It’s the perfect time to reflect on the journey, acknowledge achievements, and celebrate the progress made.

Now let’s all get started on…

With 19 designers…

How do we impact the organization?

Design is more than pixels and pretty interfaces — it’s about aligning strategy with user needs and turning insights into action.

At One Mount, we are confident that fostering a user-centric culture and maintaining a constant feedback loop is key to driving our organizational impact. To achieve this,…

Equally important, leveraging the system allows us to optimize costs from redesigns & revamps.

Nonetheless, our journey in 2024 wasn’t without…

the hurdles we faced at every step of driving impact. Our top 3 challenges are as follows:

… and shape our journey forward with

• New design mindset to enhance collaboration among squad members and stakeholders for better design solutions
• New design process to save time and effort for the product team when developing design solutions.

These improvements didn’t just enhance our internal workflows — they empowered us to create a more cohesive, impactful design approach that benefits both our users and the organization as a whole.

Beyond our organizational impact, our efforts also extend to create valuable contributions to the Product Design community in Vietnam…

We believe design thrives through collaboration and knowledge-sharing. That’s why we’ve made it a priority to give back to the community with…

Along with the blog articles, our team has been very involved in sharing knowledge with the community through events. Two standouts are as shown below:

One Mount Town Hall, where Mrs. Blair showcased our redesign of OneU, highlighting how design shaped the user experience of a lifestyle platform that redefined engagement for millions.

UXVN Fest 2024, where our leader shared strategies for demonstrating the value of UX to stakeholders, showing that UX is an investment in sustainable growth, not a sunk cost.

Our every achievement comes from relentless efforts…

That’s why we always learn from experiences to avoid repeating mistakes in the future through monthly retrospectives.

Beside that, we never forget to keep learning anytime and anywhere, from teachers and friends — that’s why we have…

Bear in mind to work hard, but always spend time to understand each other. We would say that we grow stronger when we grow together.

Each member embodies a spirit of curiosity and a deep desire for growth, so…

and now is the time to meet the warriors of the One Mount Product Design team…

They made the past year of One Mount more brilliant than ever!

In conclusion, a heartfelt thank you to all members…

We want to take a moment to acknowledge the extraordinary efforts behind our 2024 journey. Every milestone, every challenge overcome, and every impact we made was possible because of the relentless dedication, creativity, and passion of each member of our Product Design team.

To the Creators who turned ideas into reality, the Trailblazers who led the way, the Guardians who brought people together, and the Strategists who inspired bold moves. You are the heart and soul of everything we’ve accomplished.

Your resilience and commitment have shaped not just the products we design, but also the culture of innovation and empathy we stand for.

Here’s to all of you — for making 2024 unforgettable and for paving the way for an even brighter 2025.

Thank you for being the difference makers. Let’s continue to dream big, push boundaries, and create extraordinary experiences — together!

and let’s look forward to welcoming 2025

“Our 2024 journey was built on resilience, collaboration, and the belief that design has the power to create lasting impact. But this is just the beginning.”

Whether you’re a designer striving to make a difference or a leader looking to unlock the potential of your product design team — the next big leap starts with you.

👉 So, what’s your bold vision for 2025? Let’s design a future worth celebrating — together!

2024: A Year of Resilience and Remarkable Impact was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Get to know our big brother, mentor, and leader — Mr. Nang Nguyen

Nhân dịp đầu xuân, toàn bộ đội ngũ Product Design ở One Mount xin chúc các bạn một năm mới vui vẻ, tràn đầy sức sống và năng lượng để cân các thể loại tasks, deadline trong tương lai 😤.

Hôm nay, bọn mình sẽ khai xuân blog của team bằng series A trek to One Mount — Đường lên đỉnh Nhất Sơn, một series mới toanh bao gồm các bài viết, phỏng vấn về góc nhìn tâm sự của chính những thành viên trong đội ngũ này. Cũng như những cung đường leo núi gập ghềnh, nhọc sức nhưng lại chứa nhiều khung cảnh vĩ đại, đáng giá trên đường đi, những nấc thang nghề nghiệp của từng thành viên trong team Product Design cũng trải qua rất nhiều thăng trầm, nhưng cũng có những giây phút rất “rewarding” trong quá trình thiết kế và xây dựng sản phẩm số. Vậy hãy cùng bọn mình khám phá và tìm hiểu chặng đường của họ qua series này nhé!

Nhân vật khai xuân của chúng ta hôm nay sẽ là người sếp mắt hí nhưng ý tưởng chưa bao giờ bí của chúng mình: Anh Nguyễn Văn Năng, tên thân mật là Cụ Năng, một nhân vật cốt cán, khai quốc công thần của đội ngũ thiết kế ở One Mount, đã gắn bó với tập đoàn qua hơn 3 mùa xuân xanh.

Còn chờ gì nữa, hãy cùng khám phá vị sếp xịn xò này của chúng mình thôi

👇👇👇

1. Xin chào anh Năng ạ, anh có thể giới thiệu một chút về bản thân không?

Chào các bạn! Hiện giờ mình là Head of Product design ở One Mount (OM) thuộc phòng Thiết kế trải nghiệm, đây là vị trí cho phép mình có cơ hội được làm việc với rất nhiều người trẻ và tài giỏi ở OneMount từ các phòng ban xây dựng chiến lược tới các bộ phận làm sản phẩm, thiết kế trải nghiệm, lập trình, QC…để cùng đồng hành đưa các chiến lược kinh doanh chuyển hóa thành sản phẩm tới tay người dùng tại Việt Nam (làm cho người Việt khó tính lắm các bạn à :D).

Về cá nhân thì mình là người khá du mục :D, sinh ra ở Hưng Yên nhưng sau khi học xong Cấp 3 thì mình đã sang Singapore du học ngành Quản Trị Khách Sạn, sau đó quyết định về TP.HCM học đồ họa và bắt đầu con đường sự nghiệp làm sản phẩm từ đó. Sau gần 10 năm gắn bó với TP.HCM thì mình về đầu quân cho OM (hồi đó là VinID).

Tổng kết thì sau 15 năm mình đã chuyển nhà cũng gần 20 nơi ở khác nhau 😄.

2. Wow, từ một người đã từng trải ở rất nhiều nơi khác nhau như vậy, điều gì đã đưa anh đến và gắn kết với One Mount?

Lần đầu tiên “va chạm với One Mount của mình là gần 4 năm trước, khi được trò chuyện cùng với Giám Đốc Sản Phẩm VinID. Hồi đó mình đang ở TPHCM và công việc này đòi hỏi mình phải relocate ra Hà Nội. Được trao đổi với anh ý thì mình được biết tham vọng của VinID là làm super app để giúp cho cuộc sống người Việt trở nên tốt đẹp hơn. Lúc đó mình nghĩ “Ồ, super app nghĩa là nhiều industry trong một cái ứng dụng lắm. Cùng lúc mình sẽ được làm nhiều ứng dụng, và lại còn nâng cao sự tiện lợi người người Việt Nam mình nữa.” Đây là lý do mình đã xách vali lên và đi ra Hà Nội để có một trải nghiệm làm sản phẩm mới mẻ.

1.1.2019 là một ngày đáng nhớ của sếp chúng mình và các cộng sự của anh, vì đó là ngày ứng dụng VinID ra mắt người dùng lần đầu! Các bạn có tìm ra được nụ cười mắt hí đặc trưng của cụ Năng trong này không nè?

3. Vậy trong những sản phẩm ứng dụng đa dạng của hệ sinh thái One Mount, anh có ấn tượng hoặc thích phát triển sản phẩm trong lĩnh vực nào nhất nào ạ?

Ấn tượng nhất nói thật là mình cũng chưa thật sự quá ấn tượng hay khiến mình phải thốt lên rằng “Thật tuyệt vời, thật không thể tin nổi!” nhưng mà thích thì nhiều á 😄. VD: như thanh toán hóa đơn tự động, nạp ĐT tự động khi có khuyến mãi, Look-back mỗi dịp đặc biệt, quỹ nhóm, tiện ích ví điện tử như thanh toán, chuyển tiền. Ngoài ra còn Scan & Go và giao hàng tận phòng (tiếc là VinID đang chưa ưu tiên phát triển mô hình này thêm ở điểm chạm Offline). Đặc biệt mình thích làm sản phẩm trong lĩnh vực O2O và Payment.

4. Anh có thể mô tả một ngày làm việc bình thường của mình diễn ra như thế nào không ạ?

Tùy từng ngày nhé, nhưng một ngày bình thường sẽ là:

• Check thread Unread mỗi buổi sáng, ưu tiên những thread được tag tên trên Slack-tool giao tiếp chính của toàn bộ tập đoàn OM. Còn lại check dần vì quá nhiều Channel do mình làm cross các công ty của OM mà.
• Check email, to-do-list và sắp xếp lại như add thêm task mới, chỉnh lại các thứ tự ưu tiên trong ngày
• Họp hành đã được optimize rất nhiều rồi nên cũng đỡ hơn ngày xưa nhiều, nhưng vẫn phải họp những cuộc họp nội bộ của team UX, review planning của Squad Product Design (thuộc các công ty thành viên OM), review design nếu nó thực sự là những thay đổi lớn, Team Retro, Monthly UX Report, OM Design Pattern,…và các cuộc họp khác để phối hợp với các phòng ban khác giúp cho nguồn lực của team UX thoải mái và có đầy đủ cơ hội phát triển nhất khi làm việc tại OM
• Dành thời gian trực tiếp ngồi trò chuyện, trao đổi ý tưởng hay issue với các domain sản phẩm và cùng các bạn tìm ra giải pháp hoặc thực hiện ý tưởng để đem lại impact tốt nhất.

5. Với lịch trình một ngày bận rộn như vậy, anh thích và không thích điều gì nhất trong công việc là một Design Leader của mình?

Thích:

• Thích được làm việc với các bạn trẻ đầy tài năng, nhiệt huyết
• Thích được join các buổi combat về Design Patterns, sharing của các thành viên trẻ tuổi nhưng đầy máu lửa của sự đam mê công việc
• Thích sự dí dỏm, thông minh của mấy đứa trong team
• Thích các buổi Team Retro đầy cảm xúc, vui-buồn-căng thẳng-tin tưởng
• Thích được ăn chơi, đi du lịch xa xa, chill chill với cả team…for sure!
• …Và hơn cả, là thấy được các thành viên hạnh phúc và trưởng thành khi được làm việc tại OM

Không thích:

• Không thích tham gia các buổi họp đông người
• Không thích các buổi discussions mà không rõ next action
• Không thích những người nói nhiều nhưng lại chẳng muốn làm gì cả
• …quan trọng là những điều mình không thích thì mình sẽ tìm cách giải quyết nó nên không có quá nhiều thứ để nói

6. Từ những kinh nghiệm cá nhân trên của mình, anh có suy nghĩ gì về Design Leadership ở các công ty/tập đoàn công nghệ hoặc đang chuyển đổi số ở Việt Nam?

Mình không rõ về các bạn khác lead team như nào nhưng đứng góc độ là một leader thì mình thấy việc leading team cũng như là làm sản phẩm ý :D

• Acquisition: tuyển chọn, chọn lọc những bạn phù hợp với tổ chức, với team. Có tố chất và tiềm năng để phát triển góp phần tạo nên team Product Design có impact lớn trong tổ chức, trong cộng đồng hay trong xã hội.
• Activation: trao cho các bạn cơ hội, công cụ, môi trường, kiến thức nền tảng, niềm tin và sự tôn trọng để bạn có thể “tự bơi, khi nào đuối nước mới nhảy vào cứu,” ahihi
• Retention: tạo cho các bạn sân chơi kết nối nội bộ, ngoài bộ (ý nói là với các phòng ban khác), môi trường sharing, learning, playing, improving together. Tăng giá trị bản thân của mỗi thành viên trong team.
• Revenue: tạo ra tiền? À không trực tiếp làm ra tiền, nhưng gián tiếp làm ra rất nhiều tiền. Nhờ có những phân tích của các bạn, giải pháp thực tiễn trong thiết kế của các bạn mà có thể công ty tăng được CR, giảm CHURN, tăng được uy tín của công ty với đối tác, tăng niềm tin của khách hàng, khiến khách hàng cảm thấy hài lòng với sản phẩm khi sử dụng…Đó! Nó nhiều hơn cả tiền đó là giá trị doanh nghiệp!
• Referral: khi bạn tạo ra những giá trị cho cộng đồng, mặc nhiên cộng đồng cũng sẽ biết đến bạn. Khi cộng đồng biết đến bạn thì…CV cứ gửi về đều đều, ahihi. Thích lắm tha hồ lựa! Trừ antifan, bên mình có đấy, luôn hiện hữu và nói xấu thay vì góp ý, góp phần xây dựng sản phẩm của người Việt, họ hay chê bai và lôi kéo những người khác theo ý họ nhưng kệ thôi, nếu mình vì điều đó mà dừng lại thì cộng đồng lại mất đi người chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm nhỉ các bạn nhỉ?

Bật mí kiến thức: Với những bạn nào chưa rõ, mô hình anh Năng đề cập ở trên chính là AARRR, hay còn gọi là The Pirate Framework, là một mô hình để xây dựng một vòng metrics cho một sản phẩm hay một dịch vụ nào đó. Anh Năng có góc nhìn rất độc đáo về framework này đúng không nè. Bạn có thể đọc thêm về nó ở đây nhé.

7. Anh có thể chia sẻ hình ảnh góc làm việc ở công ty của anh và giải thích về nó được không ạ?

Ảnh này chính tay sếp bọn mình lựa chọn do có sự khác biệt về độ mở của con mắt 👀

Thành phần chỗ làm việc tại văn phòng của mình gồm:

• 1x Laptop MBP 16” do công ty cấp
• 1x dongle type C do công ty cấp
• 1x con chuột Logitech
• 1x Màn Dell để trước mặt (mình không để lệch vì sợ lệch cột sống hoặc cổ) do công ty cấp
• 1x lót phím do Ái béo (Lead Visual Artist ở One Mount) cấp (ngon, bổ, rẻ)
• 1x chai nước lọc điện giải ion kiềm giúp mình bão hòa bớt axit trong dạ dày
• 1x cuốn sổ + bút viết do tự mua dùng để ghi chép, note…

Về vị trí, mình thích ngồi đầu bàn và luôn kèm dư vài cái ghế vì phải tiếp khách rất nhiều từ các phòng ban khác tới ngồi discuss trực tiếp (do mình không thích họp) + đằng sau lưng là bảng trắng rất to + nhiều cái markers để trao đổi, brainstorm tại chỗ về flow, solution, draft.

8. Anh tìm cảm hứng trong công việc như thế nào?

Tư duy là thứ đầu tiên mình muốn nhắc tới, khi làm về UX chúng ta phải học cách đối mặt và tìm giải pháp cho mọi vấn đề trong sản phẩm. Trong cuộc sống hay công việc cũng vậy, không có gì là không có giải pháp, vậy nên hãy luôn tìm giải pháp cho mọi vấn đề từ đơn giản đến phức tạp một cách tích cực, vui vẻ nhất. Đó cũng là cách chúng ta tự rèn luyện cho mình tư duy giải quyết vấn đề (Problem Solving).

