เพราะการทำธุรกิจในปัจจุบัน มีโอกาสที่จะถูก disrupt ได้ง่าย องค์กรจะมีวิธีการอย่างไรในการทำให้แน่ใจว่าองค์กรยังมีธุรกิจอื่น ๆ ที่สามารถทำกำไรได้และยังสามารถหล่อเลี้ยงบริษัทต่อไปได้ แม้จะเกิดการ disruption ในอนาคต นอกจากการสร้างธุรกิจต่อยอด และธุรกิจใหม่ขึ้นมาแล้วนั้น ‘partnership’ ก็เป็นอีกส่วนสำคัญเช่นกัน สำคัญในแง่ใดและมีความท้าทายอย่างไร มาฟังจาก พี่แพม ทศพร อุทัยวัฒนา Head of Digital Strategic Partnership, SCG Digital กันได้เลย!

Business Partnership เป็นงานแบบใด ต้องทำหน้าที่อะไรบ้าง

พี่แพมเล่าว่า ทีม Business Partnership ของ SCG Digital จะเน้นไปที่เรื่องของการหา partner เพื่อร่วมมือกันในการสร้างสินค้า หรือโปรเจกต์ต่าง ๆ ร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษาโดยหน้าที่ของทีม partnership จะแบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ

Academic Partnership — การร่วมมือกับภาคการศึกษาเพื่อนำเอางานวิจัยต่าง ๆ มาต่อยอดและผลักดันให้เกิดนวัตกรรม สินค้า และบริการที่ออกสู่ท้องตลาดได้จริง
Co-innovation — การร่วมมือระหว่าง partner ที่หาจุดแข็งมาสนับสนุนซึ่งกันและกัน หรือหาจุดที่แตกต่างกัน เช่น คนละธุรกิจเพื่อที่จะได้มีโอกาสเข้าถึงกลุ่มลูกค้า หรือกลุ่มผู้ใช้งานใหม่ ๆ
Investment & Due Diligence — เพราะ WEDO เป็นหน่วยงานผู้สร้างนวัตกรรม เมื่อค้นพบธุรกิจอื่น ๆ ที่มีความรู้ความสามารถด้าน deep tech จึงมีการลงทุนกับธุรกิจนั้น ๆ แต่เพื่อสร้างธุรกิจ ทำวิจัยร่วมกัน เพื่อให้ได้ออกมาเป็นสินค้าและบริการใหม่ ๆ
Tech Consultation & Implementation — WEDO ไม่ได้ช่วยเพียงการ transformation หรือ innovation ให้ภายใน SCG อย่างเดียว แต่มีให้บริการเหล่านี้ให้กับ partner บางส่วนอีกด้วย

แรงบันดาลใจของพี่แพม ในการทำงานด้าน Business Partnership

คำว่า “แรงบันดาลใจ” ในนิยามของพี่แพม ไม่ได้หมายถึง passion แต่เป็น ambition โดยพี่แพมมองว่า คนเราจะทำสิ่งใดให้สำเร็จจะต้องมีทั้งความคิดด้านบวกและแรงกดดันเพื่อเป็นการกระตุ้นบ้าง ดังนั้น ambition ที่ทำให้พี่แพมมาทำงานด้าน Business Partnership จึงเริ่มต้นจากความท้าทาย หลากหลาย ซึ่งคนที่จะทำงานนี้ได้สิ่งที่ต้องมีความรู้รอบด้าน อาจจะไม่รู้ลึกแต่อย่างน้อยก็ต้องมีพื้นฐานในเรื่องนั้น ๆ เพื่อให้แน่ใจได้ว่าจะสามารถคุยกับ partner ได้อย่างเข้าใจนั่นเอง

“การที่เราอยากจะเป็นคนที่มีความรู้รอบ เหมาะสมกับตำแหน่งที่ทำหลายด้านขนาดนี้
จึงต้องพยายามตื่นตัวและเรียนรู้ให้ได้มากยิ่งขึ้นจนเก่งมากพอที่จะทำ”

ความท้าทายของการเป็น Business Partnership และวิธีรับมือ

พี่แพมมองว่า Business Partnership มีความท้าทาย 2 ด้าน ทั้งในด้านการบริหารจัดการงานด้วยตัวเอง และด้านการเป็น leadership ของทีม

พี่แพมเล่าถึงมุมที่ต้องบริหารงานด้วยตัวเองว่า ความท้าทายอยู่ที่การต้องรู้ให้ได้ก่อนว่า partner ต้องการสิ่งใด และเราสามารถให้สิ่งนั้นกับอีกฝ่ายได้มากหรือน้อยเพียงใด โดยต้องมองหา mutual benefits ร่วมกันระหว่างทั้งสองฝ่ายให้ได้ พี่แพมจึงต้องทำความเข้าใจให้ได้มากที่สุดด้วยการเข้าไปศึกษาธุรกิจของ partner ทั้ง พันธกิจ วิสัยทัศน์ ทิศทาง และกลยุทธ์ รวมไปถึง pain point สำคัญที่ทำให้อีกฝ่ายยังไม่สามารถเดินหน้าต่อไปได้ จากนั้นจึงเปลี่ยน pain point เหล่านั้นให้กลายเป็นกลยุทธ์ที่สอดคล้องกับกลยุทธ์ที่เราต้องการจะเดินหน้าต่อ รวมไปถึงใช้เครื่องมือต่าง ๆ ช่วยอำนวยความสะดวกให้ partner สามารถสื่อสารให้เราเข้าใจได้ว่าเราเลือกถูกจุด โดย Business Partnership ยังต้องบริหาร stakeholder ด้วย เพราะในการคุยงานจะมี effort 2 สิ่งคือ resource ที่อีกฝ่ายให้คนมาทำสิ่งนี้ร่วมกับเรา และเงินที่จะต้องมีการลงทุน ซึ่งหมายรวมไปถึงเรื่องของเวลาด้วย

สำหรับในมุมของการเป็น leader พี่แพมมองว่า เพราะงานด้าน Business Partnership แบ่งออกเป็น 4 ด้านที่มีความหลากหลาย การหา talent ผู้ชำนาญในด้านต่าง ๆ เข้ามา จึงเป็นอีกหนึ่งความท้าทาย โดยเฉพาะเมื่อไม่สามารถทราบได้ว่าแต่ละโปรเจกต์ที่เข้ามาจะเป็นโปรเจกต์เกี่ยวกับอะไร ดังนั้น ทีม partnership จึงจำเป็นต้องมีคนที่เก่งรอบด้านเข้ามาเสริมทัพ ไม่ว่าจะเป็น finance, software, hardware โดยเฉพาะ IoT และ smart device พร้อม ๆ กันนั้น พี่แพมยังจำเป็นต้องกระจายงานต่าง ๆ ให้น้อง ๆ ภายในทีมให้ได้เท่า ๆ กัน เพื่อป้องกัน workload และเพื่อเป็นการพิสูจน์ฝีมือของน้อง ๆ ปู career path ให้กับทีม และให้น้อง ๆ สามารถเรียนรู้ได้ในหลาย ๆ ด้าน และและตอบคำถามตัวเองได้ว่าต่อไปอยากจะทำอะไร

อยากทำ Business Partnership ต้องมี skills อะไรบ้าง

ทักษะแรกที่พี่แพมนึกถึงสำหรับการทำงานด้าน Business Partnership คือ การจัดลำดับความสำคัญ และ การบริหารจัดการ พี่แพมยกตัวอย่างถึง partner ที่เข้ามาว่ามีความหลากหลาย จึงจำเป็นต้องจัดลำดับให้ได้ว่า เมื่อไหร่ควรจะเร็ว เมื่อไหร่ที่สามารถรอได้ สามารถจัดลำดับได้ว่าทำไมต้องรีบคุยกับรายนี้ก่อน ต้องรีบปิดดีลก่อนเพราะอะไร ในขณะที่ partner อีกรายที่แบรนด์ใหญ่มาก เราอยากคุยด้วยมาก แต่หากไม่ใช่ roadmap ที่ต้องคุยตอนนี้ จะทำอย่างไรเพื่อชะลอให้เขายังอยู่ใน track ต่อไป ดังนั้น การจัดลำดับความสำคัญจึงต้อง match กับกลยุทธ์ขององค์กรว่าจะไปในทิศทางใด เพราะสุดท้ายแล้ว เมื่อเรามี partner มากขึ้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องบริหารทั้งความสัมพันธ์ของทุก ๆ ฝ่าย รวมไปถึงการรักษาความลับ ผลประโยชน์ต่าง ๆ ในการทำธุรกิจ รวมไปถึงจัดลำดับความสำคัญให้เหมาะสมสำหรับทุกฝ่ายให้ได้นั่นเอง

พี่แพมยังเสริมว่า ทักษะการให้คำปรึกษา เป็นอีกสิ่งที่มีประโยชน์ในการทำงาน เพราะสิ่งแรกที่ทำให้ partner เชื่อเรา คือ ความมั่นใจและไว้ใจว่าเราจะทำงานให้เขาได้หรือไม่ ดังนั้นทักษะการให้คำปรึกษา การจัดลำดับการตอบคำถาม การเรียงคำตอบ การพูดคุยที่เป็นเชิงการให้ข้อมูล เป็นส่วนสำคัญ นอกจากนั้น การเป็น Business Partnership ยังควรที่จะต้องมีทักษะการทำเสนอ รวมไปถึงทักษะการขายด้วย เพราะอย่างน้อยที่สุด ควรขายตัวเองและองค์กรได้ว่าเราเจ๋งอย่างไร และทำไมคุณถึงต้องเลือกเรา รวมไปถึงทักษะสุดท้าย คือ การคิดเชิงโครงสร้างและการคิดวิเคราะห์ เพื่อที่จะสามารถจัดเรียงลำดับความสำคัญของสิ่งทีอีกฝ่ายพูด และวิเคราะห์ถึงเหตุผลต่าง ๆ ของ partner ระหว่างการสนทนาได้

Business Partnership มีความสำคัญอย่างไรต่อองค์กร

เพราะในปัจจุบัน ธุรกิจมีโอกาสที่จะถูก disrupt ได้ง่าย พี่แพมยกตัวอย่างธุรกิจของ SCG ที่หลายคนมีภาพจำว่าเป็นธุรกิจปูนและผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง แต่หากในวันใดวันหนึ่งมีเทคโนโลยีที่ทำให้การสร้างบ้านไม่ต้องฉาบปูนแล้ว ก็อาจจะส่งผลกระทบต่อทั้งพนักงาน ผู้ถือหุ้น ผู้ซื้อหุ้น หรือ stakeholder ต่าง ๆ ธุรกิจจึงจำเป็นต้องหาน่านน้ำใหม่ ๆ เพื่อให้แน่ใจว่า หากวันหนึ่งที่ธุรกิจหลักถูก disrupt ก็ยังมีธุรกิจอื่น ๆ ที่สามารถทำกำไรและหล่อเลี้ยงบริษัทต่อไปได้ และการเกิด digital disruption จึงเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดการทำ partnership ในการตามหาผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์มาช่วยกัน เพื่อสร้างสินค้าและบริการใหม่ ๆ ออกมาตอบโจทย์หรือสร้างธุรกิจใหม่ ๆ ให้กับ SCG ได้ นี่จึงเป็นบทบาทของ Business Partnership ต่อองค์กรนั่นเอง

แนะนำน้อง ๆ ที่สนใจงานด้าน Business Partnership ที่ SCG Digital

พี่แพมแนะนำน้อง ๆ ที่สนใจอยากมาทำงานที่ WEDO ในด้าน Business Partnership ว่า ควรเป็นคนที่ชอบอะไรใหม่ ๆ ไม่ยึดติดกับกระบวนการทำงานแบบเดิม ๆ เพราะการอยู่ในองค์กรที่ทำนวัตกรรม โปรเจกต์แต่ละโปรเจกต์ที่เข้ามาจะไม่สามารถใช้วิธีเดิม ๆ ได้ทุกครั้ง ต้องมีการคิดใหม่ ตั้งโจทย์ใหม่อยู่เสมอ

นอกจากนั้น น้อง ๆ อาจจะต้องมีพื้นฐานในเรื่องการสื่อสาร การเจรจาต่อรอง โปรแกรมต่าง ๆ เช่น Excel หรือการทำ presentation เพราะการมีพื้นฐานที่แข็งแรงจะสามารถต่อยอดไปทำอะไรได้อีกมากมายเลยทีเดียว

และพี่แพมยังทิ้งท้ายว่าตอนนี้ทีม Business Partnership กำลังมองหาสมาชิกใหม่มาเสริมทีมใน 2 ตำแหน่ง คือ

Strategic Partnership ที่มีประสบการณ์ด้าน software hardware development finance business development เคยอยู่ในงานของ tech consultant หรือ tech company มา แม้จะไม่เคย implement โดยตรง แต่เข้าใจใน terminology ก็สามารถส่ง CV มาได้ ที่ join.wedo@scg.com

Strategic Partnership ที่ไม่เคยมีประสบการณ์มาก่อน แต่หากคิดว่าตัวเองเป็น talent ที่มีความสามารถและสนใจงานนี้ก็สามารถส่ง CV พร้อมบอกสิ่งที่ตัวเองสนใจเข้ามาที่ join.wedo@scg.com เช่นกัน!

