<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by ZeynepKacar on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by ZeynepKacar on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@zeynepsudekacar4?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*AYdbXcC_cGwm1PIZaL430g@2x.jpeg</url>
            <title>Stories by ZeynepKacar on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@zeynepsudekacar4?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 11:09:50 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@zeynepsudekacar4/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Union Protokol : Konsensus Doğrulama]]></title>
            <link>https://medium.com/@zeynepsudekacar4/union-protokol-konsensus-do%C4%9Frulama-71744c031745?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/71744c031745</guid>
            <category><![CDATA[interoperability]]></category>
            <category><![CDATA[union-build]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 08 Feb 2025 16:29:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-08T16:29:34.501Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Union Protokol : Konsensus Doğrulama</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*g-Z5ZVKpP_VGM7sMO3DMSA.png" /></figure><p><strong>İnteroperability</strong>, zincirlerin birlikte çalışabilmesi ve birbirinin durumundan haberdar olabilmesi… İşte tüm mesele bu. Bugün sizinle birlikte Union Protokolünün bize bu noktada sunduğu çözümleri inceleyeceğiz. Elimden geldiğince basit anlatmaya çalışacağıma şimdiden söz veriyorum, hadi başlayalım o zaman:</p><p>Öncelikle interoperability neymiş ona bir bakalım. Interoperability kelime anlamı olarak birlikte çalışlabilirliği ifade eder, bir örnek üzerinden gidecek olursak;</p><p>Ethereum gibi monolitik çalışan blokzincirlerde tüm işlemler ve uygulamalar tek katman üzerinde gerçekleşir ancak katman sayısı arttıkça bu katmanların blozkincirde beraber ve eş zamanlı olarak çalışması gerekmektedir, interoperability kavramı da tam olarak bu noktada karşımıza çıkıyor aslında.</p><p>Peki neden zincirlerin birlikte çalışmasına ihtiyaç duyarız ?</p><p>Aslında sebep basit: Web3 ekosistemş büyüdükçe farklı zincirler ortaya çıkıyor ve her biri kendi özelliklerine, güvenlik anlayışına ve ölçeklenebilirlik çözümlerine sahip oluyor. Kullanıcılar, likidite ve uygulamalar farklı L1 ve L2 ağları arasında giderek daha fazla parçalanıyor. Bu parçalanma, zincirler arası birlikte çalışabilirliği (interoperability) zorlaştırarak kullanıcı deneyimini olumsuz etkiliyor. Kullanıcılar farklı zincirlerde varlık yönetmek, köprüler kullanarak varlıklarını transfer etmek ve çeşitli protokollerle etkileşime girmek zorunda kalıyor. Bu da hem güvenlik riskleri doğuruyor hem de süreçleri karmaşık hale getiriyor.</p><p>Şu anda zincirler arası iletişim ve birlikte çalışabilirliği sağlamak için <strong>birkaç farklı çözüm yöntemi</strong> kullanılıyor. Ancak her birinin avantajları olduğu kadar, <strong>güvenlik ve ölçeklenebilirlik açısından bazı sınırlamaları da bulunuyor</strong>.</p><p>Bu noktada <strong>Union Protokolü’nün sunduğu çözümleri</strong> ve özellikle <strong>konsensus doğrulama yaklaşımının nasıl fark yarattığını</strong> detaylıca ele alacağız. Union, zincirler arası işlemlerin doğruluğunu <strong>merkezi otoriteler veya aracı yapılar olmaksızın</strong>, doğrudan zincirin kendi doğrulayıcılarının sağladığı güvenceyle kanıtlayarak, mevcut çözümlerin ötesinde bir <strong>güvenlik ve ölçeklenebilirlik</strong> sunuyor.</p><p>Geleneksel köprüleme mekanizmaları, genellikle merkezi aktörlere veya çoklu imza (multi-sig) yapılar gibi sınırlı sayıda doğrulayıcıya dayanırken, Union’un <strong>konsensus doğrulama modeli</strong>, işlemleri tamamen zincir içi doğrulayıcılar aracılığıyla güvence altına alır. Bu sayede, zincirler arası iletişimde <strong>trust-minimized ve daha güvenli bir model</strong> oluşturulmuş olur.</p><p>Yazının daha bütün olması amacıyla birazcık geriden başlayalım ve Union Protokole kadar gelelim:</p><h4>1. Köprüler (Bridges)</h4><p>Blokzincirler kendi içlerinde takılırken, farklı zincirler arasında varlık göndermek için <strong>köprüler (bridges)</strong> devreye girer. Bir zincirdeki varlık, köprü akıllı kontratında <strong>kilitlenir (lock)</strong> ve diğer zincirde <strong>eşdeğer bir temsili token basılır (mint)</strong>. Örneğin, <strong>Ethereum’a Bitcoin göndermek isterseniz</strong>, BTC’niz Bitcoin ağında güvenli bir kasaya kilitlenir ve karşılığında aldığınız <strong>wBTC (Wrapped BTC)</strong> token ile Ethereum’da işlem yapabilirsiniz. Bu, bir nevi <strong>Bitcoin’in Ethereum formuna bürünerek DeFi evreninde takılması</strong> gibidir. Köprüler blok zincirlerde yaygın bir kullanım olsa da beraberinde bazı güvenlik sorunlarını da getirir:</p><ul><li><strong>Bazı trusted (tamamen güven gerektiren) köprüler hack saldırılarına açıktırlar</strong>: Büyük ölçekli köprü saldırıları (Ronin, Wormhole, Multichain vb.), yüz milyonlarca dolarlık kayıplara yol açtı.</li><li><strong>Merkezi doğrulayıcılara bağımlıdırlar</strong>: Çoğu köprü çözümü, merkezi ya da yarı merkezi doğrulayıcı setleri kullanarak işlemleri onaylar.</li><li><strong>İşlem süreleri uzun ve maliyetlidir</strong>: Likiditeyi iki taraflı kilitleme modeli, yüksek işlem maliyetlerine ve uzun bekleme sürelerine neden olabilir.</li></ul><h3>2. IBC (Inter-Blockchain Communication)</h3><p>Burda IBC’yi açıklamadan önce öğrenmemiz gereken bir şey var, akışı çok da bozup kafanızı karıştırmadan bazı özel ağaçlardan size bahsetmek istiyorum. Yanlış duymadınız, Blok zincirlerde de bazen ağaçlara ihtiyaç duyarız. Hadi bu kriptografik ağaçlara bir göz atalım:</p><h3>Merkle Ağaçları</h3><p>Blockchain teknolojileri, güvenli ve doğrulanabilir veri yapıları oluşturmak için kriptografik yöntemleri kullanır. Bazı Blokzincirler doğrulama ve kanıtlama mekanizmaları için <strong>Merkle Ağaçları</strong> (Merkle Trees) adı verilen özel bir ağaç veri yapısını kullanır. Merkle Ağaçları, verilerin belirli alt kümelerini tekrar tekrar hashleyerek her bir düğümün altında bulunan düğümlerin bir hash’ini içermesi prensibine dayanır. Bu yapı, verinin tamamını paylaşmadan yalnızca bir hash ile belirli bir verinin zincir içinde bulunduğunu veya bulunmadığını kanıtlamaya olanak tanır.</p><p>Üzgünüm ama bu tanımı yapmak zorundaydım. Bir tık daha basitleştiricek olursak:</p><p>Merkle Ağaçları, büyük bir veri yığınını küçük bir parmak izi (hash) ile temsil etmemizi sağlar diyebiliriz. Adım adım gidersek;</p><ol><li>Önce her bir veri parçasını hash’liyoruz. Unutmayın ki Hashler, verilerin kendine has bir özeti gibidir.</li><li>Sonra, bu hash’leri çiftler halinde alıp birleştirerek yeni hash’ler oluşturuyoruz. Bunu yukarı doğru devam ettiriyoruz.</li><li>En tepede tek bir hash kalıyor. Buna da <strong>Merkle Kökü</strong> adını veriyoruz.</li></ol><p>Bu sistem sayesinde, büyük bir veri yığını içindeki <strong>tek bir verinin var olup olmadığını kanıtlamak için sadece birkaç hash görmek yeterli oluyor ve</strong> blokzincirde <strong>hızlı ve güvenli doğrulamalar</strong> yapabiliyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tfeMCfZzqOmNZ3lcSyR5Xg.png" /></figure><h4>Merkle Ağacı Kullanımı: Hafif İstemciler ve Doğrulama Süreçleri</h4><p>Blockchainlerde Merkle Ağaçları, özellikle <strong>hafif istemciler</strong> (light clients) için büyük avantajlar sunar. Hafif istemciler, tam düğümler gibi blockchain’in tamamını depolamak yerine yalnızca belirli verileri doğrulamak için minimum bilgiye ihtiyaç duyarlar. Bu durumda, Merkle ağacının kök hash’i (<strong>Merkle Root</strong>) zincir üzerinde saklanan tek gereklilik olarak öne çıkar.</p><p>Bir değerin dahil olduğunu kanıtlamak için tüm veriyi sunmak yerine yalnızca <strong>ilgili hash değerlerini</strong> sağlamak yeterlidir. Örneğin, aşağıdaki durumda <strong>C verisini kanıtlamak</strong> için şu bilgilerin sunulması yeterlidir:</p><ul><li><strong>D’nin hash değeri (H(D))</strong></li><li><strong>H(A-B) değeri</strong> (C ve D’nin de içinde bulunduğu alt ağaç)</li><li><strong>H(E-H) değeri</strong> (kalan tüm veri alt kümelerinin hash’i)</li></ul><p>Bu mekanizma, Blokzincirin güncel durumunun hızlı ve verimli bir şekilde doğrulanmasını sağlar. Böylece, <strong>hafif istemciler</strong> minimum veri ile ağın durumunu doğrulayabilir ve güvenli işlemler gerçekleştirebilir.</p><h4>Toparlayıp rotamızı IBC’ye doğru çevirelim</h4><p>Blokzincirlerde her bir blok, şu üç temel bileşeni içeren bir blok başlığı (block header) içerir:</p><ol><li><strong>Önceki bloğun hash değeri:</strong> Blokların ardışık bağlanmasını ve geçmişin değiştirilemezliğini sağlar.</li><li><strong>Merkle kök değeri:</strong> Blok içindeki tüm işlemleri içeren Merkle ağacının kök hash’idir.</li><li><strong>Doğrulayıcı (validator) imzaları:</strong> Blok zincirinin <strong>Proof of Stake (PoS)</strong> modeliyle çalıştığını varsayarsak, doğrulayıcılar bloğun geçerliliğini kriptografik imzalarıyla onaylar.</li></ol><p>Bir zincirin durumunu başka bir zincirin yürütme ortamında (execution environment) kanıtlamak, blok başlıklarını <strong>zincirler arasında iletmek ve doğrulayıcı imzalarını doğrulamak</strong> yoluyla mümkün hale gelir.</p><h3>IBC ve Zincirler Arası Doğrulama (Inter-Blockchain Communication — IBC)</h3><p><strong>IBC (Inter-Blockchain Communication)</strong>, zincirler arası iletişimi mümkün kılan bir protokoldür. IBC özellikli zincirler, zincirler arası durum kanıtlarını doğrulamak için <strong>blok başlıklarını IBC paketleri (IBC Packets) aracılığıyla diğer ağlara</strong> iletir.