Ngày xưa mình đã từng trải qua những lúc không có mood làm việc, buồn bã tới văn phòng như một zombie và điều đó ảnh hưởng khá nhiều tới chất lượng ngày làm việc. Nhưng mọi giải pháp như cho phép mình xem Youtube, xem Facebook,…chỉ là để tạm quên đi cảm giác buồn bã và hy vọng sẽ trở lại làm việc được bình thường.

Sau tất cả, mình phải tự xây dựng cảm hứng cho mình chứ không thể trông chờ ai đó đem lại cho mình được. Tổ chức cần bạn, đồng đội yêu quý bạn, bạn được làm công việc mình thích, bạn được học để phát triển bản thân, bạn được tôi luyện trong môi trường đầy khó khăn, bạn được trao cơ hội chứng minh năng lực của mình…Vậy thì còn gì để bạn không có cảm hứng để làm việc?

Ngoài việc là một leader của team, anh Năng cũng đóng góp rất nhiều vào văn hoá sharing của toàn tập đoàn One Mount, giúp cho team có được tiếng nói và chỗ đứng riêng trong đội ngũ phát triển sản phẩm ở nhiều lĩnh vực khác nhau

Ngoài việc là một leader của team, anh Năng cũng đóng góp rất nhiều vào văn hoá sharing của toàn tập đoàn One Mount, giúp cho team có được tiếng nói và chỗ đứng riêng trong đội ngũ phát triển sản phẩm ở nhiều lĩnh vực khác nhau

9. Lời cuối cùng, anh có chia sẻ gì muốn nói với các bạn Product/Design muốn được trải nghiệm môi trường làm việc tại One Mount không ạ?

Có chứ. Mình đã đúc kết được những lời khuyên dưới đây cho những bạn đang tìm kiếm vị trí Fresher/Internship sau nhiều năm mình phỏng vấn không biết bao nhiêu người trong lĩnh vực!

• Đừng chờ đợi, hãy chủ động!

Ở đâu cũng vậy, hoàn cảnh nào cũng vậy. Nếu bạn có yêu ai, thì chủ động ngỏ lời với người ta chứ đừng chờ đợi, người khác sẽ hốt đấy, lúc đấy thì ngồi chỉ có khóc và thầm yêu trộm nhớ thôi. Nếu không tỏ tình thành công lần đầu thì thử tìm hiểu tại sao? Rồi tự khắc phục mình trước, rồi thử tiếp cận lại, kiểu gì cũng đổ 😄! Vậy nên, làm chủ cuộc đời và sự nghiệp của mình, đừng để người khác làm hộ mình hay ngồi chờ cơ hội nó đến nhé! Tìm mọi cách, thua keo này ta bày keo khác.

• Chuẩn bị hành trang

Chưa đi làm bao giờ thì lấy hành trang ở đâu để ứng tuyển? Không sao, luôn có giải pháp cho bạn. Hãy nghiên cứu thật kỹ 1 cái app nào đó và chỉ ra điểm khuyết của nó, có luận điểm thuyết phục, “đánh gục trái tim nhà tuyển dụng” bằng những phương pháp trong thiết kế sản phẩm. Output là 1 bài blog phân tích vấn đề và giải pháp thiết kế nhé (case-study & redesign), chịu khó xíu vì nghề này không dành cho người lười.

• Tìm hiểu thực sự kỹ 👩🏻‍💻

về tổ chức, sản phẩm, con người, văn hóa… nơi mà mình mong muốn sẽ bắt đầu sự nghiệp. Đừng bị động khi được hỏi “Tại sao bạn chọn OneMount?” Research cũng là kỹ năng không thể thiếu của các bạn Product Design ở đây, vậy nên đừng excuse “Em xin lỗi, em chưa hiểu gì về công ty/sản phẩm…ở đây do em không có thời gian hoặc em không quan tâm vì anh/chị là người cần em, vì em giỏi mà, vì em có bằng ABC/XYZ…” OM không cần bạn chứng minh bạn học trường top, không cần bạn học khóa gì, tốt nghiệp loại gì, IQ bao nhiêu. OM cần bạn có một tư duy giải quyết vấn đề tốt, người có năng lượng tích cực, dễ gần/dễ làm việc, cởi mở và cầu thị. Vậy nên, những gì bạn cần chứng minh là bạn thực sự đã tìm hiểu rất kỹ con đường mình đi và bạn sẵn sàng để làm, có làm thì mới có ăn!

• “Don’t try it, do it!” 💪

Nếu bạn chỉ xin vào làm thử để biết thì bạn đang tốn thời gian của cả bạn và công ty! Nếu bạn thiên hướng thiết kế thì nên đi theo UI trước, nếu bạn thiên hướng logic hay khả năng phân tích or kỹ năng giải quyết vấn đề hay thích nghiên cứu thì theo UX trước. Còn bạn nào có cả 2 thì theo Product Design luôn (nhưng lưu ý, bắt đầu làm cái này thì khắc nghiệt lắm vì chẳng có ai research, chạy dữ liệu, phân tích, wireframe, collaborate với PM/PO/Dev giúp bạn ngoài bạn…mà output lại là UI guideline nhé, đâu có dễ ahihi!). Nói chung là đã quyết đi theo thì all-in theo nghề thì sự quyết tâm mới cao được nhé, còn chưa chắc chắn thì thôi, mình khuyên thật là từ từ hẵng quyết!

• “No excuse!” 🤫

Là văn hóa ở team mình từ ngày đầu lập team vì mọi cơ hội, thử thách, môi trường, kiến thức, con người đều ủng hộ, tạo điều kiện tốt nhất cho bạn làm cho sản phẩm tốt hơn, đi nhanh, học nhanh hơn và bền vững hơn. Khi được trao nhiệm vụ nghĩa là bạn đã được trao niềm tin của mọi người vào trong đó, vậy nên “Xin đừng lý do” dẫn tới những kết quả không đi đúng mục tiêu, không đạt được, không release được, không làm được…chỉ là làm như nào thôi 😁. Hãy luôn có tinh thần trách nhiệm cao nhất, chủ động và khả năng ứng phó với vấn đề để không bao giờ phải “excuse”. Nghe căng nhỉ? Thực ra thì những yếu tố không tránh khỏi thì vẫn có giải pháp và mọi người sẽ cùng nhau giải quyết mà, ép dầu ép mỡ ai nỡ ép nhau :D

• Và cuối cùng, “Be Humble” 😙

Khiêm tốn chút không sao đâu chỉ có lợi thôi. Bạn giỏi cỡ nào cũng có người giỏi hơn bạn điểm này hay điểm kia. Mình khiêm tốn chút sẽ học được rất nhiều và người khác cũng yêu quý bạn hơn. Ở nhà bố mẹ mình thì cỡ nào mà chẳng chiều mình, nhưng đi làm thì không có đâu, bạn phải yêu quý người ta thì người ta mới gần bạn chứ đúng không 😊? Vậy nên khiêm tốn, nhẫn nhịn chút nhé thì làm gì, với ai cũng dễ dàng!

Mình nghĩ OM là nơi có đầy đủ các yếu tố cho bạn phát triển lâu dài, còn lại là ở bạn đã sẵn sàng chưa thôi!

Cuối cùng chúc mọi người năm mới bình an, cơ hội đầy mình, đánh đâu thắng đó!

Xin cảm ơn anh Năng vì bài phỏng vấn đầu xuân rất hữu ích này! Chúc anh, gia đình, và các đồng đội của mình mạnh khoẻ, luôn sáng tạo, và tràn đầy năng lượng để giúp One Mount đổi mới từng ngày, như chính khẩu hiệu anh đặt ra cho năm nay là Happy New Year, New Innovation ạ!

Trước khi nói lời chia tay, cùng nở một nụ cười thật tươi với Cụ Năng nào các bạn ơi 😆

Thật là một buổi trò chuyện vô cùng vui vẻ và thú vị với người anh cả của bọn mình đúng không nào? Mình chắc chắn rằng những chia sẻ của anh sẽ giúp mọi người hiểu thêm về đời sống và công việc tại One Mount, cũng như truyền cảm hứng cho các bạn designers trẻ và nhiều tham vọng trong cộng đồng!

Hẹn gặp lại các bạn vào những chuyến trek lên đỉnh One Mount lần sau!

Special thanks to my co-editors

Mayvees Nguyen and go-to visual artist Hoacua 😘.

Nang Nguyen — Head of Product Design was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bài viết này dành cho các bạn đã, đang và sắp bước vào công cuộc cải thiện UX để thuyết phục người dùng cung cấp quyền truy cập cá nhân.

Chào mừng bạn đến với bài viết này!

Trước khi tiếp tục, bạn hãy cho phép mình truy cập quyền gửi thông báo, danh bạ, album ảnh của bạn và… mình sẽ không nói lý do tại sao bạn cần làm vậy đâu ^^

Lời đề nghị nghe thật lạ lùng nhưng đây lại chính là cảm giác của mình khi lần đầu mở một số ứng dụng và được yêu cầu cấp quyền, bạn đã từng gặp phải trường hợp như này chưa..? Hãy cùng tìm hiểu tiếp với mình nhé.

Requesting Permissions đúng thời điểm quan trọng vậy sao?

Đúng vậy, requesting permissions chính là việc các ứng dụng cần người dùng cung cấp quyền để truy cập một số dữ liệu cá nhân (như thông báo, camera, hay vị trí…)

Quay lại với lời đề nghị lạ lùng của mình ở đầu bài viết, các bạn sẽ… Đồng ý hay Từ chối?

Còn với Google, họ đã nhấn mạnh rằng:

Phương pháp yêu cầu quyền truy cập “từng bước” (Just-In-Time Permission) là hiệu quả nhất. Phương pháp này chỉ yêu cầu quyền khi người dùng thực sự cần sử dụng tính năng tương ứng.

Chi tiết tài liệu bạn có thể 👉 xem tại đây

Hay với một nghiên cứu từ Nielsen Norman Group:

Người dùng có khả năng cung cấp quyền cao hơn 12% khi có lý do. Và khi lý do đó thuyết phục? Nó có thể tăng khả năng lên 81%

Toàn bộ nghiên cứu đều nằm 👉 tại đây

Vậy không nên xin cấp quyền ngay lần đầu?

Không hẳn, việc yêu cầu cấp quyền ngay lần đầu nên dành cho các quyền quan trọng, ví dụ như các ứng dụng phụ thuộc vào camera hoặc vị trí (như các ứng dụng chỉnh hình ảnh, hay các ứng dụng Map, đặt xe…) sẽ cần hỏi ngay lần đầu, nếu không ứng dụng sẽ không sử dụng được.

Còn với các quyền ít quan trọng với người dùng hơn (notification, danh bạ…) thì sao?

Việc hỏi đúng ngữ cảnh, đồng thời cung cấp lý do khi user thực sự cần sử dụng tính năng đã giúp team Product Design OneHousing cải thiện tỷ lệ bật notification của user tăng lên đáng kể 📊 cho sản phẩm Pro Agent App (một ứng dụng phục vụ công việc môi giới BĐS của OneHousing).

Cùng xem team mình đã làm như nào nhé!

Thay vì Requesting Permission ngay lần đầu, chúng mình đã yêu cầu theo những ngữ cảnh cụ thể

Với Pro Agent App, team Product Design đã đo lường được hai tính năng chính mà user quan tâm nhất và lựa chọn các entry point nằm trong hai tính năng này để gửi yêu cầu, nhằm trigger user cấp quyền bật notification.

Tính năng đầu tiên là Bảng hàng, nơi cung cấp danh sách các căn nhà mà sales có thể giới thiệu cho khách hàng của mình.

Với một người môi giới BĐS họ rất quan tâm đến thông tin căn nhà mình muốn bán. Nắm được insight này, chúng mình đã trigger user cấp quyền notification khi ấn Quan tâm một căn nhà, cùng với lời hứa sẽ thông báo khi căn nhà này có những cập nhật mới. Woa, một lời đề nghị thật hấp dẫn mà user khó lòng từ chối.

Tiktok cũng đã sử dụng ngữ cảnh tương tự để trigger bật notification khi user ấn Theo dõi 1 tài khoản mới.

Tương tự với Bảng hàng, tính năng thứ hai là Nhu cầu mua bán nhà, nơi sales có thể đăng thông tin những căn nhà họ muốn bán.

Chúng mình đã chọn thời điểm khi user vừa tạo xong một tin đăng. Lúc này họ sẽ quan tâm tin của mình đã được duyệt chưa và nhân cơ hội này, mình đã xin quyền bật notification, đương nhiên sẽ kèm theo lời đề nghị hấp dẫn về việc thông báo khi tin được duyệt khiến user “Nhận ngay thông báo”.

Hiển thị thông báo của app trước khi bật yêu cầu cấp quyền mặc định của thiết bị

Sau khi đã xác định được những entry point quan trọng để trigger user, chúng mình đã thực hiện 1 “thủ thuật”, đó là hiển thị thông báo riêng trên app trước khi thực sự hiển thị request xin cấp quyền.

Thông báo này được custom riêng cho từng entry point, với nội dung giải thích cho user lý do cần cấp quyền và cung cấp giá trị họ sẽ nhận được.

Như nghiên cứu từ Nielsen Norman Group: Người dùng có khả năng cung cấp quyền cao hơn 81% khi có lý do thuyết phục.

Lúc này user sẽ hiểu được tại sao họ cần đồng ý với yêu cầu và khó lòng từ chối được lời đề nghị này, đây mới là lúc bật request mặc định của thiết bị.

Còn nếu user không đồng ý? Không sao cả chúng ta vẫn còn nhiều cơ hội khác để hỏi lại mà.

Không chỉ Pro Agent App, “con cú xanh” Duolingo cũng áp dụng cách tương tự trước khi hiển thị request thực sự của thiết bị

Đừng sử dụng nội dung mặc định

Tuyệt vời, chúng ta đã dẫn user đến được bước cuối rồi!

Nhưng khoan…, đến đây vẫn chưa xong đâu nhé. Bước này các bạn cần chú ý về nội dung yêu cầu cấp quyền của thiết bị. Không nên sử dụng nội dung mặc định, hãy cung cấp thêm cho user những thông tin, hoặc hướng dẫn cụ thể cách cấp quyền với ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu như những ví dụ ở trên đã làm. Đừng để đến đây rồi mà user lại “quay xe”không đồng ý nữa nhé.

Cuối cùng, chúng ta chỉ nên gửi một yêu cầu cấp quyền tại một thời điểm thôi nhé!

Như tài liệu từ Google mình đã đề cập ở đầu bài viết:

Phương pháp yêu cầu quyền truy cập “từng bước” (Just-In-Time Permission) là hiệu quả nhất

Vì vậy, đừng vội gửi cho user nhiều hơn một yêu cầu cấp quyền (tại một thời điểm), hãy “từng bước” chọn thêm ngữ cảnh khi người dùng thực sự cần sử dụng tính năng để gửi, nếu không tất cả những cố gắng của chúng ta từ đầu đến giờ có thể sẽ không còn giá trị nữa.

Giống như cô bạn gái này, nếu lúc đó em bình tĩnh hơn, “từng bước” kiểm soát tôi, chắc tôi đã không từ chối rồi.

Lời kết

Bạn hãy nhớ, điều quan trọng nhất trong việc Requesting Permissions là mang lại cho user cảm giác có thể tin tưởng ứng dụng, và từng bước chọn đúng thời điểm cung cấp cho họ hiểu giá trị sẽ nhận được từ việc đồng ý cấp quyền.

