Sonra akşam oldu ve kendimi evimin önündeki parkta bir bankta otururken buldum. O bank önemli benim için. Yarım kalmış şeyler var, tamamlanmamış bir hikayesi. Her seferinde yarım bırakanın oturduğu yere otururdum ama bu defa tam karşısına oturdum. Anladım, veda zamanıydı. İçten içe biliyordum uzun zamandır vedalaşmamız gerektiğini ama galiba doğru zaman bugündü, doğru yer de bu park..

Hava çok soğuk olmasına rağmen hiçbir şey hissetmedim. İçimdeki kırgınlık o kadar büyüktü ki ısınma ihtiyacımın bile önüne geçti. Ne kadar oturduğumu söyleyemem ama rüzgârın gözyaşlarımı kuruttuğu kadardı diye tanımlayabilirim. Zaman kavramımı kaybettiğimi eve gelip ısınamayınca fark ettim.

Ben o soğukta, dışarıda, bomboş bir parkta otururken onların bana söyledikleri yaptıkları, hissettirdikleri yüzünden; belki de evlerinde sıcacık odalarında oturup, reels kaydırıyorlardı. O an aklımdan geçen bu düşünce yüreğimi dağladı.

Kendi istekleri doğrultusunda sizin enerjinizi sömürenler siz o enerjiyi geri çektiğinizde sizi suçlayabiliyorlar. Kırgınlığınızı dile getirdiğinizde hafife alma cüretini gösterebiliyorlar. Her anlarında yanında olduğunuz insanlar sizin yardıma ihtiyacınız olduğunda o yardımı sizden kolayca esirgeyebiliyorlar. Birilerini kırmamak için her kelimenizi ölçüp tartarken siz; onlar size ne anlam ifade ettiğini bilmeden duyarsızca konuşabiliyorlar. Her halini anladığınız, yargılamadığınız insanlar sizden o kadar eminler ki arkalarına bakmadan gidebiliyorlar. Onlara sağladığınız konfor o kadar büyük ki bir anda ortadan kalkıp, kaybolmayacağını biliyorlar. O konfordan aldıkları cesaretle sizi onlara mahkummuş gibi görüyorlar. İyi niyetinizle yaklaştığınız her an size cevap vermeme, görmezden gelme lüksüne sahip olduklarını düşünebiliyorlar.

Siz de düşüyorsunuz bir gün. Bakıyorsunuz ki bütün bunları sağladığınız insanların hiçbiri yanınızda değil. O bankta tek başınıza ağlıyorsunuz. “Bir şey beklemiyordum ki zaten” diyorsunuz ama beklediğiniz şeyin gelmeyişinin acısını hafifletmek için kendinizi teselli ediyorsunuz.

Bir sıcak çayın ne demek olduğunu ve bundan mahrum olmanın hüznünü o soğukta bir kez daha iliklerinize kadar hissediyorsunuz. İyi misin mesajının hiç gelmeyeceğini, başkalarını anladığınız gibi anlaşılamayacağınızı, aynı şeyi hissettiğinizi düşündüğünüz insanların sizi yanıltacağını, sizi otogarda bekleyecek, gözyaşlarınız için mendil uzatacak birinin olmayacağını, hastaneye gitmekten ödü kopan bir kız çocuğu olduğunuzu bilen birinin olmayacağını anlıyorsunuz peş peşe o bankta.. Bir bakışta içini gördüğünüz insanların sizin içinize ne kadar uzak olduklarını da. Bir sözüyle ne kadar yorgun olduğunu hissettiğiniz insanların, sizin yorgunluğunuza duyarsızlığını ya da. Hiçbir şey söylemeden tam istedikleri şeyi verdiğiniz insanların, sizin için istemenin ne kadar zor olduğunu anlamayışını da fark ediyorsunuz o esnada. İstemeyi denediğiniz, istediğiniz zaman sadece sesinizin yankılandığını da..

Sırtınızda bir kambur beliriveriyor birden; olmamışlarına tutunmanın ağırlığıyla şekillenmiş ve olmayacaklara..

Kendi yalnızlığınızda mahsur kaldığınızı, hapsolduğunuzu düşünüyorsunuz. Bu kadar sıradan şeylerin sizde bu kadar anlamlı oluşunu inkâr etmek, görmezden gelmek istiyorsunuz. Bir çaya mı kaldım, mendilimi kendim alırım, otogar altı üstü gidebilirim diyorsunuz. Diyorsunuz da ..

Tam yüreğinizin ortasında beyaz bir zambak açıyor. Aldığınız kararın bir simgesi bu. Göçebelerin çadırlarını toplayışlarını gördünüz mü hiç? Göçmek zamanı gelince bir gece aniden toparlanıp gidiveriyorlar. Sabaha hiçbir iz kalmıyor artlarından. Ben de böyle gidiyorum işte şimdi. Sunduğum bütün o koca konforu, kaybedilmiş zamanımı, harcanmış emeğimi, yıpranmış duygularımı, kırılmış inançlarımı, hafife alınmış acılarımı, yok sayılmış sözlerimi; başkalarına sunduğum ama mahrum bırakıldığım ne var varsa alıp gidiyorum. Ardımda hiçbir iz bırakmadan, sessizce edilmiş bir vedayla..

Kırgınım, yokluğum içlerinde baş göstersin; anlayışımın onlara sunduğu sıcaklık, eksikliğiyle dondursun istiyorum şimdi. Onları sarıp sarmalayan, yumuşatan merhametimin noksanlığıyla taşlaşsınlar; teselli eden sözlerim tek başlarına kaldıkları odaların duvarlarına ve yüzlerine çarpsın istiyorum. Bütün bunlar beddua değil. Kendi değerimi ve yaptıklarımı, yatırdıklarımı bilmenin getirdiği bir rahatlık; vicdanen de..

Şimdi gidiyorum çadırım sırtımda. Artık içinde çok az kişiye yer var.

Söylemek istediğim çok şey, söylediklerimi anlayamayacak da bir sürü insan. Bu yüzden vedam sessiz, bankta ve kimsesiz..

17 yıl öncesine gidiyoruz..

https://youtu.be/FOUdApLTAG4?si=3alVgP0iS8I9ygX4

SESSİZ was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bir şeyi yapmamanın “keşke”sinden ise yapmış olmanın “keşke”sini tercih ederim. Ancak böyle emin olabiliyorum elimden geleni yaptığımdan. Üzerinde düşünmem gereken konulardan biri bu yazıyı yazdıktan sonra.

Geçen birkaç gün çok zor ve yoğundu. Kendimi karanlıkta hissettim ve ışık o kadar uzaktaydı ki çok korktum. Önceden de karanlıktaydım ama ışığa yakın olmanın verdiği bir güven varmış. Hayatımın son iki yılında karanlığa korku eşlik ediyor, oradan hiç çıkamayacakmışım gibi hissediyorum. Korkumun sebebi karanlık değil alışığım nasıl olsa, çıkamama ihtimalim. İşte bu beni savuran fikir.. Karanlıktayken tutunabileceğiniz dalları da göremiyorsunuz ne yazık ki ve bu durum korkunuzu besliyor. Korkularımı özgürce paylaşacağım kimse de yoktu, yokmuş. Yabancılarla dertleşmeyi seviyorum, beni tanımayanlarla. Bunu da denedim ama hız ve bencillik toplumunun ne yazık ki buna da ayıracak zamanı yok.

Bir dünya düşünün bütün ışığı ve ışık kaynakları alınmış, ateş keşfedilmemiş. Karanlık= soğukluk demektir böyle bir dünyada.. Haftamın özeti olabilir işte bu iki kelime. Üşüyünce bedeniniz de zihniniz de uyuşuyor ve zamanla hislerinizin de donduğunu fark ediyorsunuz. Dediğim gibi son iki yıldır bunu o kadar derinden, o kadar karanlık bir yerden yaşıyorum ki.. Sık sık uğruyorum o karanlığa. Her girdiğimde çıkamayacağımdan korkuyorum; her çıktığımda bambaşka biri oluyorum. Orada kalmak birçok insanın cesaret edebileceği bir şey değil, mütevazı olamayacağım. Baştan aşağı çırılçıplak kalıyorsunuz kendinizle ve eğer biraz şüpheniz varsa dünyanızın taşları birer birer yıkılıyor;altında kalmaktan, ışığa tekrar ulaşamamaktan korkuyorsunuz. Her girdiğimde dünyam başıma yıkılıyor desem inanır mısınız peki? İnancımın, duygularımın, varlığımın eşiklerinde dolaşıyorum; sınırlarımı zorluyorum desem?

Kendi varlığını kendine kanıtlamanın mücadelesini veriyorum. “Düşünüyorum öyleyse varım.” deyip çıkamıyorum işin içinden. Düşüncelerimin önce gerçekliğini sonra da bana aidiyetlerini sorguluyorum. Sonra da gerçek dediklerimin düşüncelerimin doğru bir yansıması olup olmadığını. Zihnimdeki kavramların dünyadaki karşılıklarını öğrenmeye ve anlamaya çalışıyorum.