</p><p>Bir <strong>IBC light client</strong> (hafif istemci), diğer zincirden gelen blok başlıklarını doğrular ve validator imzalarını inceler. Bu doğrulama işlemi şu avantajları sağlar:</p><ul><li><strong>Zincirler arası güvenli veri transferi</strong></li><li><strong>Zincirler arası akıllı sözleşme yürütme</strong></li><li><strong>Ölçeklenebilir çapraz zincir uygulamaları</strong></li></ul><p>Bu yöntem, blockchain’ler arasında yüksek derecede <strong>birlik</strong> sağlayarak <strong>çapraz zincir bileşenleri için güçlü bir güvenlik ve doğrulama mekanizması</strong> sunar.</p><blockquote><strong>IBC (Inter-Blockchain Communication), Cosmos ekosisteminde zincirler arası güvenli veri aktarımını sağlayan bir protokoldür</strong>. <strong>IBC, zincirler arası mesajlaşmayı ve durum doğrulamasını trust-minimized bir şekilde gerçekleştirmeye çalışır</strong>.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ldeC2nNaIImAYY7F6JbroA.png" /></figure><p><strong>IBC’nin Avantajları</strong>:</p><ul><li><strong>Doğrudan zincirler arası iletişim imkanı sunar.</strong></li><li><strong>Köprülere kıyasla daha güvenlidir</strong>, çünkü wrapped token’lara ihtiyaç duymaz.</li><li><strong>Bağımsız blokzincirler arasında merkeziyetsiz veri ve varlık transferini mümkün kılar.</strong></li></ul><p>Ancak <strong>IBC’nin bazı sınırlamaları da vardır</strong>:</p><ul><li><strong>Sadece IBC uyumlu zincirler arasında çalışabilir</strong> (Ethereum ve Bitcoin gibi büyük zincirlerle doğrudan çalışmaz).</li><li><strong>Her yeni zincir için ek entegrasyon gerektirir</strong> ve validator imzalarını doğrulamak için yüksek işlem gücü gerektirebilir.</li><li>Ethereum gibi ağlarda depolama alanı sınırlıdır ve pahalıdır. Örneğin, 32-byte veri depolamak yaklaşık 20,000 gas (~$3) tutar.</li></ul><h3>Artık Kahramanımızı yazıya dahil edebilirim : Union Protokol</h3><p><strong>Union</strong>, tüm bu bahsettiğimiz köprüleme sorunlarına bir çözüm getirerek, merkezi otoritelere veya güvensiz akıllı kontratlara bağlı kalmadan zincirler arası varlık geçişini güvence altına alıyor. Union’un yaklaşımı, <strong>doğrulanabilir uzlaşım mekanizmaları ve zincirler arası güveni minimize eden yenilikçi teknikler</strong> ile mevcut köprü sistemlerine karşı güvenli ve merkeziyetsiz bir alternatif sunuyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/proxy/1*ypWCUTcKIBm_i5c7hPfjTA.png" /></figure><p>Spektrumun sonlarına doğru Union Protokole rastlıyoruz ve bugünki yazımızın asıl konusunu da tam olarak bu aslında;</p><h3>Union ve Konsensus Doğrulama</h3><p>Konsensüs doğrulama, zincirler arası köprülemenin temel bir güvenlik modeli olarak dikkat çekiyor. Yani az önce bahsettiğimiz köprülerin güvenli ve merkeziyetsiz hali diyebiliriz.<br>Bu model, herhangi bir durumda arabulucuya güvenmeden, zincirler arası işlemlerin doğruluğunu kanıtlamamıza olanak tanıyor. İşlemleri biraz daha açmak gerekirse, adım adım gidersek;</p><ol><li><strong>Karşı zincirde bir mesaj oluşturulmuş ve sıraya alınmış.</strong> <br>Bu mesaj, genellikle belirli bir blok içinde belirir ve sistemde bir tür “durum” olarak kaydedilir.</li><li><strong>Alıcı zincir bu mesajı henüz işlemedi.</strong> <br>Mesajın alıcı zincire ulaşmadığı kanıtlanır. Burada kritik nokta, herhangi bir merkezi otoriteye veya aradaki arabulucu bir yapıya güvenilmiyor olmasıdır.</li><li><strong>Mesajı al ve işle.</strong> <br>Sistemin önceden belirlenmiş kurallarına uygun olarak mesaj çözülür ve zincirler arası aktarım tamamlanır.</li></ol><p>Union’un konsensüs doğrulama teknolojisi, özellikle bu adımlardan İlk Adımı (“Karşı zincirde bir mesaj var mı?”) kanıtlama konusunda benzersizdir. Bu, zincirler arası işlemleri daha güvenli ve merkeziyetsiz bir hale getirir.</p><h3>Farklı Köprüleme Çözümleri ve Sorunları</h3><p>Union’un sunduğu bu yenilikçi yaklaşımı daha iyi anlamak için, diğer köprüleme çözümlerini de inceleyelim. Bu çözümleri, <strong>güvenlik</strong> ve <strong>merkeziyetsizlik</strong> gibi kritik parametreler üzerinden bir ölçek üzerinde konumlandırabiliriz.<br>Merkeziyetsizlik arttıkça güvenmemiz gereken kişi sayısı oldukça azalır, işlemlerimizi gönül rahatlığıyla gerçekleştirebiliriz ancak farklı yaklaşımlar beraberinde farklı ölçekleri de getiriyor.</p><h4><strong>Proof of Authority (Yetki Kanıtı)</strong></h4><p>LayerZero ve CCTP gibi protokoller, zincirler arası işlemleri bir dizi özel anahtar üzerinden yürütür. Adından da anlaşıldığı gibi PoA gibi uzlaşma modellerinde kullanıcıların bir otoriteye (yani direk olarak protokolün kendisine) güvenmesi gerekir. Yani diyelim ki sizin tğm birikiminiz bir kasada bulunuyor ancak kasanın anahtarı tek bir kişide bulunuyor ve tüm otorite de onda gibi düşünebiliriz.<br>Yetki oldukça az kişide olduğu için işlemleriniz büyük ihtimalle hızlı bir şekilde doğrulanacaktır ancak büyük ölçüde merkezi ve güvenlik sorunları barındıran bir yaklaşımdır.</p><h4>Multi-Party Computation (MPC — Çok Taraflı Hesaplama)</h4><p>MPC, zincirler arası köprüleme gibi süreçlerde güvenliği artırmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yaklaşımın temel mantığı, <strong>güveni tek bir otoriteye bağlamak yerine, bu sorumluluğu birden fazla katılımcı arasında paylaşmaktır.</strong></p><p>Daha teknik bir ifadeyle, MPC özel bir anahtarı birden fazla parçaya böler ve bu parçalar farklı katılımcılar arasında dağıtılır. Her katılımcı, bu anahtarın yalnızca kendi payına sahiptir. Böylece, hiçbir birey veya kuruluş tam kontrolü elinde bulundurmaz. İşlemlerin gerçekleşebilmesi için bu katılımcıların birlikte çalışması gerekir. Bu da, <strong>anahtarın tek bir noktadan çalınması riskini ortadan kaldırır.</strong></p><p><strong>Avantajları:</strong></p><ul><li>Merkezi bir otoriteye olan bağımlılığı azaltır.</li><li>Özel anahtarlar tek bir noktada tutulmadığı için hack saldırılarına karşı daha dayanıklıdır.</li><li>Güvenlik riskini birden fazla katılımcıya dağıtarak, olası tehditleri sınırlandırır.</li></ul><p><strong>Dezavantajları:</strong></p><ul><li><strong>Ölçeklenebilirlik sorunları:</strong> Katılımcı sayısı arttıkça işlemlerin koordinasyonu zorlaşır ve işlem hızında düşüş yaşanabilir.</li><li><strong>Kısmi merkeziyet:</strong> Genelde 10–20 katılımcı ile sınırlı olduğu için, tam anlamıyla merkeziyetsiz bir yapı sunmaz.</li></ul><h3>Union’un Konsensüs Doğrulama Teknolojisi</h3><p>Union, yukarıda bahsedilen sorunları çözen ve daha verimli bir sistem sunan konsensüs doğrulama teknolojisini hayata geçirmiştir. Bu teknolojinin öne çıkan özellikleri şunlardır:</p><p><strong>Zincire Güven:</strong> Doğrulama işlemleri herhangi bir merkezi otoriteye bağlı değil, zincirin kendisi tarafından gerçekleştirilir.</p><p><strong>Dürüst Doğrulamalar:</strong> Sistem, ağdaki doğrulamaların sadece <strong>1/3’ü dürüst olduğu sürece</strong> güvenli bir şekilde çalışabilir.</p><p><strong>Yüksek Ölçeklenebilirlik:</strong> Union’un CometBLS teknolojisi, yüzlerce hatta binlerce doğrulamayı destekler. Bu da daha fazla katılımcı ile daha güvenli bir sistem yaratır.</p><h4>ComeBLS mi, o da ne?</h4><p>CometBLS, Tendermint tabanlı bir uzlaşım mekanizmasıdır, ancak onu farklı kılan en önemli özellik zero-knowledge proof (ZKP) üretimi için optimize edilmiş olmasıdır.</p><p>Tendermint, blok zincirlerinde hızlı ve kesin (finalized) işlemleri sağlamak için kullanılan bir uzlaşma protokolüdür. Ancak, özellikle Ethereum gibi blok alanı kısıtlı zincirlere köprüleme yapmak istediğinizde büyük bir problem ortaya çıkar:</p><ul><li>Çok fazla hesaplama gerektirir.</li><li>ZKP oluşturmak pahalıdır, yavaş çalışır ve validator sayısı arttıkça ölçeklenmesi zorlaşır.</li></ul><p>CometBLS, Tendermint’in bu eksikliklerini gidermek için geliştirilmiş bir versiyonu olup, özellikle ZKP üretimi ve doğrulaması için tasarlanmıştır. Bu sayede, daha ucuz, daha hızlı ve daha ölçeklenebilir bir doğrulama süreci sağlar.</p><h3><strong>CometBLS’in Temel Bileşenleri</strong></h3><h4><strong>BLS (Boneh–Lynn–Shacham) İmzaları</strong></h4><ul><li>Geleneksel olarak, blockchain uazlaşma mekanizmaları <strong>ECDSA veya Ed25519</strong> gibi imza şemalarını kullanır. Ancak bunlar ZKP üretmek için uygun değildir.</li><li><strong>BLS imzaları ise daha verimli bir doğrulama süreci sunar.</strong></li></ul><blockquote>İmzalama Algoritmalarını daha yakından tanımak isteyenler için<br><a href="https://goteleport.com/blog/comparing-ssh-keys/">https://goteleport.com/blog/comparing-ssh-keys/</a></blockquote><p>Peki, BLS neden avantajlı?</p><ul><li>İmzalar birleştirilebilir (aggregate signatures).</li><li>Bütün doğrulayıcıların imzasını tek bir imzaya indirgeyebiliriz. Yani daha küçük işlem boyutu ile çalışabiliriz</li><li>Onlarca, hatta yüzlerce imza yerine tek bir birleşik (aggregate) imza doğrulamak yeterlidir.</li><li>Her imza yerine yalnızca tek bir toplu imza ve toplu (aggregate) public key gönderilir.</li><li>On-chain hesaplama maliyetleri azalır ve ZKP ile doğrulama daha verimli olur.</li><li>BLS imzaları, zk-SNARK ve zk-STARK gibi sistemlerle de daha iyi çalışır.</li></ul><h4><strong>2. MiMC Hashleme</strong></h4><ul><li>Blockchain sistemlerinde SHA-256 gibi hash algoritmaları yaygın olarak kullanılır.</li><li>Ancak SHA-256’nın en büyük sorunu ZKP üretmek için fazla maliyetli olmasıdır.</li><li>CometBLS, SHA-256 yerine MiMC hash algoritmasını kullanır.</li></ul><p>MiMC’nin avantajları:</p><ul><li>ZKP devrelerinde çok daha az hesaplama gerektirir.</li><li>Daha hızlı ve daha ucuz kanıt üretimi sağlar.</li></ul><h4>3. Epoch Bazlı Doğrulayıcı Rotasyonu</h4><ul><li>CometBLS’in bir diğer önemli yeniliği, <strong>epoch bazlı validator rotasyon</strong> sistemidir.