<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Kodeser - Medium]]></title>
        <description><![CDATA[IT we software barada türkmençe ýazgylar burçy - Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/kodeser?source=rss----1263cab3266c---4</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/proxy/1*TGH72Nnw24QL3iV9IOm4VA.png</url>
            <title>Kodeser - Medium</title>
            <link>https://medium.com/kodeser?source=rss----1263cab3266c---4</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 06:17:10 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/feed/kodeser" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[React.js bilen ilkinji tanyşlyk]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/react-js-bilen-ilkinji-tany%C5%9Flyk-acfc6cc26be4?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/acfc6cc26be4</guid>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[reactjs]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 17 Dec 2020 12:23:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-12-17T12:23:27.467Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EVqCcmCPgpNKxU1wzcTHgw.png" /></figure><h3>Hoş geldiňiz</h3><p>Hoş geldiňiz, gadyrdan okyjylar we IT höwesliler.</p><p>Bilşiňiz ýaly, programmirleme äleminde, öz arasynda aýratyn ugurlar bar. Olaryň esasylary:</p><ul><li><em>Backend (Serwer tarapda bolup geçýän zatlar)</em></li><li><em>Frontend (Kliýent tarapda, browser’de bolup geçýän zatlar)</em></li><li><em>Mobile (Mobil priloženiýalar bilen meşgullanýan ugur)</em></li></ul><p>Bularyň arasynda hem Frontend hem Mobile bölekler, kliýentiň/ulanyjynyň görýän bölekleri. Serwerde bolup geçýän zatlar ulanyja görünmeýär we ony kän gyzyklandyrmaýar. Onuň görýän bölegi, esasan browser’de bolup geçýän zatlar. Bu bolsa “Frontend” diýlip atlandyrylýar we örän giň we bäsleşikli ugur bolup durýar.</p><p>Browser’de ýerine ýetirýän ähli işleriňiz, ähli görýän web sahypalaryňyz, doldurýan formalaryňyz, basýan “like” we “star” düwmeleriňiz, Frontend esbaplarynyň biri bilen ýazylan.</p><p>Geliň indi bolsa şolaryň biri bolan, “React.js” diýlip atlandyrylýan kitaphanany gözden geçireliň.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Mr6F5Qn6TDTWKTNIz5FcXQ.gif" /></figure><h3>React.js — bu näme ?</h3><p>“React.js”, “Facebook” topary tarapyndan işläp düzülen, “Frontend” niýeti bilen ulanylýan kitaphana (library). Ilkinji ulanyşa çykan senesi 2013-nji ýylyň Maý aýy. Bu kitaphananyň çeşme sahypasy <a href="https://reactjs.org/">https://reactjs.org/</a> salgysy boýunça ýerleşdirilen. Öz web sahypasynda ýazylan baş söze laýyklykda:</p><blockquote><strong>A JavaScript library for building user interfaces</strong></blockquote><p>ýagny</p><blockquote><strong>Ulanyjy interfeýsi işläp düzmek üçin niýetlenen Javascript esasly kitaphana</strong></blockquote><p>Umumy statistika üçin onuň Github sahypasyna girip görüp bilersiňiz. Github sahypasy <a href="https://github.com/facebook/react">https://github.com/facebook/react</a> salgysy boýunça ýerleşýär.</p><p>React.js-yň esasy aýratynlyklarynyň biri, uly bir işi/taslamany/ulanyjy interfeýsini kiçijik düzüji böleklere bölmäge mümkinçilik berýär. Bu düzüji bölekler aslynda soň, React esasly başga taslamada ýa başga web sahypada hem ulanylyp biliner. Bu düzüji böleklere <strong>“Komponent” (Component) </strong>diýilýär. Siz her düwmäni, tekst setirjigini, ikonkany, logotipi, menýuny komponent hökmünde düzüp bilersiňiz.</p><p>Başga bir amatly tarapy hem onuň hem klass (class) hökmünde hem-de funksiýa (function) hökmünde komponent düzmäge mümkinçilik bermegidir. Funksional programmirleme, bilşiňiz ýaly bu günlerde batly ilerleýär. “React.js” tarapyndan hödürlenýän bu mümkinçilik bolsa, funksional programmirlemä höweslileri hem özüne çekýär.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*v2MyNR0vytS4x7I2GbK2gA.png" /></figure><h3>Deň duşlary we garşydaşlary</h3><p>Frontend äleminde, “React.js” bilen çekeleşýän ençeme kitaphana (library) we framework bar. Bularyň arasynda esasy öňe çykýanlar:</p><ul><li><em>Angular</em></li><li><em>Vue.js</em></li><li><em>Backbone.js</em></li><li><em>Ember.js</em></li><li><em>jQuery</em></li><li><em>Svelte.js</em></li><li><em>Meteor.js</em></li><li><em>Polymer.js</em></li><li><em>Ext.js</em></li><li><em>we ş.m.</em></li></ul><p>Asyl nygtamaly nokady, bularyň köplügi däl-de, olaryň dürliligi. Mysal üçin, belki ýüzlerçe ýeňil awtoulag çykarýan şereket bardyr. Emma olaryň hersiniň ýerine görä güýçli we pes ýeri bardyr. Käbiri yssy howada gowy, beýlekisi sowuk howa çydamly. Käsi diňe düz ýerde gider emma örän owadan/gelşikli, käsi bolsa islendik ýoldan gidýär emma beýle gelşikli bolman biler.</p><p>Şeýle hem, bu kitaphanalaryň öz arasynda, ýerine görä güýçli we pesräkleri bardyr. Käbiri “Google Chrome” browserinde ýa-da “Chrome Project” esasynda düzülen browser’lerde gowy işlär, käbiri “Internet Explorer”-de gowy işlär. Käbiri örän tiz emmä gelşikli elementleri azrak, beýlekisi beýle tiz bolman biler emma UI elementleri örän gelşikli we reňklidir.</p><p>Umuman statistika seredip görseňiz, şu günlerde esasy gidişýänler <strong>“React.js”</strong>, <strong>“Angular”</strong> we <strong>“Vue.js”</strong> üçüsi bolup dur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dkSNx3IVgFOnYfxc7Y-wpg.png" /></figure><h3>Perde arkasy</h3><p>Programmirleýjilere ýeňillik döretmek üçin, “React.js” kitaphanasyna JSX diýlip atlandyrylýan sintaksis giňeltmesi goşulan. JSX — başgaça aýdanymyzda “Javascript XML” hökmünde düşündirilýär. JSX sintaksisi arkaly biz React kodunyň içinde HTML ýazgylaryny ýazyp bilýäris.</p><p>Ýokarda görşüňiz ýaly, komponentanyň içinde gönimel HTML teg’laryny hem ýazyp bilersiňiz. Bu ýazylan ähli kod bolsa perde arkasynda “Babel” atly “transpiler” (kod öwrüji) kömegi bilen adaty HTML, CSS, Javascript koduna öwrülýär. Bar bolup geçýän täsinlik hem şonda.</p><h3>Jemläliň</h3><p>Frontend älemine girişmek isleýän bolsaňyz hökman şu üçligiň birinden başlamagyňyzy maslahat berip bilerin. Men özüm “React.js”-yň muşdagy. Emma “Angular” we “Vuje.js” hem reýtingleri boýunça yza galmaýar.</p><p>Bir belläp geçesim gelýän zat, öwrenmek çylşyrymlylygy. Öwrenip başlamakam eden seljermelerime laýyklykda, blog’larda nygtalan argumentlere laýyklykda, öwrenmesi boýunça “React.js” örän ýeňil we tiz.</p><p>Mundan başga-da, “React.js” öwreneniňizden soň, ýeňillik bilen “React Native” framework’yny hem öwrenip bilersiňiz. “React Native” framework’y bilen bolsa Siz kross-platforma (Android we IOS) mobil priloženiýalar ýazyp bilersiňiz.</p><p>Frontend älemine üstünlikli başlamagyňyzy arzuw edýärin. Öýde galyň, sagdyn boluň!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=acfc6cc26be4" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/react-js-bilen-ilkinji-tany%C5%9Flyk-acfc6cc26be4">React.js bilen ilkinji tanyşlyk</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Programmirleýjiniň derejesi (J | M | S)]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/programmirle%C3%BDjini%C5%88-derejesi-j-m-s-28f1c88270f?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/28f1c88270f</guid>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[programmirleme]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 10 Dec 2020 16:04:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-10-30T16:16:44.608Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Programmirleýjiniň derejesi (J|M|S|L)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/920/1*KTejzLq0KXzFV2nzIxPiIg.png" /></figure><h3>Hoş geldiňiz!</h3><p>Nobatdaky ýazgymyza hoş geldiňiz, gadyrdan okyjylar, programirleýjiler we IT älemine höwesliler.</p><p>Bu gezek software şereketlerinde nähili derejede programmirleýjileriň bolýandygy, olar nämä görä häsiýetlendirilýändigi we olaryň ýerine ýetirýän işleri barada ýazmagy ýüregime düwdüm. Bu ýazgy aslynda birnäçe hepde garalama hökmünde bellenilgi ýatdy. Emma, arada bir güýç çöpläp we wagt tapyp, dürli çeşmelerden peýdaly maglumatlary ýygnap, bu ýazgyny tamamlamaga karar berdim.</p><h3>Ölçegler / Derejeler</h3><p>Dürli hünärlerde işgärleriň derejesini, ukybyny, höwesini we tejribesini tapawutlandyrýan wezipeler bolýar. Programmirleme äleminde hem bu tapawutly däl. Software wezipelerinde köplenç şu görkezilşi ýaly tapawutlandyrylýar. Esasy sanaw hökmünde olary derejesi boýunça şeýle sanap bileris:</p><ul><li><em>Junior developer</em></li><li><em>Middle developer</em></li><li><em>Senior developer</em></li><li><em>Lead developer / Team lead</em></li></ul><p>Atlary şeýle sanamagymyza garamazdan, başga çeşmelerde ýa şereketlerde olaryň atlary dürlileşip hem biler. Esasy bilmeli möhüm nokadymyz, olaryň derejesi görkezilşi ýaly artýandygy we ýokaryk süýşmek üçin diňe tejribäniň zerurdygy.</p><h3>Bularyň haýsysy näme iş edýär ?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tUSEkG3jM9YeX6SJbVeYPQ.jpeg" /></figure><h4>Junior Developer</h4><p>Bu derejedäki programmirleýjiler software älemine täzeräk girenlerden bolýar diýsegem ýalňyşmarys. Bu derejedäki programmirleýji ornuna işe girmek üçin talap edilýän häsiýetler:</p><ul><li><strong><em>0–1.5 ýyl arasy kod ýazma tejribesi;</em></strong></li><li><strong><em>Iň azyndan bir programmirleme dilini gowy özleşdirmegi we bilmegi;</em></strong></li><li><strong><em>Täze tehnologiýalary we esbaplary öwrenmäge bolan aşa köp höwes;</em></strong></li><li><strong><em>Topar hökmünde işlemäge ukyp, sosial taýdan gatnaşyga we kritika açyk.</em></strong></li></ul><p>Munda madda sanasak hem aslynda junior programmirleýjilerden aşa köp we aşa çylşyrymly zatlar talap edilmeýär. Olardan garaşylýan esasy zat, bilýänlerini ulanyp gowy netije görkezmegi we möhletleýin täze esbaplar, programmirleme dilleri, tehnologiýalar öwrenip kämilleşmegi. Bu sanawda bolsa junior programmirleýjä berilýän ýumuşlar sanalyp geçilen.</p><ul><li><strong><em>Taslama gowy girişmegi üçin, onuň başlangyç böleklerinde aktiw gatnaşmak;</em></strong></li><li><strong><em>kiçi we gaty möhüm bolmadyk ýalňyşlary (bugs) düzetmek;</em></strong></li><li><strong><em>Senior programmirleýji tarapyndan tabşyrylan ýumuşlary wagtynda we netijeli ýerine ýetirmek;</em></strong></li><li><strong><em>Backend taraplaryna degişli kod işi az berilýär.</em></strong></li><li><strong><em>Has köp içerki management software bölegi ýa-da public ulanyjylara degişli bolmadyk, admin taraplaryna degişli kod bölekleri beriler.</em></strong></li></ul><p>Şeýlelik bilen, junior programmirleýjiden esasan iş şertlerine, ýagdaýlaryna öwrenişmegi garaşylýar. Kod tarapyna (codebase) bolsa ýuwaş-ýuwaşdan girişip, kiçi bölekleri özleşdirip, umumy ulgama öwrenişip, ony has gowy we giňişleýin düşünmegi garaşylýar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*s1PYu3lirUaEeBPcY93kqg.jpeg" /></figure><h4>Middle Developer</h4><p>Bu derejedäki programmirleýjä eýýäm az hem bolsa tejribe gazanan hökmünde garalýar. Ýagny bu öz başyna da birzatlar ýazyp, taýýarlap biljek we kämilleşmäge de taýýardygy tassyklanylýar. Ýogsa junior’dan middle’a geçirilmezdi. Middle derejedäki programmirleýjiniň esasy aýratynlyklary şulardan ybarat:</p><ul><li><strong><em>2–4 ýyl kod ýazma tejribesi;</em></strong></li><li><strong><em>Täze tehnologiýalary we esbaplary öwrenmäge bolan aşa köp höwes;</em></strong></li><li><strong><em>Aýratynlykda ýeke özi we topar hökmünde işläp bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Birnäçe taslamany arka atan hökmünde tejribesi bar;</em></strong></li><li><strong><em>Junior programmirleýjilere kömek edip, olary ýetişdirip bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Öz kompýuterini, enjamlaryny, software ýazmak üçin zerur esbaplaryny özi gurnap bilmek.