İnanıyorum bir yaratıcıya ama ona inanmadan önce inançsızlığın eşiğinde dolanıyorum. Her zerremle isyan edip, umudumu kesip, evreni gözümde küçültüp, anlamsızlaştırıyorum. Bir başka dünyanın varlığını insanı teselli eden bir olgu olarak düşünüyorum. Var olan o yaratıcının bu başıboşluğun sebebi olduğu fikrindense yokluğunu tercih ediyorum. İnsan olmaklığın getirdiği sorumluluğun ne olduğunu, atalarımın yaptığı yanlışların, yediği elmanın bedelini cennetten kovulmakla neden ödediğimi, bireysel bir hatanın neden bir türe mâl edildiğini anlamaya çalışıyorum. Ona yasaklanan bilgeliğin bir ağaçla temsilinin ben de ne uyandırdığını öğrenmeyi deniyorum, bilmenin bize bir lanet olduğunu sonradan da.. Dedim ya inançsızlığın eşiklerinde geziyorum. Sonra gökyüzüne bakıyorum sükunete eriyorum. Var diyorum, orada bir yerde ve beni izliyor. Teşekkür/Şükür ediyorum ve bunun için de bir delile ihtiyaç duymuyorum.

EN dibe batıyorum duygularımda. Koca bir bataklığa, çırpındıkça boğuluyor bekledikçe de ömrümü harcıyorum umutsuzluğumda. O kadar ağır bir hüzün çöküyor ki bazen yüreğime, ağlamak değil saatlerce boş bir duvara bakmak oluyor çarem. Sessizliğim o kadar uzun sürüyor ki, normale dönünce ne diyeceğimi, sohbeti nasıl başlatacağımı unutuyorum. Böyle dönemlerde elime alınca kalemi:

“Yoruldum zaman ve mekân arasında köprü olmaktan.. Hayatı boyunca kendinden başka kimseye yük olmamış ben; sessiz sedasız göçmek istiyorum bu dünyadan. Bana tutunacak bir dalı fazla gören hayata kırgınım ve kelimelerim kalkamaz bu kırgınlığın altından. Başkalarına altın tepsi de sunduklarını kazarak aratmaya mecbur edişine kızgınım, alnımdaki ter bunu anlatamaz. Kırılan tırnaklarım -tutunmaya çalışmaktan- gösteremez mücadelemin en ufak kısmını. Yoruldum yaa yoruldum. Küsüm yoruldum deme hakkımı elimden alan hayata.. Onca şeye rağmen bana korkak hissettiren hayata dargınım. Her şey için beni bekleten ama istediğine zamanı eğip büken hayata küsüm ben..” (29.10.2026–01.30)

Az çok tanıdınız artık beni, küçük şeylerden etkileniyorum; mutlu oluyorum, üzülüyorum. Çok büyük beklentilerim yok hayattan. Bir şeyler izliyordum yine “En çok acı çekenler en merhametlilerdir bu dünyada..” dedi. Durdum, tekrar izledim. Kendi sezgilerini dinleyenler, en çok acı çekenler en merhametli insanlardır. Evet, öyleydi. Yaşadığım acı gerçek, kırılan tırnaklarım gerçek, yaşadığım yorgunluk gerçek. Merhametim de gerçek.. Diğer insanların duygularına ve yaşadıklarına olan hassasiyetim kendi yaşadıklarım ve hissettiklerimden kaynaklı. Biliyorum ama bu hafta duymaya ihtiyacım vardı herhalde.

Merhametimin kaynağını hep fıtratım olarak değerlendirmiştim, empatimin kaynağını ise acılarım. Merhametim acılarımdan kaynaklıydı, belki empatim de tüm bu olanların bir sonucu. İçimden bir ses duyguların konusunda kendine nasıl güveniyorsun diyor bu satırları yazarken. Keşke yüz yüze tanışsaydık da birkaç şahidim olsaydı..

Başkalarına olan bu merhametin, kendime yönelmesi de beni o karanlıktan uzaklaştıran ve çıkaran şey işte. Korkuyorum olur da kendime merhametimi kaybedersem eskisi gibi hep orada kalmaktan. Ben karanlıktan değil zorla kazandığım kendime olan o merhameti kaybetmekten korkuyorum anlaşılan.

Ve siz o karanlığın daimî bir üyesiyseniz çıkış yolunu öğrenmişsiniz demektir. Acının içinden geçerek. İnançsızlığın, karanlığın o eşiklerinde yürüyerek.. Korkuyor musunuz kaybetmekten, yeniden yürümekten?

Bu kadar geç keşfettiğim için üzülüyorum bu şarkıyı. En çok ritmindeki neşe, sözlerindeki hüzün etkiledi beni. “Zordu, yordu bu acı günler..” deyip birinin yokluğuna olan sitemi dile getiriyor umutla birlikte. Benim halâ umudum var umarım size de umut olur..

https://youtu.be/uWbg3ASJcH0?si=xJpldunkKbt2DEQh

KARANLIK was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bugün derste hocamız bir örnek istedi, o örneği Türkçe veremedi biz Türkçe örneği İngilizceye çeviremedik. Çaktı ben de şimşekler.. Aynı dili konuşamamak. Ne büyük problem. Bu problemi iki farklı dili konuşan insan yaşayabilir, kulağa normal geliyor. Aynı dili konuşan insanların aslında konuşamadığını fark etmek beni üzüyor. Kendimle konuşurken bile hem de. İçimdeki ve zihnimdeki dünyaların dilleri aynıydı ama birbirlerini anlamıyorlardı. Anlamadıkça aralarındaki uçurum büyüdükçe büyüdü, duvarlar örüldü, kapatıldı birbirilerine çıkan bütün yollar. Aynaya baktım bir gün.. Ne kalmıştı benden geriye? Karanlık bir kuyu. “Sana Gül Bahçesi Vadetmedim” adlı kitapta Deborah’ın bir kuyusu vardı. Ne zaman gerçeklerden kaçmak istese veya yüzleşmek istemese en dibine batıyordu, en karanlığa.. Orada kalıyordu günlerce. Dışarıdaki dünyanın kötülüğünden kaçıp zihnindeki dünyanın ona sunduğu kuyuya sığınıyordu. İkimiz arasındaki tek fark ise kuyunun derinliği. Onunki çok derin, şizofreni hastası. Benimki derin, duvarları boyumu çoktan aşmıştı.

Neden zihnindeki dünya dedim de içindeki dünya demedim? Şöyle bir düşünün. Ne zaman duygusal bir tepki vermemiz gereken bir olayla karşılaşsak “Çok hassassın, erkek adam ağlamaz, buna mı üzüldün, seni çok üzerler.” Cümlelerini duyarız etraftan hem de daha çocukken. Ya da duygularımızı ifade ettiğimiz için alay konusu oluruz, ailemiz önemsemez veya duyguların zayıflık olduğunu öğrenmişizdir dolaylı yoldan. Zamanla tıkanır kanallar ve duygusal gelişimimize ket vurulur fark edilmeden. Büyüyünce içi boşaltılmış yetişkinler oluruz. Zihnimizdeki dünya her şeyin üstesinden gelebileceği vaadiyle kandırır bizi. Hepimiz mantık üstüne bir dünya inşa ederiz. Gün gelir bir deprem olur zihnimizde. Yıkılır mantık duvarları, hazırlıksız yakalanılır hislere.. Adı aşk olur, acı olur.. Ben de böyle olmuştu, bazıları ömür boyu fark etmez, etmeyi istemez de.

Sakin mizaçlı biriyim ve kendimi bildim bileli duygusal ve ince düşünceliyim. Nasıl mı? Birinin yalnızlığını derinden hissedebilirim, mücadelesini gözlerinden görebilirim, yorgunluğunu yüzünden anlayabilirim, kırıldığını sesinde duyabilirim ve bütün bu -ebilmelerden sonra sarıp sarmalar, iyileştirir, değiştirebilirim. Bütün bunların keşfi duygularımın zayıflığım olduğu düşüncesine verdiğim mücadeleden sonra gerçekleşti. Öyleydi de. İçimi açtığım zaman yaralandım hem de hiç olmaması gereken yerde. Farklılıklarımdan dolayı yargılandım da. İlk depremimdi acı-kırgınlık. Kapandıkça kapandım içime, ben istemedikçe alamadılar ağzımdan tek kelime, oysa içimde dünyalar kadar söz vardı. Âşık oldum bir gün, dünyamdaki sözlerden bahsettim benzerlerini işittim de.. Sonra farklılaştı dünyalar yine döndüm içime. İkinci depremimdi aşk. Küçüldükçe küçüldü kalbimdeki dünya o denli ki bana bile yer kalmadı. Hayat bir yapılacaklar- alınacaklar listesi, ben de bir işçi-müşteri yaşadım öylece.. Ama bir hayalim vardı; uçurum kenarına ya da dağa gidip avazım çıktığı kadar bağırmak.. İçimin çığlığı olduğunu ancak yeni fark ediyorum.