Tăng tỷ lệ đồng ý cấp quyền notification: Mọi thứ bắt đầu từ UX was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Ngày nào cũng quay cuồng với công việc, nhiều bạn trở thành workaholic lúc nào không hay. Việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống trở thành một điều xa xỉ và hài hước. Có cả tá các khóa học về cách quản lý thời gian nhưng chẳng có cái nào thực sự “fit” với đặc thù sáng tạo và linh hoạt của dân ngành mình.

Bài viết này là một giải pháp phù hợp hơn mà chúng mình có cơ hội rút lõi kinh nghiệm từ những chuyên gia đã từng quẩy tung nóc ở những doanh nghiệp cực gắt trong mảng tiến độ dự án. Thử tham khảo nhé.

Kẻ thù của hiệu suất & sáng tạo

Đa nhiệm: Kẻ thù của hiệu suất

Khi bị sếp và các bên liên quan dí cho cả đống deadline, sai lầm chúng ta hay gặp phải nhất đó là tìm cách giải quyết mọi thứ cùng lúc. Đúng là có những lúc chúng ta có thể làm nhiều việc cùng lúc và vẫn đảm bảo hiệu quả. Đó là khi chúng ta thực hành một kiểu đa nhiệm được gọi là back-tasking.

Back-tasking là khi bạn thực hiện một công việc cần sự tập trung, trong khi vẫn có một việc khác diễn ra ở “hậu trường.” Bạn chắc chắn đã từng làm những điều này không ít lần: nghe nhạc trong lúc làm việc, đọc sách trong lúc chờ xe buýt, hay đun nước trong khi xé gói mỳ tôm cho vào bát. Thực tế, kiểu đa nhiệm này có thể mang lại hiệu quả.

Ngược lại, Switch-tasking là kiểu đa nhiệm khi bạn cứ liên tục chuyển từ công việc này sang công việc khác. Hình dung bộ não của bạn như một cái bóng đèn, liên tục bật-tắt nó sẽ khiến cái bóng đèn của bạn sớm muộn cũng xịt. Thay đổi ngữ cảnh liên tục như vậy cũng dẫn đến việc giảm hiệu suất và tăng căng thẳng cho bộ não của bạn.

Bạn nghĩ rằng mình đang đa nhiệm, nhưng thực tế tại mỗi thời điểm bạn chỉ có thể tập trung vào một nhiệm vụ. Bạn chỉ đơn giản là đang chuyển đổi liên tục qua lại giữa các nhiệm vụ mà thôi.

Chúng ta thực hiện việc chuyển đổi qua lại giữa các nhiệm vụ nhiều hơn mình tưởng. Theo báo cáo Workgeist, mỗi giờ, chúng ta nhảy qua lại giữa các ứng dụng tới 10 lần, và chuyển đổi giữa các màn hình lên tới 566 lần! Thật điên rồ, phải không? Cứ nghĩ mà xem, điều đó tiêu tốn của chúng ta trung bình 32 ngày mỗi năm! Mà mỗi lần chuyển đổi như vậy, chúng ta lại mất khoảng 9,5 phút chỉ để quay lại trạng thái tập trung như trước.

Cứ thế, switch-tasking không chỉ làm công việc kéo dài lê thê mà còn khiến chất lượng giảm đi đáng kể, trong khi căng thẳng thì cứ chồng chất thêm. Để thoát khỏi vòng luẩn quẩn này và làm việc hiệu quả hơn, điều đầu tiên cần làm chính là: tránh xa kiểu đa nhiệm switch-tasking!

Deadline: Kè thù của sáng tạo

Switch-tasking là kẻ thù chung của tất cả những ai muốn trở nên năng suất hơn. Còn Deadline là kẻ thù đặc biệt của các Product Designer. Tất nhiên deadline là một yếu tố quan trọng giúp chúng ta có động lực để hoàn thành công việc, nhưng mặt trái của nó là khi tạo thành áp lực quá lớn, nó sẽ bóp chết sự sáng tạo.

Áp lực giết chết sáng tạo: Khi bị gò bó trong giới hạn thời gian, tư duy sáng tạo thường bị co cụm lại, căng thẳng khiến đầu óc không còn linh hoạt. Bạn sẽ dễ rơi vào việc chọn những giải pháp an toàn, thay vì khám phá ra những ý tưởng táo bạo.

Chất lượng đi xuống: Chạy đua với deadline khiến chúng ta bỏ qua những bước quan trọng như tinh chỉnh hay làm cho sản phẩm mượt mà hơn. Khi thời gian quá gấp, việc chú trọng đến chi tiết và sáng tạo cũng vì thế mà giảm sút.

Mất cân bằng: Việc chạy theo thời gian mà không chú ý đến chất lượng có thể làm sản phẩm của bạn kém đặc sắc. Nhiều deadline chồng chất sẽ khiến bạn mất cảm hứng, dẫn đến việc sáng tạo cũng không còn “bay bổng” như trước.

Muốn vượt qua nỗi ám ảnh mang tên deadline này, chúng ta cần học cách quản lý công việc một cách thông minh hơn. Phần tiếp theo của bài viết sẽ chỉ ra các chiến lược cụ thể giúp bạn cân bằng giữa thời gian và sáng tạo.

Nghệ thuật quản lý thời gian

Bốn lò lửa

Lý thuyết Bốn lò lửa giúp bạn cân bằng các khía cạnh quan trọng trong cuộc sống. Nếu chỉ chăm chăm tối ưu công việc mỗi ngày, bạn có thể đạt được kết quả nhanh trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, sẽ dẫn đến mất cân bằng. Để có thể vừa duy trì hiệu suất cao vừa sống một cuộc đời trọn vẹn, chúng ta cần một chiến lược dài hạn hơn.

Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trước một cái bếp với 4 lò lửa, mỗi lò đại diện cho một phần cuộc sống mà bạn phải chăm sóc:

1. Sức khỏe: Tâm lý và thể chất là nền tảng cho mọi thành công.
2. Công việc: Nơi thể hiện năng lực và đam mê của bạn.
3. Gia đình: Mối quan hệ với người thân và bạn bè.
4. Bạn bè: Các mối quan hệ xã hội bên ngoài.

Lý thuyết này phát biểu rằng “để thành công, bạn phải tắt bớt một trong những lò lửa. Và nếu muốn thực sự đột phá, bạn có khi phải tắt hẳn hai lò.” Hiểu đơn giản, có những thời điểm bạn sẽ cần phải chọn cái gì quan trọng nhất để tập trung vào, chứ không phải ôm đồm tất cả. Đây không phải là bỏ rơi các khía cạnh khác, mà là cách để tối ưu hóa bản thân tại mỗi giai đoạn. Nhờ vậy, bạn mới có thể dồn năng lượng và tạo ra kết quả tốt nhất, mà không bị kiệt sức vì chạy đua với mọi thứ cùng lúc.

Dựa trên lý thuyết này, bạn có thể linh hoạt tạo ra nhiều chiến lược riêng, phù hợp với mục tiêu và năng lực của mình. Tùy vào độ tuổi, giai đoạn sự nghiệp, hay hoàn cảnh cuộc sống, bạn sẽ chọn cách ưu tiên khác nhau.

Hãy xem thử biểu đồ chiến lược cho một Product Designer như sau:

Khởi đầu sự nghiệp / Junior: Ở giai đoạn này, công việc là ưu tiên hàng đầu vì bạn cần học hỏi và khẳng định bản thân. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để đầu tư vào các mối quan hệ xã hội, giúp mở ra nhiều cơ hội mới. Lò lửa dành cho gia đình và sức khỏe có thể tạm thời giảm bớt, để bạn dồn sức vào sự nghiệp trong giai đoạn này.

Củng cố vị trí / Senior: Khi sự nghiệp đã ổn định, bạn có thể bắt đầu cân đối lại các lò lửa một cách hài hòa hơn. Nếu đang tính chuyện lập gia đình, đây là lúc lò lửa gia đình cần được ưu tiên. Công việc vẫn sẽ chiếm phần lớn thời gian, nhưng có thể giảm bớt cường độ. Trong khi đó, lò lửa bạn bè và sức khỏe có thể tạm thời để ở mức vừa phải, chỉ tập trung vào những mối quan hệ thân thiết và giữ cho bản thân đủ năng lượng.

Dẫn dắt đội nhóm / Leader: Ở giai đoạn này, việc dẫn dắt đội ngũ trở thành trọng tâm, nhưng lò lửa công việc có thể không còn cháy rực như trước. Gia đình, nhất là khi bạn đã có con nhỏ, sẽ trở thành ưu tiên số một. Lò lửa sức khỏe cũng bắt đầu được chú trọng hơn vì trách nhiệm ngày càng nhiều và đòi hỏi bạn phải có nền tảng thể chất tốt. Lò lửa bạn bè có thể ở mức duy trì.

Quản lý cấp cao / Manager: Lên đến vị trí quản lý, bạn cần cân nhắc lại cả bốn lò lửa. Sức khỏe dần trở nên ưu tiên hơn, vì cơ thể bạn không còn “trâu” như thời trẻ nữa. Công việc vẫn cần duy trì, nhưng không còn là tất cả. Lò lửa gia đình có thể bớt “nóng” hơn, nhất là khi con cái đã trưởng thành và tự lập.

Ổn định và duy trì: Khi sự nghiệp đã đạt đến đỉnh cao và bạn cảm thấy mãn nguyện với những gì mình đã làm được, lúc này có thể giảm “nhiệt” cho lò lửa công việc. Thay vào đó, hãy chú trọng nhiều hơn đến sức khỏe và các mối quan hệ bạn bè để giữ cho cuộc sống luôn cân bằng và vui vẻ. Những cuộc gặp gỡ với bạn bè sẽ giúp bạn kết nối xã hội và sống tích cực, trong khi một lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn tận hưởng thành quả lâu dài hơn.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể “outsourcing” để giữ cho những lò lửa chưa được ưu tiên vẫn đủ nhiệt. Với lò lửa công việc, bạn hoàn toàn có thể tìm người hỗ trợ cho các nhiệm vụ cần thiết. Còn với lò lửa gia đình và bạn bè, bạn có thể nhờ trợ lý, giáo viên, bảo mẫu hay tài xế giúp đỡ. Nhờ vậy, bạn sẽ có thêm thời gian để chăm lo cho những thứ bạn muốn ưu tiên hơn.

Sau khi bạn đã xác định được một chiến lược lò lửa phù hợp, bước tiếp theo là tạo ra phương pháp quản lý thời gian phù hợp với từng giai đoạn trong hành trình cuộc đời của mình.

Để tìm ra phương pháp tối ưu nhất, hãy áp dụng ba nguyên tắc quan trọng dưới đây.

3 thần chú quản lý thời gian

“GIẢM BỚT NGAY!” — Giảm tối đa số lượng các điểm tiếp nhận thông tin.

Mỗi ngày, chúng ta đều tiếp nhận thông tin từ đủ mọi thể loại nguồn khác nhau như: vài tài khoản email, vài tài khoản ứng dụng nhắn tin, vài ứng dụng công việc, ghi chú, hồ sơ, hay kể cả những cú vỗ vai nhờ giúp đỡ từ đồng nghiệp. Với quá nhiều điểm tiếp nhận thông tin như vậy sẽ dễ khiến bạn bị quá tải và không thể tập trung vào công việc hiện tại.

Nguyên tắc đầu tiên chúng ta cần tuân thủ đó là giảm bớt hoặc hợp nhất các kênh tiếp nhận thông tin này.

Hãy giảm thiểu số lượng ứng dụng chat, auto-forward để hợp nhất tài khoản email, nói không với việc giao trực tiếp và yêu cầu họ chat hoặc gửi email.

“QUÊN BỚT NGAY!” — Không bao giờ sử dụng trí nhớ như một điểm tiếp nhận thông tin.

Bộ não chúng ta không phải là một nơi lưu trữ thông tin ngắn hạn hiệu quả. Việc cố gắng ghi nhớ quá nhiều thông tin khiến chúng ta căng thẳng, dễ dẫn tới nhầm lẫn, sai sót.

Nguyên tắc thứ hai đó là luôn chuyển tất cả các nhiệm vụ & thông tin vào các công cụ ghi chú, lịch, todo list để giúp giải phóng não bộ cho những nhiệm vụ quan trọng. Sử dụng Google Calendar để lưu tất cả các công việc cần làm, sử dụng app ghi chú, sử dụng tính năng remind của các công cụ chat/email đối với những thông tin chưa thể xử lý ngay.

Hãy cảnh giác với những kẻ thích giao việc hoặc mời họp vào cuối ngày hoặc cuối tuần. Họ chính là tìm cách giải phóng tâm trí của họ bằng cách chuyển vấn đề sang cho bạn. Hãy mạnh dạn nói không với những nhiệm vụ kiểu này.

“LÀM MỊN NGAY!” — Luôn làm mịn thông tin ngay khi tiếp nhận.

Ngay khi tiếp nhận thông tin từ bên ngoài, bạn cần phải làm mịn chúng ngay lập tức. Việc làm này bao gồm phân loại thông tin vào đúng kênh tiếp nhận phù hợp, loại bỏ những thông tin thừa/nhiễu, làm rõ thêm các thông tin cần thiết như PIC, deadline,..

Một thông tin chỉ có thể được coi là đã mịn nếu trả lời được 3 câu hỏi: WHAT: làm cái gì? WHEN: khi nào cần xong? WHO: ai là người làm?

Getting Things Done (GTD) là một phương pháp quản lý công việc áp dụng chặt chẽ 3 nguyên tắc này, đặc biệt là nguyên tắc thứ 3 này. GTD dựa trên việc tổ chức các nhiệm vụ và đưa vào một hệ thống phân loại và phân chia mức độ ưu tiên để dễ dàng hoàn thành. Bạn có thể tìm hiểu thêm về phương pháp này tại website của tác giả.

Ngân sách thời gian

Trong các loại tài nguyên thì thời gian là một trong những loại tài nguyên quý giá nhất. Bạn đã có rất nhiều loại ngân sách, nhưng đã bao giờ bạn có một thứ gọi là “Ngân sách thời gian”? Hãy coi lịch làm việc của bạn như một loại sổ thu-chi và quản lý chi tiêu ngân sách thời gian của bạn thật cẩn trọng nếu không muốn khánh kiệt.

Hãy nhớ rằng chỉ có 20% công việc bạn làm đang đem lại 80% giá trị của bạn đóng góp cho tổ chức. Vì vậy, việc xác định loại công việc “ít có giá trị” (LVA: Less valuable Activities) và công việc “nhiều giá trị” (MVA: Most valuable Activities) sẽ giúp bạn tập trung và đóng góp được nhiều hơn.

Bên cạnh đó, mỗi chúng ta đều có những “khung giờ vàng” khác nhau, là khoảng thời gian trong ngày khi chúng ta có được sự tập trung và đem lại năng suất cao nhất. Hãy làm bài quiz Chronoquiz để xác định kiểu nhịp sinh học của bạn, từ đó sắp xếp các công việc MVAs vào những khung giờ bạn nhiều năng lượng và nhiệt huyết nhất.