</em></strong></li></ul><p>Programmirleme tejribesi ençeme artandygy sebäpli, Middle programmirleýji eýýäm has jogapkärli we göwrümli taslamalaryň üstünde işläp biler. Bu bolsa oňa bildirilýän ynamyň we onuň jogapkärçiliniň görkezijisi. Şonuň üçin, oňa beriljek ýumuşlar hem biraz çylşyrymlyrak we göwrümliräk bolar. Ine olar:</p><ul><li><strong>Has netijeli (efficient) kod ýazmak talaby bildiriler;</strong></li><li><strong>Junior programmirleýjilere kömek etmek, olara ýol görkezmek we olary ýetişdirmek;</strong></li><li><strong>Çylşyrymlyrak ýalňyşlary (bugs) düzetmek;</strong></li><li><strong>Belki, birnäçe taslama degişli ýumuşlar üstünde işlemek.</strong></li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/620/1*WNrLuf-VGSNGBYNMQpvonA.jpeg" /></figure><h4>Senior Developer</h4><p>Bu derejedäki programmirleýjä eýýäm tejribeli kodlaýjy hökmünde garalýar. Ýagny bu hem özi uly çözgütler düzüp biler we ýaşlara, junior’lara öwredip biler. Suratda hem görşüňiz ýaly, bular junior’lar bilen ýakyn gatnaşykda işleýärler. Günüň dowamynda özleriniň kod ýazmak üçin wagtlary azalýar da, juniorlara kömek bilen köp wagtlary geçýär. Senior derejedäki programmirleýjiniň esasy aýratynlyklary şulardan ybarat:</p><ul><li><strong><em>5–8 ýyl kod ýazma tejribesi;</em></strong></li><li><strong><em>Täze tehnologiýalary we esbaplary öwrenmäge bolan aşa köp höwes;</em></strong></li><li><strong><em>Umumy ulgamyň düzüji böleklerini içgin bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Taslama degişli nobatdaky ýumuşlary düzmek we junior programmirleýjilere paýlamak;</em></strong></li><li><strong><em>Junior programmirleýjilere kömek edip, olary ýetişdirip bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Täze tehnologiýalar, esbaplar bilen dürli testler, barlaglar geçirmek we taslama/şerekete zerur bolanlary saýlap almak, hödürlemek.</em></strong></li></ul><p>Programmirleme tejribesi ençeme artandygy sebäpli, Senior programmirleýji eýýäm has jogapkärli we göwrümli taslamalaryň üstünde işläp biler. Bu bolsa oňa bildirilýän ynamyň we onuň jogapkärçiliniň görkezijisi. Şonuň üçin, oňa beriljek ýumuşlar hem biraz çylşyrymlyrak we göwrümliräk bolar. Ine olar:</p><ul><li><strong>Ýokary netijeli, arassa, düşündirişli (comments) kod ýazmak;</strong></li><li><strong><em>Az tejribeli kodlaýjylaryň kodlaryny barlamak, gözden geçirmek (code review);</em></strong></li><li><strong>Junior programmirleýjilere kömek etmek, olara ýol görkezmek we olary ýetişdirmek;</strong></li><li><strong>Tejribesine esaslanyp aýratynlykda/öz başyna dürli çylşyrymlylykdaky meseleleri çözmek;</strong></li><li><strong>Belki, birnäçe taslama degişli ýumuşlar üstünde işlemek.</strong></li></ul><p>Diňe öz tejribesi bilen galman, öz topardaşlaryny, esasan junior we middle programmirleýjileri ýetişdirmek Senior developer’iň wezipesi. Bu derejede eýýäm, görşüňiz ýaly, çylşyrymly jogapkärçilikler üstüňize ýüklenilýär. Öz kod ýazma dowamlylygyňyz takmynan 2 esse azalýar da, köp wagtyňyzy junior we middle’lara sarp edýärsiňiz we olary ýetişdirýärsiňiz, ugrukdyrýarsyňyz. Ýagny, Siz eýýäm Manager wezipesini hem üstüňize alýarsyňyz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/1*LJNAYN2Vu8oenvJwqd0-MQ.jpeg" /></figure><h4>Lead Developer</h4><p>Lead programmirleýji, derejeleriň ýokarkysyna ýeten hasap edilse de, bu tejribe bilen ýol tamamlanmaýar. Ýyllar geçdigiçe, täze tehnologiýalary öwrenmek we bilýänleriňi has hem ilerletmek, kämilleşdirmek bilen Siz diňe öňe okdurylmaly.</p><p>Özüniň derejesi ileri bolmak bilen çäklenmän, Lead programmirleýji esasan topar bilen, adamlar bilen işleşmegi öwrenmeli. Bu derejede bu ukyp gaty möhüm. Töwerek bilen, adamlar, işdeşler bilen gatnaşyk gurmagy oňarmasaňyz Sizi bu derejede saklamak islemezler, belki de, şereketde işgär hökmünde hem saklamak islemezler. Sebäbi bilşiňiz ýaly, uly göwrümli taslamalar diňe topar hökmünde ýerine ýetirilýär. Topar agzybyr bolmadyk ýagdaýynda netije hem çykmaýar. Lead derejedäki programmirleýjiniň esasy aýratynlyklary şulardan ybarat:</p><ul><li><strong><em>8 we ondan köp ýyl kod ýazma tejribesi;</em></strong></li><li><strong><em>Täze tehnologiýalary we esbaplary öwrenmäge bolan höwes;</em></strong></li><li><strong><em>Manager’lige, işgärleri, topary dolandyrma ukybyny artdyrmaga höwes;</em></strong></li><li><strong><em>Aýratynlykda ýeke özi we topar hökmünde işläp bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Kodlaýjylary, topary dolandyrma ukyby;</em></strong></li><li><strong><em>Şertlere laýyklykda dogry çözgüt/tehnologiýa saýlap bilmek we onuň dogrydygyny we talabalaýykdygyny subut edip bilmek;</em></strong></li><li><strong><em>Ähli ädimler bolan, talaplar (requirements), testirleme (testing), UX/UI dizaýn (design), arhitektura dizaýny (architecture design), menejment (management), statistika çykarmak we hasabat taýýarlamak (statistics and reporting) ýaly ugurlarda başy çykmaly.</em></strong></li></ul><blockquote>Dürli çeşmeleriň aýdyşyna görä, eger junior kodlaýjy günüň 8 iş sagadyndan 4–6 sagadyny kod ýazmak bilen geçirýän bolsa, lead derejedäki programmirleýji ýa her gün ýa birnäçe günde bir gezek iň köp 1 sagat kod ýazmaga wagty bar diýýärler. Sebäbi bu hünärmen, galan wagty tehnologiýalary öwrenmek we saýlamak, ornaşdyrmak, işgärleri dolandyrmak, ýygnaklar we maslahatlar geçirmek we öz tabyn bolýan menejmentine hasabat taýýarlamak bilen başagaý bolýar.</blockquote><p>Bu derejedäki adama ýokary ynam bildirilýär we şeýlelik bilen ýokary jogapkärçilikli wezipeler ýüklenilýär. Ine olar:</p><ul><li><strong>Diňe kod däl, umumy ulgamyň arhitekturasy bilen bagly meseleleri çözmek;</strong></li><li><strong>Junior, middle, senior derejelerden emele gelýän topary dolandyrmak we olary ýetişdirmek;</strong></li><li><strong>Täze işgär almak üçin gepleşikler geçirmek, täze geljek işgäriň bilim derejesini anyklamak;</strong></li><li><strong>Menejmente statistiki görkezijileri hödürlemek we hasabatlar taýýarlamak.</strong></li></ul><p>Görşüňiz ýaly, bu gaty jogapkärçilik we tejribe talap edýän wezipe. Oňa ýetmek üçin hem ençeme kynçylyklardan geçmek zerurdyr.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*0moYYkVh688ytIB8vltKPQ.png" /></figure><h3>Jemläliň</h3><p>Gadyrdan dostlar. Julie Zhuo, ençeme ýyl Facebook şereketinde menejerlik wezipesini ýerine ýetiren, menejerlik barada ýazan <a href="https://www.amazon.com/Making-Manager-What-Everyone-Looks/dp/0735219567">“The Making of a Manager”</a> atly kitabynyň soňky bölümini şeýle atlandyrýar :</p><ul><li><strong><em>The Journey is 1% Finished</em></strong></li><li><strong><em>Ýoluňyzyň/ýodaňyzyň diňe 1% tamamlandy</em></strong></li></ul><p>Ýagny, şunça ýyl menejment tejribeden soň hem entek öwrenip biljek zadynyň gaty köpdügini nygtaýar. <a href="https://www.juliezhuo.com/book/manager.html">Ine bolsa ol kitapdan bir bölek</a>:</p><blockquote><strong>Your education as a manager — no matter what stage you’re at in your career — is something that grows by the day.</strong></blockquote><blockquote><strong>Menejer hökmünde bilimiňiz/tejribäňiz — iş durmuşyňyzyň islendik böleginde/ýyllarynda hem bolsaňyz — günbe gün artýan zatdyr.</strong></blockquote><p>Bilşiňiz ýaly, ähli ugurda, hünärde, esasy zat tejribe. Tejribe bolsa diňe wagt bilen bolýar. Ýagny, wagtyňyzy ýitirmän, dürli görnüşli meseleleri çözüp, ulanyp görüp, barlap we ornaşdyryp görmeli.</p><p>Dilçi, edebiýatçy ençeme çeşme, kitap okamak, ýazmak bilen bilimini, tejribesini baýlaşdyrýar.</p><p>Mugallym, dürli metodikalary öwrenip, ençeme ýyl okatmak bilen tejribesini artdyrýar.</p><p>Sazanda, dürli saz gurallaryny, uzak möhletiň dowamynda çalmak, konsertler bermek bilen tejribesini artdyrýar.</p><p>Programmirleýji bolsa, dürli tehnologiýalary öwrenip, ençeme professional kitap okap, işleýän ençeme programma ýazmak bilen tejribesini artdyrýar.</p><blockquote><strong>Şonuň üçin, öwrenmegi hiç haçan bes etmäň. Beýniňiz hem, myşsalaryňyzyň fiziki hereket talap edişi ýaly, okap, öwrenip durmagy talap edýändir.</strong></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=28f1c88270f" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/programmirle%C3%BDjini%C5%88-derejesi-j-m-s-28f1c88270f">Programmirleýjiniň derejesi (J | M | S)</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Autentikasiýa we Awtorizasiýa]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/autentikasi%C3%BDa-we-awtorizasi%C3%BDa-f8d4a128ebf7?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f8d4a128ebf7</guid>
            <category><![CDATA[authentication]]></category>
            <category><![CDATA[authorization]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[biometric-system]]></category>
            <category><![CDATA[biometric-data]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 03 Dec 2020 15:48:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-12-03T15:48:09.220Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SlUFRG-i0xi1j7n2m7bZtg.png" /><figcaption>Autentikasiýa (şahsyýeti anyklamak), Awtorizasiýa (mümkinçilikleri anyklamak)</figcaption></figure><h3>Hoş geldiňiz!</h3><p>Hoş geldiňiz, hormatly okyjylar, kodlaýjylar we IT ugruna höwesliler!</p><p>Birnäçe wagtlyk oýlanmadan soň ýene-de bir mowzuk barada ýazgy ýazmagy ýüregime düwdüm. Aslynda her gezekki ýazjak makalamyň mowzugyny biraz kynlyk bilen saýlaýaryn. Kynlyk bilen diýýänim, ýazasym we paýlaşasym gelýän zat köp. Olary öz arasynda nobata goýýarynda şol tertipde başlaýýaryn.</p><p>Geliň bu gezek, köplenç bulaşdyrylýan, ýa doly tapawudy düşünilmeýän iki sany prosesi giňişleýin ýagdaýda gözden geçireliň. Olar:</p><ul><li><strong><em>Autentikasiýa (Authentication)</em></strong></li><li><strong><em>Awtorizasiýa (Authorization)</em></strong></li></ul><p>Aslyna seretsek, ikisi hem belli bir ýagdaýda anygyna ýetmek, anyklamak bilen baglanyşykly prosess. Emma bular üýtgeşik ýagdaýlarda bolup geçýärler.</p><h3>Autentikasiýa</h3><h4>Meni tanamadyň öýdýän?</h4><p>Autentikasiýa diýlip atlandyrylýan prosess, ulanyjynyň şahsyýetini anyklamak bilen baglanyşykly. Ýagny, ol şahys ýa ulanyjy, “hawa, ine şu men” diýen sözlerine gönimel ynanman, ony özümizdäki bar bolan maglumatlar bilen gabat getirip, onuň sözlerini tassyklamak ýa ýalanlamak.</p><blockquote>Bu, ulanyjy tarapyndan berlen maglumaty (email, ulanyjy ady (“login”), parol, gizlin söz, pin-kod we ş.m.) gözden geçirip, onuň kime degişlidigini, ýa-da beýle bir ulanyjynyň biziň maglumat bazamyzda barlygyny ýa-da ýoklugyny anyklamak bilen baglanyşykly prosess.