<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Zeynep Şevval Şahin on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Zeynep Şevval Şahin on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@zeynepsevvalsahin08?source=rss-a3f5ca2d16ea------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*dmbNkD5D-u45r44go_cf0g.png</url>
            <title>Stories by Zeynep Şevval Şahin on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@zeynepsevvalsahin08?source=rss-a3f5ca2d16ea------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 11:43:26 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@zeynepsevvalsahin08/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Mikroişlemciler: Temel Yapılar ve Teknolojiler]]></title>
            <link>https://medium.com/@zeynepsevvalsahin08/mikroi%C5%9Flemciler-temel-yap%C4%B1lar-ve-teknolojiler-c0579ced5851?source=rss-a3f5ca2d16ea------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c0579ced5851</guid>
            <category><![CDATA[gpu]]></category>
            <category><![CDATA[cpu]]></category>
            <category><![CDATA[mpu]]></category>
            <category><![CDATA[cloud-services]]></category>
            <category><![CDATA[system-on-chip]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Zeynep Şevval Şahin]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 31 Oct 2024 14:06:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-10-31T14:06:36.711Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<ul><li>Mikroişlemciler, modern bilgisayar sistemlerinin bel kemiğini oluşturan karmaşık yapılar olarak karşımıza çıkar. Bilgisayarlarımızda ve mobil cihazlarımızda yer alan bu işlemci birimleri, verileri işleyerek hayatımızı kolaylaştıran çeşitli görevleri yerine getirir. Bu yazıda, mikroişlemcilerin temel bileşenleri, işleyiş prensipleri ve günümüzdeki teknolojik gelişmeler hakkında bilgi vereceğim.</li><li>Hepimizin CPU olarak bildiği şey, aslında en temelinde PU adını verdiğimiz birimlerden, yani “Process Unit”lerden oluşmaktadır. Bu temel birim, adından da belli olduğu gibi bir işlemi yerine getiren ünite-birim olarak tanımlanır. PU’lar, programlarımızın donanım kısmında çalıştırılmasını sağlayan fetch-decode-execute-write back/read komutlarını yerine getirmemize yardımcı olur.</li><li>PU’ların genel amacı, neye ve ne amaçla programlandılarsa ona göre çalışmaktır. Ancak verimlilik açısından, bu ünitelerin birçoğunun bir araya gelip aynı anda farklı işleri yapabiliyor olmaları gerekir. Bu nedenle birden fazla PU’nun bir araya gelip birçok işi gerçekleştirme ihtiyacı, günümüzde sıkça duyduğumuz CPU (Central Processing Unit) fikrini doğurmuştur. CPU, genel olarak PU’ların merkezi bir çipte birleştirilmesi ve sıkıştırılmasıdır. Bilgisayarlarımızın temel birimlerinden biri olan transistörler küçüldükçe, CPU’ların içine daha fazla birim entegre edebilmek mümkün hale gelmiştir. Her birim, bilgisayara katılan yeni bir yetenek anlamına gelmektedir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/735/1*1eu0kL4ivHfMsCu9bhJr2g.jpeg" /></figure><h4>MPU olarak adlandırılan şey nedir?</h4><ul><li>Zamanla, CPU’ların içine ekstra sistem özelliklerinin eklenmesiyle MPU’lar (Microprocessor Unit) oluşmuştur. Ancak, bir CPU’nun içine ne kadar fazla ek özellik sıkıştırılırsa, manevra yeteneği de o kadar azalır. <strong>CPU’yu MPU’dan ayıran en belirgin özellik, yüksek performans kapasitesi ve işlem hızıdır.</strong> Bu nedenle bilgisayar teknolojisi CPU kullanımına daha uygunken, <strong>MPU’lar mobil cihazlar için daha elverişli</strong> hale gelmiştir. Ayrıca, MPU’lar batarya tüketimini de ön planda tutarak mobil cihazlar için daha fazla uygunluk sağlamaktadır.</li></ul><h4>System on Chip: Sıkıştırılabilir Teknoloji</h4><ul><li>System on Chip (SoC) teknolojisi, mevcut sistemlerin temelini oluşturan önemli bir yeniliktir. Bu sistem, CPU ile birlikte tüm sistem bileşenlerinin tek bir çip içinde toplanmasını amaçlar. SoC, APU (Accelerated Processing Unit), MPU ve MCU (Microcontroller Unit) gibi farklı işlemci türlerini kapsar. SoC’ler, daha az yer kaplarken aynı zamanda daha yüksek performans sunarak, mobil cihazlardan gömülü sistemlere kadar geniş bir uygulama yelpazesine olanak tanır. Yani, tek bir çip içinde işlemci, bellek ve diğer bileşenlerin entegrasyonu sayesinde, sistem maliyetlerini düşürür ve enerji verimliliğini artırır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/705/1*yyRppqESnaOCCj5yNjI4wQ.jpeg" /></figure><h4>APU’nun Gelişmesi:</h4><ul><li>MPU’lar, daha çok mobil kullanım için tasarlandığı için, bilgisayarlarda da kullanıma uygun bir SoC teknolojisi üretme ihtiyacı doğmuştur. Böylece APU’lar (Accelerated Processing Unit) ortaya çıkmıştır. APU, CPU ile ek sistemleri bir araya getirerek hem batarya hem de performans açısından optimize edilmiş bir çözüm sunar.