และนี่ก็คือเรื่องราวความท้าทายของพี่แพม ในบทบาท Head of Digital Strategic Partnership ที่เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของการสร้างความร่วมมือเพื่อสร้างนวัตกรรม สินค้า และบริการใหม่ ๆ ให้กับ WEDO และ SCG รวมไปถึงอีกหลายธุรกิจเลยทีเดียว และสำหรับครั้งหน้า WEDO จะมีเรื่องราวดี ๆ จากใครมาแชร์ให้ฟัง อย่าลืมกดติดตาม Medium ของ WEDO ไว้ได้เลย!

เขียนโดย ธยาน์ อังธนานุกุล, Digital Content & Campaign Specialist, WEDO

เผยความท้าทายของสายงาน ‘Business Partnership’ และ skills สำคัญที่ต้องมี! กับพี่แพม ทศพร was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

สำรวจตนเองก่อน upskill/ reskill ด้วย Gap Analysis

ในยุค digital transformation ที่โลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว แน่นอนว่าการ upskill และ reskill เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้สามารถตามโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วได้ทัน และเพิ่มขีดความสามารถเพื่อทำงานในองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่สำหรับ WEDO ที่มีภารกิจในการ transformation ให้ SCG โดยตรง พี่ยุ้ยกล่าวเล่าว่า “สิ่งที่สำคัญกว่าการ upskill และ reskill คือการหา ‘คนที่มีความพร้อม’ ที่ไม่เพียงร่วมทำภารกิจนี้ไปด้วยกัน แต่มองการไกลไปถึงระดับประเทศเพื่อเปลี่ยนประเทศของเราจาก user เป็น maker ที่สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมได้เอง และเลิกซื้อมาขายไป” เพราะฉะนั้นคนที่พร้อมจะต้องมี self- awareness รู้ gap ของตนเองก่อนที่จะ upskill และ reskill พี่ยุ้ยมองว่าการพัฒนาคนประกอบด้วย 3 แกนหลัก ได้แก่ ด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านประสบการณ์ ทางองค์กรเองจึงจำเป็นต้องทำ gap analysis ว่าแต่ละคนมี gap ที่แกนไหน เพื่อวางแผนการ upskill และ reskill ต่อไปให้ตรงจุด นอกจากนี้ยังต้องหมั่นสร้างวัฒนธรรมที่ช่วยให้ทุกคนในองค์กรช่วยกันทำภารกิจดังกล่าวได้สำเร็จอีกด้วย

มองหา “คนที่ใช่” ไม่ได้มองหา “คนที่เก่ง”

พี่ยุ้ยเล่าว่าเวลาหาคนให้ดูว่า mindset ของเขาตรงกับ outcome ที่องค์กรอยากไปให้ถึงหรือไม่ และดูว่า mindset แบบไหนที่จะทำให้เราสามารถสร้างนวัตกรรมได้ โดยคนที่ใช่ในการสร้างนวัตกรรมจะต้องมี 3 mindset สำคัญ ได้แก่ humble มีความเข้าอกเข้าใจ รับฟังความคิดเห็นของคนอื่น passionate ในการทำนวัตกรรมไม่รู้ว่าพรุ่งนี้จะเกิดอะไรขึ้น เพราะฉะนั้นต้องการคนที่มี passion มีความมุ่งมั่นที่จะร่วมทำภารกิจไปด้วยกัน โดยรับได้กับความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้น fearless แน่นอนว่าการสร้างความเปลี่ยนแปลงมักจะมี fiction ที่เราไม่รู้แต่เราต้องเดินไปข้างหน้าก้าวผ่านความกลัวเพื่อทำให้ได้

พี่ยุ้ยเล่าว่า “ในการสร้างนวัตกรรม เราไม่ได้มองหาคนเก่ง แต่เราหาคนที่ใช่ เพราะฉะนั้นเราไม่เคยดูว่าเขาเรียนจบมาจากที่ไหน เพราะสิ่งที่สำคัญกว่าคือ mindset และ core skill ที่เขามี ที่นี่เรา hire for mindset, train for skill” นอกจากนี้ยังต้อง train for skill อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะ T-Shape skills ทั้ง design business และ technology จำเป็นต้องรู้มุมกว้าง และลึก เช่น ถ้าเป็น ถ้าเป็น developer จะต้องรู้ว่าฝั่ง design ทำ design thinking ไปทำไม และถ้าเขียน code ได้ clean ทำให้ประมวลผลได้เร็วขึ้น 20 วินาทีมีความหมายอย่างไรในเชิงธุรกิจ

วัฒนธรรมองค์กรที่ใช่ ต้องเริ่มจาก Business Objective ที่ชัด

ย้อนกลับไปเมื่อ 4 ปีก่อน พี่ยุ้ยเล่าว่าได้เป็นส่วนหนึ่งในการเริ่มสร้างวัฒนธรรมของ WEDO เอง ซึ่งในปีแรกต้องเริ่มจากการมี business objective ที่ชัดเจนก่อนว่าอยากทำอะไร จะต้อง start with why ว่าเรามายืนตรงนี้ทำไม เพื่ออะไร โดยสิ่งเหล่านี้จะช่วยทำให้เห็นชุดของคนว่า คนที่จะทำสิ่งนี้ได้ต้องมี key element อะไรบ้าง หลายภาคส่วนจำเป็นต้องมานั่งวิเคราะห์กันว่ามีอะไรบ้างที่เป็นชุดที่น่าสนใจ อะไรที่เป็น core culture ของเรา โดยอาจลองดูตัวอย่างจากบริษัทเทคโนโลยีต่าง ๆ ว่ามีที่ไหนน่าสนใจ ลองวิเคราะห์ดูว่ามี gap อะไรที่สำคัญ พี่ยุ้ยยังเล่าว่า คำว่า culture ถ้าแปลเป็นไทยคือ วัฒนธรรม แปลว่ารากเหง้าที่ผ่านการเวลาและอาศัยเวลาพิสูจน์

“การพิสูจน์ว่าวัฒนธรรมที่ถูกสร้างขึ้นมาเหมาะสม และใช่สำหรับองค์กรหรือไม่จำเป็นต้องใช้เวลาเป็นเครื่องพิสูจน์ ต้องปรับ เพิ่ม ลดเรื่อย ๆ จนกระทั่งได้วัฒนธรรมที่ใช่ซึ่งเป็นเหมือนดินที่ดีที่สามารถปลูกต้นไม้ได้แข็งแรง และงอกงามได้อย่างอุดมสมบูรณ์”

และนี่เป็นเรื่องราวเบื้องหลังการสร้างวัฒนธรรมองค์กรของ WEDO ที่ดึงดูด Tech Talent สมัยใหม่ที่ใช่เพื่อร่วมทำภารกิจพาประเทศไทยก้าวเป็นผู้สร้างนวัตกรรม สำหรับคนที่สนใจร่วมงานกับ WEDO ตอนนี้กำลังมองหา Talent ใน 3 กลุ่มงาน ได้แก่ design, business และ technology โดยสามารถติดตามตำแหน่งที่เปิดรับสมัครได้ที่ https://jobs.techsauce.co/SCG

บทความหน้าจะเป็นเรื่องอะไรอย่าลืมติดตาม!!

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

ถอดรหัส (ไม่) ลับ วัฒนธรรมองค์กรแบบไหนที่ใช่สำหรับ Tech Talent สมัยใหม่ was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

เบื้องหลังการทำงานร่วมกันของ QA กับ Dev

Quality Assurance หรือที่เรารู้จักกันในชื่อของ QA มีหน้าที่ในการทดสอบระบบหรือโปรแกรมต่าง ๆ ที่ Developer หรือ Dev ได้พัฒนาไว้ ว่าระบบเหล่านั้นมีการทำงานผิดพลาดจาก requirement ของลูกค้า หรือมี bug เกิดขึ้นระหว่างระบบทำงานหรือไม่ ก่อนที่จะส่งงานไปให้ลูกค้า โดย QA จะต้องทำความเข้าใจ requirement ของลูกค้าให้ชัดเจนเพื่อเตรียมทำการทดสอบระบบ หลังจากที่ Dev ส่งระบบมาแล้ว QA จึงทำหน้าที่ทดสอบระบบเหล่านั้น แล้วสรุปผลการทดสอบ เพราะฉะนั้นบทบาทของ QA กับ Dev จึงต้องอาศัยการทำงานร่วมกัน ซึ่งมีความท้าทายเกิดขึ้นตามมา โดยพี่อัญเล่าในมุมของ QA ว่าในการทำงานร่วมกันกับ Dev แน่นอนว่าไม่ได้ราบรื่น 100% เนื่องจากมีความหลากหลายจากการทำงานร่วมกับ Dev หลายเชื้อชาติทำให้มีบางครั้งอาจมีความเห็นไม่ตรงกัน แต่สุดท้ายทุกคนต่างก็ช่วยกันโฟกัสถึงปัญหาและจับเข่าคุยกันเพื่อหาทางแก้ปัญหาเหล่านั้นเพื่อเป้าหมายคือทำให้ product ออกมาดี

ความท้าทายในการทำงานกับ Dev ต่างชาติ

พี่อัญเล่าว่าจริง ๆ แล้วสัดส่วนในการทำงานร่วมกับ Dev ต่างชาตินั้นที่ WEDO ขึ้นอยู่กับโปรเจกต์ที่ ทำ บางโปรเจกต์อาจมีความจำเป็นในการต้องให้ Dev ต่างชาติเข้ามาช่วยซึ่งมี Dev ถึง 80% ที่เป็นชาวต่างชาติ ส่วน Dev ชาวไทยจะทำหน้าที่ในการ control, manage และ integrate ให้กับองค์กร