</blockquote><p>Eger, ulanyjy tarapyndan berlen giriş, geçiş maglumatlary dogry bolsa, beýle ulanyjy ady, email bar bolsa we ony tassyklamak üçin beren gizlin sözi, pin-kody ol ulanyjyňka gabat gelýän bolsa, onda ol ulanyjy ýalan sözlemeýär. Diýmek oňa ynanyp bileris we ony ulgama goýberip bileris.</p><h4>Görnüşleri we ulanylýan ýerleri</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1003/1*eV_WabLuMJF5CJK_ApUOrw.jpeg" /></figure><p>Autentikasiýa prosessi dürli ýerlerde ulanylyp biliner. Mysal üçin, online bir ulgama hasaba duranyňyzda, goragly ofis binasyna girişde, online söwda tölegini amala aşyranyňyzda, serhetden geçeniňizde, we ş.m.</p><p>Autentikasiýa üçin dürli görnüşli maglumatlar ulanylýar. Ine olaryň käbiri:</p><ul><li><em>email</em></li><li><em>gizlin söz (parol)</em></li><li><em>username (login)</em></li><li><em>elektron pasport</em></li><li><em>bank karty</em></li><li><em>pin-kod</em></li><li><em>barmak yzy</em></li><li><em>göz damarlary (eye iris / eye scan)</em></li><li><em>ýüz keşbi</em></li><li><em>USB flash içinde gizlin kod</em></li><li><em>ses, gol, DNA we ş.m.</em></li></ul><p>Bularyň hersi aýratynlykda ulanylýar. Emma, goragy has hem güýçlendirmek üçin birnäçesini bilelikde hem ulanylýan ýerleri bolýar. Mysal üçin:</p><ul><li><em>barmak yzy + pin-kod (bina, ofise giriş)</em></li><li><em>telefon belgisi + gizlin söz + sms kod (online registrasiýa)</em></li><li><em>kart belgileri + CVC kod + sms kod (online töleg üçin)</em></li><li><em>bank karty + pin-kod (bankomatlarda)</em></li><li><em>elektron pasport + barmak yzy (serhet)</em></li><li><em>elektron pasport + ýüz keşbi okamak (serhet)</em></li><li><em>elektron pasport + göz okamak (serhet)</em></li><li><em>elektron pasport+barmak yzy+ýüz keşbi+göz okamak (super gorag/serhet)</em></li><li><em>USB flash kody + pin-kod (elektron gol çekmek)</em></li><li><em>USB flash kody + barmak yzy (elektron gol çekmek)</em></li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*1N4SYaCjZOs9zvFtHeggQQ.png" /></figure><h4>Köp görnüşli Authentikasiýa (Multi-factor Authentication)</h4><p>Autentikasiýa üçin ulanylýan maglumatlary birnäçe kategoriýa bölýärler we goragy güýçlendirmek niýeti bilen olaryň birnäçesini ulanyp hem bilýärler. Olar:</p><ol><li><em>Eliňizde bar bolan maddy zat (Have)</em></li></ol><p><em>2. Diňe Siziň bilýän zadyňyz (Know)</em></p><p><em>3. Diňe Siziň özüňize/teniňize degişli zat (You are)</em></p><p><strong>Birinji </strong>kategoriýa degişli zatlar, Siziň eliňizde bar bolup, diňe Siziň ulanýan zatlaryňyz. Mysal üçin: bank karty, bina giriş karty, USB flash, elektron pasport.</p><p><strong>Ikinji </strong>kategoriýa degişli zatlar, diňe Siziň aňyňyzda ýerleşýän, diňe Siziň bilýän zatlaryňyz. Olara mysallar: email, gizlin söz (parol), pin-kod, username (login) we ş.m.</p><p><strong>Üçünji</strong> kategoriýa degişli zatlar bolsa, diňe Sizde, has dogrusy Siziň teniňizde bolan zatlar. Mysal üçin: barmak yzy, barmak damarlary, göz damarlary, ýüz keşbi, el aýasynyň keşbi we damarlary we ş.m.</p><h3>Awtorizasiýa</h3><h4>Şu ýere girsem bolýarmy?</h4><p>Awtorizasiýa, gysgaça aýdylan ýagdaýynda, mümkinçilikler bilen bagly ýagdaýy. Ýagny</p><ul><li><em>Bu şahys A ýa-da B otaglara girip bilýärmi?</em></li><li><em>Bu ulanyjy elektron ulgamdaky resminamalary bozup bilýärmi?</em></li></ul><p>Resminama dolandyryş ulgamyny we dürli görnüşli ulanyjylary göze getiriň.</p><p><strong>“Admin”</strong> — bu ulgamda ähli zady ýerine ýetirip bilýär. Ýagny resminama düzmek, bozmak, üýtgetmek, print etmek, ugratmak, tassyklamak we islendik (gizlin we gizlin bolmadyk) resminamany okamak.</p><p><strong>“Kanselýariýa işgäri”</strong> — diňe hat ugradyp, täze hat kabul edip, print edip, gizlin däl bolan resminamalary okap bilýär. Görşüňiz ýaly, örän çäkli.</p><p>Indi bolsa, örän döwrebap, ähli gapylarynda geçiş kartlaryny okap açýan enjam ýerleşdirilen ofisi we onuň işgärlerini göz öňüne getiriň.</p><p><strong>“Müdir”</strong> — müdir otagyna, hasapçy otagyna, ýygnak otagyna, aşhana, ammara, kanselýariýa otagyna, umuman islendik ýere girip bilýär. Kartyny islendik gapyda okadan ýagdaýynda, gapy açylýar.</p><p><strong>“Ammarçy”</strong> — ammara, aşhana, öz otagyna, ýygnak otagyna, öz bölüm işgärleriniň otagyna girip bilýär. Başga gapylar onuň üçin ýapyk. Gapa gelip, enjama karty okadan ýagdaýynda hem gapy açylmaýar. Sebäbi ol, bu ýere girmäge <strong><em>Awtorizirlenmedik</em></strong>.</p><p><strong>“Myhman”</strong> — aşhana, myhman garaşma otagyna. Başga ýere geçelge ýok.</p><h4>Görnüşleri we ulanylýan ýerleri</h4><p>Resminama dolandyryş ulgamyny we dürli görnüşli ulanyjylary göze getiriň.</p><p><strong>“Admin”</strong> — bu ulgamda ähli zady ýerine ýetirip bilýär. Ýagny resminama düzmek, bozmak, üýtgetmek, print etmek, ugratmak, tassyklamak we islendik (gizlin we gizlin bolmadyk) resminamany okamak.</p><p><strong>“Kanselýariýa işgäri”</strong> — diňe hat ugradyp, täze hat kabul edip, print edip, gizlin däl bolan resminamalary okap bilýär. Görşüňiz ýaly, örän çäkli.</p><p>Indi bolsa, örän döwrebap, ähli gapylarynda geçiş kartlaryny okap açýan enjam ýerleşdirilen ofisi we onuň işgärlerini göz öňüne getiriň.</p><p><strong>“Müdir”</strong> — müdir otagyna, hasapçy otagyna, ýygnak otagyna, aşhana, ammara, kanselýariýa otagyna, umuman islendik ýere girip bilýär. Kartyny islendik gapyda okadan ýagdaýynda, gapy açylýar.</p><p><strong>“Ammarçy”</strong> — ammara, aşhana, öz otagyna, ýygnak otagyna, öz bölüm işgärleriniň otagyna girip bilýär. Başga gapylar onuň üçin ýapyk. Gapa gelip, enjama karty okadan ýagdaýynda hem gapy açylmaýar. Sebäbi ol, bu ýere girmäge <strong><em>Awtorizirlenmedik</em></strong>.</p><p><strong>“Myhman”</strong> — aşhana, myhman garaşma otagyna. Başga ýere geçelge ýok.</p><h3>Hilegärler we olardan hem akyllylar</h3><p>Indi pikirlenýänsiňiz. Bu ulgamlary aldamak mümkinmi ýa ýok? Bir manyda, mümkin, ýa-da käbirini mümkindi. Mysallary göreliň.</p><h4>Gizlin sözler (parollar) barada</h4><p>Gizlin sözler (parollar), öňler beýle goragly ýagdaýda saklanmaýardy. Belli şifrleme algoritmleri bardy. Olary bolsa ussat ýagdaýda bilýän biri şifrlenen gizlin sözi yzyna gaýtaryp aslyny okap bilýärdi. Bu döwürde ulanylýan şifrleme algoritmleri bilen, sözi diňe bir tarapa öwrüp bolýar. Ýagny diňe şifrläp bolýar. Şifrlenen sözi yzyna, ýagny aslyna gaýtarmak <strong>MÜMKIN DÄL</strong>.</p><p>Hä, paroly nädip barlaýarlar? Maglumat bazasynda, kompýuterde, başda ulanyjy tarapyndan ilkinji gezek asyl ýagdaýda girizilen we gönimel şifrlenen ýagdaýdaky kod saklanýar. Her gezek, ulanyjy autentikasiýa üçin maglumatlaryny täzeden girizende, ol ýene-de şifrlenýärde, maglumatlar bazasyndaky şifrlenen ýagdaýy bilen deňeşdiriläýýär. Şeýlelik bilen, eger olar deň bolsa, diýmek ol şahys ýa ulanyjy rast aýdýär. Deň gelmese onda, diýmek ol hilegär ýa ýalançy. Hä, ýene bir ýagdaý bar: Hökman ýalançy däl-de gizlin sözüni ýatdan çykaran bolup hem biler…</p><h4>Barmak yzlary (fingerprint) / El aýalary (palm)</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/173/1*xRZE6cah_yEZslNrfqzWFw.jpeg" /><figcaption>Ýasama barmak yzy.</figcaption></figure><p>Barmak yzy we el aýalary, 3-nji kategorýa degişli, ýagny biziň özümize degişli <strong><em>(YOU ARE)</em></strong> maglumat görnüşi bolup durýar. Aslyna seretsek iň howply maglumatlaryň biri bolup durýar. Rehimsiziň biri Sizi talajak bolsa, ýa Siziň maglumatyňyzy ulanjak bolsa, Size uly zyýanlar berip bilýär. Ogurlyk niýeti bilen barmagynyň üst ýüzi, barmagy ýa-da eli kesilen ençeme ýagdaýlar boldy. Mundan başga-da, silikon, jelatin ýa lateks arkaly barmagynyň ýüzüniň, el aýasynyň kopiýasyny ýasap ony ulanylan ýagdaýlaram az däl.</p><p><strong>Çözgüt:</strong> Hem ýaman niýetliler adamlara zyýan bermesinler hem-de goragy güýçlendirmek niýeti bilen, barmak yzy ýa el aýasy okaýan enjamlar soňky wagtda diňe barmagyňyzyň/el aýaňyzyň ýüzüni okamaýar-da, şol bir wagtda gyzgynlygyny ölçeýär we pulsyňyzy diňleýär. Bu näme diýmek? Lateks, jelatin we silikondan ýasalan barmak yzlarynda ýa-da adama zyýan berlip kesilen, goparylan barmak ýa ellerde gyzgynlyk adaty derejede däl we puls ýok. Mesele çözüldi. Geçelge ýapyk.</p><h3>Hoş galyň</h3><p>Şeýlelik bilen, ençeme gezek eşiden emma doly anygyna ýetmedik iki terminiň giňişleýin anygyna ýetdik.</p><p>Autentikasiýa we Awtorizasiýa üçin niýetlenenleri gorap saklaň. Maddy barlyklary (kart, USB, pasport) ýygnaň. Aňyňyzdaky autentikasiýa we awtorizasiýa maglumatlaryny belläp goýuň we gizlin saklaň. Özüňizi bolsa, howp hatardan goraň. Siz özüňiz, Beýik Biribar tarapyndan ýaradylan durşuňyz bilen bir maglumat öýjügi.</p><p>Saglykda galyň! Barlykda galyň!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f8d4a128ebf7" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/autentikasi%C3%BDa-we-awtorizasi%C3%BDa-f8d4a128ebf7">Autentikasiýa we Awtorizasiýa</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dil,  hünär we IT]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/dil-h%C3%BCn%C3%A4r-we-it-66c893867c78?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/66c893867c78</guid>
            <category><![CDATA[duolingo]]></category>
            <category><![CDATA[dil]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 18 Nov 2020 09:13:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-18T10:28:42.412Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Dil, hünär we IT</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*uPNTtotWPt-cwZg6" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@timmossholder?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Tim Mossholder</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Hoşgeldiňiz</h3><p>Hoşgeldiňiz gadyrdan okyjylar!</p><p>Bu gezek, dürli hünärlerde işleýän, ilki başda hem IT (Information Technology) ugrunda işleýänler üçin dürli dilleriň, esasan hem “Iňlis” diliniň zerurlygy barada gürrüň edesim geldi. Dünýä ýüzünde gepleşilýän dilleriň birnäçesini sanap bileris. Emma olaryň arasynda iň esasy <strong>“Iňlis”</strong> dilini öňe sürmegimiziň ençeme sebäpleri bar. Geliň olary gözden geçireliň.</p><h3>Dil Zerurlygy</h3><p>Bilşiňiz ýaly, biziň gadymdan gelýän ata-babalarymyzyň aýdyp geçen sözi bardyr:</p><blockquote><strong>Bir dil bilen bir adam, iki dil bilen iki adam…</strong></blockquote><p>Mundan çykýan netije: Sen näçe köp dil bildigiňçe şonça-da adam/şahsyýet güýjüň/mümkinçilikleriň artýar. Ýagny, bilýän dilleriň sanyça adam güýç-kuwwatynda mümkinçiliklere eýe bolýarsyň.</p><p>Dil öwrenmek diňe daşary ýurtlylar bilen gepleşmegi öwretmeýär. Ol bize ol dilde gepleýänleriň medeniýetini hem açýar.</p><blockquote><strong>Biziň üçin öň görmedik, tanamaýan täze älemimize bir derweze açylýar. Öň biziň üçin ýapyk bolan dünýä öz syrlaryny, tilsimlerini bize açýar.</strong></blockquote><p>Her bir adam kämil ylymlary öwrenip, kämil ussat, hünärmen bolmak isleýär. Beýle bilimiň açary bolsa ýene-de Iňlis dili. Ol hünäri öwrenmek üçin Siz daşary ýurtlardaky Uniwersitetlerde okamak zerurlygy duýarsyňyz. Ol ýerlerde okamak üçin bolsa ýene-de <strong>Iňlis dili </strong>zerur.