kaldırılması</h4><p>Aşağıda docker-compose dosyası yer almaktadır. Uygulama içerisinde kullanacağımız MySQL, Elasticsearch ve RabbitMQ gibi teknolojilerin; image, port, environment ve diğer bilgilerini içermektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/a64a84f039babf0b1ade10622b0b74c3/href">https://medium.com/media/a64a84f039babf0b1ade10622b0b74c3/href</a></iframe><p>Gerekli container’ların ayağa kaldırılması için docker-compose dosyasının bulunduğu dizinde cli yardımı ile <strong><em>docker-compose up -d</em></strong> diyerek bunu gerçekleştirebiliriz. Burada <strong><em>-d</em></strong> parametresi ile terminale attach olmamasını istedik, dilerseniz bu parametreyi silerek gerçekleşecek istekleri ve diğer süreçleri direkt terminal üzerinden de görebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lDoqW9YvHg_96Iex_ZtBYA.png" /></figure><h4>MySQL Veri Tabanı Tasarımı</h4><p>Docker container’ları ayağa kaldırdıktan sonra yapmamız gereken bir sonraki işlem ise MySQL içerisindeki veri tabanında işlemleri gerçekleştireceğimiz ilanlara ait tablo tasarımını yapmak.</p><p>docker-compose dosyasında görülen MySQL Environment bilgilerinden yola çıkarak ilgili bağlantıyı sağladıktan sonra orada tanımlanan veri tabanı içerisinde aşağıdaki SQL kodunu çalıştırmak gerekmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e0b79744f2796b63b85233070a10eddd/href">https://medium.com/media/e0b79744f2796b63b85233070a10eddd/href</a></iframe><p>Yukarıdaki tablo tasarımından da görüldüğü gibi bir ilana ait; başlık, detay, fiyat gibi temel bilgiler yer almaktadır.</p><h4>Elasticsearch’te Index Oluşturulması ve Mapping Ayarlanması</h4><p>Uygulama içerisinde okuma işlemlerini Elasticsearch üzerinden yapacağımızdan MySQL’deki tablonun Elasticsearch üzerinde de modellenmesini gerekmektedir.</p><p>Elasticsearch’ün başarılı bir şekilde çalıştığından emin olmak için aşağıdaki cURL isteği çalıştırılabilir ya da direkt cURL içerisindeki end-point’e de gidilebilir.</p><pre>curl -XGET &quot;http://localhost:9200/_cat/health?format=json&amp;pretty&quot;</pre><p>Aşağıdaki cURL kodu çalıştırıldığında Elasticsearch üzerinde Index’in ilgili mapping ile birlikte oluşturulması beklenmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/6a2abe581ec018b2e8e7b7610fd4b545/href">https://medium.com/media/6a2abe581ec018b2e8e7b7610fd4b545/href</a></iframe><p>Yukarıdaki cURL isteği çalıştırıldıktan sonra işlemin başarıyla gerçekleştiğine dair bir response gelecektir. Tekrardan kontrol etmek isterseniz aşağıdaki cURL isteğini çalıştırabilir ya da direkt istek içerisindeki adrese gidebilirsiniz.</p><pre>curl -XGET &quot;http://localhost:9200/classifieds/_mapping?pretty&amp;format=json&quot;</pre><h4>RabbitMQ Dashboard Kontrolü</h4><p>Son olarak RabbitMQ kontrolünü de gerçekleştirdikten sonra uygulamanın kodlanması kısmına geçilebilir.</p><p>Docker-compose dosyasında da görüldüğü gibi RabbitMQ için açılan portlardan birisi de <strong><em>15672</em></strong>. Bu port arayüz için verilmektedir, arayüze erişmek için <a href="http://localhost:15672/">http://localhost:15672/</a> adresine gidilmesi gerekmektedir. Her ne kadar docker-compose dosyasında belirtilmese de RabbitMQ için default gelen kullanıcı adı ve parola mevcut, hem kullanıcı adı hem de parola olarak <strong><em>guest</em></strong> kullanılmaktadır. Giriş yaptıktan sonra karşımıza aşağıdaki gibi bir ekranın gelmesi gerekmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QtkZe5sCQWiJqv2hvS3VFA.png" /></figure><h4>Java Uygulamasının Oluşturulması ve Bağımlılıkların Eklenmesi</h4><p>Bu kısımda hızlı bir kurulum için Spring Initializr’den faydalanacağız. İlgili projeyi oluştururken; <strong><em>GroupId=com.example </em></strong>ve<strong><em> ArtifactId=cqrs-design-pattern-java</em></strong> kullanacağız dilerseniz sizler başka bir isimlendirmede de bulunabilirsiniz.</p><p>Bağımlılık olarak Spring Initializr’den sadece <strong><em>Spring Web</em></strong> ve <strong><em>Spring Data JPA</em></strong>’yı alacağız diğerlerini de manuel olarak pom.xml dosyasına ekleyeceğiz. Bu kısım tamamen bireysel tercih nedeni olmakla birlikte RabbitMQ gibi kütüphaneler hali hazırda soyutlanmış yapı ve güzel bir dökümantasyon sağlarken uygulama içerisinde her şeyi Spring Framework ile yapmak ve onları bilmek için de ayrı efor sarf etmek istemememden dolayıdır.</p><p>Aşağıda Spring Initializr’ın ekran görüntüsü yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RTOuEFaAfMKk6uSjIL4qug.png" /></figure><p>İlgili projeyi oluşturduktan ve gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra pom.xml dosyası aşağıdaki gibi olacaktır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/3d7edf004ae666fe6489da40b8d8ea51/href">https://medium.com/media/3d7edf004ae666fe6489da40b8d8ea51/href</a></iframe><h3>CQRS Tasarım Deseninin Java ile Uygulanması</h3><p>Bir önceki başlıklarda da görüldüğü gibi; servislerin ayağa kaldırılması, kontrolleri ve temel bir Maven projesinin oluşturulması gerçekleştirildi. Bu kısımda da ortamın hazır olmasıyla birlikte CQRS tasarım deseninin Java ile uygulanmasına geçilecektir.</p><h4>Entity ve Repository Sınıflarının Oluşturulması</h4><p>Veri tabanı tablosundan da yola çıkarak tablo modelini sınıf üzerinde de gerçekleştireceğiz. Aşağıda Classified sınıfı, Classified sınıfına ait repository ve MySQL bilgilerinin bulunduğu application.properties dosyası bulunmaktadır. İlgili repository de <strong><em>CrudRepository&lt;,&gt;</em></strong>’den türemektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/cbbe51df95b96de670bc14deb971b9a0/href">https://medium.com/media/cbbe51df95b96de670bc14deb971b9a0/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/915d3ae2bea1ce54cbd0db4448b4584f/href">https://medium.com/media/915d3ae2bea1ce54cbd0db4448b4584f/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/918c7b144148bf0a73d06d00983f2c7b/href">https://medium.com/media/918c7b144148bf0a73d06d00983f2c7b/href</a></iframe><h4>RabbitMQ Server Implementasyonu</h4><p>Okuma ve yazma işlemlerini ayırdığımız için okuma işlemlerini gerçekleştirdiğimiz veri kaynağındaki veriler eski kalabilir. Yazma işlemlerinden sonra yapılan değişikliklerin okuma kısmına ait veri kaynağına da yansıması gerekmektedir. Bu tür durumlarda hangi verinin eski kaldığının tespiti ya da kullanıcının istekte bulunduğu verinin eski olup olmadığının tespiti zor olmaktadır. Uygulama içerisinde <strong><em>read</em></strong> ve <strong><em>write</em></strong> modelleri arasındaki haberleşmeyi sağlamak için RabbitMQ kullanacağız.</p><p>Aşağıda RabbitMQ ile bağlantıyı kuracak ve istediğimiz vakit bizlere ilgili Connection ve diğer nesneleri verecek bir <strong><em>RabbitMqServer</em></strong> sınıfı yazılmıştır. Server ile ilgili bağlantıyı kurmak için gerekli bilgiler oluşturulan sınıfta yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/7ee9e7ce6fe46428eb2a7e346fc2705e/href">https://medium.com/media/7ee9e7ce6fe46428eb2a7e346fc2705e/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/fdb869ae1f3f0c220329f2bd64a83451/href">https://medium.com/media/fdb869ae1f3f0c220329f2bd64a83451/href</a></iframe><h4>RabbitMQ Publisher Implementasyonu</h4><p>Birincil veri tabanımız olan MySQL’e ilgili kaydı attıktan sonra aradaki veri tutarlılığını sağlamak için RabbitMQ ile haberleşmesini sağlayacağımızdan bahsettik ve bunun için de RabbitMQ ile bir event gönderme gereksinimimiz doğmaktadır.</p><p>Aşağıda, RabbitMQ ile bağlantı kurmamızı sağlayan sınıfı tanımladıktan sonra event/istek göndermemizi sağlayan ve <strong><em>RabbitMqServer</em></strong> sınıfını kullanan<strong><em> RabbitMqPublisherImpl</em></strong> sınıfı ve buna ait interface görülmektedir.</p><p>Temel olarak isteklerin hangi kuyruğa gideceğini ve gönderilecek olan json datayı almaktadır, sonrasında ise ilgili bağlantı ile o kuyruğa veriyi göndermektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/49770d09af2b1abb46d030bf763a6377/href">https://medium.com/media/49770d09af2b1abb46d030bf763a6377/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/3ddebc60defaaa5161c8d2179c3d55ac/href">https://medium.com/media/3ddebc60defaaa5161c8d2179c3d55ac/href</a></iframe><h4>RabbitMQ Receiver Implementasyonu</h4><p>RabbitMQ’ya ait server ve publisher işlemleri tamamlandıkta sonra gönderilen event’in alınmasını sağlayan bir receiver tanımlanması gerekmektedir.</p><p>Aşağıdaki sınıfa bakıldığında ise tanımlanan kuyruk üzerindeki veriyi dinlememize yardımcı olan metot yer almaktadır. Parametre olarak bizlerden bir <a href="https://rabbitmq.github.io/rabbitmq-java-client/api/current/com/rabbitmq/client/DeliverCallback.html">DeliverCallback</a> istemektedir, bu sayede metot referansını parametre olarak geçerek ilgili verinin kuyruktan okunduğu andaki durumunu handle edebiliriz/ele alabiliriz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c194f9c7032ef7173833c181291b74b6/href">https://medium.com/media/c194f9c7032ef7173833c181291b74b6/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/17fe6635a2f492078f07bf71ec0e0c70/href">https://medium.com/media/17fe6635a2f492078f07bf71ec0e0c70/href</a></iframe><h4>Elasticsearch Client Implementasyonu</h4><p>Elasticsearch tarafında bizlere; Elasticsearch ile haberleşecek Client’ın ve ilgili Index üzerinde arama ve döküman ekleme işlemlerini yapacak sınıflar gerekmektedir. Aşağıda bizlere <strong><em>RestHighLevelClient</em></strong> örneği veren metota sahip sınıf görülmektedir. Bu sınıf ile ilgili bağlantı üzerinden Index’e ait işlemlerimizi gerçekleştireceğiz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/06621eaa9fd7640b5400d9f46a0a30be/href">https://medium.com/media/06621eaa9fd7640b5400d9f46a0a30be/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d9cf11ad347f409182e52f935b8a23a5/href">https://medium.com/media/d9cf11ad347f409182e52f935b8a23a5/href</a></iframe><h4>Elasticsearch Search Service Implementasyonu</h4><p>Elasticsearch ile ilgili bağlantı işlemleri bir üstteki konuda gerçekleştirildi. Uygulama içerisinde birincil veri kaynağımız olan MySQL’e veri aktardıktan sonra gönderilen event ile alınan verinin Elasticsearch’e eklenmesini ve ilgili Index üzerinde arama yapmamızı sağlayan metotların yazılması da gerekmektedir. Aşağıda bu iki işlemi gerçekleştiren arayüz ve sınıf yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/52ee4596de7854618076cd7a7f5bbd0d/href">https://medium.com/media/52ee4596de7854618076cd7a7f5bbd0d/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/a221f14c70559f9cf275ae9ea79d03fa/href">https://medium.com/media/a221f14c70559f9cf275ae9ea79d03fa/href</a></iframe><p><strong><em>ElasticsearchServiceImpl</em></strong> sınıfına bakıldığında döküman oluştururken ilgili kaydı belirlenen Index üzerine ekleme işlemi gerçekleştirmektedir. Arama işleminde ise direkt <strong>matchAllQuery </strong>kullanmaktadır yani hiçbir sorgu yapmadan direkt var olan verilerin getirilmesi sağlanmaktadır. Dilerseniz bu kısımları kendinize göre de genişletir <strong>Term</strong> ya da <strong>Boolean Query</strong>’ler de yazabilirsiniz.