โดยหลังจากวิกฤตการณ์โควิด-19 ที่ผ่านมา สังเกตได้ว่าโลกของ Dev นั้นเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจนเนื่องจากตลาดของไอทีเติบโตมากยิ่งขึ้น เพราะฉะนั้นหลายองค์กรจึงมีการตามหา Dev จากทั่วโลก และเริ่มมีการ work from anywhere เป็นเรื่องปกติขององค์กรเทคโนโลยี ซึ่งความท้าทายหลัก ๆ ในการทำงานร่วมกับ Dev ต่างชาติ แน่นอนว่าเป็นเรื่องการสื่อสาร ภาษาที่ใช้ในการทำงานคือภาษาอังกฤษเหมือนกัน แต่อาจจะมีเรื่องของสำเนียงที่แตกต่างกันทำให้เกิดปัญหาทางการสื่อสารเล็กน้อย ทำให้หลายคนอาจจะไม่ค่อยกล้าสื่อสารเพราะกลัวว่าอีกฝ่ายจะไม่เข้าใจ ซึ่งจริง ๆ แล้วไม่ต้องกังวลว่าฝ่ายตรงข้ามเขาไม่เข้าใจเรา เพราะเชื่อว่าอีกฝ่ายเขาพยายามจะทำความเข้าใจเราเช่นกัน ซึ่งนอกจากสายงานไอทีที่มีชาวต่างชาติเข้ามาทำงานมากขึ้น สายงานอื่น ๆ เช่น ล่ามก็เริ่มเป็นที่นิยมขึ้น โดยหลายองค์กรยังมีการจ้างล่ามแปลภาษาเพื่อช่วยให้ QA และ Dev ทำงานร่วมกันได้ง่ายมากขึ้นอีกด้วย

หัวใจของ QA ที่ดีคือความเป็น “Owner”

แม้หน้าที่ของ QA จะเป็นการหา bug ทดสอบระบบให้แน่ใจว่าระบบนั้นทำงานตาม requirement ของลูกค้า แต่พี่อัญเล่าว่า “QA ที่ดีควรทำตัวเป็น owner และทำงานร่วมกับทีม developer จับมือเป็นบัดดี้ไปด้วยกันให้ได้เพราะเป้าหมายของเราคือ product เท่านั้น” แน่นอนว่าการมีทักษะการทดสอบระบบทั้ง Manual Test และ Automation Test นั้นเป็นเรื่องสำคัญสำหรับ QA แต่ถ้าไม่มีความเป็น owner หรือเจ้าของผลิตภัณฑ์ก็อาจจะไม่ได้ส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์การใช้งานให้ลูกค้าได้ อีกทั้งทักษะการทำงานเป็นทีมนั้นสำคัญมากเพราะต้องสื่อสารและทำความเข้าใจกันระหว่าง QA และ Dev เพื่อไปให้ถึงเป้าหมายของเราพร้อม ๆ กัน

และนี่คือเบื้องลึกเบื้องหลังการทำงานของ QA และ Dev จากพี่อัญ อัญชลี ทองสินลาลีพล Senior Technology QA ผู้ดูแลและบริหารจัดการทีม QA ทั้ง In-house และ Vendor ชาวไทยและชาวต่างชาติกว่า 50 ชีวิตที่ WEDO เรียกได้ว่าเจอทั้งความสนุก และความท้าทายในการทำงานกันเลยทีเดียว ส่วนบทความต่อไปจะมีเบื้องหลังการทำงานตำแหน่งไหนมาฝากกัน อย่าลืมติดตาม!!

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

เปิดเบื้องหลัง และความท้าทายในการทำงานระหว่าง QA และ Developer จากงาน National Coding Day 2023 was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ความหลงใหลในสิ่งที่ชอบมักเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ เช่นเดียวกับ มินท์ กุลธิดา Data Scientist แห่ง WEDO ผู้สนใจในเรื่องของ Data Science มาโดยตลอด และความสนใจนั้นก็ได้พาให้มินท์ไปพบกับโอกาสครั้งใหม่ในการคว้าทุนศึกษาต่อระดับปริญญาโทในสาขา Data Science ซึ่งกว่าจะถึงจุดนี้ มินท์ต้องผ่านขั้นตอนแบบใด และเผชิญกับความท้าทายอะไรระหว่างการเรียนบ้าง

มาฟังเรื่องราวเหล่านี้จาก มินท์ กุลธิดา ภูมินา ที่มาแชร์ประสบการณ์การคว้าทุนการศึกษาปริญญาโทจากโครงการ WEDO x Harbour.Space @UTCC รวมถึงวิธีเผชิญหน้ารับมือกับความท้าทายในระหว่างการเรียนพร้อม ๆ กับทำงานที่ WEDO ไปด้วย จะน่าสนใจแค่ไหนไปติดตามกันได้เลย!

ก่อนอื่นช่วยแนะนำตัวเองสักนิด

สวัสดีค่ะชื่อมินท์ กุลธิดา ภูมินา ค่ะ ทำงานอยู่ที่ WEDO ด้าน Data Scientist ค่ะ เป็นพนักงานควบคู่กับการเป็นนักเรียนทุนปริญญาโท สาขา Data Sciene ของโครงการ WEDO x Harbour.Space @UTCC ค่ะ

Q1. ทุน WEDO X Harbour.Space @UTCC ให้ฟังหน่อย ว่าเป็นทุนการศึกษาประเภทไหน

WEDO X Harbour.Space @UTCC เป็นโครงการของ WEDO ร่วมกับมหาวิทยาลัยของสเปนชื่อ Harbour.Space ซึ่งมหาวิทยา Harbour.Space ได้มาจัดตั้งวิทยาเขตที่กรุงเทพฯ ร่วมกับมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย โดยทุนนี้เป็นโครงการสำหรับทุนปริญญาโทด้าน Data Science ที่มีรูปแบบเป็นการเรียนไปด้วยทำงานไปด้วยค่ะ ซึ่งตลอดหลักสูตรทั้ง 2 ปีจะเป็นการเรียนกับ expert หรือ practitioner ในด้าน Data Science โดยตรง ปีแรกจะเป็นการเรียนในประเทศไทย และในปีต่อมาจะมีโอกาสไปเรียนถึงประเทศสเปนค่ะ

Q2. อะไรทำให้เราตัดสินใจเข้าร่วมในโครงการเพื่อชิงทุนการศึกษา

เริ่มจากแรกเริ่มเราทำงานในสายตรวจสอบทางบัญชีที่บริษัทแห่งหนึ่ง แต่ส่วนตัวแล้วมีความชอบและสนใจในเรื่อง Data Science เพราะว่าเห็น data ในแต่ละวันแล้วอยากจะรู้วิธีการจัดการและการนำมาใช้ประโยชน์ของมันค่ะ พอเราได้มาเห็นโครงการนี้ผ่านสื่อต่าง ๆ ก็รู้สึกว่าเป็นโอกาสที่น่าสนใจมากที่เราจะได้เรียนไปด้วยทำงานไปด้วยกับบริษัทใหญ่อย่าง SCG ค่ะ

Q3. การต้องเรียนไปด้วย ทำงานไปด้วย เป็นความท้าทายมากน้อยแค่ไหน

ค่อนข้างท้าทายทีเดียวค่ะ เพราะว่าจะมีความผสมผสานกันระหว่างช่วงที่เราไปเรียนกับช่วงที่เราไปทำงาน ตอนที่เรียนทางมหาวิทยาลัยก็จะสอนเกี่ยวกับพื้นฐาน คณิตศาสตร์ เบื้องหลัง algorithm ต่าง ๆ เมื่อนำมาทำงานจริง ๆ งานส่วนใหญ่จะกำหนดให้เราเอาความรู้เหล่านั้นมาประยุกต์ใช้แล้ว พอเป็นแบบนี้เราจึงต้องเรียนรู้ทั้งของมหาวิทยาลัยและเรียนรู้ที่จะประยุกต์ใช้กับที่ทำงานด้วย ถือว่าเป็นการเรียนรู้ 2 เท่า ที่ค่อนข้างท้าทายค่ะ

Q4. เทคนิคในการแบ่งเวลาเรียนและทำงาน

จริง ๆ มินท์เองคิดว่ายังทำได้ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ในเรื่องการแบ่งเวลา แต่ว่าสิ่งที่พอจะช่วยได้คือ การทำแพลนและจัดลำดับความสำคัญในแต่ละวัน แพลนที่มินท์ทำก็จะมีทั้งแบบ daily และ long-term เช่น ในแต่ละส่วนหรือแต่ละโปรเจกต์ของงานก็ต้องมีการปรับแผนตลอดเวลาด้วย เพราะว่าหลายครั้งที่มักจะมีสิ่งที่เข้ามาใหม่เรื่อย ๆ ทั้งงานใหม่ ๆ หรือ การบ้านใหม่ ๆ ค่ะ

Q5. เปรียบเทียบตัวเองก่อนที่จะได้รับทุนกับตอนนี้ รู้สึกว่าได้พัฒนาตัวเองไปมากน้อยแค่ไหน

ค่อนข้างมากเลยค่ะ เพราะอย่างที่เล่าไปว่าเราได้เรียนทั้งในมหาวิทยาลัย ส่วนในที่ทำงานเองเราก็ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ด้วยค่ะ ทั้งการทำงานเป็นทีม การจัดการโปรเจกต์ต่าง ๆ การหาคำตอบเพื่อแก้ business problem จึงรู้สึกว่าการเรียนไปด้วยและทำงานไปด้วยในระยะเวลาปีกว่า ๆ ก็พัฒนาไปมาก ทั้งในด้านของ Data Science และการทำงานเป็นทีมค่ะ

Q6. โครงการ WEDO X Harbour.Space @UTCC เปิดโอกาสอะไรให้กับตัวเองบ้าง

นอกจากการที่เราจะได้เรียนรู้ที่มหาวิทยาลัยแล้ว ที่ WEDO ก็มีโอกาสให้เราได้ไปแชร์ความรู้ในสิ่งที่เรียนมากับทางทีมค่ะ และได้อยู่ในสังคมของการทำงานที่มีการแชร์ความรู้กัน ซึ่งเป็นสิ่งแวดล้อมที่ดีมากสำหรับการทำงานค่ะ

Q7. มองอนาคตในการทำงานของตัวเองเป็นแบบไหน

คิดว่าในอนาคตก็จะทำงานในสาย Data Science อยู่ค่ะ เพราะเราเชื่อว่า Data Science จะเป็นศาสตร์ที่ในอนาคตจะต้องเข้าไปพัวพันกับศาสตร์อื่น ทุก ๆ อย่างมันต้องมีการ generate data จึงต้องหาวิธีที่จะจัดการ data ที่มาจากศาสตร์ต่าง ๆ การทำงานด้านนี้ต่อก็จะทำให้เรามีโอกาสเปิดกว้างในการเรียนรู้ของศาสตร์อื่น ๆ ด้วยค่ะ

Q8. ฝากถึงคนที่กำลังมองหามองหาทุนในการเรียนต่อปริญญาโทหน่อย

สำหรับคนที่สนใจศึกษาต่อปริญญาโท แนะนำให้ลองติดตามเพจหรือแหล่งที่ให้ความรู้เกี่ยวกับด้านที่เราสนใจ อย่างตัวมินท์เองก็ทราบข่าวทุนนี้จากเพจที่ให้ความรู้ด้าน Data Science ค่ะ และถ้าเห็นโอกาสตรงนี้แล้ว แนะนำให้ลองสมัครและฝ่าฟันดูอย่างไม่ลังเล เพราะมินท์เองตอนที่สมัครทุนนี้ ก็มีหลายขั้นตอนทั้งสอบสัมภาษณ์ สอบข้อเขียน และตอนสุดท้ายที่ต้องออดิชัน แต่ละขั้นตอนจะมีช่วงที่รู้สึกว่าเราเหมาะสมหรือยังสำหรับทุนนี้ หรือเราเก่งพอไหม แต่ท้ายที่สุดแล้ว เราก็รู้สึกว่าดีใจที่ได้ลองทำค่ะเพราะทุกขั้นตอนเราได้เห็นแล้วว่าเราบกพร่องตรงไหน เราจะได้ไปปรับปรุงสำหรับโอกาสหน้า ถึงเราไม่ได้ทุนในขั้นตอนสุดท้าย ก็คิดว่าเสียดายที่ไม่ได้ทุนดีกว่าเสียดายที่ไม่ได้ทำค่ะ

เป็นอย่างไรกันบ้างสำหรับแรงบันดาลใจดี ๆ จากมินท์ กุลธิดา ที่ได้นำความชื่นชอบด้าน Data Science มาผลักดันความสามารถของตนเองให้พัฒนาไปได้ไกลยิ่งขึ้น และยังสามารถนำความรู้ที่ได้จากการพัฒนาตัวเองมาใช้ในการทำงานได้เป็นอย่างดีอีกด้วย สำหรับครั้งหน้า WEDO จะมีเรื่องราวดี ๆ จากใครมาแชร์ให้ฟัง อย่าลืมกดติดตาม Medium ของ WEDO ไว้ได้เลย!