Bạn cũng nên áp dụng kỹ thuật Pomodoro để tối ưu khoảng thời gian tập trung cho các công việc đòi hỏi chuyên môn sâu (deep work). Phương pháp này đơn giản chỉ là lập lịch làm việc tập trung cường độ cao trong mỗi block gồm 25 phút làm việc và 5 phút nghỉ ngơi. Sau mỗi 3 blocks như vậy thì nghỉ dài hơn trong vòng 15 phút. Bạn có thể cài Pomodoro Chrome Extension hoặc mua hẳn một cái đồng hồ Pomodoro đặt trên bàn làm việc của mình.

Nghệ thuật từ chối

Để có thể sắp xếp và bảo vệ ngân sách thời gian của mình dành cho những công việc đem lại giá trị cao nhất, bạn cần học được cách nói không, với người khác và với chính bản thân mình.

Hãy nói không ngay lập tức với những yêu cầu giao việc kiểu “vỗ vai”. Hãy khiến người khác tôn trọng thời gian của bạn bằng cách yêu cầu họ luôn phải “xin phép” bạn qua chat hoặc book lịch họp trước khi tới gặp bạn.

Không nhận bất kỳ một công việc nào khi yêu cầu đó chưa đủ WHAT, WHEN, và WHO. Nếu yêu cầu bị trùng lặp ưu tiên với các công việc bạn đã nhận trước đó, hãy áp dụng nguyên tắc “first come, first served” và khéo léo từ chối để họ hiểu rằng mặc dù rất muốn làm, nhưng bạn sẽ không thể đảm bảo được chất lượng nếu phải nhận thêm nhiệm vụ mới này.

Và cuối cùng, hãy học cách từ chối chính bản thân mình bằng việc lập ra một danh sách “lúc nào đó” cho những việc chưa thực sự quan trọng. Hãy nhớ rằng, mỗi lần bạn say “Yes” với một điều gì đó, bạn thực chất đang trả một chi phí cơ hội cho một công việc hay ho nào đó có thể sắp xảy ra.

Thiết kế một lịch làm việc hiệu quả

Đến đây, sau khi đã trang bị cho mình một chiến lược và các kỹ thuật cũng như nguyên tắc quản lý thời gian, đã đến lúc để bạn bắt tay vào thiết kế cho mình một lịch trình làm việc cho các ngày trong tuần. Và đừng quên tùy chỉnh theo nhịp sinh học của mình. Bạn có thể tham khảo các loại nhịp sinh học ở đây: Sư tử, Gấu, Cá heo, Sói.

Hãy áp dụng nguyên tắc “sống và làm việc theo calendar” và luôn tuân thủ kỷ luật này. Dưới đây là một lịch mẫu cho Product Designer có chronotype là “Gấu”, tức là có khoảng thời gian năng suất nhất là vào buổi sáng.

Kết

Trong hành trình trở thành một Product Designer xuất sắc, tối ưu thời gian chính là chìa khóa để bạn vừa hoàn thành công việc vừa giữ vững tinh thần sáng tạo. Để áp dụng những kiến thức từ bài viết này vào thực tế, sau khi đã xác định được cho mình một chiến lược cuộc đời, hãy tiếp tục với từng bước nhỏ theo chu trình PDCA:

1. Plan (Lập kế hoạch): Xác định các nhiệm vụ cần hoàn thành và đặt mục tiêu rõ ràng cho từng tuần, từng ngày.
2. Do (Thực hiện): Áp dụng kế hoạch đã đề ra vào công việc hàng ngày. Thử nghiệm các phương pháp quản lý thời gian đã giới thiệu.
3. Check (Kiểm tra): Đánh giá lại hiệu quả sau mỗi ngày và mỗi tuần.
4. Act (Hành động cải tiến): Dựa trên kết quả đánh giá, điều chỉnh kế hoạch và phương pháp. Liên tục cải thiện và tối ưu hóa.

Và cuối cùng, hãy nhớ rằng tất cả chúng ta đều chỉ có 24 giờ mỗi ngày. Người thành công là người sử dụng thời gian của mình tối ưu và thông minh nhất. Chúc bạn thành công!

Survival kit cho Product Designer: Tối ưu thời gian & Nâng cao hiệu suất was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bạn có bao giờ tự hỏi: “Mình có nhất thiết phải nghiên cứu thật kỹ lưỡng rồi mới làm sản phẩm không?” À thì, thường chúng ta vẫn nghe về các phương pháp truyền thống như Design Thinking — nào là nghiên cứu người dùng bằng phỏng vấn, vẽ wireframe, test tới test lui… Kiểu bài bản như Grab hay Duolingo ấy. Nhìn chung thì đây là cách làm chắc chắn, an toàn cho mấy công ty có nguồn lực.

Nhưng! Lúc nào cũng phải làm kiểu “chuẩn chỉ” vậy không? Có lúc, chỉ cần xuất phát từ mấy cái giả định (hay còn gọi là assumption), rồi nhảy thẳng vào phát triển, sau đó tung sản phẩm ra test với người dùng. Đây chính là tinh thần của Lean UX Framework — một phương pháp nhanh gọn, tiết kiệm thời gian, chi phí mà không cần phải ngồi phỏng vấn người dùng hàng giờ liền.

Để mình kể một ví dụ cực chất cho bạn. Nhóm phát triển game Black Myth: Wukong đã liều tung trailer game để tuyển nhân tài, và nhận về hơn 100.000 CV! Mỗi năm họ lại tung vài trailer nữa, vừa giữ nhiệt, vừa thu hút đầu tư từ những cái tên “máu mặt” như Tencent. Điều này giúp họ không chỉ tự tin mà còn nhận được sự quan tâm mạnh mẽ từ cộng đồng. Ấy thế mà, họ dành tận 5 năm phát triển game mà chả có dữ liệu chắc chắn nào rằng người chơi có mua không. Nhưng guess what? Ngay khi ra mắt, bán được hơn 10 triệu bản và giờ gần 18 triệu bản rồi! Doanh thu thì ngót nghét 850 triệu USD, lợi nhuận tầm 150 triệu USD chứ ít gì!

Câu chuyện dự án của team mình

Quay lại với chuyện của team mình đây. Tụi mình cũng thử áp dụng Lean UX, linh hoạt theo hoàn cảnh công ty. Gần đây, team nhận được một “cơ hội vàng” từ stakeholder, bảo rằng ngành bất động sản tại Việt Nam đang có tiềm năng. Họ nắm bắt cơ hội từ mối quan hệ sâu rộng và đưa ra giả định rằng thay vì chỉ tập trung vào người mua, sao không khai thác nhóm môi giới nhỉ? Nghe hợp lý phết!

Thế là team mình quyết định không làm nghiên cứu người dùng bài bản từ đầu mà nhảy thẳng vào làm tính năng core cho môi giới dựa trên kinh nghiệm và “linh cảm” của stakeholder. Nhưng này, ai cũng biết startup thất bại trong 5 năm đầu như đi ăn cơm bữa. Dự án này cũng căng thẳng chả kém.

Lo lắng khi xong core feature, nhưng liệu người ta có dùng?

Sau 3 tháng “vắt giò lên cổ” làm việc, team đã brainstorm và phát triển một số tính năng mà tụi mình nghĩ môi giới bất động sản sẽ mê. Nhưng vấn đề lớn ở đây là: Liệu sản phẩm này ra mắt có ai thèm dùng không?

Thật ra, khi sản phẩm sắp ra mắt rồi thì mọi người bắt đầu lo. Product Owner (PO) đề nghị kiểm tra lại vài giả thuyết (hypotheses), và nhiệm vụ của mình là chạy đi tìm người dùng để xác nhận hoặc phủ nhận. Lúc này nghiên cứu người dùng mới chính thức được bắt đầu, dù sản phẩm gần như đã hoàn thiện.

Stakeholder thì hỏi một câu khiến mình đứng hình: “Giờ có sản phẩm rồi, em nghiên cứu xem người ta có dùng không nhé?” Ờ… nghe thì đơn giản, nhưng hỏi kiểu “Bạn có thích tính năng này không?” thì làm sao ra kết quả chính xác được! Đến đoạn này thì căng, đúng kiểu: Không ai hỏi thẳng người ta xem họ có thích dưa hấu không rồi bắt mua cả tấn, phải không?

Làm sao để tìm hiểu chính xác?

Tụi mình bắt đầu bằng việc ngồi soi hành trình của anh em môi giới — họ làm gì từ lúc tìm hàng đến khi chốt deal? May quá, công ty đã có một team làm research sơ bộ trước đó nên mình đỡ được phần nào, chỉ cần gắn giả thuyết vào từng bước của Customer Journey Map (CJM).

Mặc dù team chỉ đặt ra 4 giả thuyết, nhưng hành trình của môi giới có đến hàng tá công đoạn: từ tìm nguồn hàng, khảo sát, đăng tin, rồi tư vấn khách hàng, chốt deal… Thế nên, mình quyết định khai thác kỹ từng bước luôn, để chắc chắn nắm được toàn bộ hành trình của họ.

Phỏng vấn người thật việc thật

Giờ thì cần tìm môi giới thực tế để phỏng vấn. Đấy, vấn đề là ở đây! Công việc của môi giới rất bận rộn, từ sáng đến tối còn không đủ thời gian uống ly cà phê chứ nói gì ngồi trò chuyện. Thế là mình phải tận dụng mọi mối quan hệ trong ngoài công ty để có được một vài buổi phỏng vấn quý giá.

Khi phỏng vấn, câu chuyện của môi giới phong phú hơn mình tưởng tượng. Mỗi người có phong cách làm việc riêng, từ newbie cho đến người chơi “pro”, mỗi người lại có cách đọc tâm lý khách khác nhau. Vậy nên, có khi phải “chạy” theo các câu hỏi follow-up để khai thác thêm thông tin mà họ chia sẻ ngoài kịch bản ban đầu.

Phân tích và báo cáo kết quả

Sau khi thu thập dữ liệu, mình lao vào phân tích để hiểu cách môi giới thực sự sử dụng sản phẩm. Mới đầu thì ham lắm, ngồi phân tích hết mọi thứ. Nhưng… hóa ra đó lại là một sai lầm! Mình quên mất cái chính cần tập trung là trả lời câu hỏi của stakeholder. Sau vài đêm cày cuốc thì mình mới tỉnh ngộ: Chỉ cần chắt lọc thông tin chính và quote từ phỏng vấn để tạo niềm tin với stakeholder, không cần show hết mọi thứ ra làm gì. Tóm lại, mình đã rút ra bài học quý giá từ đây.

Bài học nhớ đời

• Linh hoạt là chìa khóa: Đừng cứ chăm chăm làm theo một framework cứng nhắc. Lean UX là nhanh, gọn, nhưng vẫn phải có nghiên cứu người dùng ở giai đoạn cuối để đảm bảo không đi sai hướng.
• Cẩn thận khi phỏng vấn: Chuẩn bị đầy đủ tài liệu cho user khi làm Usability Testing, nhất là khi sản phẩm chưa public. Đừng để bị hớ nhé!
• Biết stakeholder cần gì: Khi báo cáo, quan trọng là trả lời đúng câu hỏi của stakeholder. Đừng ham làm dài dòng, cứ đánh thẳng vào vấn đề.
• Tận dụng nội bộ: Có sẵn dữ liệu hay kết quả nghiên cứu trước thì nên tận dụng để đỡ mất công.
• Hỏi thêm nhiều thông tin từ user: Khi tiếp cận user thực tế, hãy hỏi thật kỹ những gì mình cần biết ngoài mục tiêu ban đầu. Mình cũng đã làm thêm CJM nhờ phỏng vấn mà không mất nhiều công sức.

Vậy đó, bài học từ dự án này là hãy linh hoạt và luôn lắng nghe phản hồi của người dùng. Bạn chẳng cần phải làm tất cả ngay từ đầu, nhưng nghiên cứu người dùng đúng lúc vẫn là chìa khóa để đảm bảo sản phẩm đáp ứng được thị trường.

Từ Assumption Đến Validation: Câu Chuyện Làm Sản Phẩm Mà Không Cần “Nghiên Cứu Hơi Nhiều” was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

9. Auto Layout width & height values

Hai giá trị width & height sẽ được đi kèm với Autolayout thay vì tách ra như giao diện trước, đồng thời giá trị trong width và height sẽ được hiển thị bên cạnh thuộc tính của Autolayout.

Tuy nhiên, một lưu ý nhỏ rằng các bạn có thể sẽ không nhìn thấy giá trị này, khi Thanh Properties Panel không được kéo dãn đủ để hiển thị

10. Blend modes

Nếu đã từng và thường xuyên sử dụng các phần mềm từ Adobe, chắc hẳn bạn không xa lạ gì với giá trị Blend Mode.

Ở giao diện trước, ta có thể dễ dàng, thay đổi được blend mode tại Section Layer. Tuy nhiên với figma UI 3, thật khó có thể xác định nó ở đâu nếu như không biết tại vị trí như hình dưới đây

11. Clip content

Tính năng Clip content giúp chúng ta ẩn đi một phần layer khi thiết kế tràn ra ngoài khung hình, đồng thời cũng giúp setup prototype trong nhiều trường hợp

Ở giao diện trước, ta có thể dễ dàng chỉ với 1 cú Click chuột. Còn ở Figma UI 3, lúc này nó thuộc khu vực Layout và nằm trong Dropdown với 2 lựa chọn: Clip content và Show content

12. Component properties

Các thiết lập tùy chọn của một component cùng với các ghi chú, đặc tính trên Figma UI 3, giờ đây sẽ được hiển thị mỗi khi bạn chọn vào một component nào đó. Thay vì được chia ra hiển thị như một section riêng như trước

13. Constraints

Tính năng Constraints dùng để thiết lập vị trí neo tương đối của đối tượng trong thành phần giao diện, khi giao diện được responsive. Ở Giao diện trước đây, ta có thể dễ dàng tìm thấy setting Constraint này mỗi khi lựa chọn vào một Frame.

Tuy nhiên ở Figma UI 3, tính năng này được ẩn giấu vào 1 Icon được đặt cạnh ngay vị trí hiển thị giá trị X và Y. Điều này có thể khiến bạn khá bất ngờ và lúng túng đấy.

14. Corner radius

Giá trị bo góc là một thuộc tính giúp bạn định nghĩa nên độ bo góc của đối tượng thiết kế. Trước đây, giá trị này được nằm cùng với Section Frame.

Với Figma UI 3, ta sẽ bắt gặp giá trị này nằm cùng khu vực với section Appearance

15. File name, project name & file actions

Tên file, tên project thay vì đặt ở góc trên chính giữa như trước, thì bây giờ đã được đặt gọn về phía thanh Navigation bên trái với hàng loạt tùy chọn khác nằm trong Dropdown

16. Mask

Trước đây, để sử dụng Mask, ta có thể nhấn ngay 1 button ngay tại màn hình thiết kế.

Còn giờ đây, ta phải tìm trong More button với tùy chọn mang tên: Use as mask

17. Multi-edit

Tương tự với tính năng multi-edit. Để enable tính năng này, thay vì chọn button ở ngay màn hình thiết kế .

Thì giờ đây, Figma đã đưa về cụm button ngay cạnh tên đối tượng Frame, group hoặc section và chỉ hiển thị khi được chọn

18. Plugins and widgets

Để truy cập tìm Plugin và widget, ta có thể nhấn vào button trên toolbar ở giao diện cũ

Giờ đây công cụ này đã được đưa xuống cùng với bộ thanh công cụ toolbar cố định dưới màn hình thiết kế.