O çığlığa ses verdim, o zamandan beri de yoldayım. İçimdeki dünyanın kaç sokağı var bilmiyorum ama öğrendiğim sokakları istediğim renge boyuyorum. Kimi istersem içeriye alıyorum, istemediklerime ise sadece kapıdan bakmaları için bir pencere bırakıyorum. Kendimi korumak ama bir yandan da onların inançlarını tazelemek için.. İki dünyama birbirlerini anlamayı öğretiyorum. Birinin varlığının ötekini dışlamayacağını da. İçlerindeki her şeyin onlara ait olmadığını, ait kılındığını anlatmaya çalışıyorum. Bazen canım o kadar acıyor ki sokak ortasında ağlıyorum, bazen yeni bir sokak keşfettiğimden kelebek gibi uçuyorum.

Bazı kapılar yüze çok sert ve geri dönülemez şekilde kapatılıyor. Bazı sözler hâlâ tahmin edilenden fazla yaralıyor ama kendin olmaktan, kendine olan sevgiden de vazgeçilip o adım atılamıyor. -ebilme’nin zayıflık ya da gardını indirmek değil; beni ben yapan olduğunu nasıl biliyorsam, yüzüme çarpılan kapıların önünde beklememenin de içime saygı olduğunu biliyorum. Herkesi kurtaramayacağımı ama dileyene her iki dünyamı da açacağımı biliyorum. O kapıları kendinize açınca başkalarına açmak daha kolay geliyor çünkü insana en çok kendisi zarar veriyor ve bunu bir kez anlayınca açılmak eskisi kadar korkutup, incitmiyor. Nereden mi biliyorum? 15–20 gün önce de bir kapı suratıma kapatıldı, 10–12 yıl önce de. Biri daha çok taze biri de bayağı eskilerde..

Hayalime gelince henüz gerçekleştiremedim ama çok istiyorum bir yere çıkıp avazım çıktığı kadar bağırmayı yanımda sadece tek kişiyle, orada ağlamayı ve dağılmayı belki de..

Kendini bir şarkı ile tanıt deselerdi..

https://youtu.be/vaXrcHa_gYU?si=7iffDeeLHFAn14uJ

-ebilmek was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

O kadar aciz canlılarız ki kendi kırılganlığımızı örtmek ve gizlemek için bir sürü perdenin arkasına sığınıyoruz. Başkalarına güçsüz olduğumuz yanları göstermek yerine demirden zırhlar örüp kendimizi arkasına hapsediyoruz. Duygularımızın sesini kısıyor, görmezden geliyoruz ama duygusuz olduğumuzdan değil dinlersek incinmekten çekiniyoruz. Korkuyoruz olduğumuz gibi kabul edilmemekten, edilememekten. Haklı yanları var bu düşüncelerin. Kırılmanın ne demek olduğunu, ne hissettirdiğini biliyorsanız; duvar ören, gardını hep elinde taşıyan insanları anlıyorsunuz. Yaralanmanın getireceği acıdansa hep o duvarın arkasında güvende kalmayı tercih ediyorsunuz. Hiç bilmediğiniz bir şeyi tadıp öğrenmek zorunda kalmaktansa bildiklerinizle yaşayıp taş gibi sertleşiyorsunuz.

Etrafınızda güçlü görünen insanlara dikkatlice bakın. Olaylara soğukkanlı tepki verenlere, duygularından arındığını söyleyenlere.. Kırılganlar, kırılganız. Anlaşılmayı deli gibi isterken, anlayanı görünce kaçıyoruz; yaralarımızı görecek çünkü, biliyoruz. Savunma mekanizmalarımız o kadar güçlü ki kendi kaçışımızı bile aklayacak sebepler buluyoruz. Gardımızdaki çatlaklar yüzümüze vurulunca ya da insan olduğumuz için bir şeyler hissettiğimiz anlaşılınca; yaralandığımızı düşünüp başkalarını yaralıyor, robot taklidi yapıyoruz.

Nedir beni bunları anlamaya zorlayan? Ne ilgisi var insana dair saydıklarımın eğri bir ağaçla? Kendileri gibi olabilmeleri.. Saf, katıksız, kusur ve eksiklikleriyle sadece var olabilmeleri ve var olmak için çaba sarf etmeleri. Bizler baş edemediğimiz şeyler karşısında pes ederken doğa her seferinde başka bir yol bulabiliyor. Bizim çürümek, yok olmak dediğimiz şey doğada başka bir forma bürünmeye karşılık geliyor. Yara, kusur, hata gördüğümüz şey doğa da güzellik olarak şekilleniyor. Nasıl mı? Hiç dalı kırıldığı için utanan ağaç gördünüz mü? Çamura bulandığı için üzülen bir mantar? Yere düştüğü için kendini yetersiz hisseden bir yaprak, rüzgârda sallanan dalları ses çıkardı diye ağaç özür diliyor mu? Kırıldı diye ağlayan bir taş? Rengi yüzünden dışlanmış hisseden bir çiçek, yuvası diğer kuşlarınkinden daha küçük olduğu için söylenen bir kuş ya da sesinin çirkin olduğunu düşünen? Ben görmedim. Bütün bu kusur dediklerimiz oradaki harika ahengin bir parçası.. Oraya gidince siz de öyle hissediyorsunuz. O ahenkte kendinize bir yer buluyor ve kendinizi ve diğer her şeyi olduğu şekliyle kabul ediyorsunuz.

Yüzümdeki çillerle barışmak yıllarımı aldı, bir hafta önce kıvırcık saçlarını son iki yıldır kabul ettiğini söyledi, karşılaştığım biri. Bedenimi, zihnimi, düşüncelerimi olduğu gibi kabul etmek de yıllarımı alacak belli ki.. Ama denemeye değer miydi? Değerdi. O gardı bırakıp zırhımı indirirken kolumu da bıraktım ben. Başka yolu da yok bunu yapmanın. Sizi koruyan, duygularınızdan önce tepki veren, sezgilerinizi susturan o duvarları yıkmanın tek yolu önce fark etmek sonra da nasıl inşa ettiyseniz öyle de sökmek, yıkmak teker teker. Elinizi ateşe uzatmak ve beklemek, bazen ateşten uzaklaşmak dinlenmek için ama yeniden o ateşe dönmek. Çünkü taş daha kırılgan, katılık daha zor akıp giden bir yaşamın ortasında. Esnemeyi öğrenmek o akış içerisinde karşılaşılanlara.. Bir parçası olabilmek o akışın. Anlaşılmaya müsaade etmek, her şeye rağmen güzeli görebilmek; kötülüğü inkâr etmeden, görmezden gelmeden..

Yaşadıklarımız yüzünden suçlu değiliz, bize yaşatılanlar yüzünden de. Tek isteğimiz kendimizi korumaktı ve biz nasıl yapacağımızı bilemedik hepsi bu kadar. Artık önemli olan bize kim olduğumuzun fısıldandığı o duvarın arkasından çıkıp gerçekten kim olduğumuzu bulmak için yola koyulmak. Başkalarının olmamızı istediği ya da beklediği o yerden uzaklaşıp bilmediğimiz bir ben’e yelken açmak. Tek bir benlik bulacağımız umuduyla değil de bir sürü benliğe sahip olabileceğimizin farkında olmak. Kırılmanın, üzülmenin, ağlamanın cinsiyeti olmadığını; mutluluk, neşe, heyecan kadar var ve normal olduğunu anımsamak. Yola çıkınca o duvarlar tekrar dikilecek karşımıza belki öncekinden de güçlü şekilde ve biz çok isteyeceğiz arkasında kalmayı. Yaraya basmak böyle bir şeydir çünkü. Ama bundan sonrası bir seçim. Eğer kalmayı seçerseniz ebediyen mahkûm olursunuz o duvarların arkasına başka bir siz’den habersiz. Olur da elinize alırsanız bir balyoz duvarınızı, gardınızı yıkar yeni bir siz var edersiniz.

Tek isteğim kimseyi yargılamayın. Duvarın arkasına saklananı da duvarlarını yıkanı da. Sadece anlayın. Çünkü o duvarın arkasında kalmanın yükünü, ağırlığını, zorluğunu, ödenilen bedeli de sadece orada olan bilebilir. Dünyaya karşı o gardı indirmenin getirdiği korkuyu ve çaresizliği de. Kışın ortasında ayakkabısız, kıyafetsiz yürümek gibi işte..

Bu defa link bırakmayacağım :) Siz arayın, sadece isim..

Güler Özince- Nasılsa bulurum yolumu..

Seçim was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Onu anlamak da zordu aslında. Kimse bilmezdi neyi sevip sevmediğini, ne yer ne içerdi, neler yaşadığını ya da ne iş yaptığını. Bir ailesi olup olmadığı bile anlaşılmazdı dışarıdan bakınca. Evsiz gibi değildi ama bir eve de sahip değildi. Sessizlik yemini etti sanırdı herkes ama nadiren birkaç kelime dökülüverirdi dudaklarından kimsenin anlayamadığı. Hangi dili konuştuğu bile belli değildi ki, nereli olduğu da.