</li><li><strong>Tendermint gibi geleneksel sistemlerde, light client’lar sürekli olarak güncellenmek zorundadır.</strong></li><li>Bu ise <strong>gereksiz maliyetler doğurur ve ağ üzerindeki işlem ücretlerini artırır.</strong></li></ul><p>Epoch staking ile:</p><ul><li><strong>Light client güncellemeleri minimuma indirilir.</strong></li><li><strong>Gereksiz ZKP üretimi ve işlem masrafı ortadan kalkar.</strong></li><li><strong>Relayer’lar için ekonomik olarak daha verimli hale gelir.</strong></li><li><strong>Kullanıcılar için işlem ücretleri düşer.</strong></li></ul><p>Bu sistem, <strong>Polkadot’un staking modeli ile Cosmos’un governance ve güvenlik modelini birleştiren bir yaklaşıma sahiptir.</strong></p><h3>Gelecekteki Geliştirmeler: Verkle Ağaçları</h3><ul><li>CometBLS, gelecekte <strong>Merkle Ağaçları yerine Verkle Ağaçlarını</strong> kullanmayı hedefliyor.</li><li><strong>Verkle Ağaçları, depolama kanıtları (storage proofs) için daha verimli bir yapı sunar.</strong></li><li>Ancak şu an için Verkle Ağaçları <strong>geliştirme aşamasında olduğu için tam anlamıyla kullanılmıyor.</strong></li></ul><blockquote><em>Sonuç olarak CometBLS, blockchain köprülerini daha hızlı, daha ucuz ve daha güvenli hale getiren bir mutabakat mekanizmasıdır. Özellikle Ethereum gibi zincirler için Tendermint’in getirdiği verimsizlikleri ortadan kaldırır ve ZKP doğrulama süreçlerini optimize eder.</em></blockquote><h3>Durum Doğrulama (State Verification): Geleceğin Teknolojisi</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/proxy/1*D8HR_3ZoscysqxJIQeHnJg.png" /></figure><p>Mevcut <strong>konsensus doğrulama</strong> yöntemleri, bir zincirde gerçekleşen işlemlerin diğer zincire güvenli bir şekilde aktarılmasını sağlamak için, zincirin kendi doğrulayıcı setine dayanır. Bu model, güvenilirliği artırırken aynı zamanda bazı ölçeklenebilirlik ve hız sınırlamalarıyla karşılaşabilir. Çünkü <strong>her doğrulayıcı, işlemleri bağımsız olarak doğrulamak zorundadır ve bu süreç belirli bir işlem yükü yaratır.</strong></p><p>Ancak <strong>durum doğrulama (state verification)</strong>, zincirler arası veri aktarımında çok daha verimli ve doğrudan bir çözüm sunar. Bu yaklaşım, <strong>doğrudan zincirin mevcut durumunu (state) kanıtlarla doğrulamayı</strong> hedefler. Özellikle <strong>ZK teknolojisinin (Zero-Knowledge Proofs) gelişmesiyle birlikte, bir zincirdeki durum değişikliğinin</strong> (örneğin, bir kullanıcının bakiyesinin güncellenmesi) <strong>diğer zincir tarafından güvenilir şekilde doğrulanması mümkün hale gelir.</strong></p><p>Böylece:</p><ul><li><strong>Zincirler arası güvenlik daha üst seviyeye çıkar:</strong> Çünkü işlemler veya mesajlar doğrudan “kanıtlanabilir” hale gelir ve herhangi bir merkezi aracıya ya da doğrulayıcıya bağımlılık azalır.</li><li><strong>Ölçeklenebilirlik artar:</strong> Geleneksel köprüler veya konsensus tabanlı doğrulama yöntemleri, zincirler arasında veri aktarırken belirli bir işlem yükü oluşturur. Ancak <strong>state verification ile, sadece küçük ve kriptografik olarak kanıtlanmış veriler gönderileceği için işlem hacmi çok daha verimli olur.</strong></li><li><strong>Daha hızlı ve düşük maliyetli işlemler mümkün olur:</strong> Zincirler arası iletişimde “bekleme süresi” kısalırken, on-chain doğrulama yükü de azalır.</li></ul><h3>Sonuç Olarak</h3><p>Blokzincir ekosisteminde zincirler arası güvenli iletişim için farklı çözümler geliştirilse de, <strong>konsensus doğrulama ve durum doğrulama (state verification) teknolojileri</strong> geleceğin temel taşları olacak gibi görünüyor. Union’un konsensus doğrulama modeli, mevcut köprüleme sistemlerine kıyasla daha güvenli ve merkeziyetsiz bir çözüm sunarken, <strong>ZK tabanlı state verification</strong> ile birlikte bu sistem daha da ölçeklenebilir ve verimli hale gelecek. Web3 ekosisteminde güvenliği ve birlikte çalışabilirliği maksimize etmek için, bu teknolojilerin önemi giderek artacak. Union’ın gelecekteki planları oldukça heyecanlı gibi görünüyor. Son olarak ZkGm diyelim ve yazıyı noktalayalım.</p><p>Okuduğunuz için teşekkür ederim!</p><p>0________0</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=71744c031745" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Mina Protocol: a light path for the scalable blockchains]]></title>
            <link>https://medium.com/ytublockchain/mina-protocol-a-light-path-for-the-scalable-blockchains-ac714f85670f?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ac714f85670f</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 02 Oct 2024 16:30:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-10-03T12:20:28.224Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Mina Protocol: A Light Path For Scalable Blockchains</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GM7Z5YGcm9hs-Rp9NyUMVw.jpeg" /></figure><p>Hello everyone! Today we are going to discuss Mina’s approach for scalable and secure blockchains and dive into the decentralized world full of <em>snarkers</em> and <em>Zk-Snarks</em>, but before we get there we need to overcome some problems. So let’s begin.</p><p><strong>Scalability Challenge:</strong></p><p>As blockchain technology grows, many networks struggle to stay fast and efficient because more transaction means more validation progress which means more time and congestion on the network, think of it like rush hour traffic on a busy highway — no one enjoys being stuck. This is called scalability problem on blockchains. Mina solves that problem by making its blockchain incredibly ‘<em>light</em>’ no matter how many transaction there is. Your side on the traffic is always comfy no matter how many car there is. Yes we can ride easily on the highway now but it is still not enough.</p><p><strong>Blockchain Trilemma:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/905/0*JlA5E31EKiPGvUEg" /></figure><p>The <strong><em>blockchain trilemma</em></strong><em> </em>is the challenge of achieving <strong>scalability</strong>, <strong>security</strong>, and <strong>decentralization</strong> all at once. It’s hard to get all three without compromising on one. Most blockchains can only focus on two at the expense of the third but Mina, by using <strong>zk-SNARKs</strong>, aims to keep the network decentralized and secure while also being scalable, so now our journey can be much more enjoyable. But how?</p><p><strong>Intro to Zk-Snarks:</strong></p><p>Zk-Snarks (<em>Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Arguments of Knowledge)</em> are a cryptographic method that allows someone to prove they know certain information without revealing the information itself, so like I don’t have to share my private data for an approval, instead I can just prove that I am the owner of the data which gives a security upgrade for blockchain users. Another concept that we need to focus on that mouthfull opening is the world of <strong>‘succint’.</strong> Unlike traditional methods that might require tons of data to verify, zk-SNARKs condense everything into a tiny, easily verifiable proof which makes Mina blockchain really <strong>lightweight</strong> staying around 22KB in size, even as the network grows but there is even more!</p><p>Here is the most striking point: <strong>SNARK workers and Block Producers</strong></p><p>The names are really cool, let’s go for the technology:</p><p>But before ,we should explore Mina’s Architecture first. When a transaction is sent on Mina, it is first stored in the local mempool. After that, a block producer picks the transaction belong other transactions and creates a block. But in that block, the block producer must include proofs of those transactions and a recursive proof that the new state of the blockchain is valid. If block producers were to create all of the transactions proofs by themselves, it would be really expensive and slow. This is where SNARK workers comes into play, let’s dive into the SNARK workers.</p><p><strong>SNARK workers: </strong>They are specialized participants of the network, their mission is to generate zk-SNARK proofs for block producers to prove that a transaction is valid without revealing the information itself. These proofs are also generated off-chain, and only the results are stored on-chain, preventing the entire transaction history from being recorded on the blockchain. This approach ensures that Mina’s size remains constant regardless of network activity. <strong>Additionally, Mina leverages recursive zk-SNARKs, which means that each proof can include the proof of previous transactions, allowing the blockchain to remain compact and efficient as it grows. With recursion, multiple proofs are compressed into a single proof, further optimizing the storage and verification processes.</strong> By this method, the network becomes extremely lightweight.</p><p>So now we have block producers that needs Snark proofs before getting on to the next block and we have SNARK workers who generate the proofs but the question here is how do they communicate with each other. Let’s begin with a basic example to understand the logic;</p><p>You are a chef and you are working at a restaurant, one day a guy comes in to supervise the quality of the food you cook, consider chef as a SNARK worker since he handles with ingredients and all the cooking and block producer as the supervisor. Supervisor doesn’t need to re-cook the food or go through the entire process of making the dish, he just wants to be sure if everything was clean in the process and the tasting is good. So everything is minimized and the process is clear.