</p><h3>Tehnologiýa we Dil</h3><p>Islendik hünär, esasan hem tehnologiýa dünýäsi günsaýyn ösýär, kämilleşýär, ilerleýär. Her gün diýen ýaly täze açyşlar, özgertmeler çykyp bur. Bularyň yzyndan ýetişmek we özüňi döwrebap tutup bilmek üçin bolsa bäsleşik ýodasynda galmak zerur. Bäsleşik ýodasynda bolmak üçin bolsa ol ýodanyň şertlerini, talaplaryny bilmek we ýerine ýetirmek gerek. Bäsleşikde galmak üçin hemişe dürli çeşmelerden öwrenip, okap, kämilleşip durmak gerekdir. Bu bäsleşigiň iň düýp esasy möhüm nokady bolsa dil. Ýagny dil bilmesek biz ol bäsleşige gatnaşyp bilmeýäris.</p><p>Tehnologiýa öndürýänler we özgerdýänler bilen düşünişip bilmek we olaryň edýänlerini öwrenmek, tejribe gazanmak üçin olaryň dilini bilmek hökmanydyr. Bu diller haýsylar? Iň esasylar hökmünde şulary görkezip bileris:</p><ul><li><em>Iňlis dili</em></li><li><em>Rus dili</em></li><li><em>Hytaý dili (birnäçe dialekti bar)</em></li><li><em>Nemes dili</em></li><li><em>Fransuz dili</em></li><li><em>Ispan dili</em></li><li><em>Hindi dili (birnäçe dialekti bar)</em></li></ul><p>Bulardan başga-da birnäçe dil sanap bileris. Mysal üçin: Arap dili, Ýapon dili, Koreý dili we ş.m. Emma esasy tehnologiýa döredýän ýa-da tehnologiýa täzelikleriniň gepleşilýän we internetde habarlar, maglumatlar, bloglar ýazylýan diller ýokarda sanalanlarmyka diýýärin. Olaryň arasynda-da ilki bilen <strong>“Iňlis”</strong> dilini öňe çykaryp bileris.</p><h3>Nireden öwrenip bilerin ?</h3><p>Bu döwürde täze zat öwrenmek itiň aňsady.</p><blockquote><strong>Bilmezlik aýyp däldir. Öwrenmezlik aýyp…</strong></blockquote><p>Iň esasy zat, wagt tapmak gerek. Ondan has möhüm zat, öwrenmek üçin wagt meýilleşdireniňizden soň, sabyr bilen yzygider dowam etmek gerek. Wagtal-wagtal arakesme edip dynç alyp bilersiňiz. Emma bu arakesme uzak bolmaly däldir. Oňa da türkmenlerde aýdylyp geçilen dana söz bar.</p><blockquote><strong>Taşlama başlanyňy, başlama taşlanyňy…</strong></blockquote><h4>Internet çeşmeler</h4><p>Ilki kellä gelýän ýer, şübhesiz Internet çeşmeleri. “Kelläňde näçe sany saç gyly bar?” soragyna, “Asmanda näçe ýyldyz bar bolsa, şonçarak bardyr” diýlişi ýaly, internetde hem şonçarak çeşme barmyka diýýärin. “Youtube”-a girip dil öwrenmek üçin kanallary, wideolary dörseňiz, ýüz müňlerçe, millionlarça çykarmyka diýýärin. Web sahypa hökmünde hem öwredýän çeşmeler bar. Isleseňiz mugt PDF kitaplary hem download edip öýde özbaşdak öwrenip bolýar. Meniň oňa wagt sarp etmäge boş wagtym ýok diýseňiz, “audio” görnüşli çeşmeler hem depeden agdyk. Olary telefonyňyza geçirip, ýolda, duralgada, awtoulagyňyzda, sport bilen meşgullanaňyzda diňläp, gaýtalap, öwrenip bilersiňiz.</p><h4>Okuw Merkezleri</h4><p>Eger gönimel okuw merkezlerine gatnap öwrenmek isleýän bolsaňyz, onda olaryň hem ençemesi bar. Ine ýurdumyzdaky okuw merkezleriniň birnäçesi:</p><ul><li><em>Gujurly Bilim Merkezi</em></li><li><em>Päk Nesil Okuw Merkezi (birnäçe şahamçasy bar)</em></li><li><em>Dana Okuw Merkezi</em></li><li><em>Daýan Okuw Merkezi</em></li><li><em>Zehinli Nesil Okuw Merkezi</em></li><li>Dalçyn Okuw Merkezi</li><li>Telekeçiler Birleşmesiniň Okuw Merkezi</li><li>we ş.m.</li></ul><p>Bular meniň şu wagtda ýadyma düşenler. Aslynda bulardan başga-da ençemesi bar. Özüňize iň ýakyn bolandy, ýa hili boýunça özüňiziň halanyňyzy saýlap okuwa dowam başlabermeli.</p><p>Beýleki okuw usullaryndan bularyň gowy tarapy, okuwy okap üstünlikli tamamlanyňyz barada Şahadatnama alyp bilersiňiz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*KrnbfK729r7Fq6qg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@stereophototyp?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Sara Kurfeß</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h4>Priloženiýalar (Apps)</h4><p>Eger-de bir ýere gatnamany kyn görýän bolsaňyz, telefon ýa planşet bilen köp wagt geçirýän bolsaňyz, ine Size başga-da bir ýol. Telefonyňyza ýa-da planşetyňyza application geçirip islendik ýerde, ýolda, öýde, duralgada, ýatmazdan ozal, tagam iýip otyrkaňyz we ş.m. ýagdaýlarda telefony gapdalyňyzda boýup, “Chat”-larda ýa-da “Instagram”-da wagt ýitireniňizden, priloženiýalaryň üsti bilen dil öwrenip bilersiňiz.</p><p>Möhüm nokatlaryň biri, bu okuwdan ýadamazlyk. Şonuň üçin günde 10–15 minut, iň köp bolanda 20 minut okamaklyk ýeterlik. Şu ýagdaýda Siz hem öwrenmekden ýadamarsyňyz. Bir hepde yzyňyza öwrülip seredeniňizde bolsa eýýäm azyndan 70–105 minut arasy dil okanyňyzy görersiňiz. Bu möhlet aý dowamynda 280–420 minut bolýar. Ine maslahat berip biljek priloženiýalarymyň käbiri :</p><ul><li><em>Duolingo </em><strong><em>(Super hem mugt)</em></strong></li><li><em>Drops</em></li><li><em>Busuu</em></li><li><em>Mondly</em></li><li><em>Memrise</em></li><li><em>Rosetta Stone</em></li></ul><p>Bularyň islendik biri hem Size örän kömek eder. Iň maslahat bermek isleýänim bolsa “Duolingo”. Sebäbi bu priloženiýe mugt. Diňe arasynda mahabat görkezýär diýäýmeseňiz. Sebäbi bu mahabatlar arkaly girdeji gazanyp öwrenijilere okuwy mugt hödür edýär.</p><h3>Jemläliň</h3><p>Bularyň islendik birine hem başlasaňyz, soňabaka ýagdaýyňyza görä beýlekisine geçip bilersiňiz.</p><blockquote><strong>Öwrenmezlik üçin sebäp ýok, diňe bahana bar…</strong></blockquote><p>Wagtyňyz bar bolsa okuw merkezlerine gatnaň. Gatnamak kyn bolýan bolsa öýde oturyp internetden öwreniň. Öýe giç gelýän bolsaňyz ýolda-yzda priloženiýalar arkaly okaň. “Men hemişe ýolda, durmaga ýagdaý,wagt bolmaýar” diýýän bolsaňyz bolsa audio dersler diňläň. Bahana gözlemäň…</p><p>Umuman aýdanymyzda, Siz islendik hünärde bolup bilsersiňiz. Emma her wagt özüňizi kämilleşdirmäge zerurlyk duýarsyňyz. Sebäbi tehnologiýa, döwür üýtgäp dur. Döwre görä, onuň talaplaryna görä Siz hem öz hünäriňizde kämilleşmeli. Kämilleşmek üçin bolsa Siz goşmaça çeşmelerden goşmaça zatlar öwrenmeli. Iň köp çeşmäniň tapylýan dili bolsa, bilşiňiz ýaly, “Iňlis Dili”.</p><p>Şonuň üçin, gadyrdan dostlar, hiç haçan şu wagtky bilýänleriňiz bilen çäklenmäň. Hemişe öwrenip, kämilleşip, bäsleşik ýodasynda boluň.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=66c893867c78" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/dil-h%C3%BCn%C3%A4r-we-it-66c893867c78">Dil,  hünär we IT</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ruby PD Modullar]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/ruby-pd-modullar-6fa7274aa971?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6fa7274aa971</guid>
            <category><![CDATA[ruby]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[programirleme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 06 Nov 2020 14:26:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-09T11:34:12.982Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/1*Wloarf4Gjo-7aGEZx1Omsg.png" /></figure><p>Salam gadyrdan okyjylar, programmirleýjiler we öwrenmäge höwesliler!</p><p>Söýgüli Ruby PD mümkinçiliklerini we amatlyklaryny görkezýän nobatdaky ýazgymyza hoş geldiňiz. Bu gezekki ýazgymyzda, rugsat berseňiz, “Modullar” barada agzap geçmekçi. Gözden geçirjek mowzugymyzy birnäçe kiçiräk mysallar we kod nusgalary bilen hem berkideris.</p><h3>Modul näme diýmek ?</h3><p>Gysgaça aýdanymyzda, Modul — metodlary, klaslary konstantalary (üýtgemeýän bahalary) bir at astynda jemlemäge, ýygnamaga mümkinçilik berýän usuldyr. Giňişleýin seredenimizde bolsa bu, programmirlemede öňe sürülýän 2 esasy görnüş mümkinçilik berýär.</p><ol><li><strong>Jemleme </strong>— <em>gysgaça ‘namespace’ diýlip atlandyrylýan, klas, metod we konstantalary bir at astynda ýygnamaga, bir ýygyndy hökmünde jemlemäge mümkinçilik berýär.</em></li><li><strong>Garyndy (Mixin)</strong> — <em>‘mixin’ diýlip atlandyrylýan, taýýar modulyň mümkinçiliklerini başga klasa girizip, ol klasyň mümkinçiliklerini giňeltmäge we kämilleşdirmäge mümkinçilik berýär.</em></li></ol><p>Esasy göze batýan aýratynlyklaryny ýokarda agzap geçemizsoň, geliň olaryň hersini has hem giňişleýin gözden geçireliň. Hem-de mümkin boldugyndan hersine kod hökmünde mysal görkezeliň.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*o_px4kDuxTGfnXip" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@nordwood?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">NordWood Themes</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>1. Jemleme</h3><p>Şeýle bir ýagdaýy göz öňümize getireliň. Mysal üçin Siz, trigonometriýa degişli operatorlary we maglumatlary bir ýere jemlemäge karar berdiňiz. Näme üçin bu biziň niýetleýän modulymyz bolmasyn ?</p><pre>module Trig<br>   PI = 3.1416 # Konstanta yglan edilen</pre><pre>   Trig.sin(x)<br>      #...<br>   end</pre><pre>   Trig.cos(x)<br>      #...<br>   end<br>   ...<br>   ...<br>end</pre><p>Bu yglan edilen metodlary we konstantany biz indi başga bir ýerde ulanyp bileris. Trigonometriýa degişli hasaplamalarymyzda gönimel bu modulyň mümkinçiliklerini ulanalyň. Ine mysal:</p><pre>radius = 6</pre><pre># Bu ýerde &#39;Trig&#39; modulyndan &#39;PI&#39; konstantany çagyrdyk.<br>meydan = Trig.PI*radius**2 # PI*R^2 formulasy</pre><pre># Bir burçyň sinusyny we kosinusyny hasaplalyň.<br># Bu ýerde-de &#39;Trig&#39; modulyndan &#39;sin&#39; we &#39;cos&#39;<br># metodlaryny çagyrdyk.<br>burch = 45<br>sinusy = Trig.sin(burch)<br>kosinusy = Trig.cos(burch)</pre><p>Eger-de bu mysallar Size gaty sada bolýan bolsa, onda has giňişleýinrägini hem gözden geçirip bileris. Geliň indi birnäçe klasdan emele gelýän moduly gözden geçireliň.</p><p>Siz ‘Müşderi’ atly klasy ýazmak islediňiz. Onuň dürli görnüşli hereketleri we häsiýetleri bar. Ýerine görä müşderi dürli hereket edip bilýär we dürli häsiýetlere eýe bolup bilýär. Geliň ine muňa degişli bolan, dürli ýerde dürli hereket edýän we dürli häsiýetleri bolan klaslary ýazalyň we olaryň hersini üýtgeşik modulyň içine ýerleşdireliň.</p><pre>module Bank<br>   class Musderi   # Banka degişli müşderi.<br>      attr_accessor :balans, ady, familiyasy</pre><pre>      def toleg_tabsyr(jemi)<br>         puts &quot;#{jemi} mukdarda banka töleg tabşyryldy.&quot;<br>      end</pre><pre>      def nagt_al(jemi)<br>         puts &quot;#{jemi} mukdarda nagt töleg aldym.&quot;<br>      end<br>   end<br>end</pre><pre><br>module Dukan<br>   class Musderi   # Dükana degişli müşderi.<br>      attr_accessor :harytlar</pre><pre>      def kassa_tole<br>         harytlar.each do |haryt|<br>            puts &quot;#{haryt} aldym.&quot;<br>         end<br>      end<br>      ...<br>      ...<br>   end<br>end</pre><p>Ýokardaky bölme usulyna üns berensiňiz diýip ynanýaryn. Iki modulda hem ‘Müşderi’ klasy bar emma ýerine görä müşderi üýtgeşik hereket edýär. Ýagny onuň biri-birinden üýtgeşik metodlary we häsiýetleri (properties) bar. Eger biz muny ulanjak bolsak, bu iki klasy hem umumy ýerde yglan eden bolsak onda olaryň ady biri-biri bilen oňuşmazdy we Ruby bize birmeňzeş atly klas ýazmaga rugsat bermezdi. Emma biz onda-da birmeňzeş atly klaslary ýazýarys emma olary dürli modullara ýerleşdirýäris. Şeýlelik bilen atlaryň çaknyşmasynyň öňüni alýarys.</p><p>Indi, eger-de biz ýokarda yglan edilen müşderileri çagyrjak we ulanjak bolsak onda şeýle kod bölekleri ýazyp bilerdik.