Bir kaza geçirdi sananlar vardı, delirmiş, mecnun diyenler vardı.. Hiçbirine cevap vermeyi denemedi bile. Bir sürü teori vardı onunla ilgili ama o kadar ilgisizdi ki bütün bunlara karşı, şaşar kalırlardı bazen tepkisizliğine. Sanki herkesin bu dünyada bir yerlere bağlı olduğu ipler vardı da kopmuştu onun bütün ipleri. Dolaşırdı avare.

Yaşadığı şehir kalabalıktı, gürültülüydü, denizi yoktu. Ona göre değildi sanki. Rahatsız olur gibiydi bazen bütün bu yoksunlukları yüzünden şehrinin. Buradaki herkes hem merakla hem de dışlar gibi bakıyorlardı ona. Güzel giyinirdi oysaki, temiz ve bakımlıydı. Sanki buralardandı, değil gibiydi de. Kimse hor göremezdi, belliydi çünkü vardı bazı standartları, dilenciye ya da evsize davrandıkları gibi davranmazlardı. Birkaç defa gülümsediğini görenler olmuştu. İnsanlara değil tabi kedilere, kuşlara, bulutlara, çocuklara. Dünyada masum kalanlara..

Bir gün ağacın altındaki bankta otururken denk geldik tesadüfen. Öylece etrafı izliyordu. Cesaret edip izin istedim yanına oturmak için. Kibardı da gülümsedi ve bir şey demedi. Oturdum. Eşlik ettim bir süre izlemesine. Rahat hissetmiş olacak ki konuşmaya başladı. Önce benimle konuşuyor sandım ama hayır kendi kendine konuşuyordu. Çok karışık cümleler dökülüyor sandım dilinden ancak bunlar önyargılarımdı. Anlamak için dinleyene anlamsız hiçbir söz yoktu. İlk defa gerçekten onu anlamak için açtım kulaklarımı.

“Tokum.” diyordu. Tokluk mu diye düşündüm. Acaba biri dilenci sanıp para mı vermişti ya da yemek mi ısmarlamayı teklif etti de gururu incindi diye düşündüm. Ya da az önce bir şeyler yedi de bunu mu paylaşmak istedi. Yanına yardım etmek istediğimden oturdum sandı da açıklama mı yaptı dedim kendi kendime. Hâlâ önyargılarım vardı işte. Ne yapışkan bir şeydi bir türlü sıyrılamıyorduk onlardan.

“Tokum.” dedi tekrar. Sustum. Bekledim. Devam etti. “İnsanlar beni deli, evsiz, hasta, garip, kibar, tuhaf, sevilmemiş, çaresiz olarak tanımlıyorlar ama kendimle ilgili söyleyebileceğim tek şey bu.” dedi. Ne kadar güzel bir dili ve üslubu vardı. Ses tonu yumuşak ve konuşması akıcıydı. Belliydi eğitimli olduğu. Bir şey demedim. Sözlerimin onu kapatmasından, uzaklaştırmasından endişe ettiğim için bekledim.

“Ne garip biliyor musun? Hiç kimsenin birbirini gerçekten anlamıyor olması, sadece cevap vermek için dinlemesi, bir sürü sözün hiçbir anlam ifade etmemesi, bu kadar ses varken hiçbirinin kulağa hoş gelmemesi, bilgi bu kadar çokken bilgisizliğin ve cehaletin sokaklarda kol gezmesi, kimsenin ne yapmak istediğini bilmemesi..” sözünü yarıda kesti ve durdu. Nefes aldı. “Böyle konuşmak ve dinlemektense susmayı yeğlerim ebediyen.” dedi.

Cesaretimi topladım “Bunların tokluğunla ne alakası var ki?” diye sordum. İlk defa yüzüme baktı, gülümsedi ve başını önüne eğdi.

“Tokum.” dedi. “Bu dünyanın bana verebileceği çok az şey kaldı. Gerçek mutluluk, gerçek aşk, gerçek merhamet, gerçek bir ses-müzik, gerçek- iyi bir insan ve hatta gerçeğin ta kendisi.. Etraftaki bunca gürültü, ses, bilgi ancak aç olanlar için. Ben bütün bu gürültüye tokum. Beklentilerimden sıyrıldım, başkalarını hiçe sayan bencil arzularımdan, insanların sahte bakış ve yaşamlarından. Işıklı ama boş sokakların bana vaat ettiği hayattan, etraftaki yalan kucaklaşmalardan. Bana beni sevdiğini söyleyen ama sevgisini eyleme dökmeyen herkesten uzaklaştım. İnsanların her şeyi bilinçli olarak yaptıklarını ama yaptıklarının sorumluğunu alacak cesaretleri olmadığını anladığım an vazgeçtim bir şeyler beklemekten. Acıyı fark edip onu dindirmek için uğraşmayan insanların çağı bu, vazgeçtim bu çağdan.” devam etmesini bekledim etmedi. Çok kırılmış belli ki, çok incinmiş. Anladığım buydu.

“Ne oldu?” diye soruverdim birden. Şaşırdı.

“Hiçbir şey.”

“Nasıl yani? Bu kadar şeyi hiçbir şey yaşamadığın için mi söyledin, çok kırıldın sanmıştım.” dedim

“Elbette bir şeyler yaşadım. Kırıldım da ama bütün bunlar bir sitem değildi. Dünyaya, hayata küsmedim hatta herkesten daha çok tutunduğumu düşünüyorum. Çünkü tutunduklarım gerçek. Bir kediyi severseniz ondan iki şey beklenir ya sevmenize izin verir ya da sizi tırmalar. Üçüncü bir seçenek yok. Sevgi basittir. Bir çocuğa gülümserseniz o da size gülümser, basittir. Gökyüzü basittir. Gerçek olan hiçbir şey sizi yormaz ve ona tutunursanız korkmazsınız kaybetmekten. Kırgınlıklarımın hepsi yürüdüğüm yolun bir parçasıydı, kendisi değil. Kendini sevmekten korkan biriydim ben yolumun başında, bencilleşmekten korktuğundan kendinden vazgeçen. Kendisini sevmeyenin kimseyi sevemeyeceğini geç öğrendim. Kendisini sevince de herkesi, her şeyi sevemeyeceğini. Acıya kucak açmayı, hüznümle barışmayı da öğrendim yürürken. Hissettiklerimin, yaptıklarımın sonuçları için taşın altına koydum elimi. Ezildi ama olması gerekirdi, oldu.”

“Doydum işte şimdi. Sahteye olan açlığım, gereksiz telaşlarım, yalancı baharlarım.. Hepsi dindi. Bir ben kaldım bir de tutunduklarım.” Ayağa kalktı ve bana baktı. Söylediklerinin üzerimdeki etkisini görmüş olacak ki kafasını salladı ve uzaklaştı. Bense kaldım öylece uzun bir süre oturarak. Tokluğu bile kendi sığlığımla değerlendirmiştim. Bu seviyeye ulaşmak için acının içinde yanmış olmalıydı ama vazgeçmemişti.

İnsan olmaktan sıyrılmadan insanlardan sıyrılmak.

Tam olarak buydu yaptığı şeyin adı.

Ona söylenen yalan veya kötü hiçbir şeye kendi isteğiyle açmıyordu kulaklarını. İnandıramıyordu hiç kimse onu sahte olana. Bulunduğu yer bambaşkaydı, bu yüzden garip kaçıyordu bizim buralara. Kimsenin hakkını yemeden kendi hakkını kendine teslim etmeyi öğrenmişti. İnsanlar yıkılmaktan korkarlardı, içten içe yıkık olduklarını bildikleri için. O inşa etmişti içindeki yıkıntıları yeniden, korkmuyordu diğerlerinin korktuklarından. Anka kuşu bir efsaneydi, ulaşılmazdı güya ama o bir anka kuşuydu. İnandırmıştı beni var olduklarına..

Ben bir Mabel Matiz fanıyım, bu şarkı ve bir kitaptı bana bunları hissettirip, yazdıran. Size ne hissettirecek bakın derim.

AVARE was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bunu sadece günlük hayatta değil kendi bloglarımda da kullandım; bir şeylerle mücadele etmek, kendi kendini yenmek, kendisine karşı durmak.. Kendimle bu kadar savaşmamı gerektiren şey ne? Daha da garibi neden kendimle savaşıyorum? Alıp veremediğim neydi ki bunca zaman kendimle ve etrafımdaki dünya ve nesnelerle? Ben neden hep bir şeylerin mücadelesini veriyormuşum gibi hissettim? Her ne kadar şu an bu kavramlara bakış açımı değiştirmeye çalışsam da bir yerde bu kavramların da benim hayatımın bir parçası olduğunu biliyorum. Bunun izlerini kendi ellerimde ve tırnaklarımda görebiliyorum.

Sadece artık şunun ayırdına vardım, galiba “Benim mücadelem bitti.”