</p><p><strong>It all comes together at one place: Snarketplace</strong></p><p>Now, let’s enhance this example. The chefs represent SNARK workers, and instead of one chef, there is a group of them competing to cook the best dishes in the shortest time. As a supervisor, you get to choose which chef’s dish you want to inspect, considering factors like quality, speed, and cost. Each chef wants to offer the quickest and most affordable option while maintaining high standards. Once you’ve picked a chef, you inspect their dish, they generate a proof, and you can move on to the next one. This mirrors the dynamic of the Snarketplace, where block producers (supervisors) acquire proofs from SNARK workers (chefs) and select the best one based on price, quality, and speed.</p><p>I have a little diagram too if you can ignore my drawing skills:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DVQhnfk03cBq5bL7U8agQg.jpeg" /></figure><p>In this diagram, we can see how Mina’s transaction process works. Everything starts with the <strong>block producers</strong> creating new blocks and selecting the transactions that need to be verified. Instead of handling the heavy work of generating zk-SNARK proofs themselves, block producers pass this task to <strong>Snark Workers</strong>, who do this computation off-chain.</p><p>Snark Workers take on the hard part of creating these proofs and then submit them to the <strong>Snarketplace</strong>. Here, block producers can find and buy the proofs they need to complete their blocks. This setup helps block producers and Snark Workers work together smoothly, making sure only the correct and verified proofs are added to the blockchain.</p><p>This shows that the most resource-intensive work — like generating zk-SNARK proofs — happens off-chain, keeping the main blockchain light and efficient. The proofs created by Snark Workers are then included in the block, ensuring that the blockchain stays small and scalable, no matter how many transactions there are. After a block is finalized with these proofs, the process starts again for the next block.</p><p>There is also a key question about the network that we need to discuss, we know this proofs are the key for the network sustainability: How do the SNARK workers protect their proof from getting stolen?</p><p>When a SNARK worker spots new work that needs to be done (like creating a zk-SNARK proof), they generate the proof and attach a special, unforgeable digital signature, called a “signature of knowledge.” This signature includes important details like the fee they’ll earn for doing the work and the wallet address where that fee will be sent.</p><p>The cool thing is, this signature is baked right into the SNARK proof itself. So, if someone tries to mess with it — like changing the wallet address to steal the worker’s reward — it would break the proof and make it invalid. In short, nobody can steal your work because altering the proof destroys it.</p><p>The only way to get paid is to complete the SNARK work yourself. Once you’ve done that, you can post it on the Snarketplace at a lower fee if you want to compete with other workers. This system ensures only the person who actually does the work gets the reward.</p><p><em>“All this process of distributed generation of zk-SNARKs is essential for ensuring that Mina remains scalable and efficient, as it offloads the computational work of generating proofs from block producers to a separate infrastructure of SNARK workers. This system keeps Mina lightweight, allowing users to verify the state of the blockchain with minimal resources, while maintaining a constant blockchain size and reducing on-chain congestion.”</em></p><p>As we look ahead, the future of scalable blockchains lies in innovative solutions like those offered by Mina. By utilizing zk-SNARKs and decentralizing the verification process through the Snarketplace, Mina addresses the blockchain trilemma head-on. The logic keep the network lightweight, secure, and decentralized without sacrificing scalability opens up exciting possibilities for the broader adoption of blockchain technology. In a world where data privacy and efficiency are becoming increasingly important, Mina provides a sustainable path forward, enabling anyone to participate in the network while keeping resource demands minimal.</p><p>So let’s continue to learn and build together to the future of decentralized, secure and scalable blockchains, thank you all for reading!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ac714f85670f" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/ytublockchain/mina-protocol-a-light-path-for-the-scalable-blockchains-ac714f85670f">Mina Protocol: a light path for the scalable blockchains</a> was originally published in <a href="https://medium.com/ytublockchain">YTU Blockchain</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bitcoin strikes back : a new hope]]></title>
            <link>https://medium.com/ytublockchain/bitcoin-strikes-back-a-new-hope-d08fbbc3d8a9?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d08fbbc3d8a9</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 25 Aug 2024 16:44:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-08-25T16:44:24.900Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Bitcoin strikes back : a new hope</h3><p>Bugünkü konumuz kriptoda ‘never say never’ dedirtecek nitelikte, YTÜ Blockchain olarak içerik serimizin devamında Bitcoin konsepti üzerinden devam ediyoruz, konumuz: <strong>Ordinals ,Runes ve BRC-20</strong></p><p>Kripto denildiğinde akla gelen belki de ilk kavram olan Bitcoin son zamanların en inovatif gelişmelerden biri olarak dijital dünyaya bambaşka bir bakış açısı getirdi, bugün milyonlarca insan ve işletme onu dijital bir ödeme aracı ya da stratejik bir yatırım kaynağı olarak kullanıyor hatta bazılarımız onu kripto dünyasının altını olarak nitelendirebilir peki tüm bunların yanında teknoloji ve gelişim denildiğinde de akla gelen ilk şeylerden biri Bitcoin mi?</p><p><em>-Pek sanmıyorum</em></p><p>Bitcoin web3 dünyasında <strong>merkeziyetsizlik, kullanım kolaylığı, güvenlik</strong> gibi kavramlar üzerine kurulmuştur yani tüm bu unsurlar onu sadık bir değer yükleme varlığı olarak kullanılmasına imkan verirken onun üzerinde yapılan gelişmeleri ve kullanım alanlarının önünü de bir o kadar kapatmıştır diyebiliriz ancak dijital dünya, günümüzde basit bir para gönderim işleminden çok daha fazla karmaşık veri işlemlerini gerektiriyor.</p><p>Burada hepimizin yardımına <a href="https://coin98.net/who-is-casey-rodarmor">Casey Rodarmor</a> koşuyor ve bize Ordinals ve Rune’ları sunuyor.</p><p><strong>Ordinals:</strong></p><p>Bu protokol Bitcoin’i en küçük parçalarına <em>(yani satoshi kısaca sat/ 1 sat=0.00000007 BTC)</em> ayırıp her bir parçaya bir işlev kazandırmayı amaçlar. Bu protokol sayesinde fotoğrafları, videoları ve daha fazla türden veriyi her bir satoshiye atayabiliriz</p><p>Kısaca ; Ordinals Protokolü satoshileri benzersiz varlıklara dönüştüren inscription’lardır diyebiliriz. Casey Rodarmor inscription’ların elmaslara benzediğini her birinin her bir elmasın renk, boyut, berraklık ve kesim gibi benzersiz özelliklere sahip olduğunu anlatıyor.</p><p>Tüm bunlar bize bir şey hatırlatıyor gibi : <strong>NFT</strong></p><p>Ordinals ve NFT&#39;ler arasındaki temel fark, Ordinals; tüm meta verilerinin herhangi bir harici sunucuda, IPFS&#39;de vb. depolanmadan doğrudan Bitcoin blok zincirine yazılmasıdır.</p><p>Neymiş bu Ordinals derseniz en popüler olanlarına bir bakalım:</p><ol><li><strong>NodeMonkes</strong></li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*floaGi1XD3Wg3RUNKgO0Ug.png" /></figure><p><strong>2.Bitcoin Puppets</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/225/1*Xvj9RfwVABsi4QFhc5MjuQ.jpeg" /></figure><p><strong>3.Quantum Cats</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*Sbk3fjgTFMpvJzviutXe9Q.jpeg" /></figure><p><em>Gelmişken Bitcoin NFT marketine bir bakın derim👇🏻</em></p><p><a href="https://magiceden.io/">Magic Eden - NFT Marketplace</a></p><p>Bitcoin NFT’lerinin yanı sıra Bitcoin ağında ortaya çıkan ERC-20 konseptli BRC-20 tokenlarının ortaya çıkışını gördük, bu tokenlar Bitcoin’in merkeziyetsiz ve güvenli yapısı üzerinde inşa edilmiştir, ve Ordinals protokolü baz alınmıştır. Bu tokenlar birçok varlığı temsil edebilir; stablecoins, utility token gibi..</p><p>Aslında her bir BRC-20 tokenı bünyesinde token ticker ve token amount gibi metadataları bununduran inscriptionlardır.</p><p><strong>token ticker,</strong></p><p>Bir tokenın kısaltması yani BTC, ETH gibi. BRC-20 standardında, token ticker, o tokenın tanınması ve işlem yapılabilmesi için kullanılan sembolüdür. Örneğin, BRC-20 tokenın ticker’ı “TOK” olabilir.</p><p><strong>token amount</strong> ise sahip olduğunuz veya transfer edilecek token sayısını gösterir.</p><ul><li>Örneğin, <strong>1,000</strong> token, sahip olduğunuz veya işlem yapmak istediğiniz token miktarı olabilir.</li></ul><p>Bir BRC-20 tokenı şu şekilde JSON formatında tanımlanabilir:</p><p>{<br> “ticker”: “TOK”,<br> “amount”: “1000”<br>}</p><p>Yani bir BRC-20 tokenı alırken aslında 1.000 token satın almak yerine üstünde “1.000 token” yazan bir NFT satın almışsınız gibi düşünebilirsiniz.</p><p>Ya da stablecoin mantığını açalım, bir BRC-20 tokenı JSON metadatasında temsil ettiği varlığı bulundurabilir:</p><p>{<br> “ticker”: “USD-BTC”,<br> “amount”: “1000”,<br> “type”: “stablecoin”,<br> “pegged_to”: “USD”<br>}</p><p>burdan anlamamız gerek 1000 USD-BTC tokenının 1 USD’ye sabitlenmiş olduğudur, ancak bu sistemin efektif olabilmesi için o tokenın arkasında bir teminat sistemi olmasıdır.