</p><pre># Mysal - 1<br>bank_musderisi = Bank::Musderi.new<br>bank_musderisi.balans = 25<br>bank_musderisi.ady = &quot;Sapar&quot;<br>bank_musderisi.familiyasy = &quot;Nuryyew&quot;</pre><pre>bank_musderisi.nagt_al(50)</pre><pre># Mysal - 2</pre><pre>dukan_musderisi = Dukan::Musderi.new<br>dukan_musderisi.harytlar = [&quot;alma&quot;, &quot;erik&quot;, &quot;gatyk&quot;, &quot;suyt&quot;]</pre><pre>dukan_musderisi.kassa_tole</pre><p>Ine görşüňiz ýaly, üýtgeşik modullara bölmek bilen biz şeýdip birmeňzeş atly klasslary, metodlary we konstantalary biri-birinden aýryp bileris we atlarynyň çaknyşmagynyň öňüni alyp bileris.</p><p>Indi bolsa, modullary garyndy hökmünde ulanmagyň tilsimlerini göreliň.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*kd7PKZLW3KgK-U28" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@viniciusamano?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Vinicius &quot;amnx&quot; Amano</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>2. <strong>Garyndy (</strong>Mixin) mümkinçilikleri</h3><h4>Mysal A : Klass gatnaşyklaryna mysal</h4><p>Programmirlemede ‘inheritance’ diýlip atlandyrylýan bir düşünje bar. Ol bolsa, bir klassyň beýleki klasyň ast bölegi bolmagy, ýagny onuň häsiýetlerine eýe bolmagy we onuň metodlaryny işledip bilmegi manysyna gelýär. Kiçiräk bir mysal göreliň:</p><pre># Haýwanlar üçin umumy klas yglan edýäris.</pre><pre>class Haywan<br>   attr_accessor :ady, :topary</pre><pre>   def ses_chykar<br>      puts &#39;Ses çykardym&#39;<br>   end</pre><pre>   def hereket_et<br>      puts &#39;Hereket etdim&#39;<br>   end<br>end</pre><p>Indiki yglan etjek klasslarymyz bolsa ‘Haywan’ klassyna degişli bolup durýar we onuň häsiýetlerine eýe bolýar, metodlaryny ulanyp bilýär. Indi ‘Balyk’ we ‘Gush’ atly klaslary yglan edeliň we ony ‘Haywan’ klassynyň ast klasslary hökmünde yglan edeliň. ‘Ruby’ PD bu şeýle belgilenýär :</p><pre># &#39;Balyk&#39; klassy<br>class Balyk &lt; Haywan<br>   ...<br>end</pre><pre># &#39;Gush&#39; klassy<br>class Gush &lt; Haywan<br>   ...<br>end</pre><p>Şeýlelik bilen, biz indi ‘Haywan’ klassynyň hem elementlerini ulanyp bilýäris.</p><pre>balyjak = Balyk.new<br>balyjak.ady = &#39;Ýylan kelle&#39;<br>balyjak.ses_chykar # &#39;Ses çykardym&#39;</pre><pre>gushjagaz = Gush.new<br>gushjagaz.ady = &#39;Serçe&#39;<br>gushjagaz.hereket_et # &#39;Hereket etdim&#39;</pre><h4>Mysal B : Garyndy ‘Mixin’ mysaly</h4><p>Indi bu mysaldan nusga alyp şeýleräk bir kod ýazalyň. Film, mahabat, klip, bularyň ählisi wideo bolýar we ony ‘play’ (aýtdyryp) we ‘pause’ (pauza goýup) edip bolýar. Ýagny görkezip we sakladyp bolýar.</p><p>Mundan başga-da olary internetde gören ýagdaýymyzda kompýuterimize ýa mobil enjamymyza download edip bolýar. Islesek diňe wideo’syny, diňe audio’syny ýa-da hem audio hem wideo’syny bilelikde download edip bolýar. Munuň üçin bolsa ‘Download’ atly moduly ýazalyň.</p><p>Bu üç görnüş obýektiňem umumy ýerini özünde jemleýän modullar hökmünde ‘Wideo’ we ‘Download’ modullaryny yglan edeliň.</p><pre># &#39;Wideo&#39; moduly<br>module Wideo<br>   def play<br>      puts &#39;Playing ...&#39;<br>   end</pre><pre>   def pause<br>      puts &#39;Paused...&#39;<br>   end<br>end</pre><pre># &#39;Download&#39; moduly<br>module Download<br>   def download_video<br>      puts &#39;Downloading only video...&#39;<br>   end<br>   <br>   def download_audio<br>      puts &#39;Downloading only audio...&#39;<br>   end</pre><pre>   def download_both<br>      puts &#39;Download audio &amp; video...&#39;<br>   end<br>end</pre><p>Indi bolsa, beýleki agzap geçen üç görnüş obýektimizi yglan edeliň we olar ‘Wideo’ we ‘Download’ modullarynyň metodlaryny olar ulanyp biler ýaly edeliň.</p><pre># &#39;Film&#39; klassy<br>class Film<br>   attr_accessor :ady</pre><pre>   include Wideo<br>   include Download<br>end</pre><pre># &#39;Mahabat&#39; klassy<br>class Mahabat<br>   include Wideo<br>   include Download<br>end</pre><pre># &#39;Klip&#39; klassy<br>class Klip<br>   include Wideo<br>   include Download<br>end</pre><p>‘Wideo’ we ‘Download’ modullarynyň mazmunlaryny bu klasslaryň üçüsine hem elýeter edemizsoň ony biz arkaýyn ulanyp bileris. Ine oňa kiçiräk mysal.</p><pre># &#39;Film&#39; klassy<br>daglaryn_rowayaty = Film.new<br>daglaryn_rowayaty.ady = &#39;Daglaryň Rowaýaty&#39;<br>daglaryn_rowayaty.play  # &#39;Playing ...&#39;<br>daglaryn_rowayaty.download_both # Hem audio hem wideo alýarys</pre><pre># &#39;Mahabat&#39; klassy<br>mb_shoes = Mahabat.new<br>mb_shoes.play  # &#39;Playing ...&#39;<br>mb_shoes.download_audio # Diňe audio&#39;syny alýarys...</pre><pre># &#39;Klip&#39; klassy<br>taze_klip = Klip.new<br>taze_klip.play  # &#39;Playing ...&#39;<br>taze_klip.download_video # Diňe wideo&#39;syny alýarys.</pre><p>Şeýlelik bilen biz ‘Wideo’-ny we ‘Download’-y klass hökmünde däl-de, olary modul hökmünde yglan etdik we olaryň mümkinçiliklerini beýleki üç klassa da elýeter ýagdaýa getirdik. Ony bolsa ‘include’ (‘giriz’, ‘degişli et’ ýaly manylarda) sözüni ulanmak bilen ýerine ýetirdik.</p><h4>Mysal A we B arasyndaky tapawut</h4><p>Ata (parent) we ast/çaga (child) klasslaryň gatnaşyklary programmirlemede örän möhüm zat. Ony ulanmak bilen biz ‘inheritance’ (‘nesilden-nesile geçirmek’ manysynda) mehanizmini ýerine ýetirýäris we bu bolsa bize, zerur bolmadyk artykmaç kod ýazmagymyzyň öňüni almaga ýardam berýär.</p><p>‘A’ we ‘B’ mysallarynda aslynda şol bir zat ýerine ýetirilen emma bularyň bir tapawudy bar. Ruby PD bir klass, bir wagtda birnäçe klassyň ast klassy bolup bilmeýär. Ýagny, ýokardaky mysaldan nusga alsak, hem ‘Wideo’ hem ‘Download’ klass hökmünde yglan edilen bolsa, ikisini hem ‘Klip’, ‘Mahabat’ ýa ‘Film’ klasslaryna bir wagtda degişli edip bilmeýäris. Onuň üçin bolsa, görşüňiz ýaly, ‘Wideo’ we ‘Download’-y modul hökmünde yglan edip, ‘mixin’ diýlip atlandyrylýan, goşundy hökmünde olary ‘Klip’, ‘Mahabat’ we ‘Film’ klasslaryna goşduk. Ýagny, ‘Klip’, ‘Mahabat’ we ‘Film’ klasslary bir wagtda birnäçe modula degişli bolup durýar. Buny bolsa, adaty klass ‘inheritance’ mehanizmi bilen ýerine ýetirmek ‘Ruby’ PD mümkin däl.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*WhT8qsOIqegpqCvS" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@craft_ear?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Jan Tinneberg</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Jemläliň</h3><p>Şeýlelik bilen biz, gadyrdan okyjylar, ‘Ruby’ atly gymmatbaha PD-i has ýakyndan tanadyk we onda Modul ýazmagyň usullaryny öwrendik. Has hem möhümi, haýsy ýagdaýlarda bir obýekti Klass hökmünde, haýsy ýagdaýda Modul hökmünde ýazmalydygyny öwrendik.</p><p>‘Ruby’ PD iň atly modullar ‘Enumerable’ we ‘Comparable’ modullarydyr. Bulary öz ýazan islendik klassyňyza goşmak bilen, ol klassyňyza deňeşdirmek (Comparable) we elementlerini bir-birden gözden geçirmek (Enumerable) mümkinçiliklerini goşup bilersiňiz.</p><p>Nobatdaky ýazgylarda görüşýänçäk, ähliňize üstünlikler we berk jan-saglyk arzuw edýärin…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6fa7274aa971" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/ruby-pd-modullar-6fa7274aa971">Ruby PD Modullar</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“C++” dilinde türkmençe kod]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/c-dilinde-t%C3%BCrkmen%C3%A7e-kod-56edbed226ed?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/56edbed226ed</guid>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[programmirleme]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Oct 2020 14:16:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-17T14:16:55.934Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*R6rSB0dUogQMm2x3vZoOww.png" /><figcaption>Türkmen dilinde kod</figcaption></figure><h3>Oýun edýäňizmi ?</h3><p>Heý de bir türkmen dilinde programmirleme kod ýazyp bolýar diýsem ynanarmysyňyz ? Ynanman bilersiňiz, emma bu mümkin. Muny gündelik durmuşda ulanmasaňyz gowy bolar. Emma şeýle bir mümkinçilik bardygyny bilmek diýseň gyzykly.</p><h3>Bu nähili bolýar ?</h3><p>Aslynda bärde geň galara zat ýok. Bu emeli köp programmirleme dillerinde hem edip bolýar. Edilýän işi gysgaça teswirlesek, şeýle bolup geçýär.</p><p>Programmada ulanyljak standart belgileri, standart sözleri türkmen dilinde ulanjak sözümiz bilen gabatlaýarys. Mysal üçin “print” sözüniň ýerine “yaz”, “end” sözüniň ýerine “soňy” we ş.m. Şunluk bilen, biziň ýazan türkmençe sözlerimizi, programma beren terjimeler faýlyndan gözläp, ýerine adaty bolmaly iňlisçe sözüni ýerleşdirer ýaly sazlaýarys.</p><h3>Syryň üstüni açalyň</h3><p>“C++” dilinde adaty ulanylýan sözleri, türkmençe sözler bilen gabatlandyralyň we kiçiräk bir kitaphana faýlynda olary biri-birine gabatlalyň. Şeýlelik bilen haýsy türkmençe söze adaty ýagdaýda ulanylýan haýsy programmirleme dili sözüniň ulanylýandygyny yglan edýäris.</p><p>Ýazjak faýlymyzda “define” sözüniň mümkinçiliklerini ulanýarys. Bu funksiýa, bir söz bahasynyň ýerine başga söz ýa baha ulanmaga mümkinçilik berýär. Mysal üçin 100 bahanyň ýerine “hundred” sözüni, “{” ýaý belgisiniň ýerine “start”, “}” ýaý belgisiniň ýerine “end” sözüni ulanyp bileris. Şeýlelik bilen biz käbir sözleri ýa bahalary başgaça atlandyrmaga mümkinçilik gazanýarys.</p><p>C/C++ dillerinde kiçiräk kitaphana ýazmak üçin adaty ýagdaýda faýllarda “.h” at giňelmesi ulanylýar. Biz hem bu terjime etjek sözlerimizi “turkmen_cpp.h” atly faýlda ýerleşdireliň we ony asyl ýazjak programmamyza birikdireliň. Ine ol sözleriň gabatlandyrylan kitaphana faýly :</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c7c6209eaf42dd6370169b373aeb6a4f/href">https://medium.com/media/c7c6209eaf42dd6370169b373aeb6a4f/href</a></iframe><p>Bu faýlymyzy ýazan programma kodumyza tanadan ýagdaýymyzda, ýagny ony programma kodumyza birikdiremizsoň, ony ýeňillik bilen bu faýlda görkezilen sözleri ulanyp ýazyp bileris. Ine Size türkmençe dilde ýazylan CPP programmasy.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1dec7a9ca8a937c7f35901f08a4ddfcf/href">https://medium.com/media/1dec7a9ca8a937c7f35901f08a4ddfcf/href</a></iframe><p>Barlap görüp bilersiňiz. Mende hä işledi :-)</p><h3>Jemläliň</h3><p>Türkmen dilinde programmirleme dili entekler düzüler öýdemok emma bu azajyk hem bolsa ýazylan programma koduny türkmenleşdirmäge ýardam berer.</p><p>Bu usuly gündelik kod ýazmakda ulanmagyňyzy maslahat beremok. Diňe şeýle bir mümkinçilik bardygyny görkezmek üçin ýerine ýetirilen we dersleriň birinde okuwçylaryma görkezen kodumy Siziň bilen paýlaşýaryn.</p><p>Ähliňize Üstünlikler we her dürli Täsinlikler !!!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=56edbed226ed" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/c-dilinde-t%C3%BCrkmen%C3%A7e-kod-56edbed226ed">“C++” dilinde türkmençe kod</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Scratch we çagalar üçin programmirleme]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/scratch-we-%C3%A7agalar-%C3%BC%C3%A7in-programmirleme-a3cc9443a50b?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a3cc9443a50b</guid>