เรียบเรียงโดย ทูทู ธยาน์ อังธนานุกุล Digital Content and Campaign Specialist, WEDO

‘มินท์ กุลธิดา’ Data Scientist ผู้คว้าทุนการศึกษาปริญญาโท จากโครงการ WEDO x Harbour.Space @UTCC was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ChatGPT: AI chatbot ที่ไม่ได้มีความสามารถเพียงการสื่อสาร

ChatGPT ถูกสร้างโดย OpenAI โดยมีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาปัญญาประดิษฐ์แบบทั่วไปเพื่อสร้าง impact ที่ช่วยให้ชีวิตของมนุษย์ดีขึ้น หลายคนอาจจะเข้าใจผิดว่า ChatGPT เป็น chatbot ที่เป็น Generative AI ตัวแรก โดย Generative AI เป็นสาขาหนึ่งของ AI ที่มีจุดประสงค์เพื่อสร้างคอนเทนต์ หรือข้อมูลหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น ข้อความ คำพูด รูปภาพ วีดีโอ หรือ 3D โดยสามารถสร้างรูปภาพจาก input ที่เป็นข้อความได้ แต่จริง ๆ แล้ว เมื่อปี 2020 GPT หรือ Generative Pre-trained Transformer ถูกสร้างขึ้นมาเป็นต้นแบบของ ChatGPT ด้วยจุดประสงค์เดียวกันคือการสร้างข้อความต่าง ๆ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป OpenAI ก็เริ่มพัฒนา InstructGPT โดยใช้ Humans in the Loop เข้ามาช่วยให้ GPT สามารถตอบโต้ได้เหมือนคนและมีข้อมูลที่น่าเชื่อถือมากขึ้น จนกลายมาเป็น ChatGPT ที่เราเห็นกันในทุกวันนี้ โดยต่อยอดมาจาก GPT-3 และ InstructGPT ซึ่งใช้ข้อมูลบทสนทนามหาศาลในการสร้าง ChatGPT ที่มีความสามารถในการสื่อสารได้อย่างเป็นธรรมชาติ ความสามารถของ ChatGPT คงหนีไม่พ้นเรื่องการสื่อสารอย่างเป็นธรรมชาติ แต่รู้ไหมว่า ChatGPT มีความสามารถในการจดจำบริบทได้ ทำให้รู้ว่าเคยคุยอะไรกันก่อนหน้านี้ และสามารถต่อบทสนทนาได้อย่างเป็นธรรมชาติเหมือนพูดคุยกับคน นอกจากนี้ยังสามารถ generate code และแก้ bug ได้อีกด้วย

Voice Interface: ประหยัดเวลาการด้วยการสั่งการด้วยเสียง

Voice Interface จัดอยู่ในโดเมนของ NLP หรือ Natural Language Processing เทคโนโลยี ที่ทำให้มนุษย์สามารถสื่อสารกับคอมพิวเตอร์ได้ หรือทำให้คอมพิวเตอร์สามารถ ฟัง พูด อ่าน เขียน และเข้าใจมนุษย์ได้อย่างเป็นธรรมชาติที่สุด โดยอาศัยเทคโนโลยี AI และ Machine Learning ปัจจุบัน NLP ที่เรารู้จักกันไม่ได้มีเพียง chatbot แต่ Search Engine, Auto Correction หรือแม้กระทั่ง Siri ก็เป็นเทคโนโลยี NLP เช่นเดียวกัน โดยข้อจำกัดของการใช้งานเทคโนโลยีนี้ คือ จำเป็นต้องมีอินเทอร์เน็ตตลอดเวลา ทีมของพี่เอื้อยจึงลองพัฒนา Offline NLP จาก pain point ที่ว่ามีบางสถานที่ และบางกลุ่มคนที่ไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ หรือขาดต้นทุนในการใช้งานอินเทอร์เน็ต เพราะฉะนั้นการมีเทคโนโลยี NLP ที่สามารถใช้งานออฟไลน์ได้บนคอมพิวเตอร์เครื่องเล็ก ๆ อย่าง Edge Device ทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้อินเทอร์เน็ต ไม่ต้องส่งข้อมูลหรือเสียงที่ถูกประมวลผลไปที่ Cloud ทำให้ข้อมูลมีความปลอดภัย พี่เอื้อยยังเล่าว่า

“สิ่งสำคัญคือการพัฒนาเทคโนโลยีให้คนทั่วไปสามารถใช้งานอุปกรณ์ และเข้าถึงได้ ไม่ว่าจะเป็นคนที่มีปัญหาทางการมองเห็น คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ห่างไกล หรือไม่มีทุนทรัพย์มากพอในการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต”

ทีมของพี่เอื้อยยังนำ Offline NLP ไปประยุกต์ใช้กับอุปกรณ์ต่าง ๆ รวมถึงพัฒนา Voice Assistant ในบ้านอัตโนมัติ นอกจากนี้ยังมี Wearable Device อย่าง Smart Watch และอุปกรณ์อื่น ๆ ที่กำลังพัฒนาร่วมกับทีม IoT ซึ่งอนาคตเราอาจจะสามารถพูดคุยกับนาฬิกาที่สวมใส่ได้ หรือแม้แต่ Audio Book ที่คนตาบอดสามารถอ่านหนังสือได้โดยไม่ต้องพึ่งคนอื่น และ AI Vision Eddge ที่สามารถจับสิ่งกีดขวางตามท้องถนนเพื่อเตือนให้คนตาบอดเดินทางบนท้องถนนได้อย่างปลอดภัยเหมือนคนตาดีทั่วไป

Offline NLP Enablement (ONE): เทคโนโลยีเพื่อชีวิตที่ดีขึ้น

Offline NLP Enablement หรือที่ทีม NLP ของพี่เอื้อยเรียกกันว่า ONE เป็นการพัฒนา Offline NLP ได้แก่ Speech to Text, Text to Speech และ NLU ให้สามารถทำงานได้ในรูปแแบ offline บนคอมพิวเตอร์เครื่องเล็ก ๆ หรือ Single Board Computer เพื่อนำไปใช้เชื่อมต่อกับอุปกรณ์ต่าง ๆ โดยการทำงานเริ่มที่ Speech to Text ซึ่งเสียงที่สั่งงานจะถูกเปลี่ยนเป็นข้อความ จากข้อความส่งไปตัว Integater ทำหน้าที่รับข้อความเข้ามาและส่งต่อไปที่โมดูล NLU หรือ Natural Language Understanding เพื่อตีความหมายว่าสั่งการอะไร และส่งไปยัง knowledge base โดยคำถามที่ได้รับคำตอบเป็นข้อความก็จะถูกส่งไปที่ Text to Speech เพื่อสร้างเสียงสังเคราะห์ขึ้นมา

ปัจจุบันทางทีมได้พัฒนาก๊อกน้ำพูดได้ เครื่องคิดเลขพูดได้ ซึ่งเป็นคอนเซปต์ของ phygital coding เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า coding ไม่จำเป็นต้องอยู่แค่บนหน้าจอเท่านั้น แต่สามารถเป็น physical+digital ที่ออกมาเป็น device ได้ โดยทีมได้พัฒนา smart bathroom ที่ประกอบไปด้วย ก๊อกน้ำพูดได้ กระจกพูดได้ ฝักบัวพูดได้ที่สามารถสั่งการด้วยเสียงและมีความแม่นยำมากขึ้น

ขับเคลื่อนธุรกิจเชิงบวกด้วย VoiceGPT

จากความสามารถด้านการสื่อสารของ ChatGPT และการสั่งการด้วยเสียงโดยไม่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตของเทคโนโลยี Voice Interface ส่วนหนึ่งของ Offline NLP ทำให้ทางทีมเห็นถึงประโยชน์ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทั้งสองตัวนี้เข้าด้วยกัน จึงเกิดเป็น VoiceGPT ที่เป็นรูปแบบ hybrid โดยสามารถสั่งงานทางเสียงแบบ offline ได้ ทำให้สามารถยืนยันความปลอดภัยของข้อมูลได้ในระดับหนึ่ง เชื่อมต่อกับ ChatGPT ของ OpenAI

พี่เอื้อยได้ยกตัวอย่างการนำ VoiceGPT มาประยุกต์ใช้ในธุรกิจ เช่น customer service ที่มีการใช้ chatbot จะสังเกตเห็นว่ามี pain point เรื่องการ manual และ define, user intent หรือ response ซึ่ง ChatGPT สามารถวิเคราะห์ความรู้สึกของลูกค้าได้ และแก้ pain point กรณีที่มี intent หรือ response ที่ Chatbot ไม่สามารถตอบได้ ในทางการแพทย์ยังสามารถนำ ChatGPT มาช่วยรักษาสภาพจิตใจของผู้ป่วยได้ เนื่องจากเทคโนโลยีนี้สามารถช่วยให้กำลังใจหรือเยียวยาจิตใจผู้คนได้ นอกจากนี้ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในกลุ่มของนักเรียนที่ต้องการเรียนรู้ด้วยตัวเองโดยสื่อสารกับ ChatGPT ได้อีกด้วย โดยวิธีการทำงานของ VoiceGPT คือ input เสียงภาษาไทย จากนั้นแปลเป็นภาษาอังกฤษแล้วส่งเข้า OpenAI ให้ ChatGPT เมื่อได้คำตอบออกมาเป็นภาษาอังกฤษแล้วจึงแปลเป็นภาษาไทยนั่นเอง

แม้ว่าหลายคนอาจกังวลว่าความสามารถของ ChatGPT อาจเก่งเกินมนุษย์จนเข้ามาแทนที่มนุษย์ แต่ข้อจำกัดของ ChatGPT คือ ChatGPT ถูกเทรนด้วยข้อมูลถึงปี 2021 ทำให้ไม่สามารถตอบข้อมูลด้านสถิติที่เปลี่ยนแปลงบ่อย หรือข้อเท็จจริงที่มีการอัปเดตหลังจากปี 2021 ได้ นอกจากนี้ข้อมูลที่ถูกเทรนอาจมี bias เนื่องจากไม่สามารถรองรับได้ทุกภาษา ทำให้ข้อมูลส่วนใหญ่จะเอนเอียงไปทางภาษาอังกฤษมากกว่าความเห็นของคนแต่ละภูมิภาคจึงไม่เท่ากัน อีกทั้งยังมีค่าใช้จ่ายในการเทรนค่อนข้างสูง

อ่านบทความจบแล้ว เพื่อน ๆ คงรู้แล้วว่า ChatGPT มีความเป็นมาอย่างไร และสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับ Voice Interface ได้อย่างลงตัวและมีประโยชน์มากกว่าที่คิด นอกจากนี้ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ในธุรกิจต่าง ๆ อย่างกว้างขวางอีกด้วย บทความหน้า WEDO จะมีความรู้เรื่องอะไรมาฝาก อย่าลืมติดตาม!!