Đặc biệt, có thể sử dụng nhanh tổ hợp phím Shift + I (chữ I) để mở nhanh option lựa chọn này nhé, giúp tăng tốc độ làm việc hơn đó.

19. Resize an object’s width or height, or resize to fit

Việc thay đổi chiều rộng, chiều cao của đối tượng trước đây thuộc khu vực điều chỉnh của Frame. Tuy nhiên ở Figma UI 3, hai giá trị này được điều chuyển về section Layout, kèm button Resize to fit, để điều chỉnh nhanh kích thước sát theo kích thước hiện có của Frame.

20. Rotate

Rotating hoặc Flipping là 2 tính năng giúp bạn xoay hoặc lật nhanh một đối tượng trong thiết kế. Với giao diện trước đây, ta chỉ có 1 ô input Rotate để xoay đối tượng theo giá trị hoặc lật (flip) đối tượng theo chiều dọc/ngang bằng tổ hợp phím

Với lần cập nhật lần này. Figma UI 3, đã bổ sung các tính năng bằng các button bấm nhanh(H flip, Z flip, quick rotate) hiển thị trên giao diện

21. Show or hide an object text

Một sự thay đổi nhỏ nữa mà có thể bạn ít để ý, đó là nút Show/hide object trước đây thuộc Section Layer, nhưng trên Figma UI 3, bạn sẽ thấy nó thuộc section Appearance

22. Text

Text bây giờ được đổi tên thành Typography. Nếu bạn cần tìm một khu vực để chỉnh sửa các thuộc tính của chữ. Hãy nhớ rằng khu vực này đã được đổi tên, và có một chút thay đổi giao diện.

23. Variable modes & Add variant

Variable modes là một chế độ giúp định danh các trường hợp có thể xảy ra khi thiết kế các thành phần dựa trên nhiều ngữ cảnh khác nhau.

Trước đây, để setup các biến (variable) bạn cần lựa chọn trong Section layer và thiết lập các biến số tương ứng.

Tại Figma UI 3, entry-point thiết lập này đã được đặt về section Appearance

24. Edit a vector path

Để chỉnh sửa một vector, trước đây, bạn có thể chọn vào nút Edit vector trên thanh công cụ được đính ở phía trên màn hình thiết kế.

Tuy nhiên trên Figma UI 3, button này đã được thu gọn, với section đặt tên là Vector, khá nhỏ để có thể nhận biết nhanh

Một điều chú ý nữa, khi bạn chọn 2 hay nhiều đối tượng mà muốn kết hợp chúng với nhau theo nhiều cách, thì bây giờ bạn phải chọn trong khu vực như hình dưới đây nhé. Chúng khá ẩn nếu như chúng ta không để ý

25. Zoom / view option

Tính năng Phóng to/thu nhỏ khung thiết kế đi kèm với các tùy chọn hiển thị đã được thay đổi vị trí trên giao diện Figma UI3, bạn có thể xem trong hình dưới đây, để không bỡ ngỡ khi Figma update nhéz

Nhiều quá, không ấy mình có thể quay lại giao diện cũ được không?

Tất nhiên là được. Trong giao đoạn thử nghiệm này, bạn hoàn toàn có thể quay lại giao diện cũ trước đây của Figma để không làm gián đoạn công việc của mình. Tuy nhiên, sau khi hết giai đoạn Beta, mình không chắc chúng ta có còn dùng được giao diện cũ của phần mềm nữa hay không?

Vậy nên, những lúc nào rảnh, hay mở ngay bài viết này, để khám phá dần giao diện cùng các tính năng có trên Figma UI 3 nhé

Cập nhật mới nhất

Tại thời điểm mình viết những nội dung này, đội ngũ thiết kế và quản lý sản phẩm của Figma vẫn rất tích cực tiếp nhận feedback của người dùng trên toàn thế giới. Và một vài cập nhật sắp tới dưới đây, có thể sẽ giải quyết được phần nào những painpoint đang có ở UI3 Beta đấy:

1. Clip content: Sau rất nhiều sự không hài lòng khi chuyển từ checkbox sang selection. Thì mới gần đây, Figma thông báo sẽ update lại về phiên bản checkbox

2. Constraints: Cho phép người dùng có thể bật tắt tính năng này, thay vì đang ẩn giấu dưới 1 button

3. Autolayout — Resize modes: Khi làm việc với UI3 Beta, một điều mình nhận thấy ở chế độ Autolayout, chỉ hiển thị mode (Fill, Hug) mà không hiển thị giá trị Pixel như trước. Phiên bản sắp tới sẽ cải thiện vấn đề này

4. Layer actions: tăng số lượng các action tương tác với Layer ngay trên thanh Properties Pannel

Và rất nhiều các cập nhật khác đang được đội ngũ Figma nghiên cứu và cho ra lò các phiên bản cải tiến sắp tới, dựa trên những phản hồi liên tục từ cộng đồng trong phiên bản beta lần này. Cùng chờ đón những cải tiến sắp tới giúp công việc của chúng ta ngày một thuận tiện hơn nhé!

Figma và những cú búng tay ngoạn mục (P2) was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Tóm tắt những cập nhật trong Figma Config

1. Khám phá những khả năng không giới hạn của Figma A.I

Cùng với sự phát triển ngày càng vượt trội của A.I len lỏi tới từng khía cạnh của cuộc sống con người, không thể đứng sau xu thế, Figma A.I giới thiệu tới công chúng như một trợ thủ đắc lực, hứa hẹn là cánh tay nối dài giúp designer khai phá không giới hạn khả năng sáng tạo, giúp tập trung hơn và phát triển sản phẩm bên ngoài các công việc thiết kế.

2. Thay đổi cấu trúc & giao diện toàn bộ với Figma UI 3

Thay đổi giao diện và cách sắp xếp các công cụ trong lần cập nhật này được figma đánh giá là Dễ tiếp cận, dễ thích nghi và tốc độ nhanh chóng đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, với những designer (và cả những non-designer) khi tiếp xúc với UI mới lần này được đánh giá khá khó tiếp cận và có nhiều xáo trộn, khiến mỗi chúng ta chắc chắn phải học hỏi lại từ đầu. Điều này mình sẽ cùng các bạn tìm hiểu ngay dưới đây nhé.

3. Cùng với đó, Dev Mode cũng có những cập nhật mới

Xây dựng một khu vực dành riêng cho các thiết kế được các designer đánh dấu Ready for dev, giúp các nhà phát triển dễ dàng tìm thấy chính xác khu vực cần chú ý tới, tập trung vào các flow, screen đã được review, confirm; tránh tập trung nguồn lực vào các khu vực còn đang thiết kế dang dở.

Thêm vào đó, với tham vọng, phát triển Figma là công cụ đáp ứng cho tất cả các thành viên trong team phát triển sản phẩm có thể dùng tới, Figma cho phép các developer ngày càng tương tác nhiều hơn với ứng dụng, như việc cập nhật Status và lưu vào cột timeline riêng biệt, giúp cả team dễ dàng theo dõi được tiến độ công việc được hoàn thành.

4. Figma Slides: Công cụ hứa hẹn là cuộc cạnh tranh mới trong thị trường làm Slides toàn cầu

Chắc hẳn trong chúng ta không lạ lẫm gì với Canva, một công cụ đa dạng giúp các marketer, designer tạo nhanh Slide với những hiệu ứng da dạng, đẹp mắt.

Giờ đây, với sự phát triển của mình. Figma cho ra đời Figma Slide, giúp khởi tạo nên Slide trong chính Figma với những sáng tạo không giới hạn một cách đầy mạnh mẽ

Tuy nhiên công cụ này đang được miễn phí với bản Beta gần đây, và sẽ được sử dụng cho phiên bản Free và trả phí cho khoảng thời gian đầu năm 2025. Với mức giá nhỉnh nhẹ 3$ và 5$ cho một người dùng/tháng khi tính năng được hoàn thành và đưa ra chính thức.

5. Những điều mới mẻ tưởng chừng như đã cũ

Một số phát triển thêm tính năng được thêm vào lần này như:

Suggest more auto layout: chỉ với 1 cú click và sự trợ giúp của Figma AI, chúng ta có thể sắp xếp lại hoàn toàn các frame lớn nhỏ trong một layout mà không phải tốn công lựa chọn từng frame một như trước

Bắt đầu nhanh hơn với UI KIT: kể từ lần cập nhật này, Figma sẽ tích hợp sẵn các bộ thư viện đến từ các nhà phát triển lớn và hàng đầu như iOS and iPadOS 18 by Apple* hay Material 3 Design Kit by Google hoặc Simple Design System by Figma. Tương lai có thể kì vọng có những bộ UI KIT được mong chờ nhiều hơn như Ant Design chẳng hạn

Figjam: phát triển thêm tính năng phân trang Page: để mở rộng hơn giới hạn trong Figjam, giúp bạn có nhiều không gian hơn phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau

Những cập nhật (và cả xáo trộn) với designer sau bản update:

Như đã đề cập, mình cũng soi chi tiết hơn với những cập nhật tại Figma UI3 lần này có gì khiến dân tình xôn xao đến vậy

1. Giao diện thay đổi gần như hoàn toàn

Nhìn qua có thể thấy Figma đã mạnh dạn thu gọn hai thanh Layer bar và Function bar hai bên trái phải để tăng diện tích hiển thị, đồng thời đưa thanh công cụ thay vị trên đầu như giao diện trước, thì giờ đây sẽ hiển thị nổi ngay phía dưới màn hình.

Cụ thể, với giao diện trước đây, ta có 2 bên Left & Right Sidebar cố định và mọi hoạt động thiết kế đều nằm ở khoảng không giữa hai khu vực này.

Ở Figma UI3, Figma đã biến 2 Sidebar này thành 2 khu vực nổi, đồng thời cho phép tùy chọn hiển thị/thu gọn thanh Sidebar giúp tập trung hơn vào khu vực thiết kế. Bạn có thể sử dụng tổ hợp phím mới Shift + \ để sử dụng được tính năng này.

Đặc biệt, khi bạn chọn vào 1 thành phần trên Design. Phần Properties sẽ tự động hiển thị ra đầy đủ

2. Layer Pannel

Sự thay đổi lần này, được Figma kì vọng với các tiêu chí:

Minimize the UI: Bạn có để ý nút ở góc trên bên phải thanh navigation này không? Đó là cập nhật thu gọn/mở rộng thanh navigation bên trái & thanh properties bên phải, với mục đích thu gọn toàn bộ giao diện, giúp designer tập trung hoàn toàn vào khu vực design của mình

Bạn có thấy giống với tính năng Hide UI đã có của Figma không? Nó có đôi chút khác biệt đó. Với Hide UI, ta sẽ ẩn toàn bộ các thanh navigation, thanh properties mà không để lại dấu vết gì. Với Minimize the UI, ta vẫn có chút nhận biết khi các thanh chỉ thu gọn mà không mất đi hẳn trên giao diện ứng dụng.

File name & location: So với giao diện trước, giờ đây các tính năng: Move it, Publishing a library… đã được đưa vào ẩn giấu trong nút dropdown cạnh tên file

Asset tab: Không có nhiều sự thay đổi với khu vực quản lý component, khi chúng ta vẫn có đầy đủ các tính năng tìm kiếm, duyệt tìm và kéo thả component từ Bảng Asset

3. Toolbar

Sự thay đổi lớn nhất trong lần cải tiến lần này là thanh công cụ Toolbar được thả nổi và cố định ở trung tâm phía dưới màn hình

Thật may mắn, dù di chuyển vị trí của toolbar, chúng ta vẫn có đầy đủ công cụ cần dùng cho thiết kế của mình, và đặc biệt hơn là Figma A.I hứa hẹn với những tính năng vô cùng hấp dẫn

Figma A.I hiện đang được đội ngũ Figma xem xét và cập nhật phát triển một cách chi tiết hơn với sẽ được giới thiệu lại với công chúng trong lần cập nhật sớm nhất. Chi tiết tại đây

4. Properties Panel — Khu vực đạo cụ của các designer

Đây được coi là bất ngờ lớn nhất khi Figma thay đổi lại toàn bộ Properties Panel một cách toàn diện từ trước tới nay, khiến bất cứ ai trong chúng ta đang sử dụng nhiều nhất khu vực này cũng phải thấy choáng ngợp và phải học lại kha khá vị trí của các nút đấy. Nào mình cùng xem có những thay đổi gì nhé

Property Labels

Ở Figma UI3, xuất hiện một khu vực mới được đặt tên là Property Label, được định nghĩa là khu vực thiết đặt mọi thuộc tính của đối tượng

Thực chất thì khu vực này là sự kết hợp của 2 chức năng: Auto Layout + tách phần Width + Height của Frame Properties

Đặc biệt, điều khó hiểu nhất trên lần cải tiến lần này. Chức năng Clip content từ một checkbox đơn giản, thuận tiện trở thành dropdown selection chỉ với 2 lựa chọn Clip content & Show content ??

Section actions

Để làm rõ hơn đối tượng mình đang được chọn và thay đổi các thuộc tính hiển thị setup đi liền với đối tượng được chọn đó. Figma đã thêm một dòng header để bổ sung thêm giao diện rõ ràng hơn đi kèm với nó là các công cụ tương ứng được thay đổi tùy theo ngữ cảnh lựa chọn.

Layout

Khu vực mới được figma tách riêng thành 1 section trên thanh Properties Pannel. Thực chất thì nó là Widght và Height kèm tính năng Clip content và Entry-point kích hoạt Auto-Layout

Position

Để thiết lập constraint, thay vì hiển thị rõ ràng như giao diện trước. Figma UI 3 đã ẩn giấu trong button “nho nhỏ”dưới đây. Mong bạn có thể tinh mắt phát hiện

5. Ask for Edit Access

Nếu bạn chỉ có quyền Xem một file thiết kế nào đó , mà muốn xin quyền Edit từ người chủ file. Thì vị trí xin quyền Edit hiện tại đã được thay đổi như này nhé:

6. Absolute position

Absolute position là tính năng thừa hưởng từ nguyên lý CSS, vị trí tuyệt đối (absolute) — tương đối (relative), định nghĩa vị trí 1 thành phần được neo trong giao diện

Tuy nhiên trên Figma UI 3, tính năng này đã được đổi tên thành Ignore auto layout.

7. Align objects

Bộ công cụ Align trước đây được đặt trên section Frame, thì với Figma UI 3, ta sẽ thấy nó nằm trong bộ Position. Và chỉ được thu gọn với 6 lựa chọn. Với tùy chọn Tidy Up và Distribute sẽ được ẩn giấu trong button More bên cạnh

8. Auto Layout

Với giao diện trước. Auto Layout được chúng ta dễ dàng nhận biết với 1 Section riêng biệt trên thanh công cụ Properties Panel.

Tuy nhiên, với bản Figma UI 3 mới, chúng ta sẽ phải làm quen tại vị trí mới, khá ẩn giấu với tên gọi mới là LAYOUT. May mắn là, nếu bạn đã quen thuộc với tổ hợp phím Shift + A, chúng ta vẫn có thể tạo ra Autolayout một cách nhanh chóng, nếu lỡ có quên không nhớ entrypoint của tính năng này ở chỗ nào.