            <category><![CDATA[programmirleme]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 09 Oct 2020 15:12:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-09T15:12:22.343Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/695/1*jocZj7ay4sDmtOBGG9EP1A.png" /><figcaption>“Scratch” — programmirleme</figcaption></figure><h3>Scratch barada gysgaça</h3><p>Bu taslama “MIT Media Lab” degişli “Lifelong Kindergarten Group” topary tarapyndan tölegsiz öwrenmek we ulanylmak üçin işläp düzülen. “Scratch” aslynda 8–16 ýaşly çagalar üçin niýetlenip düzülen emma bu wagtlar, ähli ýaşdaky adamlar tarapyndan öwrenilýär we ulanylýar.</p><p>“Scratch” kömegi bilen Siz öz interaktiw hekaýalaryňyzy, oýunlaryňyzy we animasiýalaryňyzy programmirläp bilersiňiz. Mundan daşary, öz ýasan taslamalaryňyzy online jemgyýetlerde, saýtlarda we portallarda paýlaşyp bilersiňiz.</p><p>Bu taslamanyň resmi sahypasy şu salgyda : <a href="https://scratch.mit.edu/">Scratch official website</a></p><p>“Scratch” dünýä ýüzünde takmynan 150 ýurtda ulanylýar we 40&#39;dan gowrak dile terjime edilip şonça dilde ulanylyp biliner. Taslamanyň örän halanandygy üçin we ony goldamak üçin “LEGO Foundation”, “Google”, “Intel”, “Cartoon Network” ýaly şereketler bu taslama hemaýatkär bolup çykyş edýärler.</p><p>“Scratch” programmasy, öz saýtyndan mugt ýüklenip biliner. Onuň düzüji elementleriniň blok hökmünde bolmagy, islendik sahna, programma we oýun düzmegi ýeňilleşdirýär. Siz diňe degişli bloklary degişli ýerlere ýerleşdirip, onuň käbir sazlamalaryny girizýärsiňiz/üýtgedýärsiňiz. Galanyny bolsa programmanyň özi ýerine ýetirýär. Bu bir tarapdan seretseňiz, islendik görnüşde çöpläp bolýan “Lego” kubiklerine hem meňzemän duranok.</p><p>Bular birbada Sowet döwründe ýaýran, elde çöplemeli konstruktorlara hem meňzeýär. Bu görnüşli taslamalar başga-da çykyp ugrady. Ine olaryň käbiri :</p><ul><li>Makeblock : <a href="https://www.makeblock.com/">web salgysy</a></li><li>Little bits : <a href="https://www.littlebits.cc/welcome">web salgysy</a></li></ul><p>Taslamalar, “Scratch” programmasynyň içinde, ses, surat, amaly gaýtalama, şert barlagy, oýun personažy, başla, tamamla ýaly bloklary degişli ýerlere ýerleşdirmek we biri-biri bilen baglaşdyrmak arkaly ýerine ýetirilýär.</p><h3>Ulanylýan ýerleri / Mysallar</h3><p>Şu günlerde “Scratch” şahsy taslamalar üçin öýlerde, mekdeplerde, muzeýlerde, kitaphanalarda we ş.m. jemgyýetçilik guramalarynda ulanylýar.</p><p>Bu görnüş dürli ýerde ulanylmagynyň sebäbi bolsa onuň islendik zada interaktiwlik goşmagydyr. Interaktiwlik we janlylyk elementleri goşulan islendik zat bolsa has özüne çekiji we gyzykly bolýar.</p><p>Bu taslamanyň esasy öwredilýän we ulanylýan ýeri şübhesiz mekdep bolup durýar. Mekdeplerde kompýuter derslerinde munuň öwredilmegi, giriş we başlangyç hökmünde bolup durýar. Emma bu taslama arkaly ýerine ýetirilen işler dürli derslerde, ýagny matematika, fizika, himiýa, sosiologiýa, taryh, daşary ýurt dilleri ýaly derslerde hem ulanylýar we amal edilýär.</p><p>Bu taslamany öwrenmek, özleşdirmek we belli bir wagt ulanmak bilen, çagaňyz geljekde kompýuter ylymlaryna hiç degişli bolmadyk ugurlarda işlände hem onuň berjek peýdalaryny islendik ugurda ulanyp, amal edip biler. Onuň peýdalary göz görtele görünmese-de, aňyňyza çuňňur öwrenilen we ýerleşdirilen ukyplar duýdansyz ýerlerde ýüze çykar.</p><h3>Peýdalary</h3><p>“Scratch” ýaşlara kreatiwligi, pikirde dürliligi, seljermegi, sebäp-amal-netije baglanşygyny gurmagy we topar hökmünde bilelikde işleşmegi öwretmek üçin düzülen. Bu ukyplar bolsa 21-nji asyrda örän zerur ukyplar.</p><p>Diňe bir programmirleme bilen tanyşlyk hökmünde galman, bu taslama çagalaryňyza başga-da ençeme ukyba ýol açar :</p><ul><li><em>Dürli meseleler barada üýtgeşik/gyzykly soraglar soramak</em></li><li><em>Uly meseläni kiçi/düzüji böleklerine bölmek we işi aňsatlaşdyrmak</em></li><li><em>Ýüze çykan mesele boýunça pikirlenmek/pikir ýöretmek</em></li><li><em>Ýüze çykan meselä başga ýollardan kreatiw çözgüt tapmak</em></li><li><em>Bir taslama üstünde topar hökmünde işleşmek</em></li><li><em>Topar hökmünde iş paýlaşmak we topar agzalarynyň biri-biri bilen gatnaşyk ukyby</em></li></ul><p>Bu agzalanlar, bu taslamany öwrenmekde ähli peýdalary bolman, ençemeleriň diňe käbiri. Çagalaryňyza muny öwretmek bilen geljek ukyplary we üýtgeşmeleri özüňiz synlap bilersiňiz.</p><h3>Nirede öwrenip bilerin ?</h3><p>Ilki bilen öwrenip biljek ýeriňiz tölegsiz Youtube wideolar bolup biler. Ondan daşary “Scratch” taslamasynyň öz resmi web sahypasynda hem dürli görnüşli çeşmeler tapyp bilersiňiz.</p><p>“Scratch” taslamasynyň resmi sahypasy : <a href="https://scratch.mit.edu/">Scratch</a></p><p>Eger-de “Scratch” programmirleme bilen gyzyksaňyz we Aşgabatda janly öwrenmek isleýän bolsaňyz onda programmirleme ýa-da çaga/kiçi ýaş okuwlary okadýan ýörite okuw merkezlerine ýüz tutup bilersiňiz.</p><p>Bu görnüşli okuwy okadýan okuw merkezi “Imdat Elektronika” ýörite bu ugurda çagalar üçin okuw berýär. Web salgysy: <a href="http://imdatelektronika.com/">Imdat Elektronika</a></p><p>Ýörite programmirleme we çagalar bilen işleşýän we degişli okuwlary okadýan merkezleriň ýene biri hem “Gujurly Nesil” okuw merkezi. Web salgysy : <a href="http://gujurlynesil.edu.tm/">“Gujurly Nesil” Okuw Merkezi</a></p><p>Ýokarda görkezilen okuw merkezleriniň web salgylaryndan telefon belgilerine jaň edip we ýerleşýän salgylary boýunça ýüz tutup bilersiňiz.</p><p>Ondan daşary hem isleseňiz şahsy okuw üçin bu ugurda tejribesi bolan mugallym tapyp öýde ýa ýörite niýetlenen başga ýerde aýratynlykda çagaňyzy okadyp hem özüňiz okap bilersiňiz.</p><h3>Goşmaça çeşmeler</h3><p>Bu taslamany hökman kompýuterde bolmasa-da, Android ýa “iOS” platformadaky planşetlarda hem öwrenmek we ulanmak mümkin. Bu niýet bilen “ScratchJr” taslamasy çykaryldy. Aşakda berlen salgylar boýunça olaryň degişli programmasyny ýükläp bilersiňiz.</p><ul><li><a href="https://www.scratchjr.org/"><em>“ScratchJr” resmi sahypasy</em></a></li><li><a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=org.scratchjr.android"><em>Android programmasy</em></a></li><li><a href="https://apps.apple.com/us/app/scratchjr/id895485086?ls=1"><em>iOS programmasy</em></a></li></ul><h3><strong>Mysal Taslamalar</strong></h3><p>Bu programma arkaly ýazylýan taslamalar we oýunlar dürli ölçegde bolup biler. Siz isleseňiz ony sada görnüşde, isleseňiz has çylşyrymly görnüşde ýazyp bilersiňiz. Bularyň ählisi Siziň tejribäňize we talaplaryňyza bagly. Emma taýýarlap bolýan taslamalar öwrenijileriň pikir ediş usullaryny hakykatdan hem kämilleşdirýär. Aşakdaky suratlarda, bu programma arkaly ýazylan birnäçe oýnuň suratyny görüp bilersiňiz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9q51a0_EnNR1I-BD4JIwcg.jpeg" /><figcaption>“Spaceship” oýny</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Of1_k1GkNZe2gpPxCQBGNw.jpeg" /><figcaption>Futbol oýny</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VjZr4JNeSWaNODoTKHySbg.png" /><figcaption>Awtoulaglaryň bäsleşigi oýny</figcaption></figure><h3>Jemleýji sözler</h3><p>Bu günlerde umuman ähli zat sanly äleme, kompýuterlere, smartfon we tablet’lere geçýändigi üçin we olaryň üsti bilen ençeme iş ýerine ýetirilýändigi üçin biz hem ol platformalara görä öz durmuşymyzy sazlamaly bolýarys.</p><p>Eger-de Siziň hem çagaňyz sanly älemde zyýanly we peýdasyz programmalarda, oýunlarda (Minecraft, Clash of clans, PUBG we ş.m.) ummasyz wagt ýitirýän bolsa, onda hökman bu taslamany göz öňünde tutuň. Çagaňyzy bu taslama öwrenişdireniňize hiç wagt ökünmersiňiz, gaýtam çagaňyzyň gazandyran peýdalaryna begenersiňiz.</p><p>Öwreniň, kämilleşiň, paýlaşyň, açyşlar ediň. Muny çagaňyza da öwrediň. Üstünlikler !!!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a3cc9443a50b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/scratch-we-%C3%A7agalar-%C3%BC%C3%A7in-programmirleme-a3cc9443a50b">Scratch we çagalar üçin programmirleme</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 4]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-4-eac22955abca?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/eac22955abca</guid>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[programmirleme]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 08 Oct 2020 12:30:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-08T12:30:09.953Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 4</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*v6Uy9HdAOL6eBlTT" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@alschim?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Alexander Schimmeck</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Hoş geldiňiz gadyrdan okyjylar !</p><p>Bu gezek, “Software Developer” hünärleri boýunça ýazgylarymyzyň soňkysyny ýazyp, nesip bolsa bu yzygiderligi tamamlaýarys. Bu ýazgylar toparynyň öňki bölümlerini okamak isleýän bolsaňyz olary şu salgylardan tapyp bilersiňiz :</p><ul><li><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-giri%C5%9F-e10f653affde">Birinji bölüm (Fullstack, backend, frontend developer’lar)</a></li><li><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-2-9fe56fc46252">Ikinji bölüm (Desktop App developer, mobile developer)</a></li><li><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-3-e3604b428e99">Üçünji bölüm (Game developer, systems developer, engineer in test)</a></li></ul><p>Her bölümde birnäçe hünäriň azajyk üstüni açyp olar bilen tanyşdyk we olaryň ulanýan esbaplaryny gördük. Bu gezek bolsa “Devops engineer” we “Data science/machine learning engineer” hünärlerini gözden geçireliň.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/748/1*WH_0IjWDssRgekJav9vaPQ.png" /></figure><h3>Devops Engineer</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>“Devops engineer” aslynda doly anyklanmadyk hünär ýaly bolup dur emma biraz içgin seretsek, <strong><em>“Devops” — “developer” we “operations” sözleriniň birleşmesinden gelip çykýar. </em></strong>Başgaça aýtsak, bu inženerler, kod ýazýan programmistler we enjamlary sazlaýan IT hünärmenleriniň arasyndaky köpri bolup durýarlar.</p><p>Bular hem kod ýazmany bilýärler, az kem enjamlaryň we tehnologiýalaryň işleýşinden hem habarly. Ýokarda agzap geçişimiz ýaly, kod ýazyjylar, ýagny programmistler bilen IT hünärmenleriň biri-birini arkaýyn düşüner ýaly, olaryň arasyndaky baglaýjy element bolup durýarlar.</p><h4>Ulanýan esbaplary</h4><p>Bu hünärmenleriň ulanýan esbaplary aslyndan barmak basyp sanardan köpräk. Işe alnanda esasy ýerine ýetirmeli işi nähili bolsa, şol esbaplary beýlekilerden has içginräk bolsa gowy bolar. Aşakda görkezilen sanaw, olaryň esasy ulanýan birnäçe esbaplaryny sanaýar :</p><ul><li><strong><em>Programmirleme dilleri </em></strong><em>— birnäçe programmirleme dilleri we framework’leri/kitaphanalary</em></li><li><strong><em>Git we GitHub/GitLab </em></strong><em>— Version Control System, programmanyň kodunyň wersiýa gözegçiligi esbaby bilen dolandyrylyşyny sazlamak</em></li><li><strong><em>CI / CD tehnologiýalary </em></strong><em>— “Continuous Integration/Continuous Development” zynjyrynyň gözegçiligi, üznüksiz integrasiýa, üznüksiz işläp düzme, testirleme, işe girizme zynjyry</em></li><li><strong><em>Docker / Kubernetes </em></strong><em>— Programmalary, çözgütleri konteýnerleşdirmek, wirtualizasiýa tehnolgiýalary</em></li><li><strong><em>Jenkins / Selenium</em></strong><em> — Işläp düzme, testirleme, kody işe girizme zynjyryny gözegçilik edýän çözgütler.