</p><h4>CQRS — Command Implementasyonu</h4><p><em>Command</em>, temel olarak veri kaynağındaki verinin değiştirilmesini ifade eder. Bu değişimler; Insert, Update, Delete gibi işlemler sayesinde olur. Genel olarak geriye bir veri döndürmesi beklenmez, geriye değer döndürmek bir query/okuma tarafından beklenen bir davranıştır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/74b116cbc170f6494752936b26b47b84/href">https://medium.com/media/74b116cbc170f6494752936b26b47b84/href</a></iframe><p>Yukarıda <strong><em>Command</em></strong> olarak tanımlanan interface, uygulama içerisinde bizlere request ile gelecek sınıfların imzasını oluşturmaktadır. Başka da bir özelliği bulunmamaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5938dc5f36dd2ecc63fb995a65eab81a/href">https://medium.com/media/5938dc5f36dd2ecc63fb995a65eab81a/href</a></iframe><p><strong><em>CommandResult</em></strong> sınıfı ise işlemlerin başarılı bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğini belirtiyor.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/73e820b096052ac6b3acbd33a644454b/href">https://medium.com/media/73e820b096052ac6b3acbd33a644454b/href</a></iframe><p><strong><em>CommandHandler</em></strong> arayüzü ilgili veri tabanında değişikliği yapacak herbir işlemi temsil etmektedir, <strong><em>handle</em></strong> metotu da yapılacak işlemi temsil eder ve parametre olarak da <strong><em>Command</em></strong> arayüzünü uygulayan bir sınıf beklemektedir. Aşağıda temel bir ilan oluşturma senaryosu yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/cd34c67825b05070c528a3a8bbef2ad1/href">https://medium.com/media/cd34c67825b05070c528a3a8bbef2ad1/href</a></iframe><p><strong><em>CreateClassifiedCommand</em></strong> sınıfı bizlere ilan oluşturma adımında gerekli olan parametreleri taşıyan sınıftır ve sınıf imzası olarak da <strong><em>Command</em></strong> arayüzünü uygulamaktadır ve bu işlemi-gerçekleştirecek/handle-edecek sınıf olan <strong><em>CreateClassifiedCommandHandler</em></strong> sınıfı da aşağıda görülmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/73c7a76277256ad78c41d198cc155a40/href">https://medium.com/media/73c7a76277256ad78c41d198cc155a40/href</a></iframe><p><strong><em>CreateClassifiedCommandHandler</em></strong> sınıfına bakıldığı zaman <strong><em>CommandHandler&lt;CreateClassifiedCommand&gt; </em></strong>arayüzünü uygulamaktadır ve <strong><em>handle</em></strong> metotu içerisinde de <strong><em>CreateClassifiedCommand</em></strong> örneği beklemektedir.</p><p><strong><em>handle</em></strong> metotunun detayına bakıldığı zaman;</p><ul><li>İlgili ilanın hazırlanması (Classified)</li><li>İlanın MySQL’e atılması</li><li>RabbitMQ ile <em>CLASSIFIED_INSERTED_QUEUE</em> adlı kuyruğa asenkron olarak ilan verisinin gönderilmesi</li></ul><p>gerçekleştirilmiştir.</p><p>Bu gönderilen event’in bir yerlerden yakalanıp ilgili Elasticsearch Index’ini güncellemesi gerekmektedir. Yazının ilerleyen kısımlarında buna da değinilecektir. Şu anlık <em>Command</em> olarak ilgili işlemin sağlıklı bir şekilde yapıldığı görülmektedir; veri tabanına ilgili kaydı atıp <em>Read</em> tarafındaki veri kaynağını güncellemesi için de bir event fırlatmaktadır.</p><h4>CQRS — Query Implementasyonu</h4><p><em>Query</em>, temel olarak veri kaynağındaki verilerin alınmasından sorumludur veriye ait herhangi bir değeri değiştirmemesi gerekmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/0d6b3163889c5ea65d30af5be2f09387/href">https://medium.com/media/0d6b3163889c5ea65d30af5be2f09387/href</a></iframe><p>Yukarıda <strong><em>Query</em></strong> olarak tanımlanan interface, uygulama içerisinde bizlere request ile gelecek sınıfların imzasını oluşturmaktadır. Başka da bir özelliği bulunmamaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c40c41629f5163020eed8814b81cd83c/href">https://medium.com/media/c40c41629f5163020eed8814b81cd83c/href</a></iframe><p><strong><em>QueryHandler</em></strong> arayüzü ilgili veri kaynağından okuma yapacak herbir işlemi temsil etmektedir, <strong><em>handle</em></strong> metotu da yapılacak işlemi temsil eder ve parametre olarak da <strong><em>Query</em></strong> arayüzünü uygulayan bir sınıf beklemektedir. Geriye de generic olarak aldığı tipi göndermektedir. Aşağıda temel bir ilan listesi alma senaryosu yer almaktadır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/4b92ecb38d78aea97651574d3cb6cccb/href">https://medium.com/media/4b92ecb38d78aea97651574d3cb6cccb/href</a></iframe><p><strong><em>GetClassifiedsQuery</em></strong> sınıfı bizlere ilan listesini alma adımında gerekli olan parametreleri taşıyan sınıftır ve sınıf imzası olarak da <strong><em>Query</em></strong> arayüzünü uygulamaktadır ve bu işlemi-gerçekleştirecek/handle-edecek sınıf olan <strong><em>GetClassifiedsQueryHandler</em></strong> sınıfı da aşağıda görülmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/54f1ce84532630a82a263dda30646b7d/href">https://medium.com/media/54f1ce84532630a82a263dda30646b7d/href</a></iframe><p><strong><em>GetClassifiedsQueryHandler</em></strong> sınıfına bakıldığı zaman <strong><em>QueryHandler&lt;GetClassifiedsQuery, List&lt;Classified&gt;&gt;</em></strong> arayüzünü uygulamaktadır ve <strong><em>handle</em></strong> metotu içerisinde de <strong><em>GetClassifiedsQuery</em></strong> örneği beklemektedir.</p><p><em>Read</em> ve <em>Write</em> işlemleri ayrıldığından dolayı okuma işlemlerini <em>Elasticsearch</em> üzerindeki <em>classifieds</em> Index’inden gerçekleştirmektedir.</p><h3>Eventual Consistency</h3><blockquote>Eventual Consistency is a guarantee that when an update is made in a distributed database, that update will eventually be reflected in all nodes that store the data, resulting in the same response every time the data is queried.</blockquote><p>Yukarıdaki adımlarda birincil veri kaynağı olan MySQL’e ilgili ilanın yüklenmesi ve ardından da RabbitMQ tarafında verinin bir event olarak gönderilmesi sağlandı. Okuma tarafında da ilgili kaydın Elasticsearch üzerinden okunması sağlandı fakat yapılan işlemlere bakıldığı zaman event olarak gönderilen datanın okunması ve ilgili Elasticsearch Index’ini güncellemesi yapılmadı. Bu kısımda ise bu durum ele alınacak ve Index üzerindeki datanın güncel olması sağlanacaktır.</p><h4>Elasticsearch Updater Implementasyonu</h4><p>Aşağıda yapılan güncelleme işlemi aynı proje içerisinde gerçekleşmektedir. Dilerseniz bu kısmı farklı bir micro-service/service/proje olarak da ayarlayabilir ve performans durumuna göre farklı programlama dilleri de seçebilirsiniz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/93d4284302be289c6ae0db1cb2cec448/href">https://medium.com/media/93d4284302be289c6ae0db1cb2cec448/href</a></iframe><p><strong><em>ElasticsearchUpdater</em></strong> sınıfına bakıldığı zaman, <em>RabbitMQ</em> ile <em>CLASSIFIED_INSERTED_QUEUE</em> kuyruğunu dinlemekte ve ilgili veri kuyruğa atıldığı zaman alınıp <em>Elasticsearch</em> üzerindeki Index’i güncelleme işlemini gerçekleştirmektedir. Bu sayede 2 veri kaynağı arasındaki tutarsızlığın da önüne geçilmiş olunacaktır.</p><h4>API Controller Implementasyonu</h4><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/62f1cad77fac76d2dd524cd5b639b3b0/href">https://medium.com/media/62f1cad77fac76d2dd524cd5b639b3b0/href</a></iframe><p>Yapılan işlemlerden sonra API end-point’lerinin yazılması işlemi de yukarıda görülmektedir. Okuma işlemleri <em>Query</em> üzerinden, yazma işlemleri de <em>Command</em> üzerinden gerçekleştirilmiştir.</p><h3>Uygulamanın Test Edilmesi</h3><p>Aşağıdaki cURL komutları önce bir adet ilan verisini insert etmeye çalışıyor daha sonra ise okuma işlemini gerçekleştiriyor. Bu sayede verinin önce MySQL’e daha sonra da gönderilen event’in yakalanıp Elasticsearch üzerine gönderilmesinin kontrolünü gerçekeştiriyor.</p><p>İlgili ilan bilgisini gönderilmesi;</p><pre>curl --location --request POST &#39;<a href="http://localhost:8080/classifieds&#39;">http://localhost:8080/classifieds&#39;</a> \<br>--header &#39;Content-Type: application/json&#39; \<br>--data-raw &#39;{<br>    &quot;title&quot;: &quot;Macbook Pro 2019&quot;,<br>    &quot;detail&quot;: &quot;Sahibinden çok temiz Macbook Pro 2019.&quot;,<br>    &quot;price&quot;: 27894,<br>    &quot;categoryId&quot;: 47<br>}&#39;</pre><p>İlan verilerinin okunması;</p><pre>curl --location --request GET &#39;http://localhost:8080/classifieds&#39;</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*v1cxQ3orCWmUeHQZpJStUw.png" /></figure><p>Yukarıda ilgili komutların çalıştırıldıktan sonraki hali yer almaktadır.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=bf2278c8c1c4" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/java-ile-cqrs-design-pattern-docker-elasticsearch-rabbitmq-spring-mysql-bf2278c8c1c4">Java ile CQRS Design Pattern | Docker, Elasticsearch, RabbitMQ, Spring, MySQL</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[RabbitMQ Nedir, Nasıl Çalışır? Bir RabbitMQ İncelemesi]]></title>