</p><p><strong>Rune’lar</strong></p><p>Rune’lar hayatımıza son Bitcoin halvinginden sonra girdi ve bizi BRC-20 tokenlarının getirdiği büyük bir sorundan kurtardı : ağı tıkayan UTXO’lar.</p><p>BRC-tokenı her ne kadar yenilikçi ve inovatif bir yaklaşım olup bize Bitcoin ağı üzerinde işlem çeşitliliği sunsa da Bitcoin topluluğunda pek çok eleştiriye mağruz kaldı peki neden?</p><p>Bu soruya yanıt vermeden kısaca UTXO’lara göz atalım;</p><p>Her bir Bitcoin işlemi UTXO biçiminde input ve outputlar gerektirir, temel olarak UTXO bir önceki işlemden elimizde kalan ve kullanılmayı bekleyen dijital varlıkları belirtir, diyelim ki hesabınızda 1 BTC var bu 1 BTC sizin önceki işleminizden kalan miktardır yani elinizde 1 BTC’lik UTXO bulunduruyorsunuz demektir.</p><p>Şimdi bunun 0.4ünü transfer etmek için cüzdanınızdaki 1BTC’yi UTXO’lara bölmeniz gerekmektedir ancak sizin sadece 1 BTC değerinde UTXO’nuz var (önceki işleminizden kalan) dolayısıyla 1 BTC’nin tamamını input olarak kullanmanız gerekmektedir.</p><p>Output’lar : 0.4BTC karşı tarafa göndermek istediğiniz miktar, yani alıcının yeni UTXO’su olur. Sizin input miktarınız 1 BTC olduğu için kalan 0.6 BTC geri dönüş adresine gönderilir bu da sizin yeni UTXO’nuz olur. Bu basit bir matematik işlemi neden bu kadar komplike olması gerekiyor dediğinizi duyar gibiyim ancak UTXO modeli sayesinde BTC tokenlarının takibi yapılabilir, neden ve nasıl harcandığı temsil edilebilir bu da ağın güvenliği ve şeffaflığı açısından oldukça önemlidir.</p><p>BRC-20 tokenları ise fazla veri kullanımına ve yüksek işlem hacimlerine sahip olduğu için fazlaca UTXO birikimine sebep olur diyebiliriz. Bu UTXO’lar ağda tıkanıklığa sebep olur ve bu da gas fee’lerde artışa örnek olur, bunu soyut bir şekilde şöyle düşünebiliriz:</p><p>1000tl değerinde bankotlar mı daha fazla yer kaplar yoksa aynı değerdeki bozuk paralar mı?</p><p>Rune’lar ise bu noktada devreye giriyor ;</p><p>Bu protokol Bitcoin ağı üzerindeki tokenların takibini yapar ve aslında yine UTXO’lar üzerinde kuruludur ancak OP_Return fonskiyonu ile işbirliği içinde tokenları yönetir.</p><p>OP_Return fonskiyonu varlıklara önemli veriler atayabilmemizi sağlar bu Bitcoin’de veri depolamak için kullanılan özel bir metoddur , <strong>kullancılara UTXO’ların harcanma kabiliyetlerini ve varlık değerini değiştirmeden özel isimler, resimler ve veriler yüklenebilmesini sağlar </strong>böylece UTXO’lar kullanışsız kalan bir varlık olmak yerine daha spesifik hale gelip mint edilebilen özel varlıklara dönüşebilir bu yine Bitcoin ağında işlem yapabilme çeşitliliği açısından oldukça inovatif bir gelişmedir.</p><p>Bunun yanında kullanıcılara 80 baytlık veri sınırı tanır, BRC-20&#39;de bu sınır 4MB’dir ,bu da ağın daha hızlı ve maliyet açısından daha uygun çalışmasına katkı sağlar.</p><p>Bazı popüler Rune’lara göz atalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/225/1*Q1F6ZM1JyBV4v6r4my6UCg.jpeg" /><figcaption>Dog•Go•To•The•Moon</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/250/1*hpru1pUu3yBp7rdG9rNnsg.jpeg" /><figcaption>SATOSHI•NAKAMOTO</figcaption></figure><p><em>daha fazlası için 👇🏻</em></p><p><a href="https://magiceden.io/runes"><em>https://magiceden.io/runes</em></a></p><p>Tüm bunlar Bitcoin’in sadece dijital altın değil, aynı zamanda yeni nesil finansal inovasyonların kaynağı olabileceği yönünde kullanıcılarını umutlandırmıyor değil, makalemize başlarken dediğimiz gibi kriptoda asla asla deme!</p><p>Okuduğunuz için teşekkürler, bu büyüleyici dünyayı beraber keşfetmeye devam!!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d08fbbc3d8a9" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/ytublockchain/bitcoin-strikes-back-a-new-hope-d08fbbc3d8a9">Bitcoin strikes back : a new hope</a> was originally published in <a href="https://medium.com/ytublockchain">YTU Blockchain</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Modüler Zincirler İçin İnteroperability]]></title>
            <link>https://medium.com/ytublockchain/mod%C3%BCler-zincirler-i%CC%87%C3%A7in-i%CC%87nteroperability-40158bbf112b?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/40158bbf112b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 23 May 2024 14:49:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-05-23T14:49:14.226Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*tWlqJm3LGN3hOStf.png" /></figure><p>YTÜ Blockchain olarak hazırladığımız Modüler mayıs temalı içeriklerimizle tekrar karşınızdayız. Bu yazımızda <strong>İnteroperability</strong> kavramını ele alıyoruz ve teknik bir inceleme yapıyoruz, kafanızdaki soru işaretlerini biraz bile giderebilirsek ne mutlu bize! Hadi başlayalım o zaman:</p><p>İnteroperability (birlikte çalışılabilirlik) farklı blokzincir ağlarının ve sistemlerinin birbiriyle iletişim kurabilmesi ve veri alışverişi yapabilmesidir, yani Modülerite denildiğinde akıllara gelen ilk kavramdır.</p><p>Öncelikle Modülerite kavramını kısaca ele alalım;</p><p>Bitcoin ve Ethereum gibi Blokzincirlerde tüm işlevler(settlement, execution, consensus, data availibity) tek bir katman üzerinde toplanır yani her işlem aynı altyapıyı kullanır.Bu Blokzincirlere <strong>Monolitik </strong>adını veririz. <strong>Modüler</strong> Blokzincirler ise tüm bu katmanları birbirinden ayırır, her katman birbirinden bağımsız olarak çalışır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YPBvDMWRj5qF04_kjTk6KA.jpeg" /></figure><p>Anlamak için ufak bir örnek verelim:</p><p>Diyelim ki yapmanız gereken bir proje ödevi var. Tüm ödevi kendi başınıza kendi yöntemlerinizle yapabilirsiniz ya da ödevin yapımını birkaç parçaya bölüp her bir parçayı başkasına yaptırırsınız. İki türlü de ödev tamamlanır, kendi yaptığınızda ödevin her aşamasında aynı yöntem kullanılır ancak ikinci durumda ödev farklı kişiler tarafından farklı yöntemlerle yapılmış bir bütün olur. İki mimarinin de avantajları ve dezavantajları vardır.</p><p>Monolitik zincirler kullanıcılarına basit bir sistem sunar ve tüm işlemler tek bir katman üzerinde gerçekleştiğinden güvenlik yönetimi daha kolaydır ancak tek bir katman üzerinden ağın büyümesi ölçeklenebilirlik sorunlarını beraberinde getirir.</p><p>Modüler zincirler ise<strong> TPS(transaction per second)</strong> ölçeklenebilirliği sağladığından yüksek frekanslı uygulamalar geliştirmek daha kolaydır(trading, gaming gibi).</p><p>İnteroperability kavramının birlikte çalışılabilirlik anlamına geldiğinden bahsetmiştik. Peki bundan kastımız ne?</p><p>Modüler zincirler oldukça göz alıcı dursa da beraberinde çözülmesi gereken birkaç sorun getirir;</p><p><strong>Fragmentation of state</strong> : Bu kavram Modüler blokzincirlerde <strong>ağın durumu(state)</strong> adı verilen işlem verilerinin bölünmesi ve <strong>parçalanması(fragmentation)</strong> anlamına gelir, bu durum her katmanın birbirinden bağımsız, kendi verilerini işlemesi sonucu ortaya çıkar. Monolitik zincirlerde tüm veriler tek bir katman üzerinde depo edildiğinden bu sorun görülmez.</p><p><strong>Fragmentation of liquidity :</strong> Likidite bir varlığın fiyatında önemli ölçüde dalgalanma yaratmadan başka bir varlığa dönüştürmenin kolaylığıdır. DeFi uygulamalarında oldukça önemlidir çünkü özellikle büyük hacimli transferlerde varlığın değerinde yaşanan kayma(slippage) kritik olabilir. Monolitik zincirlere dağıtılan DeFi protokollerinde, kullanıcılar aynı ağ üzerinde işlem yaptığından likiditiyle ilgili sorunlar nadir görülür ancak birden fazla ziniciri kapsayan DeFi uygulamalarında zincirler arası likidite farkı görülebilir.</p><p>Tüm bu sorunlar kötü bir kullanıcı deneyimine yol açabilir, eğer katmanlar birlikte çalışılabilirlik sorununu aşamazsa modülerite kavramı o kadar da ideal gözükmeyebilir, dolayısıyla tüm bu sorunlara getirilen çözümler de vardır. Bunlardan birkaçına beraber bakalım:</p><p><strong>1)Shared sequencing networks : </strong>Bu kavram birden fazla zincirde işlemleri ve verileri işleyebilen merkeziyetsiz bir ağı ifade eder. Geleneksel rollup mimarisinde her rollup’ın işlemi organize eden ve ana zincire gönderen kendi sequencer’ı bulunur ancak modülarite kavramı ile birden fazla katman işin içine girince bu teknoloji yetersiz kalabilir.</p><p>Shared sequencer’lar ise farklı rollup’lardan gelen işlemleri toplar ve belirli bir sıraya koyar,(burda veriler sadece sıraya konulur, işlenmez) toplanan ve sıraya konulan bu işlemler tek bir mega block haline getirilir daha sonra bu mega blok işlemlerin saklanması ve yayılması için Celestia gibi bir data availibity katmanına gönderilir. Bu katmandan verileri alan rollup node’ları, bu bloklarda bulunan işlemleri yürütür. Bu sistem bize;</p><p><strong>Merkeziyetsizlik</strong> sağlar, sıralayıcı ağ bir otoriteye bağlı olmadan verileri sıraya koyar.</p><p><strong>Sansüre karşı direnç </strong>sağlar , işlemler çok fazla node tarafından sıralanır, kriptografik yöntemlerle doğrulanır ve şeffaf bir şekilde gerçekleşir yani herkes tarafından izlenebilir. Tüm bunlar manipülenin önüne geçer ve sansüre karşı dayanıklılık sağlar.</p><p><strong>Hızlıca sonuca varmayı</strong> sağlar , sequencer’ların kullandığı algoritmalar ve mekanizmalar yaşanacak geciklmelerin önüne geçer.</p><p>Ve en önemlisi <strong>İnteroperability</strong> sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CBoCAGOyZP0VJo7algXrog.jpeg" /></figure><p><strong>2)Messaging protocols : </strong>Bu protokoller zincirler arasındaki mesajların aktarımına olanak sağlar, verilerin zincirler arasında parçalanmasını önleyerek fragmentation of state sorununa çözüm getirir.