</em></li><li><strong><em>Cloud technologies</em></strong><em> — Bulut tehnologiýalary, Amazon Web Services, Google Cloud Platform, Heroku we ş.m. hyzmatlaryň ulanylşyny, görnüşlerini we berýän hyzmatlaryny tanamak, bilmek, işledip bilmek.</em></li></ul><p>Bu sanalanlar, bu hünärmeniň ulanmaly esbaplarynyň diňe käbiri. Mundan hem beter ussat “Devops engineer” bolmak üçin täze çykýan tehnologiýalary yzarlap, has döwrebap bolup bilersiňiz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yzfyIv-_xxmvJcKmTufmpg.png" /></figure><h3>Data science / Machine Learning engineer</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>Bu hünärler aslynda aýratyn uly bir hünäriň bölekleri. Ikisiniň düýp işleri biri-birinden tapawutly bolandygyna garamazdan iki hünäriň çakyşýan ýerleri hem köp. Bular esasan maglumat üstünde işleýärler.</p><ul><li><strong>Data Science</strong> — <em>“Data”: maglumat, “science” : ylym. Ýagny maglumat ylmy. Eliňe berlen maglumatlary seljerme we olardan manyly netije çykarma</em></li><li><strong>Machine Learning</strong> —<em> maglumat esasynda ulgamyň özi karar berer ýaly mehanizmleri, algoritmleri girizmek. Ýagny degişli modeli düzüp, öňden girizilen maglumatlar esasynda netije çykaryp, öwrenip, mundan soňky işlerde ulgamyň özüniň dogry karar bermegini üpjün etmek.</em></li></ul><p>Aslynda “Data science” hünäri hem umumylaşdyryp aýdylýan hünär ady. Olar, has içgin seredilse, maglumaty ýygnamak, maglumaty seljermek, maglumaty hasabat hökmünde taýýarlamak, maglumatdan netije çykarmak ýaly aýratyn işleri ýerine ýetirýän hökmünde “Data Scientist”, “Data Engineer”, “Data Analyst” görnüşli birnäçe ast hünäre aýrylýarlar. Hersi öziçe üýtgeşik esbaplar ulanýarlar emma gaty takyk serhetler belli edilmänsoň olar biri-biriniň çägine rahatlyk bilen geçip bilýärler.</p><p>“Machine Learning” hünäri bolsa emeli aň ugryna degişliräk bolup durýar. Bu hünärdäki hünärmenleriň düzýän modelleri esasynda, enjamlar, programmalar, öň öwrenen zatlary esasynda özleri pikirlenmegi, karar bermegi we netije çykarmagy öwrenýärler.</p><ul><li><em>Ýolda özi sürüp barýan awtoulag</em></li><li><em>Programmasyna girizilen talaba laýyklykda hereket edýän android robotlar</em></li><li><em>Söz/sözlem/tekst analizini edýän, gürleşýän robotlar/programmalar</em></li><li><em>Mediki enjamlarda ulanylýan dürli programmalar</em></li><li><em>Online söwda platformalarynda Siziň söwda ediş häsiýetiňizi seljerýän, Size öňki söwdalaryňyza laýyklykda Sizi gyzyklandyryp biljek harytlary teklip edýän programmalar</em></li></ul><p>Bular bu ugurdaky edýän hünärmenleriň edýän işleriniň diňe käbiri.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lLZgGSr8_idaUue0lspptA.png" /><figcaption><strong>Surat A</strong> : Dürli hünärleriň biri-biri bilen çakyşmagy.</figcaption></figure><h4>Ulanýan esbaplary</h4><p>Ýokarda görkezilen suratda (Surat A), dürli ugurlaryň biri-biri bilen çakyşýan derejesi görkezilen. Ýagny biri-biri bilen bagly hünärler özüne ýakyn hünärden paý alýar we beýlekileriň hem ulanýan esbaplaryny ulanýarlar.</p><p>Geliň indi bu ugurlaryň näme esbap ulanýandyklaryny bir suratda göreliň.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/988/1*SVxzoBWk-YPznCQWGTDKZQ.png" /><figcaption>Dürli ugurlaryň/hünärleriň talap edýän bilim derejeleri</figcaption></figure><p>Görşüňiz ýaly, “Data” (ýagny maglumat) bilen baglanyşykly hünärlerde Matematika hökmany derejede zerur. Belki gaty giňişleýin matematika zerur bolman biler emma uniwersitetiň orta derejedäki matematika bilimi we olaryň arasynda has hem zerury, Statistika mowzugy gaty möhüm.</p><p>Bu hünärler soňky wagtlarda örän trend hünärler hökmünde çykyş edýärler we bu hünärmenlere tölenýän aýlyk zähmet haklary beýleki hünärlere garaňda ýokary görünýär. Sebäbi, bu hünärmenleriň seljerip çykaran netijesine we hasabatlaryna görä, uly göwrümli şereketler soňky ädimlerini meýilleşdirýärler. Diýmek bu örän inçe hasaplamalar we netijeler örän möhüm we gaty ussatlyk talap edýär.</p><p>Ýüzleý aýdyp geçmeli bolsak, bu hünärlerde talap edilýän ukyplar aşakdakylardan ybarat :</p><ul><li><em>Birnäçe ýyl programmirleme tejribesi (Esasan Python)</em></li><li><em>Database (Maglumatlar ammary) bilen ýakyndan tanyşlyk</em></li><li><em>SQL (Structured Query language) sorag dilini gaty gowy bilmegi</em></li><li><em>Matematikada ussatlyk, çuňňur analitika (seljeriş) ukyplylygy</em></li></ul><p>Bu hünärleriň talap edýän esbaplary diňe bular bilen hem çäklenmän eýsem has hem giňeýär. Sebäbi ulanylýan esbaplaryň mukdary we görnüşi gün-günden artýar. Öňki ulanylýanlar ulanyşdan galýar, täzeleri bolsa moda girýär.</p><h3>Jemläliň</h3><p>Ine ahyry, “Software Development” hünärleri boýunça ýazgylar yzygiderliginiň soňky ýazgysyny hem tamamladyk. Bular Size gaty çuňňur maglumat bermejegini bilýän emma az hem bolsa ol hünärler bilen tanyşlyk geçmäge ýardam berendir diýip umyt edýärin.</p><p>Programmirleme/kodlama älemine täze başlaýan, az möhlet işleýän şahyslaryň, anyk haýsy ugra gitjegini bilmän, mundan soň näme öwrenjegini, haýsy PD, framework, tehnologiýa boýunça ilerlejegini bilmän duran ýagdaýlaryna kän duş geldim. Özüm hem bu agzalan hünärleriň ählisinde ussat däl, dogry. Käbir hünär bilen has uzakdan tanyşýan. Emma doly karara gelmedik, entägem şübhelenýän hünärmenlere elimden gelýän derejede we öz tejribäm esasynda maslahat bermäge synanyşýan. Bu ýazgylar hem, elimden geljek kömegiň bir bölegi bolar diýip umyt edýärin.</p><p>Indiki ýazgylarda duşuşýançak, hoş sagboluň !</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=eac22955abca" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-4-eac22955abca">Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 4</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 3]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-3-e3604b428e99?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e3604b428e99</guid>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[programmirleme]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 03 Oct 2020 14:57:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-03T14:58:11.104Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 3</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*-pnffzVZ2FdbQwEp" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@dmjdenise?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Denise Jans</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Hoş geldiňiz gadyrdan okyjylar. Bu gezekki ýazgymyz ýene-de öňki mowzuk barada bolar. Ýadyňyza düşýän bolsa, “Software” älemine degişli biri-birinden tapawutlanýan hünär görnüşlerini gözden geçirýärdik. Mundan öň iki bölek ýazgymyz çykdy. Bu bolsa olaryň üçünjisi bolar.</p><p><em>Birinji ýazgy : </em><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-giri%C5%9F-e10f653affde"><em>Bölüm — 1</em></a></p><p><em>Ikinji ýazgy : </em><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-2-9fe56fc46252"><em>Bölüm — 2</em></a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*-5Qh6pIYG5aIXBJ6" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@benofthenorth?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Ben</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Game Developer</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>“Game developer” bilşiňiz ýaly dürli platformalar üçin oýun ýazyjylar hünäri. Bu hünäri hem öwrenmek üçin oýunlaryň gurluşy, olaryň oýnalşy, oýunçylaryň psihologiýasy ýaly käbir möhüm esaslary bilmek zerurdyr.</p><p>Uly oýunlar düzmek üçin uly toparlar işleýärler, ine şolar ýaly ýagdaýda her kim diňe öz jogapkärçilik zolagyny gowy bilse ýeterlikdir. Emma bu hünäri hem bir hünär hökmünde däl-de birnäçe ast bölek hünäre hem bölmek mümkin. Mysal üçin :</p><ul><li><em>Character designer (Personažlary düzýän dizaýner)</em></li><li><em>Level designer (Oýunda bölek-bölek “level”-leri düzýän dizaýner)</em></li><li><em>Scene designer (Personažlaryň gezýän sahnasyny düzýän dizaýner)</em></li></ul><p>Bulardan daşary bu ähli zadyň hereketlenmegi üçin programmirleýji hem hökman zerur. Onsuz bu ähli zat diňe surat hökmünde, gymyldamaýan elementler hökmünde galyberer.</p><h4>Ulanylýan esbaplar</h4><p>Oýun ýazjak programmirleýjiniň ençeme bilmeli zady bar. Emma muny her kim öz işläýjek ugry boýunça zerur bolan esbaplary bilse-de bolar. Mysal üçin, oýundaky personažlaryň, dürli obýektleriň fizikasyna, hereketine jogap berjek biriniň matematika degişli möhüm maglumatlary bilmeli bolar. Mysal üçin :</p><ul><li><em>Geometriýa</em></li><li><em>Trigonometriýa</em></li><li><em>Oýun teoriýasy (Game theory)</em></li></ul><p>Üçünji madda belki gaty çylşyrymly strategiýa oýunlaryny düzjekler üçin zerur bolup biler. Adaty oýunlarda ol teoriýany ulanmasaňyz gerek.</p><p>Özi öwrenjek, pikirlenjek, karar berjek we netije çykarjak bäsleşikli oýunlar ýazjak bolsaňyz Size aşakdakylary öwrenmek zerur bolup biler :</p><ul><li><em>Ähtimallyk teoriýasy (Theory of Probability)</em></li><li><em>Statistika</em></li></ul><p>Mundan başga-da öwrenmeli zatlaryňyz, ýazyljak oýnuň haýsy platforma, haýsy enjama niýetlenendigi bilen baglylykda dürlileşýär.</p><p>Ýazjak oýnuňyz browser’de oýnalmaly bolsa onda “Frontend developer” üçin zerur bolan esbaplary we PD öwrenmeli bolarsyňyz.</p><p>Eger-de oýun mobil enjamlara niýetlenen bolsa onda “Mobile developer” üçin zerur bolan esbaplary öwrenersiňiz. Eger oýnuňyz diňe “iOS” ýa-da diňe “Android” platforma niýetlenen bolsa onda olara degişli esbaplary we PD öwrenersiňiz.</p><p>Ýok, eger ýazjak oýnuňyz kompýuteriň özünde, OS’a gurnalýan oýun hökmünde ýazylmaly bolsa onda “Desktop developer”-iň öwrenmeli esbaplarynyň daşyna geçseňiz bolar.</p><p>“Frontend developer”, “Mobile developer”, “Desktop developer”, bularyň ählisi barada bolsa has giňişleýin maglumat bu mowzukdaky ýazgylarymyzyň 1-nji we 2-nji böleklerinde görkezilendir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*lTNwVSEBKbF4DVZq" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@_imkiran?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Sai Kiran Anagani</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Systems Developer</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>“Systems Developer” umuman uly ölçegli ulgamlary / sistemalary ýazmaga gatnaşýan programmirleýjidir. Bu hünärdäki programmirleýjiler köplenç gaty çylşyrymly we uly göwrümli ulgamlary ýazmaga gatnaşýarlar. Bularyň arasynda şeýle ulgamlar bolup biler :</p><ul><li><em>Operasion Ulgam (Operating System, Windows, MacOS, Android, iOS, Linux, Windows Mobile, BeOS we ş.m.)</em></li><li><em>Täze çykarylýan enjamlar üçin driver’ler</em></li><li><em>Kompilýatorlar, interpretatorlar (programmirleme diliniň koduny maşyn koduna geçirýän programmalar)</em></li><li><em>Täze programmirleme dilleri</em></li></ul><p>Bular diňe bu hünärdäki şahyslaryň ýazyp biljek käbir görnüş programmalary. Mundan başga-da birnäçe ulgam görnüşi sanalyp bilnerdi. Emma esasy bilmeli zat, bu hünärdäki şahyslar, enjama has ýakyn bolan programmirleme dillerini ulanýarlar. Bular bolsa öňden ulanylyp gelinýän we entegem modadan gaçmaýan dillerdir.