Bunu pes etmek, geri çekilmek, vazgeçmek anlamında değil de mücadele ettiğimi düşündüğüm şeylere yüklediğim anlamı değiştirmekle başlayan sonrasında mücadele kavramını değiştirmekle sonlanan bir süreç olarak tarif ediyorum aslında. Anda kalmak, akışı fark edebilmek, mücadele etmek yerine beraber yol alabilmeyi öğrenmek, savaşmak yerine hangi konularda uzlaşabiliyoruz bunları öğrenebilmek, vazgeçmiş veya pes etmiş görünmemek için mış gibi yapmaktan kurtulabilmek ve esneyebilmekle sona eren bir süreç.

Çünkü tırnaklarımı geçirmeye çalışmak yani daha basit bir ifadeyle mücadele etmek olduğu yerde kalmak demek. Değişmekten korktuğum için değişmemenin getirdiği rahatlığa sarılmak demek. Savrulmayı göze almamak demek. Yani konfor alanı demek. Şunu kabul edelim o tırnakları çekmek ve kendini boşluğa bırakmak kolay değil. İçine doğduğumuz aile, kültürel kodlar, doğrularımız ve daha birçok şey tepetaklak olabilir. Ama bir an bile içinizden “Ya yanılıyorsam ya gerçekten olmak istediğim gibi biri değilsem, ben kimim ya da gerçekten hak ettiğim yaşam bu mu?” soruları geçtiyse artık o elleri sıkı sıkı sarıldığınız şeylerden çözmemeniz, vazgeçmemeniz mümkün değil. Bu insanı içten içe tüketen bir kurt. Ne kadar engellemeye çalışır, görmezden gelmeyi denerseniz deneyin -ki bunu başarabilirsiniz bir ömür boyunca- yaşlandığınızda koskoca bir keşke kalır içinizde.

Hayatımın bir bölümünün mücadele olduğunu söylemiştim. Bu mücadeleyi size baştan sona anlatmam mümkün değil, mücadele olarak nitelendirme sebeplerimi anlatabilirim ama. Sahip olduğum ne varsa bunlar için çok çalıştım. Bunu ister fiziksel ister ruhsal bir çalışma olarak yorumlayabilirsiniz. Ama asıl önemli olan ya da daha farklı olan şey; istediğim, sahip olduğum şeylerin benim için ifade ettiği anlam ile başkaları için ifade ettiği anlamın aynı olmamasıydı. Hayatı boyunca her şey ilgi duymuş biriyim. Bazen uzayı çok merak ediyorum, bazen kuantum fiziğini, bazen müziği, bazen resmi, bazen şairleri, bazen teknolojiyi, bazen canlıları, bazen ekonomiyi o kadar çok şey sayabilirim ki.. Bunlara merakım aslında hayatımı biraz zorlaştırıyor çünkü merak bilgiyle yükümlü kılıyor insanı. Ve bilmeye ne kadar açsanız bu sonu gelmez bir açlığa dönüşüyor bir yerden sonra. Bu yüzden insanlar beni hiçbir zaman kolayca anlayamadılar. Mücadelemi bilmedikleri için sahip olduklarımın benim için ne değer ifade ettiklerini de bilemediler.

Mesela kitaplar sığınaktı benim için. Kendimi tanımama yardım eden onlardı. Ne zaman kendimi kaybolmuş ve yalnız hissetsem, anlaşılmadığımı düşünsem, birine kızsam- kırılsam koca bir çınarmış da beni güneşten koruyan koskoca bir gölgeye sahipmiş gibi hissettim hep onlarlayken. Bana hissettirdikleri şey aidiyetti; gerçek olmayan ama hayattan parçalar barındıran bir dünyaya. İnsanları anlamayı veya tanımayı öğreten onlardı. Bu yüzden kimse kitaplarımın benim için ne anlam ifade ettiğini bilemez. Neden kitap okuduğumu, kitap okuma oranım arttıkça aslında bir şeylere kırgın olduğumu anlayamazlardı.

Ya da sessizliğin benim için ne anlam ifade ettiğini bilemediler hiçbir zaman. Sessizlik benim için koruma kalkanıydı. Ne zaman kendimi güvende hissetmesem o ortamda sessizleştim ve yanında hiç konuşmadığım insanlar genelde bana güven vermeyen insanlardı. Oradan bakınca bunları anlatması veya yazması çok kolay görünüyor olabilir ama içinde yaşayan biri için bunların hepsi birer mücadeleydi.

Şimdi gel gelelim mücadelenin anlamını değiştirmeye. Bakınca görüyorum ki her insanın hayatında mücadele ettiği ve kazanmak ya da kaybetmek zorunda olduğu savaşlar var ve bu hayatın bir gerçeği. Çünkü bir kavram zihnimizde mevcutsa realitede bir karşılığı olmalı ya da realitede karşılığı olduğu için zihnimizde var. Bunu felsefi tartışmaya çevirebiliriz ama yeri değil. Her neyse böyle bir olguya sahip olduğumuza göre inkâr etmek mümkün değil tabii ki ama belki ona yüklediğimiz anlamı değiştirebiliriz en azından bundan sonraki kısmında hayatımızın. Mücadele etmek yerine vazgeçmeyi seçebiliriz. Bu bazılarına çok güçsüzce veya kaçmak gibi gelebilir ama insanın kendisini korumak için ya da daha önce verdiği mücadeleye saygı duymasından kaynaklı bazen geri çekilmeyi bilmesi gerekir. Çünkü bazı mücadeleler insanın öz saygısını zedeler ve gerçekten kendisini seven bir insanın önceliği her zaman kendisidir bir savaşı kaybedeceğini bilse bile. Düşünsenize hayatımızda hiç kendimiz için bazı şeylerden vazgeçtiğimiz anlar yok mu?

Ya da hayata çözülmesi gereken karmaşık bir problemmiş gibi bakmak yerine fazla akıntıya sahip olan bizi oradan oraya savuran biz suymuş gibi davransak mesela. Ya da türdeşlerimizle paylaştığımız ve iletişim kurmak zorunda olduğumuz bir saha. Bazı tanımlar çok sıcaktır bazıları da buz gibi artık mücadele tanımınızı size bırakıyorum ama eğer varsa benimle de paylaşın çok merak ediyorum.

Gelelim benim mücadele tanımıma. Benim için mücadele beyaz gül. Bütün kadınlar kırmızı gülü sever, ben de öyle. Ama beyaz gül saflığı, masumiyeti, iyi niyeti, etraftaki toz ve toprağa rağmen beyaz kalabilmeyi, beyaz kalabilmek için savaşmayı ama açtıktan sonra savaşı bırakıp mis gibi kokmayı temsil ediyor. Bunun benim için bile böyle bir anlamı olduğunu bilmiyordum açıkçası, bu haftanın keşfi diyelim.

Eğer bir beyaz gülseniz tomurcukken odanın ortasında oturup hüngür hüngür ağladığınızda sadece siz varsınız, tutunduğunuz incecik bir dal var toprağa, bir de yapraklarınız. Ve eğer başınızı güneşe uzatmazsanız sizi kaldırabilecek hiçbir şey yok bu hayatta. Eğer bir beyaz gülseniz bunlarla yüzleşmenin getirdiği ağırlık bedeninizin taşıyacağından tonlarca fazla.. Eğer bir beyaz gülseniz sizi kesmek isteyen, dalınızdan söküp başka bir toprağa ekmek isteyen, yapraklarınızı koparan, dikenlerinizden korkan herkese ve her şeye rağmen yaşamak için, beyaz kalabilmek için ama aynı zamanda da gül olabilmek için verdiğiniz mücadelenin açmakla ödüllendirileceğini bilirsiniz, bilmelisiniz.

Ben beyaz bir gülüm, dikenlerinin kimsenin elini kanatmadığı..

Beyaz bir gülüm, kimsenin rüzgârıyla eğemediği..

Bir gülüm, insanların aşkı, sevgiyi simgelediği..

Gülüm, herkesin böyle olmak için mücadelesini verdiği..

Ben beyaz bir gülüm, iyiliğin ve güzelliğin insanda şekillendiği…

Vazgeçme mevsimi gelmiş bana ve bütün beyaz güllere gelsin.

https://youtu.be/MLxlVfMAWEg?si=VweXNKAD8nS-k2Ab

Beyaz Gül was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Gün geliyor her şey hazır. Tavşan topluyor pılını pırtını gidiyor. Küçücük tavşan işte korkuyor çıktığı yoldan ama biliyor dağ hep orada. Gel zaman git zaman yoruluyor tavşan bazen dağı arıyor, ona geliyor, göremiyor. İyi niyetli ya işi vardır diyor. Dağ soğuk, mesafeli. Bir gün kocaman bir sorunla karşılaşıyor tavşan. Çözemiyor gelip dağa danışıyor. Dağ; dağ gibi arkasında. Güç buluyor tavşan. Dinliyor nasihatini dağın. Arıyor, tarıyor tam buldu sanırken alt-üst oluyor her şey. Dağ aniden çekiliveriyor arkasından. Tavşan çok fena çakılıyor olduğu yere. Kalakalıyor öylece. Küçük tavşan kabul edemiyor tabi bunu, aklıyor dağını içinde kendince. Haklıydı deyiveriyor birden. Ama devam da ediyor kendi yoluna. Yürüdükçe açılıyor aralarındaki mesafe dağ ile. Olsun diyor, tavşan. “Nasılsa orada”.