</p><p>Bu protokoller zincirlerin birbirinden haberdar olmasını sağlar, varlık köprülereme ve atomik işlemlere kıyasa veri açısından daha zengin bir kullanım sunar. Bu yaklaşım bize Cosmos’tan aşina olduğumuz (IBC) protokolünü hatırlatabilir. IBC, Cosmos ekosisteminde benimsenmesiyle popüler hale gelse de tasarımı diğer zincirlere de genişletilebilir.</p><p><strong>3)Cross chain liquidity routers : </strong>Yani likidite yöneticileri, kullanıcıların blokzincirler arasında likidite parçalanmasını azaltmak ve optimize etmek için kullanılırlar. Likidite routerlar farklı blokzincirlerdeki likidite havuzlarına erişim sağlarlar ve en uygun likidite havuzunu bulmak için farklı stratejilere sahiptirler. Bir nevi farklı zincirler arasındaki likiditeyi yönetmek için köprü görevi görürler, likidite yönetimi için AMM’ler(autonomic market makers) yani otomatik market yöneticileri kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-lTUgHjseNa94sfUUuOnug.png" /></figure><p>Tüm bu cözümleri analiz edelim:</p><p>Shared sequencer’lar, messaging protocol’ler ve liquidity router’lar blokzincirlerin birlikte çalışılabilirliğini sağlamak için oldukça önemli adımlardır, genel olarak varlık transferi ve basit mesajların iletimini sağlarlar, ancak bu çözümler <strong>1–to-1 interoperability</strong> yani aynı veya farklı zincirlerde çalışan protokol çiftleri arasındaki etkileşimi sağlarlar.</p><p>Bunu biraz daha açarsak; şuanki halleriyle bu çözümler birden fazla sözleşmeyi( yani eşzamanlı olarak çalışması gereken mekanizmanın kendisinden farklı bir çalışma mantığı olması) eşzamanlı olarak yürütme optizmizasyonuna sahip değildir. Bu sınırsız sayıda zincir arası iletişim gerektirdiğinden dolayı buna <strong>1-to-n interoperability </strong>çalışma biçimi adını veririz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XgB7nGNisgUoZ130QDyl0A.jpeg" /></figure><p>Çapraz zincirli çalışan DEX’lerde söz ettiğimiz sorunu yaşayabiliriz,</p><p>Diyelim ki siz çeşitli blokzincirlerde işleyen(Ethereum, Binance Smart Chain gibi) çapraz zincirli bir DEX oluşturmak istiyorsunuz. Bu DEX uygulandığı her blokzincirde, varlık takasından sonra DEX’te meydana gelen tüm likidite değişimlerinin diğer zincirlere aktarımına ihtiyaç duyar, fiyatların güncellenmesi takasın doğru ilerlemesi için gereklidir. Bahsettiğimiz 1-to-1 mekanizması burada yetersiz kalır çünkü birden fazla protokolün entegrasyonuna ihtiyaç duyarız. 1-to-n’den kastettiğimiz şey de budur, dolayısıyla bize 1-to-1 değil 1-to-n çözümleri gereklidir. Likitedinin bölünmemesi ve zincirler arası entegrasyon için gelecekte bu yönde çözümlere ihtiyacımız olacaktır.</p><p>Son olarak:</p><p>Modüler Blokzincirler, birbirinden bağımsız çalışan zincirler için olabilecek en yüksek seviyede entegrasyon sağlamak amacıyla birlikte çalışılabilmelidir. Bu makalede modüleritenin yol açtığı sorunları ve bunlara getirilen bazı çözümleri inceledik.Gelecekte ortaya çıkacak yeni teknolojileri aynı şekilde beraber incelemek için takipte kalın!</p><p><strong>Okuduğunuz için teşekkürler.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=40158bbf112b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/ytublockchain/mod%C3%BCler-zincirler-i%CC%87%C3%A7in-i%CC%87nteroperability-40158bbf112b">Modüler Zincirler İçin İnteroperability</a> was originally published in <a href="https://medium.com/ytublockchain">YTU Blockchain</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Modüler Zincirler İçin İnteroperability]]></title>
            <link>https://medium.com/@zeynepsudekacar4/mod%C3%BCler-zincirler-i%CC%87%C3%A7in-i%CC%87nteroperability-c471fcd921b3?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c471fcd921b3</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 23 May 2024 14:48:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-05-23T14:48:56.353Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*tWlqJm3LGN3hOStf.png" /></figure><p>YTÜ Blockchain olarak hazırladığımız Modüler mayıs temalı içeriklerimizle tekrar karşınızdayız. Bu yazımızda <strong>İnteroperability</strong> kavramını ele alıyoruz ve teknik bir inceleme yapıyoruz, kafanızdaki soru işaretlerini biraz bile giderebilirsek ne mutlu bize! Hadi başlayalım o zaman:</p><p>İnteroperability (birlikte çalışılabilirlik) farklı blokzincir ağlarının ve sistemlerinin birbiriyle iletişim kurabilmesi ve veri alışverişi yapabilmesidir, yani Modülerite denildiğinde akıllara gelen ilk kavramdır.</p><p>Öncelikle Modülerite kavramını kısaca ele alalım;</p><p>Bitcoin ve Ethereum gibi Blokzincirlerde tüm işlevler(settlement, execution, consensus, data availibity) tek bir katman üzerinde toplanır yani her işlem aynı altyapıyı kullanır.Bu Blokzincirlere <strong>Monolitik </strong>adını veririz. <strong>Modüler</strong> Blokzincirler ise tüm bu katmanları birbirinden ayırır, her katman birbirinden bağımsız olarak çalışır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YPBvDMWRj5qF04_kjTk6KA.jpeg" /></figure><p>Anlamak için ufak bir örnek verelim:</p><p>Diyelim ki yapmanız gereken bir proje ödevi var. Tüm ödevi kendi başınıza kendi yöntemlerinizle yapabilirsiniz ya da ödevin yapımını birkaç parçaya bölüp her bir parçayı başkasına yaptırırsınız. İki türlü de ödev tamamlanır, kendi yaptığınızda ödevin her aşamasında aynı yöntem kullanılır ancak ikinci durumda ödev farklı kişiler tarafından farklı yöntemlerle yapılmış bir bütün olur. İki mimarinin de avantajları ve dezavantajları vardır.</p><p>Monolitik zincirler kullanıcılarına basit bir sistem sunar ve tüm işlemler tek bir katman üzerinde gerçekleştiğinden güvenlik yönetimi daha kolaydır ancak tek bir katman üzerinden ağın büyümesi ölçeklenebilirlik sorunlarını beraberinde getirir.</p><p>Modüler zincirler ise<strong> TPS(transaction per second)</strong> ölçeklenebilirliği sağladığından yüksek frekanslı uygulamalar geliştirmek daha kolaydır(trading, gaming gibi).</p><p>İnteroperability kavramının birlikte çalışılabilirlik anlamına geldiğinden bahsetmiştik. Peki bundan kastımız ne?</p><p>Modüler zincirler oldukça göz alıcı dursa da beraberinde çözülmesi gereken birkaç sorun getirir;</p><p><strong>Fragmentation of state</strong> : Bu kavram Modüler blokzincirlerde <strong>ağın durumu(state)</strong> adı verilen işlem verilerinin bölünmesi ve <strong>parçalanması(fragmentation)</strong> anlamına gelir, bu durum her katmanın birbirinden bağımsız, kendi verilerini işlemesi sonucu ortaya çıkar. Monolitik zincirlerde tüm veriler tek bir katman üzerinde depo edildiğinden bu sorun görülmez.</p><p><strong>Fragmentation of liquidity :</strong> Likidite bir varlığın fiyatında önemli ölçüde dalgalanma yaratmadan başka bir varlığa dönüştürmenin kolaylığıdır. DeFi uygulamalarında oldukça önemlidir çünkü özellikle büyük hacimli transferlerde varlığın değerinde yaşanan kayma(slippage) kritik olabilir. Monolitik zincirlere dağıtılan DeFi protokollerinde, kullanıcılar aynı ağ üzerinde işlem yaptığından likiditiyle ilgili sorunlar nadir görülür ancak birden fazla ziniciri kapsayan DeFi uygulamalarında zincirler arası likidite farkı görülebilir.</p><p>Tüm bu sorunlar kötü bir kullanıcı deneyimine yol açabilir, eğer katmanlar birlikte çalışılabilirlik sorununu aşamazsa modülerite kavramı o kadar da ideal gözükmeyebilir, dolayısıyla tüm bu sorunlara getirilen çözümler de vardır. Bunlardan birkaçına beraber bakalım:</p><p><strong>1)Shared sequencing networks : </strong>Bu kavram birden fazla zincirde işlemleri ve verileri işleyebilen merkeziyetsiz bir ağı ifade eder. Geleneksel rollup mimarisinde her rollup’ın işlemi organize eden ve ana zincire gönderen kendi sequencer’ı bulunur ancak modülarite kavramı ile birden fazla katman işin içine girince bu teknoloji yetersiz kalabilir.</p><p>Shared sequencer’lar ise farklı rollup’lardan gelen işlemleri toplar ve belirli bir sıraya koyar,(burda veriler sadece sıraya konulur, işlenmez) toplanan ve sıraya konulan bu işlemler tek bir mega block haline getirilir daha sonra bu mega blok işlemlerin saklanması ve yayılması için Celestia gibi bir data availibity katmanına gönderilir. Bu katmandan verileri alan rollup node’ları, bu bloklarda bulunan işlemleri yürütür. Bu sistem bize;</p><p><strong>Merkeziyetsizlik</strong> sağlar, sıralayıcı ağ bir otoriteye bağlı olmadan verileri sıraya koyar.</p><p><strong>Sansüre karşı direnç </strong>sağlar , işlemler çok fazla node tarafından sıralanır, kriptografik yöntemlerle doğrulanır ve şeffaf bir şekilde gerçekleşir yani herkes tarafından izlenebilir. Tüm bunlar manipülenin önüne geçer ve sansüre karşı dayanıklılık sağlar.</p><p><strong>Hızlıca sonuca varmayı</strong> sağlar , sequencer’ların kullandığı algoritmalar ve mekanizmalar yaşanacak geciklmelerin önüne geçer.</p><p>Ve en önemlisi <strong>İnteroperability</strong> sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CBoCAGOyZP0VJo7algXrog.jpeg" /></figure><p><strong>2)Messaging protocols : </strong>Bu protokoller zincirler arasındaki mesajların aktarımına olanak sağlar, verilerin zincirler arasında parçalanmasını önleyerek fragmentation of state sorununa çözüm getirir.</p><p>Bu protokoller zincirlerin birbirinden haberdar olmasını sağlar, varlık köprülereme ve atomik işlemlere kıyasa veri açısından daha zengin bir kullanım sunar. Bu yaklaşım bize Cosmos’tan aşina olduğumuz (IBC) protokolünü hatırlatabilir. IBC, Cosmos ekosisteminde benimsenmesiyle popüler hale gelse de tasarımı diğer zincirlere de genişletilebilir.