            <link>https://yusufyilmazfr.medium.com/rabbitmq-nedir-nas%C4%B1l-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1r-bir-rabbitmq-i%CC%87ncelemesi-f5408dd148e4?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f5408dd148e4</guid>
            <category><![CDATA[rabbitmq]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 27 Apr 2022 20:44:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-04-27T20:44:29.800Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lPGMtWHqMNZuFuACczsiHA.png" /><figcaption>RabbitMQ Message Broker</figcaption></figure><p>Yazılım geliştiricileri olarak, bir ürünü geliştirirken yazılım yaşam döngüsündeki; planlama, analiz, tasarım ve diğer adımları uygular, ürünün yaşam döngüsü boyunca ilgili geliştirmeleri yaparız. Geliştirme boyunca da amacımız hep; performanslı, yüksek erişilebilirliğe sahip ve ölçeklendirilebilir uygulamalar geliştirmek olmaktadır. Ele alınan bu konuların herbirinin çözümü için de birçok yöntem ve teknoloji bulunmaktadır. Bu yazıda ise bu tür konularda kullanılan teknolojilerden biri olan RabbitMQ hakkında bilgiler edineceğiz.</p><h3>RabbitMQ Nedir?</h3><p>RabbitMQ; Erlang dili ile yazılmış ve uygulamalar arası haberleşmeyi sağlayan open source bir <strong><em>message broker</em></strong>’dir. Kaynak kodlarına <a href="https://github.com/rabbitmq">GitHub</a> üzerinden erişilebilmektedir.</p><h3>Message Broker Nedir?</h3><p>Message Broker, IBM sayfasında: <em>“Message Broker; uygulamalar, sistemler ve servislerin birbirleri arasında haberleşmesini sağlayan yazılımdır. Message Broker, ilgili mesajlaşma protokollerini kullanarak bu haberleşmeyi sağlamaktadır. Uygulamalar, servisler ve sistemler farklı dillerde yazılsa bile, birbirlerinden farklı servisler arasındaki haberleşmeyi direkt sağlamaktadır.” </em>olarak tanımlanmıştır.</p><blockquote>A message broker is software that enables applications, systems, and services to communicate with each other and exchange information. The message broker does this by translating messages between formal messaging protocols. This allows interdependent services to “talk” with one another directly, even if they were written in different languages or implemented on different platforms.</blockquote><blockquote>— IBM Documentation</blockquote><h3>Neden RabbitMQ Kullanmalıyız?</h3><p>RabbitMQ’nun bir message broker olduğundan ve uygulamalar arasındaki mesajlaşmayı sağladığından bahsettik. Buradaki mesajlaşmalar da asenkron olarak gerçekleşmektedir. Bu işlemlerin asenkron olarak ilerletilmesi, mesajı üreten ve o mesajı alan yapıların farklı olması gibi kavramlar beraberinde <strong><em>scalable/ölçeklenebilir ve loosely coupled </em></strong>gibi özellikleri getirmektedir.</p><p>RabbitMQ’yu öne çıkaran bazı özellikler:</p><ul><li><strong>Reliability: </strong>Yüksek erişilebilirlik, mesajların işlendikten sonraki bilginin teyit edilmesi/acknowledgements…</li><li><strong>Flexible Routing: </strong>Kuyruğa veriler yazılırken RabbitMQ içerisinde bulunan Exchange Type ve onlara ait Routing Key’e göre ilgili kuyruklara yazılmaktadır. Burada birçok Exchange Type yer almaktadır ve hepsi de beraberinde mesajlar için esnek routing/yönlendirme mekanizması getirmektedir.</li><li><strong>Scalability:</strong> Uygulamayı ölçeklendirmek, performansı artırmak sadece ilgili Consumer’dan birkaç instance oluşturmak kadar basittir.</li><li><strong>Highly Available Queues:</strong> Temel özelliklerden biri olan kuyruklara yazılan verilerin kalıcı olması için RAM yerine disklerde de tutulması sağlanabilmektedir. Ek olarak da kuyruk içerisindeki bilgiler farklı makinalar içerisinde de tutulabilir. Bu sayede donanım bazlı herhangi bir problem olduğunda kuyruğa ait veriler gene güvende kalacaktır. (<a href="https://www.rabbitmq.com/ha.html">Classic Queue Mirroring</a>)</li><li><strong>Multi-protocol:</strong> RabbitMQ, kendi içerisinde birçok protokolü desteklemektedir, bunlardan bazıları; AMQP 0–9–1 and extensions, STOMP, MQTT, AMQP 1.0, HTTP and WebSockets. İlgili protokollere ait liste ve detaylar <a href="https://www.rabbitmq.com/protocols.html"><em>dökümantasyon</em></a> üzerinde de yer almaktadır.</li><li><strong>Many Clients:</strong> RabbitMQ’yu kullanmak için birçok programlama dilinde ve platformda kütüphaneler mevcut, bunlardan bazıları; .NET, Java, Ruby, Go, JavaScript, Objective-C, Swift, C, Crystal, PHP. İlgili diğer dillere bakmak için de <a href="https://www.rabbitmq.com/devtools.html"><em>dökümantasyona</em></a> göz atılabilir.</li><li><strong>Management UI:</strong> Beraberinde gelen UI ile herhangi bir cli kullanmadan birçok işlem gerçekleştirilebilmektedir.</li></ul><p>Yukarıda RabbitMQ’u öne çıkaran bazı özelliklerden bahsedildi, dilerseniz diğer özellikler ve onlara ait detaylara <a href="https://www.rabbitmq.com/features.html"><em>dökümantasyon</em></a> üzerinde de göz atabilirsiniz.</p><h3>RabbitMQ Temel Kavramlar</h3><p>Aşağıda yazı içerisinde sıkça kullanılacak olan temel RabbitMQ terimleri yer almaktadır.</p><ul><li><strong>Producer:</strong> RabbitMQ’ya mesaj gönderen uygulamadır.</li><li><strong>Queue:</strong> Mesajların tutulduğu alandır. RAM bellek ya da disk de olabilir. Mesajların bulunduğu alana göre avantaj ve dezavantajları vardır. RAM üzerinde tutulan mesajlara erişim daha hızlı olacağından dolayı performansı disk üzerinden okuma ve diğer işlemlere göre daha yüksektir fakat verinin kaybolma riski de yüksektir. Olası bir senaryo sonucu çöken bir RabbitMQ tekrar ayağa kaldırıldığında mesajlar bulunmayacaktır. Disk üzerinde de verinin kaybolma riski daha azdır fakat okuma performansı RAM’e göre daha düşüktür.</li><li><strong>Consumer: </strong>İlgili Queue üzerinden mesajları alan uygulamadır.</li><li><strong>Exchange: </strong>Producer’dan mesajları alır ve exchange tipi tarafından tanımlanan kurallara bağlı olarak mesajları kuyruğa iletir. Mesajları almak için herbir kuyruğun en az bir exchange’e bağlanması gerekir. (<em>RabbitMQ içerisinde herhangi bir Exchange tanımı yapılmazsa default olarak Direct Exchange olarak tanımlanır.)</em></li><li><strong>Routing Key: </strong>İlgili Exchange’in baktığı yerdir, buradaki değere bakarak mesajın hangi kuyruğa gideceğine karar verir.</li><li><strong>Binding: </strong>Kuyruk ve exchange arasında yapılan bir bağlama/tanımlama işlemidir.</li><li><strong>Connection: </strong>RabbitMQ ve onu kullanan uygulama arasındaki TCP bağlantısıdır.</li><li><strong>Broker: </strong>Uygulamalar, sistemler ve servislerin birbirleri arasında haberleşmesini sağlayan yazılımdır. Message Broker, ilgili mesajlaşma protokollerini kullanarak bu haberleşmeyi sağlamaktadır. Uygulamalar, servisler ve sistemler farklı dillerde yazılsa bile, birbirlerinden farklı servisler arasındaki haberleşmeyi direkt sağlamaktadır.</li></ul><h3>Standard RabbitMQ Message Workflow</h3><p>RabbitMQ içerisinde mesajlar hiçbir zaman direkt olarak kuyruğa yazılmaz. İlgili Publisher veriyi hangi kuyruğa yazacağını bilmemektedir, sadece mesajı ilgili Exchange’e göndermek ile sorumludur.</p><blockquote>The core idea in the messaging model in RabbitMQ is that the producer never sends any messages directly to a queue. Actually, quite often the producer doesn’t even know if a message will be delivered to any queue at all.</blockquote><blockquote><em>— RabbitMQ Documentation.</em></blockquote><p>Exchange, kendisine gelen mesajı alır ve kuyruklara göndermek ile sorumludur. Buradaki yönlendirme işlemlerinde ise routing-key ve header-attributes gibi ifadelere bakarak gerçekleştirmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*f3HZ6bUHJVT9HVguid_f0Q.png" /><figcaption>RabbitMQ — Basic Routing/Message Workflow</figcaption></figure><p>Yukarıda temel olarak RabbitMQ üzerindeki mesajın iletimini temsil eden high level bir diyagram yer almaktadır.</p><p>1- Producer, ilgili mesajı Exchange’e gönderiyor.</p><p>2- Exchange ise mesajı aldı ve mesajı ilgili kuyruklara gönderiyor.</p><p>3- Binding, kuyruk ve exchange arasında olmalıdır. 3 numaralı adımda ise ilgili Exchange’e 2 farklı kuyruk bağlı ve mesajlar bu aradan gidiyor.</p><p>4- Mesajlar ilgili kuyruğa yazılıyor.</p><p>5- Consumer, ilgili mesajları kuyruktan alıyor.</p><h3>RabbitMQ Exchange Types</h3><p>Yazının bu bölümünde ise; Exchange Type ve Routing Key nedir, RabbitMQ hangi tiplere sahiptir ve hangi tür senaryolarda kullanılacağıyla ilgili bilgiler edineceğiz.</p><h4>RabbitMQ Exchange Types | Direct Exchange</h4><p>Direct Exchange, kendisine gelen mesajı <em>routing_key </em>değerine bakarak ilgili kuyruklara göndermektedir. Buradaki <em>routing_key</em> alanındaki değer, mesajı gönderen <em>Producer</em> tarafından header’a eklenmektedir. Buradaki <em>routing_key</em> eşleşmesi exact-match olarak çalışmaktadır.</p><blockquote>The default exchange AMQP brokers must provide for the direct exchange is “amq.direct”.</blockquote><p>Aşağıda Direct Exchange ile ilgili diyagram ve diyagrama ait açıklamalar yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*Na6dp5Z6jfb9xCzqxbxTSw.png" /><figcaption>RabbitMQ — Exchange Types | Direct Exchange</figcaption></figure><p>Yukarıdaki görsele bakıldığı zaman;</p><p><strong>Senaryo 1:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> pdf_events</li><li><em>Queue A:</em> create_pdf_queue</li><li><em>Binding Key:</em> pdf_create</li></ul><p><strong>Senaryo 2:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> pdf_events</li><li><em>Queue B:</em> pdf_log</li><li><em>Binding Key:</em> pdf_log_queue</li></ul><p>Yukarıdaki görselde PDF işlemleri yapan bir servis olduğu ve ilgili <em>Producer</em> tarafından <em>pdf_events</em> adındaki Exchange’a mesaj gönderildiği görülmektedir. İlgili Exchange, <em>binding_key</em> değerine bakarak mesajı eşleşen kuyruğa gönderecektir.</p><p><em>binding_key=pdf_create</em> ise Senaryo 1 devreye girecektir ve PDF oluşturulacaktır.</p><p><em>binding_key=pdf_log</em> ise Senaryo 2 devreye girecektir ve PDF’e ait log kaydı ilgili işleme tabii tutulacaktır.</p><h4>RabbitMQ Exchange Types | Default Exchange</h4><p>Default Exchange, RabbitMQ içerisinde önceden tanımlı olan, isim verilmemiş olan bir Exchange’dir ve Publish’er tarafından ilgili mesaj gönderildiği vakit genellikle boş bir String ifade ile temsil edilir.