</li></ul><h4>GPU: Grafik İşlem Birimi Nedir?</h4><ul><li>GPU (Graphics Processing Unit), yüksek düzeyde matematiksel işlemleri gerçekleştirmek için tasarlanmış birimdir. <strong>En önemli özelliklerinden biri, paralel işlem yapabilme yeteneğidir. </strong>Bu yetenekleri sayesinde GPU, CPU’nun üzerindeki önemli iş yükünü hafifletir. Ancak, GPU’nun kapsamlı bir yapı oluşturamadığı için CPU’nun yapabildiği her işi gerçekleştiremeyebilir. GPU, ekran kartı teknolojisi olarak bilinse de, özellikle yapay zeka alanında da oldukça fazla tercih edilmektedir. Piyasada <strong>NVIDIA</strong> gibi büyük üreticilerin yanı sıra, <strong>Google TPU</strong> (Tensor Processing Unit) ve <strong>Apple NPU</strong> (Neural Processing Unit) gibi özel çözümler de bulunmaktadır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/734/1*WPA3R3Pfrm64BDO-fJbn6w.jpeg" /></figure><h4>Multicore Yapı: Çok İşlemcili Yapı Anlamına Mı Gelir?</h4><ul><li>“Core” kelimesi, Türkçede “çekirdek” anlamına gelir. CPU’ların en temel birimlerinin alınıp bu çekirdeklerin içine yerleştirilmesiyle oluşur. Bu temel birimler ise fetch - decode - execute - write back/read komutlarıdır. Bunların alınıp bir çekirdeğe konması, <strong>birden fazla çekirdeğin de biraraya gelmesiyle multicore yapı oluşur.</strong> <strong>Yani, multicore birden fazla işlemcinin bir araya gelmesi anlamına gelmez; her bir CPU için çok fazla tel ve yol kullanımı gerektirdiği için pratikte bu yapı zorlaşır.</strong> Çok işlemcili yapılar, genellikle sunucularda kullanılır. Sunucular, paralel çalışma ve load balancing (yük dengeleme) özellikleri sayesinde çok işlemcili sistemlerden yararlanabilir. Load balancing, sunucudaki yükün arttığı durumlarda trafiği düzenleyerek sistemin verimliliğini artırır.</li></ul><h4>Yerelsellik Problemi: Verimlilik ve Cache’ler</h4><ul><li>CPU’nun çalışma sürecinde, belirli komutları sıkça kullanma ihtiyacı doğabilir. Bu durumda, aynı komutu sürekli olarak RAM’den almak zaman kaybına ve ek iş yüküne neden olur. <strong>Yerelsellik problemi, bu durumu ele alarak sık kullanılan komutların daha yakın tutulmasını hedefler.</strong> Bu amaçla, cache’ler (önbellekler) devreye girer. Cache’ler, hafıza kapasitesi olarak diğer birimlere göre oldukça küçüktür (genellikle birkaç megabayt) ancak hız açısından yüksek performans sunarlar. CPU’ya yakın bir konumda bulunurlar ve görevleri, <strong>aldıkları verileri CPU’nun hızına yetiştirerek işlemci performansını artırmaktır.</strong></li><li>Her çekirdeğe iki adet özel cache verilir. RAM’de bulunan görevler bu cache ve çekirdekler arasında dağıtılır, böylece yerelsellik problemi ortadan kaldırılır. Her çekirdeğin yanındaki özel ön bellekler L1 ve L2 cache olarak adlandırılır. Dış tarafta, CPU’nun yanında bulunan bir başka ön bellek ise L3 cache olarak adlandırılır.</li><li><strong>L1 ve L2 Cacheler:</strong> Bu bellekler, çekirdeklerle birlikte çalışır ve kalıcı bir tutucu hafıza değildir. Her çekirdeğin yanında iki adet bulunur ve verileri CPU hızına yetiştirirler.</li><li><strong>L3 Cache:</strong> L3 ön bellek ise CPU’nun yanında yer alır ve diğer ön belleklere göre daha büyük bir kapasiteye sahiptir. Bu ön bellek, çekirdeklerin ortak kullanımı için tasarlanmıştır, ancak paylaşımlı olması, conquer problemini de beraberinde getirebilir. <strong>Conquer problemi, iki farklı komutun aynı anda aynı kaynağa ulaşma isteğinden kaynaklanır.</strong></li></ul><h4>Soyutlaştırma, Birim Havuzları ve Bulut Teknolojisi</h4><ul><li>Sanallaştırma ve soyutlama kavramları, bulut teknolojisi alanında önemli bir rol oynamaktadır. Örneğin, her biri 8 çekirdekli 4 CPU’nun olduğu bir sistemde, sanallaştırma sayesinde bu CPU’lar dışarıya 32 tek çekirdek gibi görünebilir. Bu şekilde, çekirdekleri, RAM’i ve diğer bileşenleri sanallaştırarak her birine kendine ait bir havuz oluşturmak mümkündür. Bu havuzlardan, kullanıcının ihtiyacına göre kaynak tahsis edilmesi, <strong>bulut sistem teknolojisine adım atmayı sağlar.</strong> Dışarıdan bakıldığında kullanıcıya tek bir makine gibi görünse de, sistemin arkasında sanallaştırılmış havuzlar bulunur. Bu yöntem, kaynakların uzaktan ihtiyaçlara göre tahsis edilmesine olanak tanır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/735/1*SZpcMonsomh9OrsLyyKHew.jpeg" /></figure><p>Mikroişlemciler ve ilgili teknolojiler, günümüzde bilgisayar sistemlerinin temelini oluşturmakta ve her geçen gün daha da gelişmektedir. Bu yapılar, verimlilik ve performans açısından kritik öneme sahip olmaya devam edecektir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c0579ced5851" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>