</p><h4>Ulanylýan esbaplar</h4><p>Beýle çylşyrymly programmalary ýazmak üçin enjam bilen gaty ýakyn aragatnaşykda bolmaly. Diýmek prosessor, RAM ýady, HDD diski ýaly enjamlaryň işleýşini bilmeli we olary akylly dolandyrmaly. Olar bilen ýakyndan işleşmek üçin adaty ýagdaýda aşakda görkezilen dilleri ulanýarlar :</p><ul><li><em>C/C++</em></li><li><em>Objective-C</em></li><li><em>Java</em></li><li><em>Assembler</em></li><li><em>C#</em></li></ul><p>Bu görkezilen diller, bu ugurda ulanylýan esasy programmirleme dilleri. Ýagdaýa görä Haskell, Lisp, Fortran, Pascal, Python ýaly başga diller hem ulanylyp biliner. Emma olaryň ulanylýan ýagdaýy gaty seýrek duş gelýär.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/615/1*ZOSwRSv8rN8w46ksY7-EoA.png" /><figcaption>Python PD kody üçin test.</figcaption></figure><h3>Engineer in test (Tester)</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>Bu hünärdäki adamlara gysgaça “Tester” diýilýär. “Engineer in Test” ady umuman gözelleşdirilen at hökmünde kabul edilýär. Bularyň asyl edýän işi, ýazylan, ýa-da has dogrusy ýazyljak bolýan programmalar üçin test koduny ýazmak.</p><p>Soňky wagtlarda programma düzülende şeýle bir yzygiderlik yzarlanylýar. Ilki bilen ýazylmazdan ozal, bir kod böleginiň ýerine ýetirmeli işi anyklanýar we oňa laýyklykda test kody ýazylýar. Ýagny asyl programma ýazylyp oňa şol test berilse ol täze ýazylan kod bölegi görkezilen testden geçäýmeli. Ýagny, düşünşiňiz ýaly, test ilki ýazylýar. Ondan soň asyl şol testden geçmeli kod bölegi ýazylýar. Ine tester’ler bolsa ol test kodlaryny ýazýan hünärmenlerdir.</p><h4>Ulanylýan esbaplar</h4><p>Tester’leriň ulanýan esbaplaryny gysgaça jemlemek kynrak boljak emma olaryň köplenç ulanýan birnäçe PD ýa-da framework’lerini/kitaphanalaryny sanap geçeliň.</p><ul><li><em>Robot / PyTest / PyUnit / DocTest / Testify (Python PD test framework’leri)</em></li><li><em>Jest / Mocha / Jasmine / Nightwatch.js / Protractor / Karma / Enzyme (Javascript PD test framework’leri)</em></li><li><em>MiniTest / RSpec (Ruby PD test framework’leri)</em></li><li><em>CppUnit / CxxTest / Google Test / MSTest ( C++ PD test framework’leri)</em></li><li><em>Selenium WebDriver (Browserler b/n işleşmäge mümkinçilik berýän funksiýalar ýygyndysy)</em></li></ul><p>Ähli esbaplary, programmirleme dillerini, framework’leri sanardan gaty köp. Sebäbi, esasy haýsy PD bilen işleşýän bolsa şoňa görä-de test kitaphanalary ýa-da test framework’leri saýlamaly bolýar.</p><h3>Jemläliň</h3><p>Bu günki ýazgymyzda hem sanawda görkezilen 3 hünäriň edýän işleriniň we ulanýan esbaplarynyň azajyk hem bolsa üstüni açdyk. Emma aslynda olaryň her biri üçin aýratynlykda azyndan 4–5 makala ýazyp bolardy. Sebäbi olaryň hersi özüne görä aýratyn älem, aýratyn dünýä. Emma biz, bolmanda olary azajyk tanlyň diýip ylalaşamyzsoň, azajyk maglumat bilen çäklendik. Olar barada has giňişleýin maglumat edinjek bolsaňyz, internet äleminde ummanlarça çeşme tapjagyňyzy bilýärin.</p><p>Şeýlelik bilen, bu mowzukda ýazylan makalalar ýygyndysynyň 3-njisini hem tamamlaýarys. Indiki ýazgymyzda bolsa galan 2 hünäri biraz ýakyndan tanalyň we olar barada goşmaça maglumat edineliň.</p><p>Gadyrdan okyjylar ! Hoş galyň ! Saglykda galyň !</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e3604b428e99" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-3-e3604b428e99">Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm: 3</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm : 2]]></title>
            <link>https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-2-9fe56fc46252?source=rss----1263cab3266c---4</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9fe56fc46252</guid>
            <category><![CDATA[programirleme]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençe]]></category>
            <category><![CDATA[turkmen]]></category>
            <category><![CDATA[türkmen]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Merdan Durdiyev]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 02 Oct 2020 15:14:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-02T15:20:57.441Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm : 2</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*BTeleYuPE8av10VE" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@d0cz?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Bruno Wolff</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Dowam</h3><p>Hoş geldiňiz gadyrdan okyjylar ! Bu ýazgymyzda geliň öňki uly sanawda agzalan birnäçe “Software Development” hünärlerini gözden geçireliň. Bu ýazgymyzda da öňki ýaly ol hünärler bilen biraz ýakyndan tanşarys we olaryň ulanýan esasy esbaplaryny agzap geçeris.</p><p>Bu ýazgynyň başy (ilkinji bölegi) şu salgyda : <a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-giri%C5%9F-e10f653affde">Bölüm-1</a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*F-aX4PRHLbWY5ogb" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@thisisengineering?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">ThisisEngineering RAEng</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Desktop App Developer</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>“Desktop Developer” ýa-da başgaça aýdanymyzda “Desktop Software Developer” arassa OS (Operating System / Operasion Ulgam) üçin programma ýazýanlara aýdylýar. Ýagny olar ýa “Microsoft Windows”, ýa “Apple MacOS”, “Linux” we şoňa meňzeş OS’lar üçin ýörite programma ýazýarlar.</p><h4>Mysallar</h4><p>Bu programmalara mysal hökmünde “Microsoft Windows” ýa “Apple MacOS” OS’larda işleýän islendik programmalary göz öňüne getirip bilersiňiz.</p><ul><li><em>Calculator / File Explorer</em></li><li><em>Microsoft : Word / Excel / Powerpoint / Access / Paint / Skype we ş.m.</em></li><li><em>Internet Explorer / Google Chrome / Mozilla Firefox / Yandex Browser we ş.m. brauzerler</em></li><li><em>Adobe : Acrobat / Photoshop / Illustrator</em></li><li><em>Autodesk : AutoCAD / 3DSMax</em></li></ul><p>Mundan başga-da ýüzlerçe programmany mysal hökmünde berip bolýar. Bular esasy Siziň tanaýjaklaryňyz diýip uly mysallar berdim. Emma ýörite belli bir OS üçin ýazylan :</p><ul><li><em>dükan/market/söwda dolandyryş programmalary,</em></li><li><em>buhgalteriýa/hasabat programmalary,</em></li><li><em>mekdep/uniwersitet programmalary</em></li></ul><p>hem şu kategoriýa degişli edip bolar.</p><h4>Ulanylýan esbaplar</h4><p>Bu görnüş programmirleme bilen gyzyklanan bolsaňyz aşakda görkezilen PL we kitaphanalary öwrenmek peýdaly bolup biler. Emma bilşiňiz ýaly, olaryň ählisinde hem kiçi we orta göwrümli programmalary arkaýyn ýazyp bolýar. Şonuň üçin hem ençemesini öwrenjek bolup özüňizi kösäp oturmaly däl-de, bir ýa iki sanysyny saýlap olary ulanmakda gowy bişmeli we kämilleşmeli.</p><ul><li>C++ (Visual Studio’da ýazmak amatly)</li><li>C# (Visual Studio’da ýazmak amatly)</li><li>Spring (Java PD framework’i)</li><li>Electron.js (Javascript diliniň framework’i )</li><li>PyQt, Tkinter, PyGUI (Python PD framework’leri)</li></ul><p>Has çylşyrymly we OS’yň içgin tilsimlerini ulanýan programma ýazjak bolsaňyz onda sanawdaky başda duran 3-sini ulanmak has amatly bolar. Electron.js ýa Python PD framework’leri hem ençeme derdiňizi çözer emma gaty inçe işler üçin (içgin RAM, prosessor işjeňligi talap edýän prosesler) doly gabat gelmän biler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*16RjD1fG4s_F3Q-d" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@charlesdeluvio?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Charles Deluvio</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Mobile Developer</h3><h3>(Mobile app developer, mobile software developer)</h3><h4>Bu kim ?</h4><p>“Mobile Developer” bu günlerde trend hünärleriň biri bolup durýar sebäbi umumy statistika görkezijilere görä eýýäm mobile enjam ulanýan şahyslaryň sany desktop enjam ulanýanlardan has köpeldi. Diýmek ähli programma çykarýanlar we online hyzmat hödür edýänler hökmany suratda mobil enjam ulanyjylary barada hem pikirlenmeli bolýarlar. Bu bolsa has köp ulanyjy bazasy gazanmak üçin hökmanydyr.</p><p>Bu günlerde esasy mobil platformalar bilşiňiz ýaly “Android”, “iOS” we “Windows Mobile” bolup durýar. Bularyň arasynda ilki ikisini, ýagny “Android” we “iOS” öňe çykarsak dogry bolar. Sebäbi “Windows Mobile” ulanyjylar we enjam mukdary beýlekilere deňäňde örän az.</p><p>Mobil programma ýazýanlaryň esasy kynçylygy “cross-platform” diýlip atlandyrylýan mesele. Ýagny, ýazylýan programmany bir gezek ýazyp hem “Android” hem “iOS” platforma bolar ýaly eksport edip bilmek mümkinçiligi. Olar ýaly netije gazanmak üçin adaty, ýagny diňe bir platforma ýazylýan PD’den başga esbaplar ulanmaly bolýarys.</p><h4>Ulanylýan Esbaplar</h4><p>Eger ýazýan mobil programmamyz kross-platforma görnüşli bolmagyny islesek onda aşakdaky esbaplary ulanmaly bolýarys. Bular, şu döwürde ulanylýan esasy esbaplardyr. Bulardan başgalary hem bar emma bu sanawdakylar “developer”-ler tarapyndan giňden ulanylýanlardyr :</p><ul><li>React Native (Javascript PD framework’i / Facebook goldawly)</li><li>Flutter (Dart PD framework’i / Google goldawly)</li><li>Ionic (Javascript PD framework’i)</li><li>Xamarin (C# PD framework’i / Microsoft goldawly)</li><li>Cordova (Adobe goldawly)</li><li>jQuery Mobile (Javascript PD framework’i)</li></ul><p>Eger diňe bir platforma niýetlenen programma ýazjak bolsaňyz onda aşakdakylary özleşdirip bilersiňiz. Diňe bir platforma ýazmak bilen Siz işiňizi aňsatlaşdyrýarsyňyz, başga tarapdan bolsa diňe bir ugurda has ussatlaşýarsyňyz. Ol bolsa goşmaça bir aýratynlykdyr.</p><ul><li>Java Programmirleme dili (Android)</li><li>Kotlin (Android)</li><li>Swift (iOS)</li></ul><h3>Jemläliň</h3><p>Bu günki gözden geçiren hünärlerimiz hem software hünärleriniň arasynda öňdebaryjy hünärlerden. Bulary öwrenmek we bu ugurlarda gitmek üçin zerur bolan esbaplary gözden geçirmek bilen biraz ýakyndan tanyşdygymyz boldy.</p><p>Ýazgylarymyzyň ikinji bölümini tamamlamyzsoň belki eýýäm jemi hünärleriň arasyndan özüňize ýakyn bolany ýa-da höwesiňiz köpräk bolany saýlan bolmagyňyzam mümkin. Emma olaryň hiçisini hem halamadyk bolsaňyz indiki ýazgylarymyzda, sanawda görkezilen hünärleriň beýlekilerini hem tanarys. Agzalan hünärler boýunça umumy pikir edinen bolsaňyz we azajyk anygrak netijä gelmegiňize sebäp bolan bolsa örän şat bolaryn.</p><p>Haýsy hünärde bolsaňyzam öwrenmegi, kämilleşmegi bes etmäň. Esasy zat haýsy hünär eýesi bolanyňyz däl de, eýeleýän hünäriňizde ussat ýa öwrenjeligiňizdir. Kämilleşiň, ussatlaşyň we ösüň ! Işiňiz ileri !!!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9fe56fc46252" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/kodeser/%C3%B6z-ugry%C5%88y-sa%C3%BDla-software-developer-b%C3%B6l%C3%BCm-2-9fe56fc46252">Öz ugryňy saýla (Software Developer) — Bölüm : 2</a> was originally published in <a href="https://medium.com/kodeser">Kodeser</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>