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

VoiceGPT: จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อ Voice Interface ถูกรวมเข้ากับ ChatGPT? was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

หลังจากบทความที่แล้วที่เราสามารถถอดรหัสตนเองและคู่สนทนาด้วยหลัก Neuro Linguistic Programming (NLP) กันได้แล้ว บทความนี้จะชวนทุกคนมามาร่วมไขข้อข้องใจว่าต้องเจรจาแบบไหนให้ win-win ทั้งเราและคู่สนทนาไปกับโค้ชก้อง สุทธิศักดิ์ วงศ์ปิยะ ผู้มีประสบการณ์ด้านการโค้ชมามากกว่า 10 ปี พร้อมแล้วมาดูกันเลย

Communication vs Conversation

เมื่อพูดถึงการ communication หลายคนอาจนึกถึงอีกคำที่ฟังดูมีความหมายไปในทิศทางเดียวกัน คือ conversation อย่างไรก็ตาม แม้สองคำนี้จะเกี่ยวกับการสื่อสารเหมือนกัน แต่จริง ๆ แล้ว มีความแตกต่างกัน โดย communication เป็นการสื่อสารทางเดียวที่ไม่จำเป็นต้องมีคู่สนทนาที่เฉพาะเจาะจงอย่างการขึ้นพูดบนเวที แต่ conversation เป็นการสื่อสารสองทางที่ผู้พูดพยายามจะส่งสารทั้งคำพูด ท่าทาง รวมถึงการแต่งตัวไปถึงผู้ฟัง เรียกได้ว่า personal มากกว่า communication

Negotiation = The Art of Persuasive Conversation

สำหรับการเจรจาต่อรอง หรือ negotiation นับเป็นศาสตร์หนึ่งในเรื่องของ conversation เพราะเป็นการสื่อสารสองทางแต่พิเศษตรงที่เรามี ผลลัพธ์ที่เราอยากได้จึงจำเป็นต้องเจรจาต่อรองกับคู่สนทนาเพื่อให้เขายอมรับผลลัพธ์ที่เราต้องการร่วมกันนั่นเอง โดยทักษะการเจรจาต่อรองนับเป็นเครื่องมือที่ไม่ได้มีประโยชน์เพียงแค่ในการทำงาน แต่ใช้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการตกลงเลือกร้านอาหาร การต่อราคาเวลาซื้อของ ไปจนถึงการจีบสาวก็นับเป็นหนึ่งในการเจรจาต่อรอง

Structure of Persuasion

โค้ชก้องยังแนะนำเทคนิคในการนำเสนองานให้สามารถมัดใจเพื่อนร่วมงาน หัวหน้า และลูกค้าได้อยู่หมัดโดยใช้ structure of persuasion framework ซึ่งประกอบไปด้วย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่

1. Acknowledge คือการเริ่มต้นด้วย pain point ตามโฆษณาบนทีวีที่เราคุ้นเคย อย่างเช่นบทสนทนาของจอร์จ กับซาร่า ในประโยคที่ว่า ‘คุณเคยประสบปัญหานี้ไหม’
2. Positive Intention คือการพูด why ว่าคนที่มี pain point ตามที่กล่าวมาต้องการอะไร อยากได้อะไรมาเพื่อตอบโจทย์ pain point ของเขา
3. Suggest/Reframe คือการให้คำแนะนำ
4. Build up possibilities คือการให้ทางเลือกใหม่ ๆ ซึ่งบางครั้งเราสามารถให้การแนะนำและให้ทางเลือกใหม่ ๆ ได้พร้อมกันเลยโดยไม่ต้องแยกกัน ในกรณีที่เป็นการ pitching ขายไอเดียหรือสินค้าต่าง ๆ เราถึงสามารถนำเสนอสินค้าของเราที่ตอบโจทย์ pain point เหล่านี้ได้

เจรจาอย่างมีประสิทธิภาพด้วย win-win strategy

“นักเจรจาที่ดีต้องทำให้ทั้งตัวเองและคู่สนทนาได้ข้อตกลงที่ win ทั้งสองฝ่าย

โดยคำนึงถึงสังคม และประเทศชาติด้วย”

แน่นอนว่าการเจรจาที่ดีไม่ใช่แค่เรา win ฝ่ายเดียว แต่ต้อง win-win ทั้งตัวเองและคู่สนทนา รวมถึงบางข้อตกลงคนที่ win อาจไม่ได้หยุดแค่ตัวเราและคู่สนทนา แต่สังคม ประเทศชาติก็ยังได้ประโยชน์ไปด้วย อย่างที่เราเห็นได้ชัดในยุคนี้เช่นเรื่อง Net Zero Emissions การลดก๊าซเรือนกระจก ที่ให้ความสำคัญไปถึงเรื่องสภาพแวดล้อม การบำรุงรักษาธรรมชาติมากขึ้น

ซึ่งบางครั้งนักเจรจาบางคนไม่ประสบความสำเร็จในการเจรจา แม้ว่าจะพยายามคิดข้อตกลงที่ win ทั้งสองฝ่ายมาแล้วเพราะไม่มีเครื่องมือในการเจรจา แต่ เครื่องมือแรกที่ทุกคนควรนึกถึงคือ

“ Let’s you win first ”

สาเหตุหลักของการที่ win-win strategy ไม่เกิดขึ้น เป็นเพราะเกิดการถกเถียงกันว่าใครจะเป็นคน win ก่อน เพราะฉะนั้นหลักการนี้คือ คนที่ win คนแรกไม่ใช่ตัวเรา แต่เป็นลูกค้า ที่สำคัญคือเราเองก็ต้อง win แน่ ๆ เหมือนกันแต่อาจจะ win ทีหลัง ซึ่งเป็นการทำให้ลูกค้าได้ประโยชน์ก่อน เมื่อเขาได้ประโยชน์แล้ว เขาก็จะทำให้เราได้ประโยชน์เช่นกัน เมื่อลูกค้าเป็นคนที่ win ก่อนก็จะช่วยลดความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นในการเจรจา อีกทั้งมีส่วนช่วยให้นักเจรจาทุกคนสามารถเจรจาได้ประสบความสำเร็จอีกด้วย

The Art of Effective Feedback

หลังจากที่ฟังการนำเสนอผลงานหรือเจรจาต่อรองแล้ว แน่นอนว่าต้องมีการให้ feedback ก่อนจบการสนทนา ซึ่งปัญหาที่เรามักพบคือการได้รับ feedback ที่ต้องตีความต่อ เช่นคำว่า โอเค ได้อยู่ และไม่โอเค แต่ไม่รู้ว่าโอเค หรือไม่โอเคตรงส่วนไหน เพราะฉะนั้น tool ที่จะช่วยให้สามารถให้ feedback ได้อย่างมีประสิทธิภาพคือ การให้ feedback แบบ Hamburger หรือ Sandwich ซึ่งประกอบด้วย 3 ชั้น ได้แก่

• ส่วนที่ 1 คือการบอกสิ่งที่ชอบอย่างจริงใจ
• ส่วนที่ 2 คือการแนะนำสิ่งที่ควรพัฒนา
• ส่วนที่ 3 คือการสรุปสิ่งที่ชอบและสิ่งที่ควรพัฒนาส่งท้าย

สิ่งสำคัญที่สุดของการใช้เครื่องมือนี้คือการสื่อสารอย่างจริงใจ และเริ่มต้นด้วยการพูดเชิงบวกก่อน ถ้าไม่สามารถชมในตัวเนื้องานได้ให้ชมในตัวของบุคคล หลังจากนั้นค่อยแนะนำจุดที่ต้องการให้พัฒนาและจบด้วยการสรุปสิ่งสำคัญเพื่อให้ผู้ฟังสามารถเปิดรับสารได้ดียิ่งขึ้น ในกรณีที่ผู้ฟังไม่เห็นด้วยกับสิ่งที่ควรพัฒนาให้ใช้หลักการเจรจาเพื่อพูดคุยกันจนกระทั่งอีกฝ่ายเห็นด้วย

How to read between the line

ในการสนทนาเพื่อให้ประสบความสำเร็จ เราควรอ่านคู่สนทนาของเราได้ด้วยเพื่อเข้าใจเขา และสถานการณ์ตรงหน้าให้มากขึ้นด้วยการอ่านลักษณะท่าทางของเขา

• สนใจ: นั่งเอียงคอ คือกำลังสนใจในการสนทนา ต้องการข้อมูลเพิ่ม
• เริ่มรับสาร: ลูบมือ ถูมือช้า ๆ ถ้าถูมือเร็วเป็นสัญญาณบวก น่าตื่นเต้น สนุก
• ทางบวก/ทางลบ: เอามือกอดอก จับคาง คือกำลังคิด กำลังตัดสินใจ
• กังวล: เกาหัว คือรู้สึกกดดัน ต้องการเวลาเพิ่ม
• ปกปิดอะไรบางอย่าง : กำหมัด ไขว้ห้าง กอดอก
• ไม่สนใจ: เอามือถู คือรู้สึกไม่สนใจ ไม่เชื่อสิ่งที่เห็น

Choose Your Choice

และทั้งหมดนี้เป็นเทคนิคและเครื่องมือที่โค้ชก้องได้นำมาบอกเล่ากันใน D-Special: Effective Communication for Negotiator ก่อนจะจบคลาสกันไป โค้ชก้องยังเน้นย้ำอีกว่าทุกเทคนิคที่กล่าวมาไม่ใช่ว่าจะสามารถใช้ได้ในทุกกรณี ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ และการตัดสินใจของเราว่าจะเลือกทำตามเทคนิคนี้หรือไม่ แม้บางเทคนิคอาจจะฟังแล้วดูซับซ้อนในตอนแรก แต่ถ้าฝึกใช้บ่อย ๆ เราจะสามารถอ่านสถานการณ์ได้ดีมากขึ้น เพราะฉะนั้นถ้าทุกคนนำหลักการที่ได้อ่านกันมาในวันนี้มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและชีวิตการทำงาน รับรองว่าสามารถกลายเป็นนักเจรจาที่ดีได้แน่นอน

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

D-Special: Effective Communication for Negotiator เปิดเทคนิคลับให้กลายเป็นนักเจรจาขั้นเทพ was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

NLP คืออะไร

NLP ย่อมาจาก Neuro Linguistic Programming เป็นกระบวนการในการเปลี่ยนระบบความคิดและการใช้ภาษาให้เหมาะสมเพื่อให้การเจรจาต่อรองและการพูดคุยกับคู่สนทนาเป็นไปได้อย่างราบรื่น โดยประกอบไปด้วย 3 คำ ได้แก่

• Neuro หมายถึง ระบบประสาทหรือระบบสมอง กระบวนการคิดต่าง ๆ
• Linguistic หมายถึง การใช้ภาษาในการสื่อสาร
• Programming หมายถึง กระบวนการแสดงออกในสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นวิธีคิด วิธีใช้ภาษา และการเคลื่อนไหวทางร่างกาย

นอกจากนี้โค้ชก้องยังแนะนำว่าในการเรียนรู้ทุกครั้งเราควรมี Intention Setting ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จะช่วย กำหนดความตั้งใจให้เป็นไปในทิศทางที่เราต้องการได้อย่างชัดเจนเพื่อให้สามารถควบคุมได้ และมีความ productive มากขึ้นอีกด้วย