Có vẻ như bài cũng quá dài rồi phải ko? Đừng lo, hãy nhấp một miếng bánh, uống một chút trà, rồi mình cùng đi tiếp với phần 2 dưới đây nhé:

Figma và những cú búng tay ngoạn mục (P2)

Figma và những cú búng tay ngoạn mục (P1) was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

(Bạn có thể đọc bản tiếng Việt tại đây nha)

Throughout the product development process, have you ever taken on a challenge where you were unsure about how to deliver suitable ideas or solutions? Have you ever been at a loss when defending your ideas in meetings with the product team or stakeholders? Those are the difficulties I’ve personally encountered, and as indicated by the survey below, many others are struggling with similar issues. 🥹👇

So, what is the underlying causes of the issues mentioned above? Let’s delve into the essence of ideas together. Ideas are the outcome of the creative process, which involves connecting relevant information and data in a different way than usual. Therefore, it can be seen that the difficulties we encounter when finding product ideas mainly stem from the lack of information and appropriate methods to connect and weave these data together.

Below is the compilation of my experiences and reflections on the journey of collecting and weaving together relevant information to generate ideas for 1SEAL mobile application. Let’s get started 💪!!

Episode 1. Where the Struggle Begins…

FYI, 1SEAL is a mobile app designed for the VinShop Sales team with the aim of enhancing their productivity through the power of technology. Sales productivity here refers to their ability to complete assigned KPIs in “selling” various products or services to specific target audiences that VinShop is focusing on. As of now, 1SEAL has been in development for over 4 years.

August of 2023 — This is when I joined 1SEAL team, and it’s also the time I took on a massive product challenge — “Optimizing Sales’ KPI tracking and implementation on 1SEAL.” Believe me when I say, that at that time, I truly didn’t know where to start 🥺.

September to October of 2023 — This is the period when I struggled through reading numerous documents about Sales and related feature clusters on 1SEAL. With the goal of evaluating and optimizing the effectiveness of each feature cluster, I conducted surveys to measure their usefulness and ease of use. However, the results were quite strange as the CES scores that I obtained were all within the normal to good range (5.5 to 6.7 on a 7-point scale). Everything seemed to be okay, but why was the Sales productivity still not as good as expected?!

November 2023 — Realizing that my initial direction was not suitable as I only focused on existing features. This is the time when I took several steps back, and revisited the task I got assigned at first in search of new ideas.

Episode 2: The Journey of Seeking Answers

Scene 2.1: Gearing up (aka Requirements Clarification & Research Planning)

In the previous episode, I hit a dead end by not fully understanding the context around the challenge. In this episode, I changed my approach and began again with the first crucial step — Requirement Clarification. It helped guide my entire following research and solution development process. The output answered five questions below:

• Why: Why is this necessary? What is the context (usually business-related) that led to this challenge?
• What: What is the “real” product challenge that we need to focus on solving?
• Who & Where: Which user groups to prioritize? Where are they located geographically? (if any)
• When: When do we need to deliver product solutions to the challenge?

Mapping with my challenge above, when it was refined to “Optimizing Sales activities to increase post-sale profit for the company”, I was able to answer the five questions:

• Why: To increase post-sale profit for the company
• What: Optimize Sales team activities
• Who & Where: Sales team across the entire system
• When: Need to deliver the optimization ideas within 2 months

When the challenge revolves around optimizing a particular process for the target user, I chose to conduct field research to deeply explore their behavior because of these factors:

• Insight Quality: This method provides the most realistic insights because, during field research, I ‘become’ the user, and got the chance to observe and experience what they actually do in their familiar context.
• Product Designer (PD) domain & user knowledge: This approach is ideal for PDs who have limited domain-specific knowledge or understanding of the target user group’s needs. At the time of conducting this case study, I had just joined 1SEAL product team, had limited business knowledge, and few opportunities to interact to get a hold of the Sales team’s goals & needs.

💡 Domain knowledge refers to the understanding one or more related fields that affect the user behavior. It can have a great impact on the features and user flows that implemented on the product.

• Quantity of prior research: You can consider using this method if relevant research is either unavailable or outdated. In my situation, previous research on the Sales team’s behavior was obsolete, as their KPIs frequently change to stay aligned with the company’s business objectives.
• Implementation resources: Specifically, the preparation & execution time of the plan should align with the committed timeline, and the research budget (travel or incentives) should be within the company’s allowable limits.

When planning for field research, two important parts are developing the question set and establishing user selection criteria.

— Regarding the question set or script, one way to fully explore and avoid missing information about the user behavior is to apply the “Before — During — After” mindset.

For Sales activities, I divided the script into three main sections — “Before Sales”, “During Sales”, and “After Sales”. Then, I created the questions to delve deeper into behaviors in each section based on related research documents and my assumptions.

— When selecting users for the field research, two sets of criteria can be considered to ensure a diverse range of perspectives and insights:

• Criteria influencing user behavior: User’s work environment, experience, company policies, etc.
  For this case study, factors such as the market size, warehouse facilities, characteristics of goods, user’s work performance in the last 3 months and total sales experience are considered when selecting Sales.
• Personality criteria: Tech-savvy, open-minded to try new things, willing to share and provide constructive feedback.

Scene 2.2. Setting Out to Find the “Gap” in User Experience

Giving a big shout-out to the 1SEAL product team for supporting me during this field research ~~

After getting things ready, I set off to Ho Chi Minh City, Binh Duong, and An Giang. Over the next 6 days, I got the chance to work closely with 4 Sales from various backgrounds. It was very enlightening as I was able to gain a good grasp of the different market regions, the challenges, and the intense competition in the sales field and how all of these factors influenced sales behaviors.

To summarize after one month since day 1 of the field research plan,

My team and I had traveled through 11 provinces and cities across Vietnam, collected a plenty of raw behavioral information, along with over 20 issues surrounding the Sales activities, grouped by each stage.

I then compiled this information to build Sales’ persona and visualize their typical day-to-day work journey. Based on this, my team can collectively understand the whole process, how 1SEAL app aided in through its features, the most “painful” points for Sales, and identify any areas for improvement in the whole user experience.

Episode 3. The Light at The End of The Tunnel

Scene 3.1. Tracking Down Root Cause

Before proceeding to the ideation step, it is essential to ensure that we correctly understand the root causes of the issues identified during the research phase. This is crucial for solving them thoroughly rather than applying quick fixes and merely “treating the surface symptoms”. The process of identifying root causes is illustrated in the diagram below👇.

In simple terms, this involves linking the raw data gathered from the field research to break down all aspects of the issue and then continuously asking “why” five times (5 Whys — 5Y) to delve into the root cause of each aspect. Concurrently, we pose “what if” questions (5 Ifs — 5I) at each “why” level to ensure we stay within the context and that the root cause is closely connected to the “surface symptoms”.

Noted that the “rule of thumb” — number 5 here — is relative. In practice, you can stop asking “why” when the issue identified through the answers is beyond your control and hard to change. This often occurs when the issue stems from an obvious truth such as human psychology, inherent nature, or an inefficient work process.

Let’s look at an example of how I identified the root cause for the issue “Sales have difficulty remembering pricing information on 1SEAL” 🤗.

• Issue break-down: Based on observations during the field research, Sales specifically struggled to remember the information at two touch-points, which are the VIP Message and the News Section on 1SEAL app. These will be the two main branches of the 5Y+5I logic tree.

• Root-cause deep dive using the 5Y+5I method — The logic tree for a sub-branch related to VIP Messages is shown below.

For this process to be effective, it’s essential to brainstorm with the team, which includes the PD, product team, and other relevant ones. This collaborative approach ensures diverse perspectives on the issue and helps avoid individual biases.

The outcome of this process will be a comprehensive list of root causes for each issue. It’s important to note that one issue may have multiple root causes and a single root cause can be linked to various issues.

Scene 3.2. The Truth Untold

The ideation process begins by addressing the root cause of each existing issue and refining the solution by linking it to the related “surface symptoms”. Often, identifying the root cause inherently reveals the visible solution to the problem.

For example, one of the root causes identified for the issue “Sales have difficulty remembering pricing information on 1SEAL” is “1SEAL lacks guidelines to optimize the visibility and memorability of information”. From this point:

• The visible solution: Update guidelines and align processes with the team responsible for content input upon feature handover.
• Refining the solution: The root cause regarding guidelines is linked to “surface symptoms” such as blurry images, unoptimized character count in article titles, and excessively close text line heights in article details. From here, I can specifically envision the content areas that need guideline supplementation.

The visible solutions as mentioned above often help address the issue by improving the shortcomings in currently implemented app functions or team processes. To generate novel ideas or solutions, I needed to approach the problem from an alternative angle. Here are the questions to help steer my thoughts beyond the existing features:

• Questions about the use cases of related features
• Questions based on the current behavior of the user when interacting with the feature to explore ways for optimizing both the related user flow and to discover a more suitable method for presenting information on UI.

For example with the issue “Sales have difficulty remembering pricing information on 1SEAL”

• Questions about the use cases of related features
   — Why do we need to update good price information on the 2 touch points - VIP Message and News Section, rather than any other point? Could there be a more optimal location to display this information to simplify the Sales search process?
• Questions based on current user behavior when interacting with the feature
   — Sales typically browse price information on the VIP Message or News Section and then seek out related product details to present to customers. Given this issue, what solution can I offer to streamline this process? Is there a more effective format for displaying pricing information than the current one?

Ultimately, my team and I have come up with 15+ solutions to improve current features and new ideas before moving on to the short-listing & prioritizing phase.

The process of short-listing & prioritizing involves the product team evaluating the feasibility and priority level for each solution based on:

• The issues linked to the solution’s occurrence frequency and their business impact if left unresolved.
• The list of required features needed for implementation and the corresponding development resources

Once the team has compiled the list of ideas for execution along with their respective development timelines, the next step involves finalizing the design and validating these solutions with users during the Testing phase.

The entire process of product ideation can be encapsulated in the diagram shown below. In this process, establishing a clear understanding of the business objectives from the beginning will help guide the team in proposing solutions closely aligned with the business, thereby facilitating stakeholder buy-in. Moreover, keeping the product team involved throughout helps align everyone in one direction and leads to a wider range of solutions derived from different points of view.

⭐ As it can be seen, the product ideation process is a challenging endeavor. Throughout the journey with 1SEAL, I encountered numerous difficulties. However, the lesson learned here is to gather as much relevant information as possible, starting from the issue’s root cause and involving the team as much as you can throughout the process!

Until Next Time!

Thank you for taking the time to read this far 💜. Hopefully, my case study above can be somewhat helpful in your case-solving process. If you have any other methods or questions, feel free to share them in the comments section below or direct me on Linkedin. Peace 🤟

Ideation in Product Design (Eng Ver.) was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Nếu bạn “đã từng” cảm thấy bỡ ngỡ và lạc lõng khi bước vào một môi trường, nơi có quá nhiều thứ còn mới & ngập tràn khó khăn, thử thách? Thì bạn không hề đơn độc đâu, đó chính là tâm trạng chung của rất nhiều người khi mới bắt đầu trong lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng cũng không kém phần gian nan: Product Design

Lý do người mới luôn luôn cảm thấy xa lạ, bỡ ngỡ khi bước vào ngành là gì?

Theo trải nghiệm cá nhân, khi bước vào ngành mình cũng cảm thấy ‘‘lú’’ bởi vô số kiến thức chuyên môn về thiết kế, tâm lý học, nghiệp vụ và kinh doanh. Chưa kể, ngành công nghiệp này luôn vận động và thay đổi không ngừng, đòi hỏi bạn phải liên tục học hỏi và cập nhật những xu hướng mới nhất. Khối lượng thông tin khổng lồ này có thể khiến bạn cảm thấy choáng ngợp, lo lắng về khả năng tiếp thu và thích nghi.

Môi trường làm việc không chỉ đơn thuần là nơi bạn dành phần lớn thời gian trong ngày mà còn là nơi nuôi dưỡng đam mê, phát triển kỹ năng và định hình con người bạn. Một môi trường làm việc tốt sẽ mang đến cho bạn những cơ hội học hỏi quý giá, giúp bạn phát huy tối đa tiềm năng và gặt hái được nhiều thành công. Ngược lại, một môi trường làm việc độc hại có thể khiến bạn chán nản, mất động lực và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Theo nguồn khảo sát uy tín về thị trường lao động Việt Nam, mô hình công ty mà các UX/UI Designer mới vào nghề lựa chọn phổ biến nhất là Startup (chiếm 35%). Một môi trường rất hứa hẹn để các bạn học hỏi, thử sức và hình thành những kỹ năng cơ bản ở khoảng thời gian ban đầu.

UX/UI là một lĩnh vực sáng tạo và năng động, thu hút nhiều người đam mê thiết kế và công nghệ. Khi bước vào môi trường mới, các bạn tân binh thường cảm thấy háo hức được học hỏi những kiến thức mới, khám phá những xu hướng mới nhất và thử sức với những dự án thú vị. Chính vì vậy, môi trường thực tập sẽ là giai đoạn khá quan trọng mà được các bạn sinh viên/ tân binh đặc biệt quan tâm

Vậy tại sao người mới thường chọn Startup?

Vào quãng thời gian còn là sinh viên, mình cũng có kỳ thực tập đầu tiên vào năm 3 đại học. Hầu hết sinh viên đều có kỳ thực tập vào khoảng thời gian này do nhà trường yêu cầu/ hỗ trợ hoặc sinh viên tự chủ động tìm kiếm. Lúc đó đa phần các bạn sẽ có vài lựa chọn điển hình như sau:

1. Công ty khởi nghiệp (Startup): Đây là một môi trường có số lượng khá nhiều ở thị trường. Môi trường rất năng động và trẻ trung, thường không đòi hỏi quá nhiều kỹ năng chuyên môn. Những kỳ thực tập này thường hướng đến mục tiêu đào tạo để trở thành nhân sự cho công ty

2. Công ty công nghệ lớn (Tập đoàn): Đây là cơ hội tiềm năng thường được liên kết bởi Nhà trường và Tập đoàn. Môi trường chuyên nghiệp, ổn định, nguồn lực dồi dào, cơ hội học hỏi từ chuyên gia. Tuy nhiên có tính cạnh tranh khá cao, có thể các bạn sinh viên/tân binh phải đấu đá để giành được cơ hội học tập và quan sát tại nơi đây.

3. Agency Thiết kế: Đây là môi trường đam mê thiết kế, sáng tạo nếu ứng viên có mong muốn phát triển chuyên sâu về kỹ năng chuyên môn. Nhưng những công ty này thường ổn định về mặt nhân sự và vận hành nên thường không có các kỳ thực tập định kỳ hay chính thức, thực tế là “thi thoảng’’

Chính vì vậy, Startup dường như là mô hình mà sinh viên hay tân binh dễ tiếp cận nhất vào khoảng thời gian đầu vì số lượng nhiều ở thị trường, không quá cạnh tranh và đòi hỏi tính chuyên môn.