Dağsız bir hayat düşüncesi garip geliyor tavşana. Kendisi var olduğundan beri dağ onunla. Ama sonra fark ediyor ki yoluna gölge düşüren şey; dağ. Orada doğsa da o bir tavşan, farklı dağdan. Dağ için ise durum çok daha başka. Tavşan ihanet ediyor ona sunduklarına, nankörlük ya da. Yuvaydı onun için, güvenliydi, besliyordu tavşanı. Ne vardı ki ondan ayrılmasını gerektirecek? Göremedi dağ aradaki farkı. Herkesin bir yolu olması gerektiğini kabul etmedi. Dağda olan her şey, her hayat dağa aitti. Tavşan birçok zorlukla karşılaştı bulduğu çayırda, mücadele de etti. Her dağı bekleyişinde hayal kırıklığına uğradı çünkü o dağ gelmedi. Bir bahane bulabilirdi tavşan ama artık o da tükendi. Oturdu tavşan çayırın ortasına, dağa döndü yüzünü. Yoktu dağ orada. Çoktan gitmişti, belki de hiç var olmamıştı. Ama görmüştü emindi, konuşmuştu. Gerçekten vardı dağ ama tavşanı tavşan olduğu için değil kendisine ait olduğunu düşündüğü için sevmişti. Çayıra aitim deyince vazgeçmişti tavşandan. Düşündü tavşan; bu kadar kolay vazgeçilebilir miydi sana ait ama senden farklı olandan?

İçi acıyordu şimdi tavşanın. Farklılık kötü gibi gelmişti ona. Taşıdı bu düşünceyi her yere. Bir sorun yaşadığında kusuru ilk kendinde aradı. Çayırdaydı ama çayıra hiç ait olamadığını düşündü. Sonra gezinirken etrafına baktı. Bir sürü dağ vardı farklılıklara kapı açan. Bir sürü tavşan vardı kendisi gibi yolunda olan. Durdu, anladı. Belki de dağ yanlıştı, belki de yanlış dağda olduğundan farklıydı. Doğru dağda normal bir tavşan olacaktı. İşi daha zordu şimdi. Tek başına yol alacaktı, yanlış da olsa bir dağı vardı kendini bildiğinden beri. O dağı kaybetmenin üzüntüsü vardı içinde yüreğini burkan. Ağladı tavşan çayırın ortasında diğerlerine aldırmadan, çok ağladı. Bir sürü şey yaşadı dağı olmadan ama hep döndü dağ tarafına belki bu defa gelir diye. Yoruldu arkasına bakmaktan.

Sonra bir gün dağ çıkageldi çoook uzaklardan. Nasılsın demedi, iyi misin demedi, mutlu da değildi. Tavşanın mutluluğuna da eşlik etmedi. Bu zamana kadar hiç merak etmemişti zaten ne diye gelmişti ki şimdi? “Yolunu seçtiğin için benden mahrumsun” dedi dağ. Şok oldu tavşan. Sevgisizlikle terbiye edilebileceğini ne diye düşünmüştü dağ. Ne korkunç bir düşünceydi bu. Tavşanın diyecek bir şeyi kalmamıştı artık. İkisi de vazgeçmişti birbirlerinden. Dağ tavşanı kabul edemediği; tavşan da dağın onu olduğu gibi kabul etmeyeceğini, sevgiyi dağ gibi olursa kazanacağını bildiği için. Sevgiyi kazanmaması gerektiğini öğrenmişti tavşan, zaten hak ediyordu. Dağ içinse sevgi bir olmakla kazanılabilirdi ancak. Sustu tavşan. Dağ ise küstü sandı. Bir cümle döküldü dudaklarından: Tavşan dağa küsmüş, dağın haberi yok.

Duydu bunu tavşan, büktü kulaklarını, sessizce ağladı. Hâlâ anlamamıştı dağ. Hem anlayamayışına hem kendi acısına ağladı, tek kelam edemedi kahrından.

Ben Zakkum’dan çok severim, birçok yoruma sahip bakabilirsiniz. Şarkının hikayesine de bir göz atın derim.

https://youtu.be/nucwS4ltKSU?si=PQnMzCxKV9ppAwVX

Veda was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Instagram da reels izlerken önüme bi video düştü. Doğduktan sonra hayatını kaybeden bir yunus balığını annesi günlerce taşıyor ve gittiği yere götürüyordu. Diğer yunusların yaptığı şey ise yavruyu taşımasına yardım etmek, desteklemek..

Değinmek istediğim konu ise yas ve tavır.

Yas.. Elimi kalbinizin derinliklerine uzatacağım biraz ama içinizde yaşayamadığınız ne kadar şeyin yası var? Bir yerden uzaklaşmanın yasını tuttunuz mu? İlk kalp kırıklığınızın yasını? Ya da yollarınızı ayırdığınız dostunuzun? Kestirdiğiniz saçlarınızın? Ailenize olan kırgınlıklarınızın? Sınırlarınızı ihlallerin? Öfkenizin peki? Hak etmediğinizi düşündüğünüz kaç şeyin yasını tuttunuz? Yas tutmak için izin verdiniz mi hiç kendinize? Ettiğiniz güçlü görünme yeminin duvarını deldiniz de tarafsızca bakabildiniz mi içinizdeki yaralara? Hiç yaralanmadım demeyin, mümkün değil. Yaralandıysam yaraladım da demeyin. Yaralamanın getirdiği suçluluğun yasını tuttunuz mu?

İradesi olmayan yunus balığı kaybı için yas tutuyor ve zamana ihtiyaç duyuyor. İçimizde yasını tutmadığımız şeylerin çığlıklarını bi dinlesenize.. Kayıp yokluk demek bizler için, yas ise yokluğu kabullenmek. İnsan egosu için kaybetmek düşünülmesi bile yeterince korkutucu ve belirsiz. Ama olması gereken de aynı zamanda.

Yasını tutmadığımız ya da tutamadığımız her şey kaybolmuyor, bilincimizin derinliklerinde şekillenip davranışa dönüşüyor. Yapamadıklarımızı yapanlara karşı tahammülsüzleşiyoruz, acısını yaşamaya çalışanlara öfkeleniyoruz, sevinenleri kıskanıyoruz, herkes gibi olamadığımız için kendimize sarıyor ve en zalim şekilde kendimizi yargılıyor, yaralıyoruz. Her geçen gün azalıyor- azaltıyor, tükeniyor- tüketiyoruz hem kendimizi hem sevdiklerimizi hem de gördüklerimizi. Geriye bir makine kalıyor bir de içinde çok derinlere gömülmüş ruh kırıntıları. İçinde yaşadığımız beton yığınlarına benziyoruz gitgide. Soğuk, mesafeli, renksiz ve neredeyse ölü.

Ne uğruna? Etrafımıza ördüğümüz dışı rengarenk içi siyah duvarlar, üzülmekten kaçmak, kabul edersek zayıf görünmekten korkmak, egoyu zedelememek, gerçeğimizle yüzleşmemek uğruna. İnsan olmayı reddetmek uğruna. İnsan Olmayı Reddetmek..

Daha açık söylemek gerekirse bir yunus kadar cesur olamadığımızdan. Bir balığın yas tutmasını, yas tutmanın ne demek olduğunu asla anlayamayacağımızdan. Doğadaki hiçbir şeyin acısını paylaşamayacak kadar bencil ve umarsız oluşumuzdan. Yaralamanın yara almaktan daha kolay ve faydacı olduğunu sandığımızdan. Bu kadar kötülüğün bizde oluşturduğu karanlığı göremeyecek kadar kör oluşumuzdan. İçimizin sesinden dünyadaki her sesten daha çok korktuğumuzdan. İçinde yaşadığımız cehennemin hiç bilmediğimiz bir cennetten daha konforlu olduğunu sanmamızdan. Hayatın sadece siyah ve beyazdan ibaret olduğunu sandığımızdan. Sandığımızdan, zannımızdan. Akıl sahibi olmanın birçok şeyi bilmeyi sağladığı yanılgımızdan .. Ne acı ki bilmek ile hissetmek aynı şeyler değil. Bir yunusun davranışlarından ders almayı kaç insanın egosu kabul eder ki? Bilemeyen ama hissedebilen canlılar var iyi ki.. Hem o yunus hem de ailesi yası bizden daha iyi tanıyorlar ne yazık ki ve iyi ki..