Referred Rep. System = Auto Respond

เมื่อเรารับข้อมูลเข้ามา ในสมองของเราจะมีระบบที่ทำงานอัตโนมัติอย่างรวดเร็วในกรณีที่ข้อมูลนั้นเป็นหมวดที่เราคุ้นเคย แต่ถ้าข้อมูลนั้นใหม่ สมองจะต้องแปลความหมายข้อมูลนั้นก่อนซึ่งอาจจะทำให้เราเกิดการ pause หรือการหยุดคิดในช่วงระยะเวลาหนึ่ง เราสามารถลดช่องว่างในการหยุดคิด และทำให้ทั้งผู้พูดและผู้ฟังสามารถสื่อสารกันเข้าใจได้อย่างไหลลื่นและรวดเร็วโดยการใช้ Representational System

Representational System เป็นกระบวนการสื่อสาร การนำเสนอ รับข้อมูลจากข้างในออกไปข้างนอก และจากข้างนอกเข้ามาข้างใน ซึ่งมีหน้าที่ได้แก่

• The sensory modalities คือ เรื่องเกี่ยวกับระบบประสาทซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการตีความ
• Attach meaning to perceptual input คือ เรื่องเกี่ยวกับชุดความรู้ กระบวนการรับรู้ต่าง ๆ

โดยประโยชน์ของการเรียนรู้มี 2 ด้าน ได้แก่

• Learning ช่วยทำให้เข้าใจว่าคนในแต่ละประเภทเหมาะกับการเรียนรู้ในรูปแบบไหน
• Communication ช่วยให้การสื่อสารมีประสิทธิภาพมากขึ้น เนื่องจากภาษาท่าทางมีส่วนช่วยในการสื่อสารมากถึง 55% รองลงมาคือ น้ำเสียง 38% และคำพูด 7%

อ่านตัวเองออก บอกตัวเองได้ ใช้ตัวเองเป็นด้วยหลัก NLP

วิธีการสื่อสารของคนแบ่งออกเป็น 4 ประเภทด้วยกัน ได้แก่

Visual

เป็นคนที่ค่อนข้าง sensitive กับภาพที่เห็น โดยมีการจำ เข้าใจ และเรียนรู้ทุกอย่างด้วยภาพ เชื่อด้วยตาของตนเองเท่านั้น มี Eye Contact ดี ชอบมองตา มองขึ้นด้านบนบ่อยเนื่องจากเกี่ยวข้องกับการรับภาพ มักยืนห่างจากคู่สนทนาเล็กน้อยเพราะต้องการเห็นภาพที่ชัดเจน มีการใช้มือไม่สัมพันธ์กับคำพูด ชอบสีสัน แต่งกายด้วยสีสัน พูดเร็วและพูดรัวเนื่องจากต้องการอธิบายสิ่งภาพที่เคลื่อนไหวอยู่ในหัว เพราะฉะนั้นจึงเป็นคนใจร้อน ต้องการเห็นภาพความสำเร็จเร็ว ๆ จับแพะชนแกะเก่ง

Keyword สำคัญ: ภาพรวม ภาพในหัว ภาพกว้าง เคลียร์ มอง ดู เห็นชัด โฟกัส

สิ่งที่ทนไม่ได้: การนั่งฟังยาว ๆ โดยไม่มี bullet point ที่สั้นกระชับ

Audio

เป็นคนที่ sensitive กับเสียง คำพูด จำทุกอย่างด้วยเสียง เชื่อหูตัวเอง เชื่อและยึดติดคำพูดคน ชอบพูดคุย ชอบเอียงหูเข้าหาเสียง มักมีสายตาไปทางซ้ายและขวา มักยืนอยู่จุดที่ได้ยินเสียงชัดเจน ใช้มือและท่าทางสัมพันธ์กับคำพูด มีน้ำเสียงที่น่าฟัง มี dynamic เสียงที่ดี มีจังหวะในการเล่าเรื่องที่ดี สามารถเรียงลำดับเหตุการณ์ก่อน-หลังได้ดี ในการทำงานมักจะให้ความสำคัญกับลำดับการเล่าเรื่อง อีกจุดสังเกตคือการมีหูฟังเทพที่ตัดเสียงรบกวน และมักจะเป็นคนบัญญัติศัพท์ใหม่ ๆ ขึ้นมา มักใส่เสื้อผ้าสมัยนิยมที่สังคมบอกว่าดีเนื่องจากมักเชื่อเสียงรอบข้าง

Keyword สำคัญ: ฟัง บอก เล่า ถาม โทร ปรึกษา

สิ่งที่ทนไม่ได้: การพูดแทรก การไม่เรียงลำดับการพูดจะทำให้เข้าใจได้ยาก

Kinesthetic

เป็นเรื่องเกี่ยวกับ feeling ทั้งภายในและภายนอก เรียนรู้ผ่านการขยับตัว สัมผัส มองล่างขวาบ่อย มักยืนใกล้คู่สนทนา มีการจับ แตะ สัมผัสคู่สนทนา ใช้มือประกอบคำพูดเพื่อเน้นอารมณ์ ความหนักแน่น หนาวง่าย ชอบลงมือทำ มักพูดเสียงโทนต่ำ พูดแล้วหยุดเว้นวรรคบ่อย ค่อนข้าง sensitive กับอุณหภูมิ หนาวง่าย ร้อนง่าย มักจะใส่เสื้อผ้าที่สามารถขยับตัวได้ง่ายอย่างเสื้อแขนกุด หรือเสื้อผ้าที่ใส่สบาย ๆ ไม่รัดรูปเนื่องจากขี้รำคาญ ปัญหาที่คนประเภทนี้มักพบคือการซื้อของผ่านช่องทางออนไลน์ที่ไม่ได้เลือกเนื้อผ้า ใช้สีสันเอิร์ธโทนที่ค่อนข้างสบายตา

Keyword สำคัญ: รู้สึก สัมผัส อารมณ์ หนาว สงบนิ่ง

สิ่งที่ทนไม่ได้: การที่ฟังเฉย ๆ ไม่ยอมให้ทำ หรืออะไรที่จับต้องไม่ได้

Auditory Digital

เป็นคนที่ sensitive กับข้อมูล เหตุผล และหลักการ ประโยชน์ใช้สอย สนใจเรื่อง function มากกว่า emotional มองล่างซ้ายบ่อยเนื่องจากกำลังคิดอยู่ ไม่ค่อยใช้มือประกอบในการพูด พูดในลำคอซึ่งเหมือนน้ำเสียงนักวิชาการ โดยปกติจะพูดสั้น ๆ พูดน้อย แต่ถ้าเป็นเรื่องที่ตนเองรู้หรือสนใจก็จะพูดเยอะ น้ำเสียง Monotone ชอบพูดอ้างที่มา เชื่อสถาบันวิจัยและผู้เชี่ยวชาญ ชอบบอกเรื่องขั้นตอนต่าง ๆ มักจะแต่งตัวไม่เก่ง แต่งตัวธรรมดา ไม่ตามสมัย ชอบกางเกงที่มีกระเป๋าเยอะ ๆ ชอบสีสันที่สามารถดูแลได้ง่าย ใส่ได้หลายโอกาส

Keyword สำคัญ: คิดว่า พบว่า ได้รู้ว่า ทราบว่า เปรียบเทียบ พัฒนา เรียนรู้

สิ่งที่ทนไม่ได้: ข้อมูลไม่มี source ที่น่าเชื่อถือ ไม่มีที่มาชัดเจน

Visual vs Auditory Digital

คนสองประเภทนี้มักจะมีปัญหากันบ่อยเนื่องจาก visual เป็นคนที่ใจร้อน ต้องการเห็นข้อมูลและภาพความสำเร็จเร็ว ในขณะที่ Auditory Digital จะไม่ตอบจนกว่าได้ข้อมูลครบ เพราะฉะนั้นจะเริ่มต้นช้า

โดยปกติคนเราจะมีวิธีการพูดคุยหลายประเภท โดยอาจจะมีบางประเภทที่โดดขึ้นมาบ้าง จึงไม่ง่ายที่จะแยกว่าคู่สนทนาเป็นคนประเภทใด D-Special นี้จึงมี workshop จับคู่กับคู่สนทนาแล้วลองเดาดูว่าอีกฝ่ายเป็นคนประเภทไหน อีกทั้งลองเปลี่ยนตัวเองให้สื่อสารในแบบต่าง ๆ ครบทุกประเภททั้ง Visual, Audio, Kinesthetic และ Auditory Digital เพื่อให้ทุกคนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ นอกจากนี้ทุกคนยังได้ร่วมระดมความคิดกันว่าคนที่มีวิธีการสื่อสารแต่ละรูปแบบมีสไตล์การทำงานอย่างไร

กรณีที่เราพยายามดูแล้วแต่ยังไม่สามารถอ่านลูกค้าออกได้ ให้พยายามเตรียมวิธีการสื่อสารที่ครอบคลุมคนทั้ง 4 ประเภท เช่น

• การส่งข้อมูลไปก่อนพบกัน เพื่อให้คนแบบ Audio Digital หยิบมาอ่านก่อน
• การมีภาพประกอบที่มีสีสันสำหรับคนแบบ Visual แต่ไม่ต้องเยอะมากเพราะ Audio Digital ไม่ชอบ
• เตรียมลำดับขั้นตอนการเล่าให้ดีเพราะ Audio ให้ความสำคัญ
• เตรียม handout, demo, mockup ให้ Kinesthetic สามารถหยิบจับได้ โดยควรเป็นกระดาษ ที่ถือในมือได้

โค้ชก้องยังเสริมอีกว่า ใน 1 คนควรมีวิธีการสนทนาที่โดดเด่นทุกประเภทพร้อม ๆ กัน โดยเราสามารถพัฒนาทักษะให้ดียิ่งขึ้นได้ด้วยการฝึกฝนบ่อย ๆ เช่น ถ้าอยากพัฒนา Visual ให้วาดรูปเพื่อให้เห็นภาพรวมได้ดียิ่งขึ้น ถ้าต้องการพัฒนา Audio ให้ฝึกร้องเพลงเพื่อแยกเสียงสูงต่ำ ถ้าอยากพัฒนา Kinesthetic ให้เรียนการแสดง ปั้นดินเผา หรือจัดดอกไม้ที่ช่วยให้เรื่องของอารมณ์ ส่วนการพัฒนา Audio Digital ให้อ่านหนักสือวิชาการหรือวิจัยต่าง ๆ เพื่อเพิ่มคลังความรู้ในสมอง เป็นต้น

“ คนที่สามารถสื่อสารได้หลายประเภทไม่ได้หมายความว่าเราไม่มีอะไรโดดเด่นเป็นพิเศษ

แต่เป็น ‘เป็ด’ ซึ่งเป็นตัวกลางสำคัญที่คอยเจรจาระหว่างนก และปลาให้แต่ละฝ่ายได้สื่อที่ต้องการนั่นเอง”

D-Special คลาสนี้ยังไม่จบ ในบทความต่อไปโค้ชก้องจะพาทุกคนมาเรียนรู้เทคนิคการเจรจาต่อรองให้ win-win ทั้งเราและคู่สนทนาโดยใช้หลัก let’s you win first อีกทั้งเทคนิคการขายงาน การให้ feedback แบบปัง ๆ เทคนิคดี ๆ แบบนี้ ห้ามพลาดเด็ดขาด ติดตาม Medium ของ WEDO กันไว้เลย!