Chap 1: Câu chuyện bản thân

Bản thân mình cũng là trường hợp tương tự, cũng bắt đầu những bước đi đầu tiên của sự nghiệp tại một Startup nhỏ. Sau kỳ thực tập, mình ký hợp đồng cộng tác viên rồi trở thành nhân viên chính thức sau khi ra trường. Mình có khoảng thời gian làm việc tại nơi này kéo dài khoảng 2 năm, sau khoảng quãng thời đó mình có nhận định về Startup như sau:

• Môi trường: Đối với mình Startup là một môi trường làm việc rất năng động, cảm giác khi vào đây bạn sẽ liên tục học hỏi vì có cơ hội tham gia vào rất nhiều dự án đa dạng. Đây là cơ hội quan trọng để tiếp xúc với công nghệ và trau dồi nó một cách nhanh chóng.
• Quy mô: Vì có quy mô nhỏ, nên trong các dự án một mình bạn có thể đảm nhận rất nhiều các vai trò khác nhau từ UX, UI, Visual, Animation,… Việc đảm nhận nhiều vai trò mang lại cảm giác bạn rất “quyền năng”. Từ đó bạn có thể khám phá ra thế mạnh của bản thân và nhận thức rõ được giá trị đóng góp vào sản phẩm có tác động trực tiếp đến người dùng và thị trường.

Tuy nhiên, làm việc tại startup cũng có một số hạn chế điển hình:

• Áp lực công việc: Do nguồn lực hạn chế, Designer thường phải làm việc nhiều giờ và chịu nhiều áp lực để hoàn thành dự án đúng hạn. Tại nơi đây, bạn sẽ phải làm việc với cường độ khá là cao, việc phải đối mặt với các deadline “trong ngày” chắc sẽ không còn gì là gì quá là lạ lẫm.
• Thiếu cơ hội tiếp xúc: Không phải Startup nào cũng có đầy đủ các bộ phận khác liên quan như PO/BA, FE, BE, QC,… Vì những công ty này chỉ tập chung vào 1 chuyên môn duy nhất đó chính là “thiết kế”. Trong một dự án có thể bạn sẽ phải làm việc với các phòng ban chuyên môn khác của đối tác qua hình thức online đa nền tảng. Chính vì vậy, bạn sẽ không có nhiều hiểu biết về mặt kỹ thuật để nhận thức được về những hạn chế và tính khả thi của chuyên môn đó (đặc biệt là Front-end), dẫn đến việc các đầu việc không thể thực hiện được do thiết kế của bạn quá “bay”

Sau quãng thời gian nhận định ra những vấn đề đó, mình đã quyết định đưa bản thân sang một giai đoạn mới (cho dù mình đang làm khá tốt và phù hợp với công việc hiện tại). Mình đến một nơi có tính chất công việc hoàn toàn khác - một nơi có thể giúp mình trau dồi những kỹ năng mà bản thân còn thiếu hụt. Và mảnh đất hứa mang tên OneMount đã hiện lên trong đầu, một tập đoàn công nghệ về các sản phẩm dịch vụ Consumer, Distribution và Real Estate. Và cũng khá phổ biến trong giới Product Design, UI/UX Design.

Chap 2: Sóng gió

Đó là khoảng thời gian khá là đấu tranh khi mình đã có một vai trò nhất định tại công ty cũ. Chắc ai cũng đều có cảm xúc tiếc nuối khi gạt bỏ đi những giá trị mình đã xây dựng sau một quãng thời gian dài. Lúc đó trong đầu mình chỉ có một câu hỏi:

Liệu môi trường mới có thực sự phù hợp với mình? Liệu mình có bỏ phí những giá trị đã xây dựng ở công ty cũ sau 2 năm?

Sau một khoảng thời gian tìm hiểu về tập đoàn và các sản phẩm của OneMount sở hữu, mình quyết định “nhảy việc” đa phần là vì tò mò, ít phần cũng là muốn học hỏi và trau dồi. Lúc đó mình chỉ đơn giản động viên bản thân rằng:

Không cho bản thân cơ hội thì làm sao mà biết khả năng của mình tới đâu?

Cảm xúc trước khi onboard lúc đó phải mô tả là khá là hào hứng vì bản thân sắp được đến một nơi mới, gặp gỡ những người đồng nghiệp mới, nhưng nó đã tan biến rất nhanh chóng vào khoảng 2–3 ngày đầu tiên và thay thế vào đó là một cảm xúc mà bản thân mình sẽ chả bao giờ quên. Chắc mình sẽ gọi là “Cú shock của người mới bước vào ngành”

Trong ngày đầu tiên onboard chắc phải đến khoảng 80% các thuật ngữ mình đều không hiểu. Dường như mình không thể đếm nổi số lần mình ngơ ngác trong các cuộc họp và số lần quay sang hỏi người quản lý trực tiếp của mình rằng:

Chị ơi cái … là gì ạ?

Ở thời gian đó mình đã nhận ra các kỹ năng và kiến thức mà mình thiếu hụt nhất đó chính là:

• Quy trình thiết kế, bàn giao
• Vấn đề kỹ thuật, vận hành, kinh doanh
• Kiến thức nghiệp vụ, chuyên ngành
• …

Đâm lao thì phải theo lao, lúc đó cảm xúc mình chẳng có gì ngoài 2 chữ “hoang mang”. Cách giải quyết duy nhất của bản thân mình lúc đó chính là “Hãy Đối Mặt Với Nó”. Sau khoảng 2 tháng thử việc thì mình cũng dần catch-up và quen với tính chất công việc mặc dù vẫn có nhiều thiếu xót.

Vậy sau vài tháng làm việc tại đây, mình đã tham gia và học hỏi được những gì?

1, Hiểu về quy trình

Khi bắt đầu làm việc ở đây mình đã dần làm quen với việc designers đều phải tham gia vào những quy trình sơ khai nhất khi bắt đầu phát triển một tính năng. Nó luôn bắt đầu từ những giai đoạn:

• Nghiên cứu và Xác định: Bắt đầu bằng việc xác định rõ ràng vấn đề mà tính năng mới cần giải quyết. Điều này bao gồm việc nghiên cứu nhu cầu của người dùng, phân tích các đối thủ cạnh tranh và xác định các cơ hội tiềm năng. Đối với mình đây là giai đoạn khá là “fun” vì nó có rất nhiều tính tương tác. Trong một buổi brain-storm mỗi cá nhân đều đưa ra những quan điểm của mình để tranh luận và đóng góp cho quá trình lên ý tưởng.
• Thiết kế và Lặp lại: Đơn giản giai đoạn này là giai đoạn “vẽ” đó. Sau khi xây dựng lên Wireframe để trực quan hóa thiết kế, team mình sẽ có những buổi sync-up và tiếp tục bàn luận và thử nghiệm về tính khả thi hay hiệu quả của nó. Từ đó thu thập phản hồi, nhận xét của tất cả thành viên trong team để cải thiện thiết kế.
• Đo lường và Cải tiến: Và cuối cùng là tiết mục mà team mình gọi là “xem số”. Đơn giản nó là giai đoạn thu thập dữ liệu của người dùng sau khi đã sử dụng tính năng đó, sau đó sẽ phân tích dữ liệu để xác định hiệu quả của tính năng đó và lên kế hoạch cải tiến.

Tổng quản là vậy, tuy nhiên quy trình phát triển tính năng cần linh hoạt và có thể thay đổi tùy theo nhu cầu của dự án. Việc sử dụng các công cụ và phương pháp phù hợp sẽ giúp bạn tối ưu hóa quy trình phát triển tính năng và tạo ra sản phẩm hiệu quả.

2, Hiểu về lộ trình

Cái tiếp theo mà mình muốn nói tới đó là lộ trình. Lộ trình ở đây là:

Lộ trình thăng tiến của một designer cần những yếu tố gì?

Liệu bạn vẫn còn quen với việc đánh giá cấp bậc của một nhân sự dựa trên thâm niên?

Khi bạn thấy một ai đó có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong ngành, bạn sẽ mặc định nhận định rằng: “Chắc anh ấy phải đang ở level Senior” Nhưng ở môi trường làm việc hiện đại hiện nay thì việc duy trì công việc đủ lâu không còn là một yếu tố quyết định cấp bậc, mà đơn giản dựa trên những giá trị đem lại và kết quả công việc của cá nhân đó hoàn thành.

Ở OM, team thiết kế có phát triển công cụ có tên gọi Design Competency Framework (DCF) để xác định năng lực của designers. Công cụ này được xây dựng dựa trên Thang đo Bloom’s taxonomy & được sử dụng như là một thước đo chuẩn mực để:

• Tuyển dụng & đánh giá nhân sự
• Đánh giá nhân viên sau mỗi kỳ & lấy cơ sở để tổ chức các buổi Sharing kỳ tiếp theo.
• Nhân viên tự đánh giá bản thân để đưa ra kế hoạch phát triển bản thân

Đối với góc nhìn của một nhân viên, mình thấy đây là một lộ trình phù hợp để tạo ra động lực trau dồi các kỹ năng phục vụ cho mục đích “thăng tiến”. Một vấn đề mà các nhân sự đặc biệt quan tâm, mỗi một vị trí đều có những thang điểm số của rất nhiều kỹ năng khác nhau, từ đó mình có thể tự định hình được:

• Mình đang hướng đến vị trí nào?
• Để đạt được vị trí đó, mình cần cải thiện những kỹ năng gì?

Team của mình có văn hóa mang tên “growth together”. Để rõ hơn về văn hóa, cách thức hoạt động… của team bạn có thể tham khảo bài viết của sếp mình Ở ĐÂY

Tập cuối: Kinh nghiệm và bài học đúc kết

Vậy vừa rồi chắc là những chia sẻ ngắn gọn của mình về quãng thời gian làm nghề ngắn ngủi. Nếu bạn là sinh viên hoặc tân binh mà đang tìm kiếm cơ hội được học hỏi và quan sát tại môi trường Product. Thì mình sẽ đúc kết ra 4 bước sau dựa trên quãng thời gian trải nghiệm của mình ở trên để giúp bạn đạt được cơ hội học hỏi tại môi trường mà mình mong muốn:

• Bước 1: Tự đánh giá chính xác bản thân để đưa ra sự lựa chọn phù hợp với bản thân là môi trường nào.
• Bước 2: Nghiên cứu thật kỹ về môi trường đó và tìm cách để được bước vào cánh cổng mình mong muốn.
• Bước 3: Hãy “thử sức ” tại môi trường đó, việc này sẽ giúp bạn đánh giá đúng khả năng của mình có thực sự phù hợp? Có đủ kỹ năng tới mức mong muốn của tổ chức? Mình đang thiếu hụt những kỹ năng gì?
• Bước 4: Bổ sung kỹ năng còn thiếu để tiếp tục mục tiêu được làm đúng môi trường mình muốn

Chung quy lại, mỗi một môi trường sẽ có những đặc điểm khác nhau, không có một môi trường nào là một môi trường hoàn hảo. Sau bài viết này hy vọng các bạn cũng có thể có cái nhìn từ một tân binh mới vào nghề khoảng 2 năm như mình và từ đó rút ra được những bài học giúp ích cho quá trình làm nghề. Cuối cùng, mình có vài lời khuyên chung cho các bạn:

• Kỹ năng mềm: Ngoài phải nắm vững những kiến thức nền tảng về Design, Product thì chúng ta cũng phải chú ý đến những kỹ năng mềm (giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề,…).
• Luôn học hỏi và cập nhật: vì lĩnh vực công nghệ chưa bao giờ ngừng cải tiến và đổi mới. Hãy tham gia các cộng đồng (online lẫn offline) để quan sát, networking với những người cùng đam mê, chia sẻ kinh nghiệm học hỏi lẫn nhau nhé các bạn
• Xây dựng portfolio: Mình xin trân thành muốn khuyên với các bạn rằng: “ Hãy build Portfolio đi ” Bởi với cá nhân mình đa phần những cơ hội mình nắm bắt được trong công việc đều xuất phát từ Portfolio. Bởi đơn giản trong lĩnh vực này nhà tuyển dụng quan tâm đến những việc bạn đã/có thể/ từng làm hơn là chiếc CV chữ dài ngoằng, lan man. Hãy show-off những thành quả và kỹ năng của mình và đảm bảo rằng mình sẽ không bao giờ bỏ lỡ những cơ hội từ nhà tuyển dụng và khách hàng tiềm năng
• Thái độ: Hãy giữ cho mình một thái độ luôn luôn tự tin nhưng cầu tiến, và open học hỏi, nghe góp ý và có tính commit cao. Có thể bạn có nhiều thiếu xót nhưng nó sẽ giúp cho doanh nghiệp thấy được rằng bạn là ứng viên tiềm năng và có thể đào tạo trong tương lai

Những bước đi ban đầu lúc nào cũng khó khăn, hy vọng bạn đang đi đúng con đường của mình. Bài viết của mình đến đây là kết thúc, hy vọng nó sẽ giúp ích được bạn trong sự nghiệp thiết kế sản phẩm. Và mình là Hoàng Anh — Product Designer trẻ tuổi nhất của OneMount, tạm biệt các bạn và hẹn các bạn ở những bài viết sau của các thành viên trong team của mình nhá ✌️

Product Design: Người mới chọn mô hình công ty phù hợp như thế nào? was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

The English version is available here to read 💜

Trong quá trình làm sản phẩm, bạn đã khi nào tiếp nhận một product challenge, không biết nên bắt đầu từ đâu và thực hiện như thế nào để tìm và chọn lọc được các ý tưởng, giải pháp phù hợp chưa? Đã bao giờ bạn lúng túng khi bảo vệ ý tưởng của mình trước nội bộ product team hay stakeholder?… Đó là những khó khăn mà mình đã gặp phải và theo số liệu được ghi nhận trong khảo sát liên quan dưới đây, thì có thể thấy nhiều bạn khác cũng đang đối diện với các trở ngại tương tự 🥹👇

Vậy vì đâu mà có những vấn đề kể trên? Hãy cùng nhau quay lại với bản chất của ý tưởng. Ý tưởng là hệ quả của quá trình sáng tạo, mà sáng tạo chính là việc kết nối các thông tin, dữ liệu có liên quan theo một cách khác so với thông thường. Từ đó có thể thấy, những khó khăn chúng ta gặp phải khi tìm ý tưởng giải pháp để giải quyết 1 product challenge chủ yếu xuất phát từ việc thiếu hụt thông tin cũng như phương pháp phù hợp để kết nối, xâu chuỗi các dữ liệu này với nhau.

Dưới đây sẽ là tổng hợp những trải nghiệm và đúc kết của mình trong hành trình gian nan đi thu thập và xâu chuỗi các thông tin liên quan để tìm ý tưởng cho ứng dụng 1SEAL. Let’s get started 💪!!

Tập 1. Nơi niềm đau bắt đầu…

FYI thì 1SEAL là một ứng dụng dành cho Sales của VinShop với mục tiêu nâng cao năng suất của họ bằng sức mạnh của công nghệ. Trong đó, năng suất của Sales là khả năng họ hoàn thành các KPI được giao trong việc “bán” các nhóm sản phẩm, dịch vụ tới từng đối tượng mục tiêu mà VinShop hướng đến. Tính tới nay, 1SEAL đã thành hình hài được hơn 4 năm.

Tháng 8/2023 — Đây là thời điểm mình vô team 1SEAL, đồng thời cũng là thời điểm mình tiếp nhận một product challenge to bự chảng — “Tối ưu hoạt động theo dõi và thực hiện KPI của Sales trên 1SEAL” và hãy tin mình đi rằng lúc đó mình thực sự chưa biết nên bắt đầu từ đâu cho đúng 🥺.