</p><p><strong>Default Exchange kullanıldığı vakit, mesaj ilgili kuyruğa direkt gitmektedir. Burada, hangi kuyruğa gidileceği bilgisi ise </strong><strong><em>routing_key</em>‘e bakılarak gerçekleştirilmektedir ve </strong><strong><em>routing_key</em> ile aynı isme sahip olan kuyruğa gönderilmektedir.</strong></p><blockquote>Every queue is automatically bound to the default exchange with a routing key which is the same as the queue name.</blockquote><p>Her kuyruk, kuyruk adıyla aynı olan <em>routing_key</em>‘e sahip Default Exchange’e otomatik olarak bağlanır/bind edilir.</p><h4>RabbitMQ Exchange Types | Fanout Exchange</h4><p>Fanout Exchange, kendisine gelen mesajı <em>routing_key </em>değerine bakılmaksızın kendisine bağlı olan bütün kuyruklara direkt iletmektedir. Bir nevi broadcast işlemi de gerçekleştirmektedir.</p><p>Fanout Exchange, aynı mesajın farklı kuyruklara gönderilmesi gereken durumlarda oldukça kullanışlı olmaktadır. Örneğin, spor haberleri sunan bir yayınınız var ve maç sonuçlarını bildirim olarak; web, mobile ve desktop gibi ortamlara göndermek istemektesiniz. Bu senaryoda maç sonucunu direkt o Exchange’i dinleyen kuyruklara gönderebilirsiniz.</p><blockquote>The default exchange AMQP brokers must provide for the topic exchange is “amq.fanout”.</blockquote><p>Aşağıda Fanout Exchange ile ilgili diyagram ve diyagrama ait açıklamalar yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*cn2ZIsFFQ54NLu0U53FiNg.png" /><figcaption>RabbitMQ — Exchange Types | Fanout Exchange</figcaption></figure><p><strong>Senaryo 1:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> sport news</li><li><em>Queues; Queue A, Queue B, Queue C</em></li></ul><p>Yukarıdaki Exchange’a, ilgili <em>Producer</em> tarafından mesaj gönderildiğinde <em>routing_key</em> değerine bakılmaksızın ona bağlı olan bütün kuyruklara mesajı iletecektir ve mesaj geldiğinde de Senaryo 1 çalışacaktır.</p><h4>RabbitMQ Exchange Types | Topic Exchange</h4><p>Topic Exchange içerisinde, yukarıda tanımlanan Exchange Type’lardan farklı olarak <em>routing_pattern</em> denilen bir kavram yer almaktadır.</p><p><em>routing_pattern</em> denilen yapıda; kelimelerden oluşan ifadelerin nokta (.) karakteri ile birleştirilip bir pattern/desen oluşturması sağlanmaktadır ve Exchange’e gelen mesaja ait <em>routing_key</em> değeri ile bu desen <strong><em>wildcard</em></strong> olarak eşleştirilmeye çalışılıyor, eğer eşleştirilme başarılı ise mesaj ilgili kuyruğa gitmektedir. Eşleşmenin gerçekleşmesi durumunda mesaj bir ya da birden çok kuyruğa gidebilmektedir.</p><p>Buradaki <em>routing_key</em> değeri nokta (.) ile ayrılmış bir kelime listesi olmalıdır tıpkı <strong><em>agreements.us ve agreements.us.stockholm</em></strong> gibi. Bu desen, birçok farklı yerde ofisleri bulunan bir şirket için kurulan anlaşmaları tanımlar.</p><p><em>routing_pattern</em> ifadesi ise kendi içerisinde bir desen belirlemek için:</p><ol><li>asterisk *</li><li>pound işareti #</li></ol><p>barındırabilmektedir. Bunlar da kullanıldığı yerlerde aşağıdaki anlamı vermektedirler.</p><ol><li>asterisk *, bulunduğu yerdeki herhangi bir kelimeyi temsil etmektedir. Örnek olarak da “agreements.*.*.b.*” isimli desen ilk kelimesi agreements ve 4. kelimesi b olan bir <em>routing_key</em>’e denk gelmektedir.</li><li>pound işareti #, bulunduğu yerde ya hiç ya da birden fazla kelimeyi temsil etmektedir. Örnek olarak da “agreements.eu.berlin.#” isimli desen agreements.eu.berlin olan ya da bununla başlayan <em>routing_key</em>’e denk gelmektedir.</li></ol><blockquote>The default exchange AMQP brokers must provide for the topic exchange is “amq.topic”.</blockquote><p>Aşağıda Topic Exchange ile ilgili diyagram ve diyagrama ait açıklamalar yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*_IXWVhiuIQbmUpJ-OpDpgw.png" /><figcaption>RabbitMQ — Exchange Types | Topic Exchange</figcaption></figure><p>Yukarıdaki görsele bakıldığı zaman;</p><p><strong>Senaryo 1:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue A:</em> berlin_agreements</li><li><em>Routing Pattern:</em> agreements.eu.berlin.#</li></ul><p><strong>Senaryo 2:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue B:</em> all_agreements</li><li><em>Routing Pattern:</em> agreements.#</li></ul><p><strong>Senaryo 3:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue C:</em> headstore_agreements</li><li><em>Routing Pattern:</em> agreements.eu.*.headstore</li></ul><p>Yukarıda tanımlı olan senaryolara bakıldığında</p><ul><li>Senaryo 1 içerisinde Berlin’de tanımlı olan anlaşmalara denk gelen bir desen yer almaktadır.</li><li>Senaryo 2 içerisinde bütün anlaşmalara denk gelen bir desen yer almaktadır.</li><li>Senaryo 3 içerisinde ise Avrupa ana mağazalarına yönelik tüm anlaşmalarla denk gelmektedir.</li></ul><p>Örnek olarak da <strong><em>agreements.eu.berlin </em></strong>adında bir <em>routing_key</em> ile mesaj gönderildiğini var sayalım. Bu gelen mesaj senaryo 1 ve senaryo 2 için ilgili kuyruklara gidecektir. 3. senaryonun çalışmamasının sebebi ise desene bakıldığında <em>routing_key</em> sonunda .headstore ifadesi de beklenmektedir.</p><h4>RabbitMQ Exchange Types | Header Exchange</h4><p>Header Exchange, header değerlerine bakarak mesajı ilgili kuyruklara yönlendiren bir Exchange tipidir. Header Exchange, Topic Exchange’e çok benzer ancak mesajları yönlendirme işlemi <em>routing_key</em> yerine header değerlerine bakarak gerçekleşir.</p><p>Burada bu Exchange tipine özgü “x-match” adında bir ifade yer almaktadır. Bu ifade, kuyruk ile exchange arasında tanımlanır ve header içerisindeki bilgilerin nasıl eşleşeceğini belirler.</p><p>“x-match”, “any” ve “all” adında 2 değer almaktadır. Eğer bu değer</p><ul><li>“all” ise mesajın kuyruğa yönlendirilmesi için header içerisinde gönderilen bütün değerlerin kuyruk tarafında beklenen değerler ile eşleşmesi gerekmektedir.</li><li>“any” ise mesajın kuyruğa yönlendirilmesi için header içerisinde gönderilen herhangi bir değerin kuyruk tarafında eşleşmesi yeterlidir.</li></ul><p>“x-match” default olarak “all” değerine sahiptir.</p><blockquote>The default exchange AMQP brokers must provide for the topic exchange is “amq.headers”.</blockquote><p>Aşağıda Headers Exchange ile ilgili diyagram ve diyagrama ait açıklamalar yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*5ibWwmaGX0GqU9UFzvt2mQ.png" /><figcaption>RabbitMQ — Exchange Types | Headers Exchange</figcaption></figure><p><strong>Senaryo 1:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue:</em> Queue A</li><li><em>Headers: </em>(format=pdf, type=report, x-match=all)</li></ul><p><strong>Senaryo 2:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue:</em> Queue B</li><li><em>Headers: </em>(format=pdf, type=log, x-match=any)</li></ul><p><strong>Senaryo 3:</strong></p><ul><li><em>Exchange:</em> agreements</li><li><em>Queue:</em> Queue C</li><li><em>Headers: </em>(format=zip, type=report, x-match=all)</li></ul><p>Yukarıda tanımlı olan senaryolara bakıldığında</p><ul><li>Mesaj 1 (format = pdf, type = report) header değerleri ile gönderildiğinde, Senaryo 1 ve Senaryo 2&#39;de mesaj ilgili kuyruklara yönlendirilir. Senaryo 1&#39;de x-match=all olduğundan ve bütün kelimeler eşleştiğinden, Senaryo 2&#39;de ise x-match=any ve (format = pdf) kaydı olduğundan dolayı.</li><li>Mesaj 2 (format = pdf) header değerleri ile gönderildiğinde, Senaryo 2&#39;de mesaj ilgili kuyruğa yönlendirilir. Senaryo 2&#39;de x-match=any ve (format = pdf) kaydı olduğundan dolayı.</li><li>Mesaj 3(format = zip, type = log) header değerleri ile gönderildiğinde, Senaryo 2&#39;de mesaj ilgili kuyruğa yönlendirilir. Senaryo 2&#39;de x-match=any ve (type = log) kaydı olduğundan dolayı.</li></ul><h4>RabbitMQ Exchange Types | Dead Letter Exchange</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RVm1KC9x_T8Qn7O3IEbIYQ.png" /><figcaption>RabbitMQ Dead Letter Exchange High Level Diagram</figcaption></figure><p>Kuyruk içerisindeki mesajlar bazı koşullarda kuyruktan silinmektedir ya da hiç kuyruğa alınmamaktadır, bunların bazıları:</p><ul><li>Kuyruk alabileceği maksimum kapasiteye ulaştığı vakit,</li><li>TTL süresi, mesajın kuyrukta bekleme süresi dolduğu vakit,</li><li>Mesaj ilgili consumer tarafından okunduktan sonra nonAck cevabı verildiğinde,</li></ul><p>gibi durumlarda mesaj ilgili kuyruktan silinebilir ya da hiç alınmayabilir, bu istenmeyen bir durumdur çünkü buradaki silme işlemi ya da kuyruğa yazılamama bizler tarafından gerçekleşmemektedir. RabbitMQ buradaki kısmı ele almamız için bizlere <strong><em>Dead Letter Exchange</em></strong> adında bir Exchange tipi tanımlamaktadır. Bu sayede, kuyruktan silinme ya da alınmama anında bu mesajı istediğimiz başka bir kuyruğa yönlendirebilir, orada da o mesaj ile ilgili işlemleri gerçekleştirebiliriz. Detaylarına RabbitMQ <a href="https://www.rabbitmq.com/dlx.html"><em>dökümantasyonu</em></a> üzerinden ya da <a href="http://devnot.com/2022/rabbitmq-dead-letter-exchange-nedir-neden-kullanilir/">Devnot’ta yazdığım yazıdan</a> da erişebilirsiniz.</p><p>Bu yazıda,</p><ul><li>RabbitMQ nedir ve nasıl çalışır,</li><li>RabbitMQ’yu öne çıkaran özellikler nelerdir ve bizlere neler sağlamaktadır,</li><li>RabbitMQ içerisindeki temel kavramlar nelerdir,</li><li>RabbitMQ içerisinde tanımlı olan Exchange Type’lar nelerdir ve nasıl çalışır,</li></ul><p>gibi soruların cevaplarını öğrendik.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><p><strong>Kaynaklar:</strong></p><ul><li><a href="https://www.rabbitmq.com/">RabbitMQ: One broker to queue them all | RabbitMQ</a></li><li><a href="https://www.cloudamqp.com/blog/why-use-rabbitmq-in-a-microservice-architecture.html">Microservices - why use RabbitMQ? - CloudAMQP</a></li><li><a href="https://www.manning.com/books/rabbitmq-in-depth">RabbitMQ in Depth</a></li><li><a href="https://www.ibm.com/cloud/learn/message-brokers">What are Message Brokers?</a></li><li><a href="https://www.cloudamqp.com/blog/part4-rabbitmq-for-beginners-exchanges-routing-keys-bindings.html">Part 4: RabbitMQ Exchanges, routing keys and bindings - CloudAMQP</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f5408dd148e4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[dev.akademi Programı ve sahibinden.com Çalışma Hayatı Yolculuğum]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/dev-akademi-program%C4%B1-ve-sahibinden-com-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-hayat%C4%B1-yolculu%C4%9Fum-cd8779971e79?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cd8779971e79</guid>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[sahibinden]]></category>