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

D-Special: ถอดรหัสตนเองและคู่สนทนาด้วยหลัก Neuro Linguistic Programming (NLP) was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

“zero to one” ยุคแห่งความท้าทายขององค์กร

zero to one เป็นยุคที่องค์กรจะต้องเริ่มกลับไปที่ศูนย์ใหม่เพื่อคิดว่าถ้าเราจะอยู่คู่กับลูกค้า และประเทศไทยต่อไปได้ต้องทำสินค้าและบริการใหม่อะไรออกมาให้ตอบโจทย์กับพฤติกรรมลูกค้า และ context ทางด้านวัฒนธรรม สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป นับว่าเป็นสิ่งที่ท้าทายสำหรับหลายองค์กรในยุคนี้ เนื่องจากต้องปรับตัวจาก Operation Organization เป็น Innovation Organization

WEDO หน่วยงานดิจิทัลที่เริ่มจาก “คน”

แม้จะมีภารกิจให้สร้างทีมที่ช่วยให้ SCG สามารถสร้างนวัตกรรมด้านดิจิตอลได้ แต่พี่อาร์ทเล่าว่างานแรกที่เขาทำกลับไม่ใช่เรื่องเทคโนโลยีเลย แต่เป็นเรื่อง “คน” โดยใน 3–6 เดือนแรกพี่อาร์ททำงานใกล้ชิดกับ HR มากเพราะต้องการสร้างทีมใหม่ หา talent ยุคใหม่เข้ามาอยู่ในองค์กร ซึ่ง talent ที่ว่าจะต้องมีความสามารถในการสร้างสินค้า บริการ และโอกาสทางธุรกิจใหม่ให้องค์กรได้ “ทีมนี้จะต้องไม่เริ่มจากเทคโนโลยีแต่เริ่มจากคนก่อนเพราะจะต้องเข้าใจคน เข้าใจลูกค้าอย่างลึกซึ้งแล้วนำความเข้าใจนั้นมาทำให้เป็นธุรกิจใหม่ที่เติบโตและยั่งยืนให้ได้ หลังจากนั้นถึงจะเป็นเรื่องของศักยภาพในการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเข้าถึงลูกค้าให้ดีขึ้น สร้างบริการใหม่ที่ทำให้ชีวิตเขาดีขึ้นและทำธุรกิจใหม่ที่เราสามารถแข่งขันกับตลาดโลกได้มากขึ้น” พี่อาร์ทกล่าว โดยแนวคิดเริ่มต้นคือต้องการสร้างทีมที่มี core ingredients 3 อย่างคือ design business และ technology ซึ่งทำงานได้ 3 โหมด คือโหมดลองผิดลองถูกคล้ายสตาร์ทอัพ โหมดขยายผลธุรกิจ เทคโนโลยีหรือโหมดของ engineering และสุดท้ายคือโหมดที่ดูแลเทคโนโลยีเหล่านี้ให้มีความยั่งยืน

THE JOURNEY OF WEDO

หลายคนจะสังเกตได้ว่าหน่วยงาน Digital Office หรือที่เป็นที่รู้จักทั่วไปในนาม SCG WEDO จะมีกลิ่นอายที่ไม่เหมือน SCG พี่อาร์ทยังเล่าว่า “WEDO ต้องการสร้างภาพลักษณ์และสื่อสารออกไปยัง talent ภายนอกว่าเรามี area ใหม่ในการทำนวัตกรรมที่ต้องการคนที่มีความสามารถด้าน design business และ technology อีกทั้งมี passion humble fearless หรือการไม่กลัวที่จะลองของใหม่ให้เข้ามาร่วมในองค์กร”

ปีแรก เป็นปีที่ WEDO พิสูจน์ตัวกับองค์กรว่าทีมใหม่นี้สามารถสร้างของใหม่ให้กับองค์กรได้จริง

ปีที่สอง เป็นปีที่ไม่มีโอกาสที่จะหัดเดินแต่ต้องวิ่ง WEDO ได้ทำสิ่งใหม่ให้ SCG หลายอันทั้ง software และ hardware ด้าน IoT และ smart device ด้วย

ปีที่สาม เป็นปีที่ WEDO ทำงานอย่างใกล้ชิดทั้งกับภาคการศึกษา ภาครัฐและภาคเอกชนเพื่อผลักดัน new economy และ digital economy ในระดับประเทศ ซึ่ง Techsauce Global Summit ปีนี้เป็นครั้งแรกที่ไปออกบูธด้านเทคโนโลยีโดยเฉพาะ “สิ่งที่เราภูมิใจที่สุดสำหรับการไปออกงาน Techsauce ก็คือคำพูดจากคุณอัฐ CEO ของกลุ่มเปาโลพญาไทว่า สิ่งที่น่าตื่นเต้นไม่ใช่แค่นวัตกรรมของ SCG แต่ว่าเป็นทีมเป็นนวัตกรผู้อยู่เบื้องหลังนวัตกรรมนั้น” พี่อาร์ทกล่าว

NEW TALENT ไม่จำเป็นต้องเป็นเด็ก

สำหรับพี่อาร์ท และ WEDO คำว่า “new talent” หมายถึงทุกอายุ ทุกเพศ ทุกวัยจากทุกส่วนของประเทศ ไม่ได้แปลว่าต้องเป็นเด็กรุ่นใหม่ Gen Z เท่านั้น เพราะฉะนั้นจึงมีโครงการ “Work from Where You Are” อยู่ที่ไหนก็ได้สร้างนวัตกรรมได้ ไม่ต้องเลือกระหว่างชีวิตที่อยากใช้กับงานที่อยากทำ ยังมีอีกโครงการหนึ่งชื่อว่า “Young at Heart” ที่ดึงพี่ ๆ วัยเกษียณที่ยังมีไฟ อยากสนุกกับน้อง ๆ กลับมาเอาประสบการณ์เรียนรู้เทคโนโลยีใหม่แล้วสามารถเป็นส่วนหนึ่งของทีมนวัตกรได้ โครงการที่ประสบความสำเร็จมากอีกหนึ่งโครงการชื่อว่า “Young Talent” เป็นโครงการที่เอานิสิตนักศึกษาปี 1 ถึงปีที่ 4 ซึ่งปีนี้จะรับตั้งแต่มัธยมปลาย ม. 4 ถึงม. 6 เข้ามาฝึกงาน ทำจริงเจ็บจริงเป็นเวลา 6 เดือนแล้วสามารถมีนวัตกรรมออกมาได้ ตอนนี้โครงการนี้ทำมา 2 รุ่นแล้ว โดยเดือนธันวาคมปีนี้จะเริ่มรับรุ่นที่ 3 ซึ่งผลลัพธ์ของการสร้างนวัตกรแบบนี้คือ รางวัลองค์กรนวัตกรรมดีเด่นจาก NIA อีกทั้ง Young Talent Program ยังได้รางวัลระดับ Gold จากทาง PMAT ด้วย

“มนุษย์เป็ด”เบื้องหลังความสำเร็จของ WEDO

Digital Office ย่อว่า DO คน DO เรียกว่า DODER และคน DODER ต้อง DODEE เป็นคอนเซ็ปต์ที่ทีม Talent Development คิดขึ้นมาโดย DODEE ประกอบไปด้วย 3 D ได้แก่ Mindset Dee, Skillset Dee และ Contribution Dee ซึ่งคน DODEE คือ “มนุษย์เป็ด” คนที่จำเป็นสำหรับการทำ zero to one และทำนวัตกรรมใหม่จะเป็น specialist ที่เชี่ยวชาญด้านเดียวไม่ได้ แต่ต้องมีความเป็น T-shaped ต้องเป็นคนคิดและคนทำด้วย เป็นคน manage อย่างเดียวไม่ได้ต้องสามารถ lead และ coach ด้วย ที่สำคัญคือจะมีแต่ critical thinking ไม่ได้ ต้องเก่งในเรื่อง creative thinking และ design thinking ซึ่ง WEDO เรียกว่า “new talent” หรือ “เป็ด” ซึ่ง “secret sauce” ในการสร้างเป็ดหรือคน DODEE มีประกอบด้วย 5 อย่าง ได้แก่

1. สร้าง innovation portfolio ว่าในปีนี้หรือปีถัดไปจะทำของใหม่ ๆ ในจุดไหนบ้าง ทั้งธุรกิจหลัก ธุรกิจต่อยอด และธุรกิจใหม่
2. ทำ model ที่เจาะจงว่า talent ที่มีความ DODEE ใน version ของแต่ละองค์กรต้องเป็นแบบไหน
3. สร้าง culture ขององค์กรที่เหมาะสมกับ talent
4. ตามหา talent ที่ใช่และเหมาะสมกับองค์กรให้เจอ
5. ชวน talent ที่ใช่เข้ามาทำในสิ่งที่ตอบโจทย์กับ passion และ higher value ของเขาเพื่อให้เขาไม่รู้สึกว่าทำให้เราแต่ทำให้ตัวเอง

innovation portfolio จะประกอบด้วยธุรกิจ 3 ส่วน ได้แก่

1. core หรือธุรกิจหลัก เหมาะกับกลุ่ม comfort zone ที่ไม่อยากเปลี่ยน ไม่อยากออกจาก comfort zone โดยเราสามารถ reskill เขาได้ด้วยเทคโนโลยีใหม่ ๆ โดยการทำนวัตกรรมในส่วนนี้จะช่วยส่งเสริมเพื่อเสริมและสร้างความแข็งแกร่งในธุรกิจหลัก
2. adjacent หรือธุรกิจต่อยอดจากธุรกิจหลักเหมาะกับกลุ่ม follower ที่มักสังเกตการณ์จากคนอื่นที่ลองทำก่อน ถ้าดีเดี๋ยวตามไป
3. new s-curve หรือธุรกิจใหม่เหมาะกับกลุ่ม early adopter ที่ชอบลองของใหม่ ชอบประกวดนวัตกรรม

การที่ innovation portfolio เป็นหลักตามนี้จะทำให้การสร้างนวัตกรรมเป็นเรื่องของทุกคนในองค์กรไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของกลุ่มเล็ก ๆ นอกจากนี้ทางองค์กรจำเป็นต้องสร้าง culture ใหม่ที่ตอบโจทย์ของกลุ่ม adjacent และ new เพื่อตามหา talent ที่ใช่เข้ามาในองค์กรอีกด้วย การมี Top down direction ที่ชัดเจนจากผู้บริหาร และมี Bottom-up solution ที่ตอบโจทย์ก็เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้องค์กรสามารถประสบความสำเร็จในการสร้างนวัตกรรมได้ อย่าง SCG ที่มี Top down direction ว่า passion for better living โดยต้องการเปลี่ยนตัวเองจากการทำวัสดุก่อสร้างให้เป็น experience company จึงเกิดการ execute ออกมาเป็นนวัตกรรมที่ทำให้อากาศในบ้านดีขึ้น สุขภาพของคนในบ้านดีขึ้น ใช้พลังงานน้อยลง ประหยัดน้ำมากขึ้น เป็นต้น ส่วน Bottom-up solution คือหลักการ micro entreprise สร้างทีมเป็ด 6 ถึง 7 คน มีทั้ง design business และ technology ที่สามารถตัดสินใจได้ด้วยตัวเองขึ้นมาเพื่อช่วยกันตีโจทย์ไปพร้อม ๆ กันโดยวัดผลผ่าน OKRs และ KPIs เป็น phrase ไป

“WE DON’T JUST TALK, WE DO”

ชื่อ WEDO มาจาก we are digital office ประกอบกับการที่เราเป็นคนที่ชอบทำหนึ่งในเครื่องพิสูจน์ของประโยคนี้คือ BiT หรือ Born in Thailand นวัตกรรมที่ช่วยผลักดันสร้างความเชื่อว่าประเทศไทยสามารถเปลี่ยนตัวเองจาก user เป็น maker สร้างนวัตกรรมออกสู่ตลาดโลก โดยมีแนวความคิดจากการที่ประเทศไทยจะมีประชากรวัยทำงานลดลง เราต้องหารายได้ต่อหัวที่เพิ่มขึ้นจึงไม่สามารถพึ่งพาระบบอุตสากรรมและเกษตรกรรมได้อย่างเดียว แต่ต้องพึ่งพาระบบเศรษฐกิจใหม่ที่เป็นเชิงนวัตกรรม เชิงสร้างสรรค์ และเทคโนโลยีด้วย