Tháng 9–10/2023 — Đây là khoảng thời gian mình loay hoay đọc nhiều tài liệu về Sales và cụm tính năng liên quan trên 1SEAL. Với mục tiêu có thể đánh giá và tối ưu hiệu quả của từng cụm tính năng này, mình đã thực hiện khảo sát nhằm đo lường tính hữu ích và dễ dùng của chúng. Tuy nhiên kết quả thì nó lạ lắm khi điểm CES mà mình thu được đều ở mức bình thường tới tốt, ranging từ 5.5 đến 6.7 trên thang điểm 7. Mọi thứ đều có vẻ OK, tuy nhiên tại sao năng suất của Sales vẫn chưa tốt?!

Tháng 11/2023 — Nhận ra hướng đi ban đầu của mình không ổn khi mình chỉ tập trung vào các tính năng đang có và đây là lúc mà mình lùi lại nhiều bước, quay lại với đề bài mình được giao để tìm kiếm những ý tưởng mới.

Tập 2. Hành trình đi miền Nam “thỉnh kinh”

Phân cảnh 2.1. Chuẩn bị “tư trang” (Làm rõ yêu cầu & Lên kế hoạch nghiên cứu)

Ở tập trước, mình đi vào ngõ cụt khi chưa hiểu rõ bối cảnh mà đã lựa chọn phương pháp nghiên cứu, dẫn tới “thời gian mất, stress mang”. Trong tập này, mình đổi hướng tiếp cận và bắt đầu lại từ bước đầu tiên — Làm rõ yêu cầu. Đây là bước quan trọng giúp định hướng cả quá trình nghiên cứu và đưa ra giải pháp ở phía sau. Output của bước này sẽ là câu trả lời cho 5 câu hỏi sau:

• Why: Tại sao cần làm vậy? Đâu là bối cảnh (thường liên quan tới kinh doanh) dẫn tới challenge này?
• What: Điều gì thực sự là thứ mình cần tập trung vào giải quyết? Mục tiêu cuối mà mình hướng tới là gì?
• Who & Where: Mình cần tập trung vào nhóm đối tượng nào? Ở đâu?
• When: Khi nào cần deliver ý tưởng?

Mapping với challenge ở trên của mình, khi được làm nét lại thành “Tối ưu hoạt động bán hàng của Sales để gia tăng lợi nhuận sau bán cho công ty”, mình trả lời được các câu hỏi:

• Why: Gia tăng lợi nhuận sau bán cho công ty
• What: Tối ưu hoạt động bán hàng
• Who & Where: Sales trên toàn hệ thống
• When: Cần deliver ý tưởng để tối ưu trong vòng 2 tháng

Khi challenge xoay quanh việc tối ưu một quá trình nào đó của người dùng mục tiêu (target user), mình lựa chọn thực hiện field research để khám phá sâu về hành vi của họ, bởi các yếu tố sau:

• Chất lượng insights: Đây là phương pháp cho ra được những insights sát với thực tế nhất, vì trong quá trình field research, mình được “hóa thân” thành user, được quan sát, trải nghiệm những gì user thực sự làm trong môi trường và ngữ cảnh quen thuộc với họ chứ không chỉ dừng lại ở việc nghe những gì họ nói.
• Kiến thức của Product Designer (PD) về domain & kinh nghiệm với user: Cách thức này phù hợp với những PD chưa có nhiều kiến thức chuyên ngành liên quan tới domain và cơ hội tiếp xúc với nhóm target user. Ví dụ, tại thời điểm thực hiện case study, mình mới tiếp nhận 1SEAL, còn thiếu kiến thức về mảng kinh doanh, bán hàng và ít có cơ hội tiếp xúc với Sales.

💡 Kiến thức về domain hay domain knowledge có thể hiểu là những kiến thức về một hoặc nhiều lĩnh vực chi phối tới hành vi của user. Những kiến thức này có thể ảnh hưởng tới các tính năng và user flow có trên sản phẩm.

• Số lượng tài liệu nghiên cứu trước đó: Có thể xem xét sử dụng phương pháp này nếu tài liệu nghiên cứu liên quan tới hành vi chưa có hoặc đã outdated. Với case của mình, các tài liệu nghiên cứu trước đây về hành vi bán hàng của Sales đã outdated do bản chất KPI của họ thường xuyên phải thay đổi để bám sát với mục tiêu kinh doanh của công ty.
• Nguồn lực triển khai: Cụ thể là thời gian (chuẩn bị, triển khai kế hoạch) phù hợp với timeline cần hoàn thành và ngân sách phục vụ research (di chuyển hoặc incentives) nằm trong mức cho phép.

Hai phần quan trọng nhất khi xây dựng kế hoạch cho field research là lên bộ câu hỏi và tiêu chí lựa chọn user.

— Đối với việc lên bộ câu hỏi, một cách để khai thác được đầy đủ và tránh bỏ sót thông tin về hành vi là áp dụng tư duy “Trước — Trong — Sau”.

Với hoạt động bán hàng của Sales, mình đã chia bộ câu hỏi thành 3 section là “Trước khi bán hàng — Trong khi bán hàng — Sau khi bán hàng”. Sau đó deep dive thêm những hành vi ở từng giai đoạn dựa trên những tài liệu nghiên cứu trước đây và assumptions của bản thân để lên research script.

— Về tiêu chí lựa chọn user, có thể cân nhắc 2 nhóm tiêu chí sau để có có đa dạng góc nhìn và insights thu được:

• Tiêu chí ảnh hưởng tới hành vi của người dùng: môi trường làm việc, kinh nghiệm làm việc, chính sách công việc,…
  Ở case study này thì độ lớn, đặc điểm về hàng hóa, kho vận ở từng vùng thị trường và %KPI thực đạt trong 3 tháng gần nhất, kinh nghiệm làm việc là các yếu tố mình xem xét để lựa chọn Sales phù hợp.
• Tiêu chí về tính cách: nhanh nhạy với công nghệ, cởi mở để thử nghiệm những thứ mới, sẵn sàng chia sẻ và phản hồi có tính xây dựng

Phân cảnh 2.2. Xách balo lên và đi thật xa để tìm “gap” trong trải nghiệm người dùng

Giving a big shout-out tới các anh chị thuộc 1SEAL product team vì đã đồng hành cùng em trong lần field research này ~~

Sau khi “tư trang” đã đầy đủ, cũng là lúc mình xách balo và “bay” tới khu vực mà mình được phân công — TP. Hồ Chí Minh, T. Bình Dương và An Giang. Trong 6 ngày, mình đã đồng hành cùng 4 anh chị Sales với đa dạng background và có thêm nhiều kiến thức và trải nghiệm mới mẻ. Mình đã am hiểu hơn về đặc điểm các vùng thị trường, cách chúng ảnh hưởng tới hành vi chào & bán hàng, những khó khăn và tính cạnh tranh khốc liệt trong ngành sales.

Tổng kết lại sau 1 tháng từ lúc bắt đầu manh nha về kế hoạch field research,

Team và mình đã đi qua 11 tỉnh/thành trải dài khắp 3 miền đất nước, thu về được rất nhiều thông tin “thô” liên quan tới hành vi kèm với đó là tổng 20+ vấn đề xung quanh công việc bán hàng của Sales được gom nhóm theo từng stage.

Những thông tin này được mình tổng hợp để xây dựng chân dung Sales và visualize hành trình bán hàng của họ. Dựa vào đây, team có thể cùng nhau hình dung được từng giai đoạn, bước bán hàng; cách 1SEAL đang hỗ trợ quá trình đó thông qua các cụm tính năng đã được implemented; những điểm “đau” nhất với Sales và đâu là những phần “gap” trong trải nghiệm mà team cần đóng để giúp quá trình đó trở nên hiệu quả hơn.

Tập 3. Cơn mưa nào rồi cũng tạnh

Phân cảnh 3.1. Truy tìm “gốc rễ” của vấn đề

Trước khi tới bước tìm ý tưởng, cần đảm bảo mình hiểu đúng gốc rễ (root cause) của các vấn đề tìm được trong quá trình research. Đây là điều cốt lõi để giải quyết chúng một cách triệt để chứ không đi chắp vá, giải quyết các “trị các triệu chứng” bề nổi. Quá trình mình tìm root cause của vấn đề được thể hiện qua sơ đồ dưới đây👇.

Hiểu một cách đơn giản thì đây là quá trình mình liên kết các trải nghiệm trong đợt field research để bẻ nhỏ vấn đề và sau đó liên tục đặt các câu hỏi “tại sao” 5 lần (5 Whys — 5Y) để deep dive vào root cause với từng khía cạnh tìm được. Song song là việc đặt ngược lại các câu hỏi “nếu…thì sao?” (5 Ifs — 5I) tại từng tầng why để đảm bảo không đi chệch context và root cause tìm được liên kết chặt chẽ tới các “triệu chứng” bên trên.

Một lưu ý nhỏ là con số “rule of thumb” — số 5 ở đây trên thực tế chỉ mang tính tương đối. Mình sẽ xem xét dừng việc đặt câu hỏi “tại sao” khi vấn đề tìm được thông qua câu trả lời đã nằm ngoài tầm kiểm soát và mình không thể tác động bất kì điều gì để thay đổi nó. Đó thường là khi vấn đề nằm ở tâm lý, bản chất con người, một quy trình chưa hiệu quả.

Để hiểu hơn, hãy cùng xem ví dụ về cách mình tìm root cause cho vấn đề “Sales khó ghi nhớ thông tin giá tốt trên 1SEAL” nha 🤗.

• Bẻ nhỏ vấn đề: Theo quan sát khi đi field research, Sales cụ thể gặp khó khăn để ghi nhớ thông tin tại 2 touch-points là VIP Message và News Section trên 1SEAL. Đây sẽ là 2 nhánh lớn cần deep dive.

• Thực hiện deep dive bằng 5Y và verify logic 5Y với 5I cho từng khía cạnh của vấn đề — Ví dụ với nhánh con liên quan tới VIP Message

Để quá trình này diễn ra hiệu quả thì việc brainstorming với team là không thể thiếu (team ở đây bao gồm PD, product team và các team khác liên quan). Điều này sẽ giúp mình nhìn nhận vấn đề theo nhiều góc độ và tránh được các bias cá nhân.

Kết quả của quá trình này sẽ là danh sách root cause ứng với từng vấn đề. Ở đây, một vấn đề có thể có nhiều root cause và một root cause có thể link tới nhiều vấn đề khác nhau.

Phân cảnh 3.2. Bí mật được bật mí

Quá trình tìm ý tưởng sẽ bắt đầu từ việc giải quyết root cause của từng vấn đề đang có và làm nét giải pháp bằng cách liên kết nó với những “triệu chứng” liên quan ở các layer bên trên. Một khi mình tìm được root cause thì trong đó đã có thể hàm chứa giải pháp cần triển khai.

Ví dụ, một trong những root cause của vấn đề “Sales khó ghi nhớ thông tin giá tốt trên 1SEAL” mà mình tìm được là “1SEAL chưa có guideline để tối ưu việc nhìn và nhớ thông tin”, từ đây:

• Giải pháp có thể nhìn thấy được: Bổ sung guideline và quy trình align thông tin với bên sẽ input nội dung khi bàn giao vận hành tính năng.
• Làm nét giải pháp: Root cause về phần guideline đang link tới các “triệu chứng” là hình ảnh mờ nhòe, số kí tự trong tên bài viết chưa tối ưu, line height của nội dung text trong chi tiết bài viết quá sát nhau. Từ đó, mình hình dung được cụ thể những nội dung cần bổ sung guideline.

Việc đưa ra giải pháp từ root cause như trên thường sẽ giúp giải quyết vấn đề bằng cách cải thiện những điểm chưa tốt ở các tính năng hay quy trình hiện có. Để đưa ra được những ý tưởng hay giải pháp mới thì mình cần nhìn nhận vấn đề theo chiều hướng khác đi. Đây sẽ là cách đưa ra các câu hỏi để hướng suy nghĩ của mình ra ngoài những tính năng đang có:

• Question về use case của các tính năng liên quan
• Question dựa trên hành vi hiện tại của user khi tương tác với tính năng từ đó tìm cách tối ưu cả flow liên quan hoặc tìm cách thể hiện phù hợp hơn cho thông tin trên UI

Ví dụ với vấn đề “Sales khó ghi nhớ thông tin giá tốt trên 1SEAL”

• Question về use case của các tính năng liên quan
   — Tại sao lại cập nhật thông tin giá tốt trên 2 entry point là VIP Message và News Section mà không phải một điểm nào khác? Liệu có nơi nào khác có thể hiển thị phần thông tin này một cách tối ưu hơn để tiết kiệm thời gian tìm kiếm cho Sales không?
• Question dựa trên hành vi hiện tại của user khi tương tác với tính năng
  — Sales có hành vi xem giá tốt trên VIP Message hoặc News Section sau đó tìm lại thông tin sản phẩm tương ứng để làm ảnh báo giá cho khách, vậy từ vấn đề hiện tại mình có thể contribute giải pháp nào để cắt giảm các bước trong quá trình này? Có cách nào khác tốt hơn để hiển thị các thông tin giá tốt thay vì format như hiện tại không?

Sau tất cả, mình và team đã đưa ra được 15+ giải pháp improve tính năng và ý tưởng mới trước khi đi vào phần short-listing & priortizing.

Quá trình short-listing & priortizing là lúc product team sẽ cùng ngồi lại để đánh giá về tính khả thi và mức độ ưu tiên cho từng giải pháp dựa trên:

• Tần suất xảy ra của các vấn đề và impact của chúng tới business nếu như không được giải quyết
• Danh sách các features cần có để build giải pháp và nguồn lực phát triển tương ứng

Sau khi đã có được danh sách ý tưởng sẽ triển khai với timeline phát triển tương ứng thì bước tiếp theo của mình sẽ là hoàn thiện Design và Testing để verify các giải pháp này với user.

Tổng thể việc đưa ra ý tưởng cho sản phẩm có thể tóm gọn lại qua sơ đồ dưới đây. Trong quá trình này, việc hiểu và nắm rõ mục tiêu kinh doanh ngay từ đầu sẽ giúp định hướng team đưa ra những giải pháp sát với biz, từ đó dễ dàng thuyết phục stakeholders. Ngoài ra, việc involve product team xuyên suốt trong cả quá trình sẽ giúp các thành viên cùng “nhìn về một hướng” và giải pháp đưa ra cũng sẽ đa dạng hơn vì đi từ nhiều góc nhìn khác nhau.

⭐ Có thể thấy, quá trình tìm ý tưởng cho sản phẩm là một quá trình nan giải. Trong hành trình với 1SEAL, mình cũng gặp không ít khó khăn. Tuy vậy, bài học rút ra ở đây là hãy thu thập càng nhiều thông tin liên quan càng tốt, đi từ bản chất (root cause) của vấn đề và involve team thật nhiều trong quá trình đó!

Hẹn gặp lại vào một ngày không xa

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc tới đây 💜. Hy vọng rằng case study kể trên có thể giúp ích phần nào trong quá trình bạn giải case của chính mình. Nếu bạn có những phương pháp nào khác hay thắc mắc gì thì đừng ngần ngại chia sẻ ở dưới phần comment hoặc direct mình nha (qua Linkedin or Facebook). Hẹn bạn ở bài viết sau. Peace 🤟

Ideation in Product Design was originally published in One Mount Product Design on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.