            <category><![CDATA[devakademi]]></category>
            <category><![CDATA[sahibindencom]]></category>
            <category><![CDATA[mülakat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 17 Jan 2022 13:05:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-17T13:05:33.538Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XWRYHzTQhXxd3QaD3w847w.jpeg" /><figcaption>sahibinden.com dev.akademi programı — 2020</figcaption></figure><p>Üniversite, lisans, yüksek lisans yıllarında öğrenim görürken ya da sektöre yeni atılmışken hemen hemen hepimiz; mezuniyet ya da sonrasını, sonrasında neler yapacağımızı, hangi firmada ve o firmada hangi takımda kimler ile çalışacağımızı hayal ediyoruz. Bu düşünceler ve hedefler beraberinde bir süreci getirmektedir. Bu yazı; üniversite 4. sınıftayken katıldığım <a href="https://www.sahibinden.com/">sahibinden.com</a>’un dev.akademi programını, program boyunca geçen ve sonrasındaki işe giriş sürecimi içermektedir.</p><blockquote>sahibinden.com dev.akademi; kariyerine yazılım alanında yön vermek isteyen başarılı genç yetenekleri bir araya getiren kariyer geliştirme programıdır.</blockquote><p>sahibinden.com <a href="https://devakademi.sahibinden.com/">dev.akademi</a> programını, 2020 yılında Trabzon’da gerçekleşen teknoloji fuarında yapılan sunumda tanıma fırsatım oldu. Orada, <a href="https://www.sahibinden.com/">sahibinden.com</a> çalışanlarının yaptığı sunumu dinleme ve onlarla sohbet etme imkanım oldu.</p><p>Trabzon’da gerçekleşen teknoloji fuarında sahibinden.com için gelen 4–5 kişilik geliştirici ekibi kendilerine tahsis edilen locada sahibinden.com’u merak eden öğrencilere; sahibinden.com kültürünü, mimarisini, agile metodolojisini ve dev.akademi programını anlattılar. Ben ve benim gibi son sınıf olacak arkadaşlarım ile katıldığımız oturumda;</p><p>. <a href="https://tr.linkedin.com/in/%C3%B6mer-faruk-%C3%A7elebi-0942029">Ömer Faruk Çelebi</a>: Agile metodolojisini ve bunları sahibinden.com içerisinde nasıl uyguladıklarını,</p><p>. <a href="https://tr.linkedin.com/in/batuhanduzgun">Batuhan Düzgün</a>: sahibinden.com mimarisi ve bu mimarinin nasıl çalıştığını,</p><p>. <a href="https://tr.linkedin.com/in/berkayaktan">Berkay Aktan</a>: dev.akademi programının ne olduğunu, sürecin nasıl ilerlediğini ve sonrasında sahibinden.com’a katılmanın ne gibi avantajları olduğunu anlattı.</p><p>Buradaki aktarımlar ve aldığım güzel bilgiler sonucunda dev.akademi programına katılmaya karar verdim ve yapmam gereken tek şey başvuru gününü beklemekti.</p><h3>dev.akademi Başvuru ve Mülakat Süreci</h3><p>Aşağıda, katıldığım sahibinden.com 2020 dev.akademi programına ait genel bir takvim yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*iRvSzHaogfQlRY2oXeJBAQ.png" /><figcaption>sahibinden.com dev.akademi 2020 takvim programı</figcaption></figure><h4>Takvim | Online Başvuru ve Değerlendirme</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/769/1*jLadt6aEdZJ9ZBPZZsy_WA.png" /><figcaption>dev.akademi başvuru öncesi örnek bir sorulan problem.</figcaption></figure><p>Bu aşamada belirlenen tarih aralığında <a href="https://devakademi.sahibinden.com/">dev.akademi</a> üzerinden online başvurular alınıyor, başvuru yapma esnasında basit de olsa bir code-problem soruluyor.</p><p>Başvuru işlemlerinden sonra ise online algoritma testi gönderilmek üzere ilgili başvuruların toplanması bekleniyor. Bu adımda yapmam gereken tek şey online algoritma testinin gelmesini beklemekti.</p><h4>Takvim | Online Algoritma Testi</h4><p>Bu aşamada ise başvuran binlerce adaya <a href="https://www.hackerrank.com/">HackerRank</a> üzerinde sahibinden.com domaini ile güzelce hikayeleştirilmiş 5 sorudan oluşan 4 ya da 5 saatlik bir code-case gönderildi. Gönderilen code-case’in belirlenen süre aralığında çözülmesi gerekmekteydi. Genelde 1 hafta içerisinde bitirilmesi beklenmekte.</p><p>Üniversitenin son senesinde birçok mülakata girdiğimden dolayı mülakat öncesinde ve mülakata kadar olan süreçte bol bol HackerRank pratiğim ve problem çözme yeteneğim gelişmişti bundan dolayı da bu kısım benim için basit diyemesem de yıpratıcı bir zorlukta da geçmedi. Sürenin tam yettiği, bütün problemleri çözdüğüm, tadında bir mülakat oldu.</p><p>dev.akademi programına başvurmak isteyen arkadaşlar olur da daha önce HackerRank ya da muadili bir platformda herhangi bir code-case çözmediyse öncesinde pratik yapmak ve biraz code-case alıştırması yapmak çok faydalı olacaktır. Bu yöntem; pratiklik, bilginin tazelenmesi ve mülakat öncesi bir özgüven sağlayacaktır.</p><h4>Takvim | Online Mülakat</h4><p>Online algoritma testini de başarıyla geçtikten insan kaynağı departmanından <a href="https://www.linkedin.com/in/tu%C4%9F%C3%A7e-nur-%C3%B6ztunca-eraslan-9b5142128/">Tuğçe Nur Öztunca Eraslan</a> tarafından arandım ve telefonda mülakatı geçtiğimi öğrendim. Güzel karşılama ve tebrik kısmından sonra online mülakat için bir tarih belirlendi. Online mülakatta ise bir insan kaynağı ve bir de yazılım takım lideri ile görüşecektim, ortalama 20-30 dakika sürecek olan bir görüşme. Bu süreçte <a href="https://www.linkedin.com/in/tu%C4%9F%C3%A7e-nur-%C3%B6ztunca-eraslan-9b5142128/">Tuğçe Nur Öztunca Eraslan</a> ve yazılım takım lideri <a href="https://www.linkedin.com/in/mustafasenel/">Mustafa Şenel</a> olacaktı.</p><p>Online mülakat da istediğim formatta gitmişti. Okul zamanı 2 farklı şirkette çalışma imkanı bulduğumdan dolayı, o an aktif olarak çalıştığım şirkette; neler yaptığımızdan, hangi dili ve nasıl bir mimari kullandığımızdan, hangi domainde olduğumuzdan vs. bahsetmiştim. Buradan bayağı bir konuşma fırsatımız olmuştu. Bunlara ek olarak; okulda neler yaptığım, yazdığım blog yazıları, GitHub’taki open-source projelerim, katıldığım kulüpler, teknik olarak takip ettiğim geliştiriciler ve okuduğum kitaplar hakkında da konuşma fırsatımız olmuştu. 2 taraf için de dolu geçen bir online mülakattı.</p><p>Ek olarak şunu da dürüstçe söylemem gerekiyor ki, insan kaynağının yanında bir de teknik olarak uzman birilerinin belirlenmesi çok hoş bir hareketti. Her ne kadar direkt teknik bir mülakat olmasa da karşı tarafta sizleri teknik anlamda daha iyi anlayan birilerin olması hem kendinizi daha iyi pazarlamanıza hem de konuşulacak konu olarak daha geniş bir havuza sahip olmanızı sağlamaktadır. Mezuniyete yakın süreçte insan kaynağı mülakatlarında defalarca elenmiş bir kişi olarak, teknik olarak uzman birisinin olmadığı online mülakatlarda yaşadığım en büyük problem karşı tarafın tam olarak dediklerimi ne kadar anladığını bilemememden dolayı yaptığım işleri detaylardan soyutlayarak anlatırkenki yaşadığım zorluk ve aktaramama oldu. Bunlar da beraberinde akıcı olmayan bir iletişim getiriyordu.</p><h4>Takvim | Online Yazılım Maratonu</h4><p>Online mülakattan birkaç gün sonra tekrardan <a href="https://www.linkedin.com/in/tu%C4%9F%C3%A7e-nur-%C3%B6ztunca-eraslan-9b5142128/">Tuğçe Nur Öztunca Eraslan</a> tarafından aranıp online mülakat aşamasını da geçtiğimi öğrendim. Online yazılım maratonu için son 50 adaydan biri olduğumu öğrendiğimde çok sevinmiştim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y5YE1UFg8wnxfuAF6HHpvQ.png" /><figcaption>dev.akademi online yazılım maratonu hoş geldin kiti.</figcaption></figure><p>Bu aşamada beni çok mutlu eden hareket, son 50&#39;ye kalan adaylara motivasyonun yüksek tutulması ve sahibinden.com’un karşılama kültürünü tanıtmak için gönderilen hoş geldin kutusuydu.</p><p>Gönderilen kocaman hediye kutusunda; VR gözlük, hoodie, pilates dambılı, termos, uzaktan kontrol cihazı, laptop çantası, bel desteği yastığı, filtre kahve, ajanda, kupa, sağlıklı yiyecek barları ve içecekler gibi birçok şey içermekteydi.</p><p>Katıldığım yıla ait online yazılım maratonu programı ise aşağıdaki gibiydi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/765/1*IrDxXYw_bgQpDGLdt-kzBg.png" /><figcaption>dev.akademi online yazılım maratonu 2020 takvimi.</figcaption></figure><p>İlk önce açılış konuşması ile başlandı ve sonrasında ise;</p><p>. Pilates eğitmeni <a href="https://tr.linkedin.com/in/beyza-s%C3%B6zer-29a472a4">Beyza Sözer</a> ile güne daha sağlıklı ve dinç başlamak için bazı egzersiz hareketleri gösterildi ve uygulandı. Güne güzel bir başlangıç oldu bizler için.</p><p>. <a href="https://tr.linkedin.com/in/%C3%B6mer-faruk-%C3%A7elebi-0942029">Ömer Faruk Çelebi</a>’nin muhteşem ‘CAP Theorem’ adlı sunumu yer aldı.</p><p>. Bir önceki yıllardan dev.akademi ile sahibinden.com’a katılan <a href="https://tr.linkedin.com/in/emrey%C4%B1ld%C4%B1r%C4%B1m">Emre Yıldırım</a>’da kendi başarılı dev.akademi sürecini, sahibinden.com’daki durumundan ve yaptığı başarılı işlerden bahsetti.</p><p>. <a href="https://tr.linkedin.com/in/mserdark/tr">Serdar Kuzuloğlu</a>, kendine has anlatım tarzı ve güzel bir içerikle bizlere doldu dolu geçen bir sunumda bulundu. O günden bu yana hala böyle kaliteli bir içerik bulamadığımı söylesem yeridir, umarım bir daha sunumuna denk gelme fırsatım olur. :)</p><p>. Öğle arasına çıkıp dinlenmeden önce bizlere gönderilen VR gözlükler ile <a href="https://www.youtube.com/watch?v=9XNBICq30aA">Sahiplex</a>’i gezme fırsatımız oldu. Pandemiden dolayı online olarak gerçekleştiği için sağ olsunlar ofisi de 360 olarak gezdirmeyi unutmadılar.</p><p>Program bu şekilde gerçekleşip, ara verdikten sonra o büyük kısma, dev.akademi online yazılım maratonuna sıra geldi!