</p><p><strong>3)Cross chain liquidity routers : </strong>Yani likidite yöneticileri, kullanıcıların blokzincirler arasında likidite parçalanmasını azaltmak ve optimize etmek için kullanılırlar. Likidite routerlar farklı blokzincirlerdeki likidite havuzlarına erişim sağlarlar ve en uygun likidite havuzunu bulmak için farklı stratejilere sahiptirler. Bir nevi farklı zincirler arasındaki likiditeyi yönetmek için köprü görevi görürler, likidite yönetimi için AMM’ler(autonomic market makers) yani otomatik market yöneticileri kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-lTUgHjseNa94sfUUuOnug.png" /></figure><p>Tüm bu cözümleri analiz edelim:</p><p>Shared sequencer’lar, messaging protocol’ler ve liquidity router’lar blokzincirlerin birlikte çalışılabilirliğini sağlamak için oldukça önemli adımlardır, genel olarak varlık transferi ve basit mesajların iletimini sağlarlar, ancak bu çözümler <strong>1–to-1 interoperability</strong> yani aynı veya farklı zincirlerde çalışan protokol çiftleri arasındaki etkileşimi sağlarlar.</p><p>Bunu biraz daha açarsak; şuanki halleriyle bu çözümler birden fazla sözleşmeyi( yani eşzamanlı olarak çalışması gereken mekanizmanın kendisinden farklı bir çalışma mantığı olması) eşzamanlı olarak yürütme optizmizasyonuna sahip değildir. Bu sınırsız sayıda zincir arası iletişim gerektirdiğinden dolayı buna <strong>1-to-n interoperability </strong>çalışma biçimi adını veririz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XgB7nGNisgUoZ130QDyl0A.jpeg" /></figure><p>Çapraz zincirli çalışan DEX’lerde söz ettiğimiz sorunu yaşayabiliriz,</p><p>Diyelim ki siz çeşitli blokzincirlerde işleyen(Ethereum, Binance Smart Chain gibi) çapraz zincirli bir DEX oluşturmak istiyorsunuz. Bu DEX uygulandığı her blokzincirde, varlık takasından sonra DEX’te meydana gelen tüm likidite değişimlerinin diğer zincirlere aktarımına ihtiyaç duyar, fiyatların güncellenmesi takasın doğru ilerlemesi için gereklidir. Bahsettiğimiz 1-to-1 mekanizması burada yetersiz kalır çünkü birden fazla protokolün entegrasyonuna ihtiyaç duyarız. 1-to-n’den kastettiğimiz şey de budur, dolayısıyla bize 1-to-1 değil 1-to-n çözümleri gereklidir. Likitedinin bölünmemesi ve zincirler arası entegrasyon için gelecekte bu yönde çözümlere ihtiyacımız olacaktır.</p><p>Son olarak:</p><p>Modüler Blokzincirler, birbirinden bağımsız çalışan zincirler için olabilecek en yüksek seviyede entegrasyon sağlamak amacıyla birlikte çalışılabilmelidir. Bu makalede modüleritenin yol açtığı sorunları ve bunlara getirilen bazı çözümleri inceledik.Gelecekte ortaya çıkacak yeni teknolojileri aynı şekilde beraber incelemek için takipte kalın!</p><p><strong>Okuduğunuz için teşekkürler.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c471fcd921b3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[DAO Mekanizmaları: dYdX]]></title>
            <link>https://medium.com/ytublockchain/dao-mekanizmalar%C4%B1-dydx-4711ad2e97ed?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4711ad2e97ed</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 04 Apr 2024 18:47:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-04-04T18:47:45.540Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>DAO Mekanizmaları: dYdX</strong></p><p>YTÜ Blockchain proposal ve DAO araştırma ekibi olarak farklı projelerdeki DAO yapılarını ve dikkat çekici teklifleri inceleyip öne çıkan detayları paylaşıyoruz.</p><p>Amacımız merkeziyetsiz uygulamalarda yönetim işleyişini inceleyerek katılımcılar için fikir sağlamak ve protokollerin merkeziyetsizlik sürecine katkı sağlamaktır.</p><p>Bu amaçla merkeziyetsiz finans alanında öne çıkan projelerden biri olan dYdX ilk incelememiz olmuştur!</p><p><strong>İşte dYdX DAO yapısına dair öne çıkanlar:</strong></p><p>DAO yapıları insanların kullandığı finansal araçların güvenilir, erişilebilir ve merkeziyetsiz olarak yönetilmesini sağlar. Buna göre dünyanın çeşitli yerlerinden protokolün şartlarını karşılamak token sahibi olmak şartıyla katılımcı olunabilr. Akıllı kontratlarla yürütülen protokol, kötü niyetli kullanıcıların zarar vermesinin de önüne geçmiş olur.</p><p><strong>DYDX DAO, DYDX protokolünün geliştirilmesini ve işletimesini yönetir.</strong></p><p>Bu DAO, token sahiplerinin protokolün güncellenmesi, parametrelerin değiştirilmes ve fonların tahsisi gibi karar alma süreçlerine katılmasını sağlar. Bu sayede protokolün daha adil, şeffaf ve güvenilir bir şekilde yönetilmesi hedeflenir.</p><p>DYDX DAO’nun amacı, kontrol ve karar alma yetkisini merkezi kurumlara değil, token sahiplerine dağıtmaktır.</p><p><strong>DYDX DAO’nun işleyişini 4 başlıkta toplayalım:</strong></p><p><strong>1)Karar alma:</strong> DYDX DAO üyeleri, protokolün geliştirilmesi veya değiştirilmesi gerektiğini düşündükleri önerileri yaparlar, bu öneriler proposallar şeklinde sunulur topluluk kanallarında tartışılır.Ancak herkes proposal sunamaz bunun için en az 10bin$wethDYDX tutarında bakiyeniz olmalıdır.</p><p><strong>2)Oylama:</strong>DYDX token sahipler, DAO içinde önemli kararlar almak için oy kullanabilirler. Bu, protokolün geleceği hakkında demokratik bir sürecin sağlanmasını sağlar.</p><p><strong>3)Fon Tahsisi:</strong>Kabul edilen öneriler doğrultusunda protololün gelişimi ve büyümes için fonlar protokolün belirli bir alanına tahsil edilebilir.</p><p><strong>4)Topluluk Katılımı</strong>:DYDX DAO, topluluk üyelerinin protokolün gelişimine katılmasını teşvik eder. Topluluk üyeleri DAO’ya önerilerde bulunabilir, tartışmalara katılabilir ve oy kullanarak karar alma sürecine katılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QzgWFI8ez36UFfA-tbm_xQ.png" /></figure><p>DYDX DAO’ların ekosistemde büyük bir rolü olduğunu gördük ancak tüm bunlar için tek bir DAO yeterli mi ?</p><p>Protokol bu konuda bize yeni bir yaklaşım getiriyor:<br> DYDX V4 DAO ile birlikte DAO’lar kendi içlerinde özerkleşerek altDAO’lara bölünüyor ve böylece hem merkeziyetsiz hem alanında uzman kişilerin bu altDAO’larda görev alması sağlanıyor.</p><p><strong>Bu altDAO’lar şu görevlerden sorumludur:</strong></p><ul><li><strong>Governance DAO’lar : </strong>Amaç protokolün yönetişim sürecini yönetme.</li><li><strong>SubDAO’lar : </strong>Topluluğa ait altyapıyı dağıtmak ve sürdürmek,DYDX topluluğuna şeffaf hizmet sağlanması ve katılımı teşvik etmek.</li><li><strong>Strateji DAO’lar : </strong>Protokolün geliştirilmesi ve büyütülmesi için özel stratejiler ve projeler geliştirmek.</li><li><strong>Yatırımcılar ve Ortaklar DAO’ları :</strong> Protokole finansal destek sağlamak, yatırımcı çekmek ve pazarlamaların koordine edilmesi.</li><li><strong>Topluluk Katılımı ve Teşvik DAO’ları :</strong> Protokole katılımı teşvik etmek adına etkinlikler düzenlemek ve çeşitli ödüller koyulması.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zCaqN4laMrYm4TjmSv0gNQ.png" /></figure><p>DYDX DAO’lar protokolün gelişen ihtiyaçlarına göre değişebilir.Bu gibi gelişmelerden haberdar olmak ,farklı DAO’lara dair detayları öğrenmek, katılımcı olmak, teklif vermek ve DAO teklifleri nasıl yorumlanır öğrenmek için takipte kalın.</p><p>Gelecekteki incelemelerde dYdX üzerindeki bir teklifi ve değerlendirme sürecini örnekle paylaşıyor olacağız.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4711ad2e97ed" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/ytublockchain/dao-mekanizmalar%C4%B1-dydx-4711ad2e97ed">DAO Mekanizmaları: dYdX</a> was originally published in <a href="https://medium.com/ytublockchain">YTU Blockchain</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blokzincirde Gizlilik ve Güvenlik:Aleo ve Zk-Snark Teknolojisi]]></title>
            <link>https://medium.com/ytublockchain/blokzincirde-gizlilik-ve-g%C3%BCvenlik-aleo-ve-zk-snark-teknolojisi-976a7af7b324?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/976a7af7b324</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 22 Feb 2024 18:45:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-22T18:45:39.693Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*9HCHtSQjnN6htFGw.png" /></figure><p>Web3 dünyasında her gün yeni gelişmeler yaşanırken gizlilik ve güvenlik gittikçe daha önemli hale geliyor.Blokzincir ağları daha fazla veri ve hassas işlemlere uyum sağlamaya çalışırken bu değişimi en yüksek gizlilikle yönetebilecek bir mimariye her zamankinden daha çok ihtiyaç var.İşte tam da burda Aleo devreye giriyor, bize ölçeklenebilirlik ve verimlilikten ödün vermeden gizliliğe öncelik veren bir platform sunuyor.</p><p>Peki Aleo bu gizliliği bize nasıl sağlıyor?</p><p>İşte tam burada ZEXE ve zk-Snark’lar devreye giriyor.</p><p><strong>zk-Snark’lar ve Aleo:</strong></p><p>ZKP teknolojileri ile blokzincir ağlarında yaşanan bazı ölçeklenebilirlik sorunlarının minimize edilmesi amaçlanır. Bu teknolojide kullanıcı bir bilgiyi kanıtlarken, bilgiyi ifşa etmeden bu bilgiye sahip olduğunu gösterebilir.Daha kolayca anlamak için bir örnek düşünelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/294/0*GPyerkgmo_hVXU87.png" /></figure><p>İki hayali karakter düşünün.</p><p>B’nin iki elinde bir kırmızı ve bir yeşil top vardır. Ama B renk körüdür. A renk körü değildir ve bunu B’ye kanıtlaması gerekiyordur. B ellerini arkasına doğru hareket ettirir ve iki topun yerlerini düzenli olarak değiştirir.Topları A’ya gösterdiğinde,A renk körü olmadığı için kırmızı ile yeşilin yer değiştirdiğini görür.</p><p>B sorar: Toplar yer değiştirdi mi?</p><p>A’nın yanıtı: Değiştirildi.</p><p>Böylece B, topların rengini görememesine rağmen A’nın renk körü olmadığı kanıtlanır.Uzun tekrarlar sonrasında bu işlemin doğruluğu kesinleşmiş olur.</p><p><strong>zk-Snarklar Bunu Nasıl Sağlar?</strong></p><p>zk-SNARK teknolojisi, kullanıcının belirli bir bilgiyi ifşa etmeden,bu bilgi hakkında bir ispat sunmasını mümkün kılar. Bu sayede bilgi gizliliği korunmuş olur,ağ ve teknolojinin kullanıcıları daha güvende hareket edebilir.