Şimdi gelelim yine bizim yapamadığımız ama doğanın yapabildiği bir şeye. Yası kabullenemiyoruz biz. Kabullenemediğimiz için tepkilerimiz daha agresif oluyor. Birisi sevgilisinden ayrılınca “Topla kendini, seni hak etmiyordu, sana kız/erkek mi yok.” diyoruz. Birisi evcil hayvanını kaybedince “Heba etme kendini, başka bi tane alırız, sahipleniriz.” diyoruz. İş yerinde mobbinge uğrayan arkadaşımıza “Ya tamam idare et sen de, az kaldı” diyoruz. Niye hep halı altına süpürüyoruz? Neden insanlar dertleştiklerinde teselli etme ihtiyacı duyuyoruz, teselli denirse. Etrafımızdaki insanların sadece dinle’nmeye ihtiyacı olamaz mı ya da anlaşıldığını hissetmeye? Birçok çözümü vardır bir problemin ve her insan bu çözümü düşünebilir ama mesele sorunu çözebilmek midir her zaman? İnsanlar gerçekleri duymak istiyor olamaz mı? “Evet, şu an bir şeyi kaybettin bu çok zor olmalı, kendini nasıl hissediyorsun? cümlesi lügatimizde bulunan kelimelerin yan yana dizilmesi değil mi ve çok da basit.

Hiçbirimiz birinin yasını taşımasına yardım etmiyoruz. O yasa nasıl bakabileceğini sağını- solunu, o yasın ne olduğunu göstermiyoruz, gösteremiyoruz. Çünkü biz de bilmiyoruz. Sessizce destek olmak ne demek anlayamıyoruz ve bir şey söylemek zorunda hissediyoruz ve yas tutanı yaralamaktan başka bir şey de yapmıyoruz. Hızla geçmesi gereken bir şeymiş gibi davranıyoruz ve sabırsızlanıyoruz. Karşımızdakinin acısına edebileceğimiz en büyük hakareti ediyoruz. Sanki tavsiyeye, nasihate muhtaç bir çocukmuş gibi davranıyoruz. Gardını indirdiğini düşündüğümüz insanlar üzerinden egomuzu tatmin ediyoruz yani.

Olayları deneyimleme biçimimiz o kadar farklı ki doğadaki diğer canlılardan hiçbir şeyin ifade ettikleri üzerine düşünmüyoruz. Ta ki o yunus ile aynı şeyi deneyimleyene kadar. Ancak bu durumda hassaslaşıyor ve biraz daha genişletiyoruz yüreklerimizi, o zaman dokunuyor bazı sesler içimizdeki tellere. O zaman anlıyoruz yasın birine yas’lanmak demek olduğunu bazılarımız.

Aaa bu arada sizlere eşlik etmesi için linki buraya ekliyorum, umarım eşliğinde okumak hoşunuza gider:))

https://youtu.be/C-wu2VcYNCA?si=mU8WEVYL6joRmt7U

Yas’lansana was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Nehir bu ya set kurmaya gelmiyor biz kurdukça o yükseliyor. Daha bize ulaşamadan etrafındakiler sular altında kalıp boğuluyor. Gittikçe derinleşip daha korkunç bir hal alıyor. Daha karanlık ve zararlı aynı zamanda. Niyetim coğrafya dersi vermek değil elbette. Dere kenarlarına ev yapmayın demeyeceğim yani..

Önüne ne kadar engel koyarsanız koyun, ne kadar tahmin yaparsanız yapın, tutmuyor. Er ya da geç dilediği gibi akmanın bir yolunu buluyor. Ama o yolu bulana kadar derinleşiyor ya işte ilk biz boğuluyoruz, kayboluyoruz. O karanlığa ilk biz düşüyoruz. Her şeyin kontrol edilebilir olduğu yanılgısı bizi bir kez daha yenik düşürüyor bu nehre karşı. Akışına bırakamamanın stresi ellerini doluyor boynumuza. Gelecek planlarımızın hepsi ayağımızda bir pranga. Böylece boyluyoruz nehrimizin dibini. Son nefesimizin sebebi oluyoruz.

Devam ettirebilirim hayatın önünde durmanın karanlık yanlarına vurguyu ama bu defa yapmayacağım. Hem de bir hocamın tavsiyesi sebebiyle. Başımdan geçen bir şeyi anlatırken “Yazsana bunu” dedi. Garip geldi önce itiraf etmeliyim. İyi şeyler yazılabilir miydi? Yazmak sorunlarla baş etmek demek değil mi? Üzerine düşününce onun söylediği sıradan bir şey benim bir konuyla ilgili bütün düşüncelerimin temeline dinamit yerleştirmişti ve patlamaya hazırdı. Saniyeler sonra da beklenen oldu ve zihnimin duvarları yerle bir..

“Kelimelerin düşünceler ve duygular üzerindeki etkisi..”

Sizlerle görüşmediğim süreçte “Flipped” adında bir film izledim. Bir kayıp üzerinden şekilleniyor ve ilerliyordu. İzlerken klasik balık burcu olarak ağlayarak tepki verdim. Belki siz de ağlarsınız izlerken bir kayıp yaşadıysanız. Bir nesnenin yokluğu bir şey öğretebilir mi? Cevabını bulabilirsiniz. Her neyse.. Birinin hayatımızda olmayışına yokluk, ayrılık diyoruz. Bir çocuğun doğmasına müjde diyoruz, denizi izlemeye huzur diyoruz. Olaylara yüklediğimiz duyguları kelimelerle ifade ediyoruz ama o kelimenin üzerimizdeki etkisi üzerine ne kadar düşünüyoruz. Acı dediğimiz şeyin bizi huzursuz eden yanını kabul etmekle birlikte büyüten yanını neden göremiyoruz ya da mutluluğun bizi iyi hissettiren bir duygu olduğunu bilirken bir noktada kayıpla kesiştiğini yolunun. Her duygunun birbiriyle bu kadar bağlantılı olduğunu fark etmenin karanlıkta kalmayı gerektirdiğini de.. Gelin ışıkları beraber açalım.

Kendi cevaplarımı bulmaya çalışırken “neden?” diye sormadığımı fark etmekle başlayalım. Kabullenmiştim. Kaybın da hüznün de bu nehrin bir parçası olduğunu. Dipte karşılaştığım bu deneyimlerin suyun yüzeyinde olması gerektiğini de. İnsan bir süre karanlıkta kalınca gözleri alışıyor ve görmeye başlıyor. Görmeye, elindekilerin kıymetini bilmeye, fark etmeye.. Yaşadığım kaybın ne kıymeti olabilir ki?

Ne gördüm o karanlıkta, sessizlikte biliyor musunuz? Yoklukla terbiye. Nefesimi tutmaktan vazgeçip boğulmak istedim bunu düşünmektense. Denedim, olmadı. Gittikçe parlamaya başladı. Birinin yokluğuyla terbiye olmak. Evladını kaybeden anneye söylemeyi denesenize bunu. “Hayat seni evladının yokluğuyla eğitiyor. Öğrenmen gerekenler var.” İronik. Ama evet acıya bakışımı değiştiren koskoca bir ironi.

Bazı insanlar varlıklarıyla çok şey öğrettikleri gibi yokluklarıyla da çok şey öğretirler. Hem de birden fazla kişiye. Belki garip gelebilir ama bu düşünce beni mutlu etti. Bir baktım ki her yerimi aydınlatmış bu fikir, yüreğimi ferahlatmış. Hem yokluk dediğin nedir ki? Biri gerçekten yok olabilir mi? Sesini duyduğum, dokunduğum, konuştuğum.. Hayır mümkün değildi. Ne yaşadıysak kaydedilmişti zihnime, ne konuştuysak kayıtlıydı hepsi arşivde. Tanıyordum ya sorabilirdim ona dara düşünce. Bir sürü şey yaşamıştık birlikte, daha sesi kulağımda. Hatırlayacaktım bir dahaki sefere olanın aynısı olduğunda ve eksik hissedecektim biraz ama gülümseyecektim de bir yandan içimde yaşamasının heyecanıyla. Yalnız hissedecektim tabi ki ortak hobilerimize yeniden başladığımda, gözlerim dolacaktı da ama dolduracaktı içimdeki boşluğu aniden tüm varlığıyla, sıcacık bakışıyla. Sadece onu tanımak bile yetecekti bazen, bilecektim çünkü bir daha onun gibisini tanıyamayacağımı ve eşsizliğiyle vücut bulacaktı yüreğimde. Yokluğuyla bile öğretiyordu işte, bununla teselli bulacaktım. Nehirde kaç kere kesişir ki yolumuz böyle biriyle? Bunca şeyden sonra sadece fiziksel olarak yanımda olmadığı için yok olduğunu bana düşündüren şey neydi bu kadar zaman?

Zifiri karanlıkta yolumu gösteren, var olmanın ve olacak olmanın ta kendisiydi işte. Çözülmüştü boğazımdaki eller, gelecek düşmüştü yakamdan.

Çıkıyordum yavaş yavaş suyun yüzeyine, çıktım da. Ne kadar kütük varsa nehrin önüne koyduğum kaldırdım hepsini teker teker. Tekrar akmaya başladı hayat, karşı koymadım bu defa. O aktıkça yeniden belirdi su altında kalan şehirler. Yeniden tabana değdi ayaklarım, doğrulabildim. Yeniden sığlaştı suyum, dibini görebildim. Tertemizdi artık, karanlıktan eser kalmamıştı.