</p><p>9 saat süren bir yazılım maratonu! Her ne kadar büyük bir süre gibi dursa da zamanın nasıl akıp gittiğinin farkında bile olamadım. Herkes, verilen veri seti ile kendi yaratıcılığına göre farklı farklı projeler geliştirdi. Ben de kendimce geliştirdiğim projeyi tamamladım ve bana ayrılan Git repository’sine yükledim.</p><h4>Takvim | Online Ödül Töreni</h4><p>Başvuru, online algoritma testi, online mülakat, online yazılım maratonu derken totalde yaklaşık 3 ay süren bir maratonun sonu ve herkes büyük heyecan içerisindeydi, tabii ben de.</p><p>Son 50 kişi arasından 10 kişi işe alınacak ve ilk 5 kişiye de işe alıma ek olarak para ödülü verilecekti. Aşağıda verilen miktar yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/726/1*UIWmQbZqRpZsKck9FDvHjQ.png" /><figcaption>2020 dev.akademi maratonu ödülü.</figcaption></figure><p>Sonuçlar açıklandığında 5. olduğumu öğrendim, hem iş teklifi hem de 2000₺ para ödülünü aldım! 🎉</p><p>Şunu bütün samimiyetimle söylemem gerekiyor ki, en başından en sonuna kadar her şey çok güzel ve özenle hazırlanmış bir maratondu. Süreç içerisinde iletişim halinde olduğum ya da olmadığım, emeği geçen bütün sahibinden.com çalışanlarına teşekkür ediyorum.</p><h3>dev.akademi Sonrası İş Teklifi ve Geçen Süreç</h3><p>Okul zamanı bana gelen sözleşmeyi kabul ettim ve mezun olduktan sonra işe başladım. Aradan geçen 5 ay için şunları söyleyebilirim; muhteşem bir kültüre sahip firmada çalışmak, yapılan işlerin milyonlara hitap ettiğini görmek, iletişimin yüksek seviyede olduğu bir takımda yer almak, takımda her seviyeden geliştirici olmasına rağmen hiçbir türlü ego ve kibirle karşılaşmamak, teknik ve insani olarak iyi bir takım lideri ve geliştirici arkadaşlara sahip olmak gibi birçok güzel şeyler ile karşılaştım.</p><p>Aşağıdaki tweet içerisinde ise işe kabul aldıktan sonra bana gönderilen geliştirme ortamı yer almakta. Macbook Pro, magic mouse, magic keyboard, power bank ve kulaklık gibi cihazlara ek olarak; ekran, soğutucu, laptop çantası gibi birçok şey de tahsis edilmekte.</p><h3>Yusuf Yılmaz on Twitter: &quot;Bölüm birinciliğinden sonra güzel bir haber daha paylaşmak isterim. Bugün @sahibindencom&#39;da ilk günüm!Umarım güzel bir süreç olur her iki taraf için de. 🎉 https://t.co/QQZv6ShbiJ pic.twitter.com/BesxgbhVln / Twitter&quot;</h3><p>Bölüm birinciliğinden sonra güzel bir haber daha paylaşmak isterim. Bugün @sahibindencom&#39;da ilk günüm!Umarım güzel bir süreç olur her iki taraf için de. 🎉 https://t.co/QQZv6ShbiJ pic.twitter.com/BesxgbhVln</p><p>Benim deneyimlediğim dev.akademi maratonu bu şekilde gerçekleşti, olur da sizler de dev.akademi ile sahibinden.com’da çalışmak isterseniz <a href="https://devakademi.sahibinden.com/">dev.akademi web sayfasını</a> kontrol edebilir, başvuruların ve maratonun tarihleri hakkında bilgi alabilirsiniz.</p><blockquote>dev.akademi ile başvuracak kişilerin; en az 4. sınıf öğrencisi ya da yeni mezun (lisans) ve iş hayatında en fazla 6 ay deneyimli olması gerekmektedir.</blockquote><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cd8779971e79" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/dev-akademi-program%C4%B1-ve-sahibinden-com-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-hayat%C4%B1-yolculu%C4%9Fum-cd8779971e79">dev.akademi Programı ve sahibinden.com Çalışma Hayatı Yolculuğum</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[CQRS Design Pattern Nedir, Neden Kullanılır? Bir CQRS Design Pattern İncelemesi]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/cqrs-design-pattern-nedir-neden-kullan%C4%B1l%C4%B1r-bir-cqrs-design-pattern-i%CC%87ncelemesi-ced6713abc6e?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ced6713abc6e</guid>
            <category><![CDATA[cqrs-pattern]]></category>
            <category><![CDATA[cqrs]]></category>
            <category><![CDATA[software-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[design-patterns]]></category>
            <category><![CDATA[software-development]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 17 Jan 2022 13:04:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-17T13:04:39.463Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*95ut3k9Jvw2Z-zBb" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@jakegivens?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Jake Givens</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Günümüz sistemleri bir önceki sistemlere nazaran artık daha fazla trafik almaktadır. Bu tür durumlarda uygulamaların erişilebilir olmasını, yüksek trafik altında da makul yanıt verme sürelerini elde etmeyi ve performanslı bir ürün ortaya çıkartmayı amaç edinmekteyiz.</p><p>Bu yazıda ise uygulamarımızı; daha performanslı, ölçeklendirilebilir ve güvenli bir hale getirmemize yardımcı olan CQRS tasarım deseni hakkında bilgiler edineceğiz.</p><h3>CQRS Design Pattern Nedir?</h3><p>CQRS, “Command and Query Responsibility Segregation” kelimelerinin baş harflerinden meydana gelmektedir ve veri kaynağına ait <strong>command </strong>ve <strong>query </strong>işlemlerinin birbirinden ayırmayı amaçlar.</p><h4>Command</h4><p>Command, temel olarak veri kaynağındaki verinin değiştirilmesini ifade eder. Bu değişimler; Insert, Update, Delete gibi işlemler sayesinde olur. Genel olarak geriye bir veri döndürmesi beklenmez, geriye değer döndürmek bir query/okuma tarafından beklenen bir davranıştır.</p><p>Command, uygulama içerisindeki iş/business kurallarının ve diğer şartlı ifadelerin kontrolü gibi sorguların olduğu kısımdır ve isimlendirme olarak da imperative/emirsel bir şekilde ifade edilir çünkü uygulamaya bir değişiklik olacağını belirtir. Yazının devam eden kısımlarında ise command ifadesi <em>yazma</em> olarak adlandırılacaktır.</p><h4>Query</h4><p>Query, temel olarak veri kaynağındaki verilerin alınmasından sorumludur veriye ait herhangi bir değeri değiştirmemesi gerekmektedir.</p><p>Query, genellikle isimlendirme standartında <em>Get</em> anahtar kelimesi ile başlar. Yazının devam eden kısımlarında ise query ifadesi <em>okuma</em> olarak adlandırılacaktır.</p><h3>Problem?</h3><p>Aşağıda geleneksel bir monolith uygulama yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/349/1*2k3di0WZPrlYoVsGfiLs_Q.png" /><figcaption><a href="https://docs.microsoft.com/en-us/azure/architecture/patterns/cqrs">https://docs.microsoft.com/en-us/azure/architecture/patterns/cqrs</a></figcaption></figure><p>Geleneksel yapıda, okuma ve yazma işlemleri için aynı veri modeli kullanılır. Bu temel CRUD işlemlerini yerine getiren uygulamalar için basit olsa da büyüyen uygulamalarda hantal bir hale gelebiliyor.</p><p>Örneğin; uygulama içerisinde okuma işlemlerinin gerçekleştiği birçok kısım var ve hepsi de kendi içerisinde kompleks sorgular içermektedir ve bu sorgu sonuçlarını barındıracak DTO ise karmaşıktır. Burada bu verinin DTO’ya (Data Transfer Object) çevrilmesi gibi işlemler de yer almaktadır, mapping* işlemi maliyetli olmakla birlikte model içerisindeki sorgular iyice kompleks olmaya başlamaktadır. Okuma ve yazma işlemleri aynı yerde yapıldığından dolayı performans olarak da yavaş bir yapı ortaya çıkacaktır.</p><h3>Çözüm</h3><blockquote><em>The Command and Query Responsibility Segregation (CQRS) pattern separates read and update operations for a data store.</em></blockquote><p>CQRS, okuma ve yazma işlemleri için farklı modellere ayrılmasını amaçlamaktadır. Bu sayede; <strong>command</strong> yazma işlemleri için, <strong>query</strong> de okuma işlemleri için farklı veri modellerini kullanacaktır.</p><p>Bu her ne kadar okuma gibi işlemleri yazmadan ayırma ve asimetrik olarak işlemler gerçekleştirmemize yardımcı olsa da bu farklı modeller aynı veri kaynağında bulunduğu için gene de bir performans ve ölçekleme gibi problemler devam etmektedir…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*jJMPe7_KAqy7q6DbtfPtiQ.png" /><figcaption>CQRS’in temel bir şekilde uygulanmış halini ifade eden görsel.</figcaption></figure><h3>Ayrık Veri Tabanları</h3><p>Yukarıda bahsedilen CQRS’in temel olarak uygulanmasında okuma ve yazma verileri ayrı bir halde aynı veri kaynağı içerisinde yer almaktadır. CQRS ile çalışılınca ayrı veri tabanı kullanmak zorunlu değildir fakat avantajları yer almaktadır.</p><blockquote>KISS is an acronym for <em>Keep It Simple, Stupid</em>. This principle says about to make your code simple. You should avoid unnecessary complexity. A simple code it’s easier to maintain and easier to understand.</blockquote><p>KISS prensibi, bizlere uygulamayı daha basit tutmamızdan ve daha kompleks hale getirmemizden sakınmamızı söyler fakat artan trafik ve uygulamaya ait kaynakları verimli kullanmak amacıyla bu tür senaryolara da gidilebilmektedir. Sonuç itibariyle aynı veri kaynağında bulunduğundan dolayı aynı kaynağa hem okuma hem de yazma istekleri gelecektir.</p><blockquote><em>Okuma ve yazma işlemleri asimetrik işlemlerdir, birbirinden farklı performans ve ölçekleme gereksinimleri barındırır.</em></blockquote><p>Örnek vermek gerekirse yazma işlemi için ilişkisel bir veri tabanı uygun iken, okuma işlemi için document-based bir veri tabanı daha sağlıklı olabilmektedir. Bu sayede her iki taraf da kendi gereksinimlerine göre verimli bir süreç kullanmış olacaktır ve okuma işlemi için gelen trafik yazma işlemi için olan trafiğe etki etmeyecektir.</p><p>Yazma işlemleri MySQL üzerinde, okuma işlemleri ise Elasticsearch üzerinden yapılabilir. Bu sayede daha performanslı ve gereksinimlere göre ölçeklenilebilen bir yapı ortaya çıkmış olur.</p><p>Bu tür yapıya geçişin kendi içerisinde de bir maliyeti söz konusudur. Sistemdeki veri kaynaklarını ayırmanın getirdiği bakım ve yönetme maliyetinin dışında uygulama içerisindeki verilerin tutarlılığını da sağlamak gerekmektedir. Yazma işlemlerinin olduğu veri kaynağına ait değişikliklerin okuma işlemlerinin gerçekleştirildiği veri kaynağına da iletilmesi gerekiyor, bu tür senaryolarda event yapısı gibi birçok yapı da kullanılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*o13ZG0Uo7gSHlB-89jpIpQ.png" /><figcaption>CQRS’in ayrık veri tabanlarında uygulanmış halini temsil etmektedir.