</p><p><strong>zk-Snark’ların özellikleri:</strong></p><p><strong>Gizlilik : </strong>Kullanıcının bilgi hakkında herhangi bir açıklama yapmadan bilgiyi ispatlaması.</p><p><strong>Kompakt Yapı: </strong>İspatlar oldukça kısadır bu da işlem gücünden tasarruf ve kolay kullanım sağlar.</p><p><strong>Verimlilik : </strong>Kısa sürede ağda fazla işlem yapılabilir.</p><p><strong>Etkileşimsizlik : </strong>Kullanıcı başka bir tarafla etkileşim kurmak zorunda değildir bu da güvenli bir ortam yaratır.</p><p><strong>Kriptografik Güvenlik :</strong> İspatlar sağlanırken matematiksel fonksiyonlar ve kritografik algoritmalar kullanılır bu da soru işaretlerinin önüne geçer.</p><p>Artık Zk-Snark’ları öğrendiğimize göre bu teknolojinin Aleo ekosistemindeki kullanım alanlarına beraber göz atalım.</p><p><strong>SnarkVM : </strong>Aleo’nun altyapısının ayrılmaz bir parçası olan bir sanal makinedir.Ekosisteme üst düzey güvenlik ve gizlilik sağlar.Bunu işlemlerin hem güvenli hem de gizli olması için için tasarlanmış kriptografi tekniklerin ve gizlilik mekanizmalarının karışımı ile başarır.Geleneksel yöntemlerin aksine SnarkVM,işlemin içeriğini ifşa etmeden gerçekleştiğini ve ağ kurallarına uygun olduğunu kaydetmeyi sağlar.</p><p><strong>SnarkOS : </strong>Aleo ekosisteminin bize sunduğu yenilikçi ve gizlilik ön planlı bir işletim sistemidir.ZKP’leri kullanarak kullanıcılarına ve geliştiricilerine güvenli uygulamalar sağlar.</p><p><strong>Akıllı Sözleşmeler : </strong>Aleo burda da tam gizliliği kullanarak akıllı sözleşmeri çalıştırır.</p><p>Kullandıkları akıllı sözleşme dili ise Leo’dur.Leo anlaşılması kolay bir şekilde tasarlanmıştır.</p><p><strong>Peki akıllı sözleşme yürütme ücretleri nasıl ödeniyor?</strong></p><p>Aleo kendi yerel tokeni olan Aleo’yu akıllı sözleşme yürütme ücretleri için ve madenciler için ödül olarak kullanır.</p><p><strong>Madencilerden bahsetmişken Aleo’nun konsensüs mekanizmasına bir göz atalım.</strong></p><p><strong>Konsensüs Mekanizması : </strong>Ekosistemin farklı özelliklerinden biri de konsensüs mekanizmasıdır.Aleo geleneksel PoW mekanizmasının yenilikçi bir hali olan <strong>PoSW’u(proof of succint work)</strong>kullanır.</p><p>Aleo burda da ZKP’leri kullanır ve bunu PoW’un özellikleriyle harmanlayarak yapar.</p><p><strong>PoSW’ün sağladığı avantajlar:</strong></p><p>1)zk-Snarklarların kompakt yapısı sayesinde hesaplama yükü azalır ve enerji tasarrufu sağlanır.</p><p>2)zk-Snarkların entegrasyonu ile ek bir şifreleme katmanı ekler.</p><p>3)Kriptografik kanıtlar kullanarak ağın ölçeklenebilirliği artar</p><p>Aleo’nun zk-Snark’larla güçlendirilmiş gizlilik odaklı ekosistemi, Web3 dünyasına yenilikçi çözümler sunarak kullanıcıların verilerini koruma ve güvenli bir şekilde etkileşimde bulunma imkanı sağlıyor.</p><p>Okuduğunuz için teşekkürler!</p><p><strong>Daha fazla Aleo içeriği için:</strong></p><p><strong>Aleo Nedir?</strong></p><p><a href="https://medium.com/@salarmiray/da0530416ae9">https://medium.com/@salarmiray/da0530416ae9</a></p><p><strong>Leo Nedir ve Neden Öğrenmeliyiz?</strong></p><p><a href="https://kerem6790.medium.com/954853f3ba24">https://kerem6790.medium.com/954853f3ba24</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=976a7af7b324" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/ytublockchain/blokzincirde-gizlilik-ve-g%C3%BCvenlik-aleo-ve-zk-snark-teknolojisi-976a7af7b324">Blokzincirde Gizlilik ve Güvenlik:Aleo ve Zk-Snark Teknolojisi</a> was originally published in <a href="https://medium.com/ytublockchain">YTU Blockchain</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blokzincirde Gizlilik ve Güvenlik:Aleo ve Zk-Snark Teknolojisi]]></title>
            <link>https://medium.com/aleo-turkey/blokzincirde-gizlilik-ve-g%C3%BCvenlik-aleo-ve-zk-snark-teknolojisi-42244c68e032?source=rss-d1f5394ed05c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/42244c68e032</guid>
            <dc:creator><![CDATA[ZeynepKacar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 22 Feb 2024 14:40:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-22T14:40:27.847Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xQkvm84QaFVtPDoa6CRv8Q.png" /></figure><p>Web3 dünyasında her gün yeni gelişmeler yaşanırken gizlilik ve güvenlik gittikçe daha önemli hale geliyor.Blokzincir ağları daha fazla veri ve hassas işlemlere uyum sağlamaya çalışırken bu değişimi en yüksek gizlilikle yönetebilecek bir mimariye her zamankinden daha çok ihtiyaç var.İşte tam da burda Aleo devreye giriyor, bize ölçeklenebilirlik ve verimlilikten ödün vermeden gizliliğe öncelik veren bir platform sunuyor.</p><p>Peki Aleo bu gizliliği bize nasıl sağlıyor?</p><p>İşte tam burada ZEXE ve zk-Snark’lar devreye giriyor.</p><p><strong>zk-Snark’lar ve Aleo:</strong></p><p>ZKP teknolojileri ile blokzincir ağlarında yaşanan bazı ölçeklenebilirlik sorunlarının minimize edilmesi amaçlanır. Bu teknolojide kullanıcı bir bilgiyi kanıtlarken, bilgiyi ifşa etmeden bu bilgiye sahip olduğunu gösterebilir.Daha kolayca anlamak için bir örnek düşünelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/294/1*RKyROmMhYeovFeGaz1AmJA.png" /><figcaption>Zero Knowledge Proofs Örneği</figcaption></figure><p>İki hayali karakter düşünün.</p><p>B’nin iki elinde bir kırmızı ve bir yeşil top vardır. Ama B renk körüdür. A renk körü değildir ve bunu B’ye kanıtlaması gerekiyordur. B ellerini arkasına doğru hareket ettirir ve iki topun yerlerini düzenli olarak değiştirir.Topları A’ya gösterdiğinde,A renk körü olmadığı için kırmızı ile yeşilin yer değiştirdiğini görür.</p><p>B sorar: Toplar yer değiştirdi mi?</p><p>A’nın yanıtı: Değiştirildi.</p><p>Böylece B, topların rengini görememesine rağmen A’nın renk körü olmadığı kanıtlanır.Uzun tekrarlar sonrasında bu işlemin doğruluğu kesinleşmiş olur.</p><p><strong>zk-Snarklar Bunu Nasıl Sağlar?</strong></p><p>zk-SNARK teknolojisi, kullanıcının belirli bir bilgiyi ifşa etmeden,bu bilgi hakkında bir ispat sunmasını mümkün kılar. Bu sayede bilgi gizliliği korunmuş olur,ağ ve teknolojinin kullanıcıları daha güvende hareket edebilir.</p><p><strong>zk-Snark’ların özellikleri:</strong></p><p><strong>Gizlilik : </strong>Kullanıcının bilgi hakkında herhangi bir açıklama yapmadan bilgiyi ispatlaması.</p><p><strong>Kompakt Yapı: </strong>İspatlar oldukça kısadır bu da işlem gücünden tasarruf ve kolay kullanım sağlar.</p><p><strong>Verimlilik : </strong>Kısa sürede ağda fazla işlem yapılabilir.</p><p><strong>Etkileşimsizlik : </strong>Kullanıcı başka bir tarafla etkileşim kurmak zorunda değildir bu da güvenli bir ortam yaratır.</p><p><strong>Kriptografik Güvenlik :</strong> İspatlar sağlanırken matematiksel fonksiyonlar ve kritografik algoritmalar kullanılır bu da soru işaretlerinin önüne geçer.</p><p>Artık Zk-Snark’ları öğrendiğimize göre bu teknolojinin Aleo ekosistemindeki kullanım alanlarına beraber göz atalım.</p><p><strong>SnarkVM : </strong>Aleo’nun altyapısının ayrılmaz bir parçası olan bir sanal makinedir.Ekosisteme üst düzey güvenlik ve gizlilik sağlar.Bunu işlemlerin hem güvenli hem de gizli olması için için tasarlanmış kriptografi tekniklerin ve gizlilik mekanizmalarının karışımı ile başarır.Geleneksel yöntemlerin aksine SnarkVM,işlemin içeriğini ifşa etmeden gerçekleştiğini ve ağ kurallarına uygun olduğunu kaydetmeyi sağlar.</p><p><strong>SnarkOS : </strong>Aleo ekosisteminin bize sunduğu yenilikçi ve gizlilik ön planlı bir işletim sistemidir.ZKP’leri kullanarak kullanıcılarına ve geliştiricilerine güvenli uygulamalar sağlar.</p><p><strong>Akıllı Sözleşmeler : </strong>Aleo burda da tam gizliliği kullanarak akıllı sözleşmeri çalıştırır.</p><p>Kullandıkları akıllı sözleşme dili ise Leo’dur.Leo anlaşılması kolay bir şekilde tasarlanmıştır.</p><p><strong>Peki akıllı sözleşme yürütme ücretleri nasıl ödeniyor?</strong></p><p>Aleo kendi yerel tokeni olan Aleo’yu akıllı sözleşme yürütme ücretleri için ve madenciler için ödül olarak kullanır.</p><p><strong>Madencilerden bahsetmişken Aleo’nun konsensüs mekanizmasına bir göz atalım.</strong></p><p><strong>Konsensüs Mekanizması : </strong>Ekosistemin farklı özelliklerinden biri de konsensüs mekanizmasıdır.Aleo geleneksel PoW mekanizmasının yenilikçi bir hali olan <strong>PoSW’u(proof of succint work)</strong>kullanır.</p><p>Aleo burda da ZKP’leri kullanır ve bunu PoW’un özellikleriyle harmanlayarak yapar.</p><p><strong>PoSW’ün sağladığı avantajlar:</strong></p><p>1)zk-Snarklarların kompakt yapısı sayesinde hesaplama yükü azalır ve enerji tasarrufu sağlanır.</p><p>2)zk-Snarkların entegrasyonu ile ek bir şifreleme katmanı ekler.</p><p>3)Kriptografik kanıtlar kullanarak ağın ölçeklenebilirliği artar</p><p>Aleo’nun zk-Snark’larla güçlendirilmiş gizlilik odaklı ekosistemi, Web3 dünyasına yenilikçi çözümler sunarak kullanıcıların verilerini koruma ve güvenli bir şekilde etkileşimde bulunma imkanı sağlıyor.</p><p>Okuduğunuz için teşekkürler!</p><p><strong>Daha fazla Aleo içeriği için:</strong></p><p><strong>Aleo Nedir?</strong></p><p><a href="https://medium.com/@salarmiray/da0530416ae9">Medium</a></p><p><strong>Leo Nedir ve Neden Öğrenmeliyiz?</strong></p><p><a href="https://kerem6790.medium.com/954853f3ba24">https://kerem6790.medium.com/954853f3ba24</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=42244c68e032" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aleo-turkey/blokzincirde-gizlilik-ve-g%C3%BCvenlik-aleo-ve-zk-snark-teknolojisi-42244c68e032">Blokzincirde Gizlilik ve Güvenlik:Aleo ve Zk-Snark Teknolojisi</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aleo-turkey">Aleo turkey</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>