Kendi yolunu buldukça kollara ayrıldı. Kayıp bir koldu ve ayrılıkla kesişiyordu yolu. Hüzünle de mutlaka ama o kolda benimdi bu kolda. Çok geniş bir kolu vardı hayatımın mutluluk adında. Menderesler çizerek akıyordu gün batımında. Bir sürü küçük kolu vardı sahip olduğu. Böyle akıp gidince boğmuyorlardı kimseyi hırçınlıklarıyla..

Ben vardım olan bitene bakan en başında sırılsıklam kıyafetlerimle. Bir de baktım ki hayat akıyordu parmaklarımda içinde barındırdıklarıyla..

Alt’üst was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Daha enteresan olan şey ise şu: İnsanoğlu bir şeyi var kabul ettikten sonra onun var olma durumu o kadar sıradanlaşıyor ki ölüm bize bu yüzden bu kadar acı geliyor. Doğada ölümün bu kadar acı geldiği, kabullenmesi bu kadar zor olan başka bir varlık veya canlı var mı bilmem. Ağaçlar mesela; sonbaharda yapraklarını döküyorlar, çırılçıplak halde bir kış geçiriyorlar. Yani aslında yokluk fikrine çok alışkınlar. Daha sonra yeşeriyorlar ve yaşı gelen, hastalanan ya da böcek istilasına uğrayan herhangi bir ağacın öleceğini fark ediyor, anlıyor ve bunu kabul ediyorlar. Dışarıdan öyle görünüyor.

Bir şeyin varlığını kabul ettikten sonra onu hep var olacak zannetmek düşüncesi yok olma düşüncesini aslında otomatik olarak ortadan kaldırıyor.

Bizler nesneleri zaman ve mekân ile algılıyoruz. Dolayısıyla zihnimiz duyu organlarıyla algıladığı şeye bir süreklilik yüklüyor zaman sebebiyle. Buna da süreklilik yanılsaması deniyor. Bu yüzden var olduğunu bildiğimiz, algılayabildiğimiz şeyler hep var olmaya devam edecekmiş gibi düşünüyoruz. Çok sıradan şeylerden bahsediyorum; bir ağacın bir parkta var olması gibi, her sabah sevdiğimiz bir insanın yanımızda uyanması gibi. Bu basit şeyler o kadar sıradan ki yok olma ihtimali tamamen ortadan kalkmış gibi görünüyor. Bu yüzden ölüm kapıya dayandığında önce inkâr ediyoruz ve şaşırıyoruz sonra da canımız acıyor. Bunun sebebi zihnimizin bize sunduğu süreklilik algısının zedelenmesi. Ne kadar garip değil mi? Bizler dışındaki hiçbir canlı ölümle bu kadar karşı karşıya değil. Çünkü onlar için ölüm sürekliliğin bir parçası değil de içinde bulundukları döngünün bir parçası aslında. Bir ağaç yapraklarını dökerken ölümün provasını yapmakta ya da acaba bir sonraki kışı görebilir miyim kaygısı taşımamakta. Ona bahşedilmiş olan, fıtratına uygun olan şeyi yaşamakta ve gerçekleştirmekte. Sonuç olarak ise bir ağaç kuruduğunda ormandaki diğer ağaçlar ondan geriye kalanları sessizce devralıyor. Dolayısıyla yasları yok sadece dönüşüm var, değişim var.

Şimdi insanı bir ağaçla kıyaslamak çok doğru gelmeyebilir kulağa. Şunu söyleyebiliriz; insan bilince sahip bir varlık. Eğer ağacın bir bilinci olsaydı belki ölüm onun için de acı bir tecrübe olabilirdi. Ve doğru bir yaklaşım. Bizler bilincimiz sayesinde bir gelecek inşa ediyoruz, bilincimiz sayesinde nesneleri ve doğayı algılayabiliyoruz, kendimizi tanıma şansı elde ediyor ve bu dünyada kendimize bir yer belirliyoruz. Yine bilincimiz sayesinde süreklilik algısını ediniyoruz aslında.

Tabii yine benim kafamda deli sorular. Bu zamana kadar bizlere hep bilincin iyi bir şey olduğu öğretildi. Ancak bilinçli olmak demek bir yerde ait olduğumuz döngüden de kopmak demek değil mi? Doğadaki her şey ölümü bir değişim, dönüşüm olarak kabul edebiliyor ve bu çok olgun bir düşünce. Bilincin bunu yapamıyor olması bana çok garip geliyor. Sadece bilinçli olduğumuz için sonsuz olduğumuz yanılgısına kapılıyoruz. Kısır bir döngü içindeymişçesine bizi yanıltan yine bizi bilincimiz. Bir ağaç gibi hayatın akışı içinde kalmak, rüzgâr ne taraftan eserse yaprakları biraz o tarafa eğmek, diğerleriyle görünen veya görünmeyen bağlar kurmak, paylaşmak. Bunlar doğanın süregelen döngüleri iken insan için neden bu kadar zor? Bağ kurabilmenin, döngünün parçası olabilmenin, akışta kalabilmenin, ölümü kabul edebilmenin daha olgun bir düşünce olduğundan bahsetmiştim. Bilincin bizi daha olgun bir noktaya ulaştırması gerektiği yerde bizi ağaçlardan daha ilkel hale getirmesi bir problem değil mi? Çünkü bizler bilincimiz sayesinde edindiklerimiz sebebiyle bağ kurmuyoruz, paylaşmıyoruz. Yine aynı bilinç sebebiyle ölümü hayatımızın dışına itiyoruz, birbirimizle iletişim kurmuyoruz, anlamıyoruz. Ağaçların bir bilinci yok ama birbirlerini anlıyorlar, destekliyorlar. İşte bütün bunlar kocaman bir tezatlıklar dünyasında yaşıyormuşum gibi hissettiriyor bana bazen. Bilincin bir yük olduğunu mu düşünmeli yoksa bir ödül mü işte bugün bunu sorguluyorum.

Bir ağaç için var olmak demek içinde bulunduğu ormanın bir parçası olmak, o ormana katkıda bulunmak demek. Yani aslında bilinci olmayan hiçbir şey bir benlik iddia etmeyecek. Bunu dünya üzerinde yapabilen tek varlık insan. Bizler varlık sahasında ağaçla aynı iken benlik iddia etme noktasında diğer bütün varlıklardan ayrılıyoruz. Benlik sahibi olmak veya benlik oluşturmaya çalışmak demek; Öteki kavramını ortaya çıkarmak demek, ötekilerden ayrışmak demek. Bizler bilinci bütün ve bir olmak niyetiyle değil de kendi benliğimizi inşa etmek ve diğer benlikleri fethetmek için kullanıyoruz.

Biraz da dini boyutuna değinmekte fayda görüyorum bu konunun. İnsan yeryüzüne halife olarak gönderildi ve halife demek devlet başkanı, birinin yerine geçen demek. Aslında tanım bir hükmetme bildiriyor. Şimdi sorumuz şu: İnsan yeryüzüne halife olarak gönderilirken diğer insanları yönetmek gayesiyle mi gönderildi yoksa onu yöneteceği bilinen bilincini yönetmek, ona hükmetmek gayesiyle mi gönderildi? Ben bu sorunun ikinci kısmındayım yani insanın halifeliğinin yine kendi üzerinde olması gerektiği kanısındayım. Çünkü bizler dini metinlerden yola çıkarak iki tür insandan söz edebiliyoruz. Bunlardan ilki Eşref-i mahlukat, ikincisi Esfele’s safilin. Yaratılmışların en şereflisi veya en aşağılık varlık. Dediğim gibi varlık sahasında diğer bütün canlılarla aynı durumdayız, varız. Ama bu varlığın niteliği sadece insan için söz konusu çünkü bir hamam böceğinin iyi veya kötü olması gibi bir durumdan söz edemeyiz, ya da bir ağacın ahlaklı veya ahlaksız olmasından. İnsan için durum farklı çünkü bizler bilinçli varlıklarız ve varlığımızın niteliğini seçmek, belirlemekle de yine bilincimiz sebebiyle sorumluyuz.

Kendi bilincine hükmedebilen, gelecek kaygısı yaşadığı için paylaşmaktan korkan, aynı dili konuşmasına rağmen anlamayan ve kendi doğrularında ısrar eden, hatasında direten, başkalarına üstün gelmeyi -yönetmeyi hedefleyen bilincini yöneten insan eşrefi mahlukat oluyor.

Tam tersi hazlarının kölesi olan, kendi bilincinin bilincinde olmayan, dünyadaki yerini fark edemeyen ve buna bir anlam yüklemeyen, kendi türüyle ve diğer varlık türleriyle bağ kurmayan ve bunu denemeyen bir bilinç de insanı esfele’s safilin olmaya sürüklüyor.

Size söylemiştim bütün bunları bir ağacın karşısında otururken düşündüm, onlardan öğrenecek çok şeyim var.

Bununla “Dönence” çok güzel gidiyor, tavsiyedir :)

https://youtu.be/yw_azIKC9UY?si=0i5fkSIC-mYsmcB5

Bilincin Niteliği was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.