</figcaption></figure><h3>CQRS’in Avantajları</h3><p>Yukarıda da bahsedildiği gibi birçok avantajı yer almaktadır. CQRS’in bazı avantajları;</p><ul><li><strong>Independent scaling: </strong>okuma ve yazma işlemleri birbirinden ayrıldığı için bu yapılar birbirinden bağımsız ölçeklenebilir bir yapı haline gelmektedir.</li><li><strong>Optimized data schemas:</strong> Okuma tarafında bulunan veri kaynağı okumaya özgü, yazma tarafına ait veri kaynağı da yazmaya özgü şema kullandığından dolayı iki tarafta da kendi sorgularına göre optimize edilmiş bir yapı kullanıyor.</li><li><strong>Separation of concerns:</strong> Okuma ve yazma kısımlarını ayırmak, daha sürdürülebilir ve esnek modellerle sonuçlanabilir. Karmaşık iş/business mantığının çoğu yazma modeline girer. Okuma modeli nispeten basit olabilir.</li><li><strong>Simpler queries:</strong> Okuma işlemlerini yapacağımız veri kaynağı hali hazırda okumaya hazır/hazırlanmış bir veri içerdiği için kompleks join işlemlerinden de kaçınılmış olunacaktır.</li></ul><h3>CQRS’in Dezavantajları</h3><ul><li><strong>Complexity:</strong> CQRS mantık çerçevesinde basit gibi dursa da uygulama tasarımına ekstra karmaşıklık ekleyebilmektedir özellikle de Event Sourcing pattern uygulandığı zaman.</li><li><strong>Messaging:</strong> CQRS uygulama içerisindeki mesajlaşmayı (command sonrası event gönderilmesi gibi) zorunlu tutmamaktadır fakat bu işlem yaygın olarak kullanılmaktadır. Buradaki durumda ise, uygulama içerisindeki mesajın işlenememesi ya da mesajın duplicate* olması durumunu da göz önünde bulundurmak ve buna göre de bir aksiyon almak gerekmektedir.</li><li><strong>Eventual consistency:</strong> Okuma ve yazma işlemlerini ayırdığımızda, okuma işlemlerini gerçekleştirdiğimiz veri kaynağındaki veriler eski kalabilir. Yazma işlemlerinden sonra yapılan değişikliklerin okuma kısmına ait veri kaynağına da yansıması gerekmektedir. Bu tür durumlarda hangi verinin eski kaldığının tespiti ya da kullanıcının istekte bulunduğu verinin eski olup olmadığının tespiti zor olmaktadır. Özetle farklı veri kaynakları arasındaki verilerin tutarlı olması durumudur.</li></ul><h3>Ne Zaman CQRS’i Kullanmalıyız</h3><p>Aşağıdaki senaryolar için CQRS göz önünde bulundurulabilir;</p><ul><li>Okuma ve yazma işlemlerinin birbirinden bağımsız* ilerlemesini istediğimiz durumlarda. Bu bağımsızlık; ölçeklenebilirlik, erişilebilirlik gibi konular için yapılan çalışmalar olarak da düşünülebilir.</li><li>Okuma işlemlerinin uygulandığı kısmın istek sayısının yazmaya nazaran çok fazla olduğu durumlarda. Bu sayede farklı ölçeklenme sayılarına erişilmiş olunacaktır. Okuma için gerçekleşmesi gereken instance* sayısı yazmaya nazaran daha fazla olabilir.</li><li>Okuma ve yazma işlemlerine spesifik olarak adapte olmuş takımların olduğu durumlarda, örneğin <a href="https://www.sahibinden.com/">sahibinden.com</a> içerisinde birçok küre(takım) yer almaktadır bunlardan bazıları ise <em>ilan küresi</em> ve <em>arama&amp;reklam küresidir</em>. İlana ait yazma ve okuma işlemleri farklı küreler tarafından işlenmektedir ve ilana ait bilgiler de farklı veri kaynaklarında tutulmaktadır.</li><li>Diğer sistemler ile entegrasyon noktasında da kullanılabilir bu sayede birinde meydana gelecek olan hata direkt olarak diğer sistemi de kitlememiş olacaktır.</li></ul><h3>Ne Zaman CQRS’i Kullanmamalıyız</h3><ul><li>Domain ya da business kuralları basit olan sistemlerde.</li><li>Temel bir CRUD işlemini gerçekleştiren uygulamalarda.</li></ul><p>Yukarıda sayılan maddelerde uygulamanın gerek basitliği gerek de kurallarının kompleks olmaması uygulamayı CQRS’i entegre etmeye zorunlu kılmamaktadır aksi taktirde fazla efor ve karmaşıklık getiren bir sürece doğru itilmesi anlamına gelecektir.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><h4>Kaynak</h4><ul><li><a href="https://docs.microsoft.com/en-us/azure/architecture/patterns/cqrs">https://docs.microsoft.com/en-us/azure/architecture/patterns/cqrs</a></li><li><a href="https://henriquesd.medium.com/the-command-and-query-responsibility-segregation-cqrs-pattern-16cb7704c809">https://henriquesd.medium.com/the-command-and-query-responsibility-segregation-cqrs-pattern-16cb7704c809</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ced6713abc6e" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/cqrs-design-pattern-nedir-neden-kullan%C4%B1l%C4%B1r-bir-cqrs-design-pattern-i%CC%87ncelemesi-ced6713abc6e">CQRS Design Pattern Nedir, Neden Kullanılır? Bir CQRS Design Pattern İncelemesi</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Üniversite Yıllarında Yazılım Alanında Yapılabilecek Mesleki Gelişim Aktiviteleri]]></title>
            <link>https://medium.com/bili%C5%9Fim-hareketi/%C3%BCniversite-y%C4%B1llar%C4%B1nda-yaz%C4%B1l%C4%B1m-alan%C4%B1nda-yap%C4%B1labilecek-mesleki-geli%C5%9Fim-aktiviteleri-ca3c0392fc88?source=rss-50c947a371ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ca3c0392fc88</guid>
            <category><![CDATA[students]]></category>
            <category><![CDATA[software-engineering]]></category>
            <category><![CDATA[software]]></category>
            <category><![CDATA[software-studies]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Yusuf Yılmaz]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 07 Dec 2020 06:00:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-12-07T11:26:00.274Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*ZCJequ2G_XDo1kHC" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@mimithian?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Mimi Thian</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Üniversite yıllarında öğrenim görürken hemen hemen hepimiz; mezuniyet sonrasını, sonrasında neler yapacağımızı, hangi firmada o firmada hangi takımda ve kimler ile çalışacağımızı düşünüyoruz. Tabii bunları gerçekleştirmek için bazı mesleki tecrübelerin de beraberinde gelmesi gerekiyor. Bu yazı, son bir yılda, 4. sınıfa geçerken edindiğim tecrübeleri ve bazı arkadaşça önerileri içeriyor.</p><p>Yazılım mühendisliği bölümü için üniversiteye başlarken ilk defa duyacağınız, göreceğiniz konular ve alanlar olduğundan dolayı ilk zamanların yorucu ve düşündürücü geçmesi gayet normal. Hele ki benim gibi bilgisayarını ilk defa üniversitede almış ve mesleki alanda hiçbir bilginiz yoksa inanın daha da zor oluyor.</p><p>Üniversite yıllarında mesleki gelişim adına yapılabilecekler listesine başlayabiliriz.</p><h3>Yazılım Kulüpleri ve Gerçekleştirdikleri Etkinliklere Katılım Sağlamak</h3><p>İnanın üniversite başlangıcında atacağınız en faydalı adım okuldaki bilgisayar bilimlerine ait; yazılım, bilgisayar kulüplerine ve bu kulüplerin etkinliklerine kayıt olmaktır.</p><p>Üniversite kulüpleri genellikle mesleki alanda kültür haline gelmiş haftalık etkinlikler, sohbetler düzenlemekte bunların yanı sıra bir dönem içerisinde birkaç büyük etkinlik de gerçekleştirmekteler. En azından K.T.Ü Yazılım Kulübü olarak bizler öyle yapıyoruz.</p><p>Üniversiteye ilk başladığınız zaman inanıyorum çoğunuz bu sorulardan bazılarını sormuş olabilirsiniz; <strong>“Nereden başlamalıyım?”</strong>, <strong>“Hangi dili yazmalıyım?” </strong>gibi gibi birçok sorular. Bu soruları soracağınız ve cevapları alacağınız kimselere ihtiyacınız vardır mutlaka.</p><p>Kulüplerin sürekli etkinlikler düzenlediğinden bahsettik. Genellikle her hafta farklı konular, farklı konuşmacılar oluyor. Oraya gelen konuşmacının anlatacağı şeyler aslında aklınızdaki o dile ya da o konuya ait soruların cevaplarını içeriyor olacak. Merak ettiğiniz soruları belki de canlı olarak göremeyeceğiniz birisine direkt olarak yüz yüze sorma fırsatınız olacak. Sorularınızı, bilen birilerine soruyor olmak inanın yan sıranıza duran hiçbir şeyden haberi olmayan bir arkadaşınıza sormaktan daha mantıklı ve sizleri daha çabuk daha doğru yola yönlendirir.</p><p>Kulüp etkinliklerine katılmanın yanı sıra kulüp yönetimine de katılmanın çok önemli olduğuna değinmeden geçemeyeceğim sanırım. Mutlaka her kulüpten birileri mezun olur ve yerine birileri alınır. Bu hep böyle devam eder. Burada yapılacak en doğru hareket kulüp yönetimine katılmak, etkinliklerde ve organizasyonlarda görev, sorumluluk almak olacaktır. Bu sayede hem etkinliğe dahil olacak hem de aldığınız sorumluluğu, görevi yerine getirerek etkinliklere dışarıdan dahil olan birisine göre daha avantajlı olacaksınız. Örnek vermek gerekirse etkinlik düzenlediğimizde etkinliğin bittiği vakit etkinliğe gelenler yavaştan dağılırken yönetim ekibi olarak konuşmacılar ile birlikte genelde sahil kenarında yemek yemeğe gideriz. Sorularınızı, yemek yerken, bilen birisine daha samimi bir havada sorabilir, tanış olabilir belki de birlikte çalışma fırsatı bile bulabilirsiniz.</p><p>Günün sonunda mezun olacağız ve sektöre girdiğimiz zaman alanında iyi ne kadar çok kişiyi tanırsak, networkümüzü genişletirsek bizler için o kadar iyi olacaktır. Tanış olduğunuz kişi, siz mezun olmadan sizi aralarında görmek isteyebilir ya da başvurduğunuz firmadaki kişi sizleri, karakterinizi ya da mesleki deneyim/hevesinizi bileceği için süreç sizin için hızlı bir ilerleme gösterecektir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SP3OIEYnPKZ7rvqg9GQyCA.jpeg" /></figure><p>Kulüpte aldığımız görevlerin mesleki faydalarının yanı sıra diğer birçok konuda da katkı sağladığını söyleyebilirim. Düzenlediğimiz algoritma yarışmasında sunumları yapma fırsatım oldu, bu sayede topluluk önünde olan konuşma yeteneğim, özgüvenim arttı. Bunu sürekli gerçekleştirdiğiniz takdirde inanın mükemmel bir ilerleme oluyor eski halinize göre.</p><p>Mülakatlardaki avantajlarından da bahsedecek olursak 2. sınıf stajı ve şu anki çalıştığım firmanın mülakatlarında karşımdaki kişi ile kulüp olarak neler yaptığımız, orada hangi görevleri aldığım gibi konular hakkında konuşma fırsatımız da olmuştu. Karşı taraf üzerinde “Etkinliklerde, organizasyonlarda aktif olarak yer alıyor; sorumluluk hissini, geri kalmamaya ve kendini güncel tutmaya çalışıyor. ” izlenimi uyandırıyor.</p><h3>Yabancı Dil Öğrenmek</h3><p>İnanıyorum ki yabancı dil öğrenmenin gerekliliğine benden önce birçok kişi değinmiştir. Şunu samimiyetimle söylemem gerekiyor ki yabancı dil bilmeseniz bile bir yerlere kadar gelebilirsiniz; güzel konumda, güzel tecrübeler ile yer de alabilirsiniz ama şunu da söylemem gerekiyor ki bulunduğunuz durumdan daha da ileriye gidemez, yenilikleri takip edemezsiniz.</p><p>Günün sonunda yazılım alanında çoğu teknolojik gelişmeler yabancı ülkelerden çıkıyor. Bunları takip etmek için maalesef yabancı bir dile ihtiyacınız var. Şayet yabancı diliniz yoksa ya translate ile çevirmek zorunda kalacaksınız ki bir şey anlam ifade etmeyecektir ya da sizlerden önce yabancı dil bilen birilerinin zaman harcayıp sizler için bunu Türkçe kaynak olarak yayınlamasını bekleyeceksiniz. Burada direkt olarak birilerine bağımlı kalıyorsunuz ki bu da hiç iyi bir şey değil, belki o teknoloji çıktıktan aylar sonra ilk Türkçe kaynak yayınlanacak, kim bilebilir. Belki de yeni çıkan teknolojiye ait paylaşılan Türkçe kaynakta yazar bazı kısımları tam kavrayamayıp sizler için yanlış bilgi de vermiş olabilir, bu yanlış bilgiyi o kadar doğru benimsediniz an olabilir ki projenin ilerleyen zamanlarında o çok güvendiğiniz kod blokları sizlere haftalar da kaybettirebilir.</p><p>Şöyle bir örnek vererek de yabancı dil için konuyu sonlandırabileceğimi düşünüyorum: Çalıştığım firma şu an kendi call-center/pbx ürünlerini çıkartan bir firma. Geçenlerde aldığım task’ta ise <a href="https://opensips.org/">opensips</a> sunucularına gelen çağrı istekleri için conf dosyalarını düzenlemem; istek atılan numaraların bizim servislerimizde olup olmadığını kontrol etmem, arama kayıtlarının başlangıcı için Redis’e kayıt eklemem, sunuculara gelen isteklerin yetki kontrolü, işlemler başarılı ise de uygun <a href="https://www.asterisk.org/">asterisk</a> sunucularına yönlendirmem gibi işlemleri conf dosyalarında gerçekleştirmem gerekiyordu. Daha önce yapmadığım bir şey, <a href="https://www.opensips.org/Documentation/Manual-3-1">opensips’e ait kod syntaxı</a> tamamen farklı bir şeydi. Bunun için yazılan Türkçe kaynağı geçtim, döküman dışında yabancı kaynak yoktu. İnanın beklerseniz belki de yıllar boyunca hiç o kaynak olmayacak. Oturup günlerce dökümantasyonu okuyarak yazdım.</p><h3>Git ve Github Kullanmak</h3><p>Git ve Github kullanmanın sağladığı yararlardan bazıları; projeleri versiyonlayarak ilerlemek, takım halinde efektif bir şekilde çalışmak, projelerimizi başkalarının erişebileceği bir hale getirmek, open-source projelere katkı sağlamak ya da kendi projelerimize katkı almak gibi birçok yararları mevcut. Burada asıl üniversite zamanındaki olaylara değinme nedenim iş veya staj başvurularında dikkat edilen ilk şeylerin başında Github hesabının olması geliyor.</p><p>Staj ya da mezuniyet sonrası için hazırlanan CV’lerde her ne kadar; şu dilleri biliyorum, şu frameworkler ile çalıştım, şöyle projeleri gerçekleştirdim, şu projelere katkı sağladım, dense bile karşı taraf bunların somut karşılığını görmek isteyecektir. Yapılan projelerin, yazılan kod bloklarının Github ya da başka bir platforma atılması yaptığınız işlerin karşı taraf tarafından görülmesini sağlayacaktır.</p><p>Şu an çalıştığım firmanın yeni mezun iş ilanına gelen başvuruları ön elemeden geçirmesini görme fırsatım oldu. Ortalama 400–500 aday vardı ve ilk yapılan filtre CV’lerde Git, Github gibi kelimelerin geçiyor olması idi. Firma olabildiğince CV’lerde geçen programlama dili bilgilerinin sonuçlarını, ürünlerini görmek, doğru adayı tespit etmek istiyordu ki bu gayet normal bir şey ve filtre sonrası sayı 100 adayın altına düştü. Çoğunun Github hesapları sadece açılıp öyle bırakılmıştı, Github hesabı açıp düzenli olarak kullanan kişi sayısı yok denilecek kadar azdı ve sürecin ilk basamağına bu filtre sonucu çıkan adaylardan devam edildi.</p><p>Üniversite zamanınca yapılması gereken ilk şeylerin 3&#39;ünden birisi Git ve Github kullanmak olacaktır sanırım.</p><h3>Programlama Dilleri Arasında Dallanmamak</h3><p>Okul zamanı hobi, kişisel gelişim ya da iş için bazı programlama dillerini kullanırız. Burada verebileceğim arkadaşça tavsiyem, sürekli diller arasında geçiş yapmaktansa bir dil belirleyip onun biraz derinine inip inceliklerini öğrenirken bir yandan da diğer dillere fırsat tanımak olacaktır diye düşünüyorum aksi takdirde 4–5 farklı programlama dilinde sadece hızlı bir <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/CRUD">CRUD</a> yapmış olacaksınız. Bunun yerine; kodun performansını nasıl artırırım, kodun okunaklığını nasıl sağlarım, nasıl unit test yazarım, sıkça kullanılan <a href="https://github.com/yusufyilmazfr/tasarim-desenleri-turkce-kaynak/">tasarım desenlerini</a> nasıl uygularım, <a href="http://devnot.com/2020/aspect-oriented-programming/">Aspect Oriented Programming’den</a> nasıl faydalanırım, <a href="http://devnot.com/2020/redis-nedir-temel-kullanim-alanlari-nelerdir/">distributed cachingi</a> nasıl uygularım, uygulamalarım arası haberleşmeyi ya da asenkron işlemleri nasıl bir kuyruğa aktarıp işleri daha efektif ve güzel yaparım gibi gibi birçok soruların cevaplarını arayıp işleri daha güzel yapabilir ve diğer kişilerden sıyrılıp ön plana çıkabiliriz.</p><h3><strong>Türkçe Kaynağa Katkı Sağlamak</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/587/1*F3wcfwmqWIiCzKFePrXDdQ.png" /><figcaption>Etkili öğrenme için yapılabilecekler ağacı</figcaption></figure><p>Hiç şüphesiz öğrendiklerimizi bir başkalarına anlatırken, aktarırken; konuya olan hakimiyetimiz, akılda kalıcılığı daha da artar. Üniversite zamanı birçok bilgiyi öğreniyor, notlar alıyoruz. Bu öğrendiğimiz konulara ait <a href="https://medium.com/">medium</a>, <a href="http://devnot.com/">devnot</a> ya da başka platformlarda blog yazıları yazılabilir YouTube gibi ortamlarda videolar çekilebilir. Bu sayede daha güzel, detaylı yazmak veya anlatmak için daha çok araştırmış olacağız böylece hem biz bildiklerimizin aksine daha çok araştırma yapıp daha çok öğreneceğiz hem de Türkçe kaynağa katkı sağlayarak başka insanların da o bilgiye erişmesini sağlamış olacağız.</p><p>İnsanların, sizlerin çıkardığı Türkçe kaynağa verdiği teşekkür mesajları, olumlu geri dönüşleri de es geçmemek gerekiyor. 2. sınıf stajım sonrası ajandama yazdığım konulara ait yazıları Devnot üzerinde yayınlama fırsatını yakaladım. Devnot üzerinde yazdığım <a href="http://devnot.com/author/yusuf-yilmaz/">blog yazılarından</a> ve GitHub üzerindeki <a href="https://github.com/yusufyilmazfr/tasarim-desenleri-turkce-kaynak/">tasarım desenlerine ait Türkçe kaynağından</a> gelen olumlu geri dönüşler beni içerik üretirken gerçekten çok motive etti, süreklilik sağlamama vesile oldu. Güzel bir iş başardığınızın göstergesi olmakla birlikte, birilerine katkı sağlıyor olmanın verdiği mutluluk sizleri daha çok içerik üretmeye itiyor.</p><h3>Alanında İyi Geliştiricileri Rol Model Almak</h3><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fq_AIH90dEvw%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dq_AIH90dEvw&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fq_AIH90dEvw%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d09392880cfa8986f29e503ecf2ae3bc/href">https://medium.com/media/d09392880cfa8986f29e503ecf2ae3bc/href</a></iframe><h3>Hackathon ve Mülakatlara Katılmak</h3><p>Üniversite zamanında her sene bir şeyler öğrenir ve bir sonraki seneye geçeriz. Bildiklerimizi, bildiğimizi sandıklarımızı test etmek veya seviyemizi ölçmek için hackathon ve teknik mülakatlara katılmak oldukça önemli. Bu sayede firmaların talep ettikleri geliştirici adaylarına yaklaşım biçimlerini, sorulan soruları, beklentileri öğrenme fırsatını yakalayabiliyoruz ve ilerleyen mülakatlar ya da hackathonlar için birer tecrübe kazanıyor ve kendimizce de dersler çıkartıyoruz.</p><p>Örnek vermek gerekirse: 2. sınıf sonuna doğru girdiğim staj mülakatlarında Logo’nun teknik mülakatında, Intertech’in video mülakatında, Hipo Labs’ın ilk aday incelemesinde İngilizce kısmında ve birçok mülakatta elenmiştim. 3. sınıfın sonunda ise birçok IT firmalarının dışında Trendyol’un staj, iş ve bootcamp olmak üzere kimisi teknik, kimisi insan kaynakları olmak üzere 3 mülakatında da elenmiştim.</p><p>Yapamadığım, kazanamadığım, geçemediğim her mülakat benim için birer dönüm noktası oldu. Video mülakatlara baktığımda kendimi ifade etmekte zorlandığımı gördüm, konuşmam cümle kurmam kötü idi ve kitap okumaya, diksiyonumu düzeltmeye başladım. Yabancı dilimin kötü olmasından dolayı İngilizce kursuna yazıldım. Teknik mülakatlara hazırlık, farklı problemleri görme adına <a href="https://www.hackerrank.com/">Hackerrank</a>, <a href="https://leetcode.com/">Leetcode </a>gibi platformlardan sorular çözdüm, insanların benim çözümümden ziyade nasıl bir yaklaşım sergilediklerine baktım. Bunları yaptıktan sonra katıldığım mülakatların artık daha az sancılı geçtiğini gördüm ve süreç gayet güzel ilerlemeye başlamıştı. Geçenlerde sahibinden.com’un düzenlediği <a href="https://devakademi.sahibinden.com/">devakademi</a> programına başvurdum; teknik, insan kaynakları ve hackathon mülakatını da geçerek binlerce aday içerisinden 5. olarak okul sonrası için iş teklifi ve para ödülünü aldım. 🎉🏅</p><p>Benim, üniversite yıllarında mesleki alanda kendimizi geliştirmek için fark ettiğim, uygulamaya çalıştığım aktiviteler bunlar. Umuyorum sizler için de faydalı bir yazı olmuştur.</p><p>Beni; <a href="https://github.com/yusufyilmazfr">Github</a>, <a href="https://twitter.com/yusufyilmazfr">Twitter</a> ve <a href="https://linktr.ee/yusufyilmazfr">diğer sosyal ağlardan</a> takip edebilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ca3c0392fc88" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/bili%C5%9Fim-hareketi/%C3%BCniversite-y%C4%B1llar%C4%B1nda-yaz%C4%B1l%C4%B1m-alan%C4%B1nda-yap%C4%B1labilecek-mesleki-geli%C5%9Fim-aktiviteleri-ca3c0392fc88">Üniversite Yıllarında Yazılım Alanında Yapılabilecek Mesleki Gelişim Aktiviteleri</a> was originally published in <a href="https://medium.com/bili%C5%9Fim-hareketi">Bilişim Hareketi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>