ปัจจุบัน WEDO เริ่มนำงานนวัตกรรม งานวิจัยของคนไทยจากมหาวิทยาลัยออกสู่ตลาดเป็นผลสำเร็จ หนึ่ง ในอันที่ภูมิใจมากเพราะใช้เวลาแค่ 6 เดือนเท่านั้นจากการวิจัยสู่ตลาดก็คือ “ก๊อกน้ำพูดได้” ที่ใช้ระบบการพูดคุยภาษาไทยคล้ายกับ Siri สามารถใช้งานนได้แบบ offline ไม่ต้องมีอินเทอร์เน็ต และ Cloud

พี่อาร์ทเล่าว่า “นวัตกรรมนี้สามารถใช้งานเป็นภาษาไทยได้โดยการพูดคุยซึ่งเป็นการใช้งานที่เป็นธรรมชาติ และ inclusive ที่สุด ต่อให้เราตาบอด หรืออยู่ที่ไหนบนโลกก็สามารถใช้งานได้เพราะไม่ต้องการทั้งอินเทอร์เน็ตและ cloud จึงเป็นความภูมิใจของทีมที่สามารถทำให้ passion ที่อยากเปลี่ยนจาก user เป็น maker และ enabler สามารถ enable นวัตกรรมคนไทยได้ภายใต้ concept BiT”

เป็ดน้อยกับภารกิจสร้างนวัตกรรมเปลี่ยนโลก

นอกจากก๊อกน้ำพูดได้ที่ทีมนวัตกรเป็ดของ WEDO ได้พัฒนาจนสำเร็จแล้ว เป็ดน้อย จาก WEDO Young Talent Program ที่ยังเป็นนักศึกษาปีที่ 1 ถึง 4 สามารถสร้างนวัตกรรมเปลี่ยนโลกตาม passion ของแต่ละกลุ่มออกมาโดยใช้เวลาเพียง 13 สัปดาห์เท่านั้น

1.“NAIYANA” Computer Vision ผู้ช่วยในการเดินทางของผู้พิการทางสายตา ในรูปแบบของเครื่องสวมใส่บริเวณตา เพื่อคอยเตือนให้ผู้สวมใส่หลบสิ่งกีดขวางที่อยู่โดยรอบ

2.“meplug” Smart Energy Anywhere Smart Outlet ได้รับการออกแบบสำหรับติดตั้งในลานจอดรถภายในคอนโดมีเนียมที่สามารถชาร์จได้ทั้งรถยนต์ไฟฟ้า รวมถึงเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ เช่น เครื่องดูดฝุ่นรถยนต์ เครื่องล้างรถยนต์ สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า และ สามารถติดตามการใช้งานไฟฟ้า รวมทั้งคิดค่าใช้จ่ายตลอดจนชำระเงินได้ผ่านแอปพลิเคชัน

3.“Never fall” Computer Vision ที่วัดความเสี่ยงในการพลัดตก และหกล้มของผู้สูงอายุ โดยใช้ศาสตร์การป้องกัน ศึกษาและหยิบยกหลักการทางกา​ยภาพบำบัด Timed up and go test (TUG) มาปรับใช้กับเทคโนโลยี Computer Vision ในการเก็บผลข้อมูลของผู้ใช้​งาน และแสดงให้เห็นถึงความเสี่ย​งที่อาจเกิดขึ้น พร้อมแนะแนวทางการป้องกันกา​รรักษา รวมถึงเป็นประโยชน์ต่อแพทย์​และนักกายภาพ ในการเป็นข้อมูลประกอบการรั​กษาเบื้องต้นในรูปแบบ Software/ Digital Platform ในการประมวลผลโดยรับ input จากอุปกรณ์ เช่น กล้อง

4.“รากแก้ว” เครื่องอ่านหนังสือสำหรับผู้พิการทางสายตาที่สามารถรู้ใจความสำคัญของแต่ละบทของหนังสือ ทำให้ผู้พิการทางสายตามีความสามารถในการใช้หนังสือเทียบเท่ากับคนทั่วไป

5. “BCI (Brain Computer Interface)” อุปกรณ์ที่ใช้ติดกับศีรษะของคนเพื่อให้คลื่นสมองสั่งงานและจัดการอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ ผลิตภัณฑ์ชิ้นนี้ช่วยผู้ป่วยที่ไม่สามารถขยับร่างกายหรือพูดคุยได้ ให้พวกเขาเหล่านี้สามารถสื่อสารกับผู้ดูแล รวมทั้งคนในครอบครัวได้ 24 ชั่วโมง

ในงาน Thailand HR Tech 2022 ครั้งนี้เรียกได้ว่าพิเศษกว่าครั้งไหน ๆ เพราะ WEDO ขนกันมายกทีมเพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานได้รับความรู้และประโยชน์กลับไปมากที่สุด มีทั้ง workshop sessions ที่จะเล่าถึง secret sauce และ framework ในการพัฒนาคนสำหรับ HR ที่ต้องการสร้าง culture แบบเป็ด และ design ความ DODEE ในแบบของตัวเองซึ่งมี canvas ให้ลองทำไปพร้อมกัน step by step อีกทั้งยังมี clinic เป็ด แนะนำวิธีปลดล็อคศักยภาพของ future talent สำหรับองค์กร โดยพี่อาร์ทและทีม WEDO เข้าไป coaching เพื่อที่จะประยุกต์ใช้แนวคิดของ DODEE ให้เข้ากับสถานการณ์ของแต่ละองค์กรเลยทีเดียว

นอกจากนี้พี่อาร์ทยังฝากไว้ว่าในการทำให้สิ่งที่ WEDO กำลังผลักดันอย่าง BiT สำเร็จได้ ไม่สามารถทำได้เพียงคนเดียวแต่ต้องทำด้วยกันทั้งภาคองค์กร ภาครัฐบาล ภาคเอกชน และภาคการศึกษาเพื่อให้ประเทศไทยสามารถเปลี่ยนจากการเป็น user ที่ซื้อนวัตกรรมมาใช้งานและขายไป เป็น maker ผู้สร้างนวัตกรรมเปลี่ยนโลก

“TO GET THERE TOGETHER”

เขียนโดย พิสินี ตันตราชีวธร YTPGen1, WEDO

“เป็ด” The Secret Sauce of Future Talent was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

เพราะการสร้างสรรค์นวัตกรรม หรือเทคโนโลยีใหม่ ๆ ขึ้นมาไม่ใช่เรื่องง่าย โดยเฉพาะเมื่อเป็นนวัตกรรมที่จะช่วยขับเคลื่อนสังคมและทำให้ชีวิตของคนไทยดีขึ้นได้ WEDO ซึ่งเป็นหน่วยงานนวัตกรรมเพื่อเปลี่ยนแปลงธุรกิจให้ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี จะต้องการผู้ที่มีทักษะใดเพื่อช่วยให้การทำงานเหล่านี้เป็นไปได้อย่างราบรื่นและเกิดประโยชน์มากที่สุด ตามไปคุยกับพี่เบนซ์ ชัชวาล คินดอนทราย Technology Evangelist จากทีม Digital Labs แห่ง WEDO ด้วยกันเลย!

ช่วยแนะนำตัวให้รู้จักหน่อย

ผมชื่อชัชวาล คินดอนทราย เรียกว่า เบนซ์ ก็ได้ครับ ตอนนี้ทำงานในทีม Digital Labs มา 2 ปี ในตำแหน่ง Technology Evangelist ครับ ทำหน้าที่มองหาว่ามีเทคโนโลยีอะไรใหม่ ๆ และนำเทคโนโลยีเหล่านั้นมาปรับใช้กับธุรกิจที่กำลังทำอยู่ รวมถึงธุรกิจที่กำลังจะทำใหม่ในอนาคตด้วยครับ

ทีม Digital Labs เป็นทีมที่เกี่ยวกับอะไร

สำหรับทีม Digital Labs ของ WEDO เป็นทีมที่จะคอยสำรวจเทคโนโลยีใหม่ ๆ เพื่อหาดูว่ามีวิธีการใดในการทำให้เกิดนวัตกรรมและสินค้าใหม่ ๆ ออกมาได้จริง โดยแบ่งออกเป็น 4 Labs ย่อย คือ

NLP Lab (Natural language processing Labs) เป็นแล็บที่เกี่ยวกับการประมวลผลทางภาษา ทำให้คอมพิวเตอร์เข้าใจ ตีความและใช้งานภาษามนุษย์ได้

HCI Lab (Human Computer Interaction Labs) เป็นแล็บที่เกี่ยวกับการทำให้คอมพิวเตอร์กับมนุษย์สามารถเชื่อมถึงกันได้

AI Lab (Artificial Intelligence Labs) เป็นแล็บที่เกี่ยวกับการทำให้คอมพิวเตอร์หรือ device มีความสามารถที่จะเรียนรู้ การแก้ปัญหาต่างๆเองได้

IoT Lab (Internet of Things Labs) เป็นแล็บที่เกี่ยวกับการทำให้สิ่งของทุกอย่างสามารถเชื่อมต่อกับเครือข่าย เพื่อแลกเปลี่ยนและแบ่งปันข้อมูลได้

หน้าที่หรือโปรเจกต์ในส่วนที่พี่เบนซ์กำลังดูแล

ตอนนี้โปรเจกต์ที่ผมดูแลหลัก ๆ ก็จะมี 2 ตัว ชื่อ Trinity และ Smart Campus ครับ

Trinity คือ Smart Living Platform ซึ่งเป็นโปรเจกต์ที่เกิดขึ้นเพื่อมอบความสะดวกสบายและปลอดภัยให้กับการใช้ชีวิตผ่าน 3 เทคโนโลยี คือ อุปกรณ์ IoT การเชื่อมต่อเครือข่ายตั้งแต่ระดับสังคมไปจนถึงระดับโลก รวมไปถึงการใช้ AI และ Big Data เพื่อวิเคราะห์ข้อมูล

Smart Campus แพลตฟอร์มสำหรับองค์กรเพื่อช่วยให้พนักงานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในสถานที่ที่เหมาะสมและมีความปลอดภัย

ซึ่งทั้งสองโปรเจกต์นี้จะเกี่ยวข้องกับ IoT solution โดยงานที่ผมทำหลัก ๆ จะเป็นงาน circuit design คือการออกแบบวงจรไฟฟ้าให้ทำงานได้ตามฟังก์ชันที่ออกแบบไว้ ซึ่งในการออกแบบจะนำอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ มาประกอบกัน โดยมีสิ่งที่ต้องคำนึงถึง คือ ต้องสามารถทำงานได้ตามฟังก์ชัน มีความเสถียรในทุก ๆ สภาพการใช้งาน มีราคาที่สมเหตุสมผล นอกจากนั้นผมยังมีส่วนร่วมไปถึงการออกแบบระบบ IoT solution ด้วยครับ

ความท้าทายของงานที่ทำอยู่

ด้วยความที่งานของผมเป็นงาน hardware ที่ไม่ได้มีเพียงแค่การออกแบบวงจรเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีการวางแผนร่วมกับการผลิตอื่น ๆ ด้วย เพราะฉะนั้น ความท้าทายของงาน hardware ก็คือการที่เราจะต้องทำงานให้ละเอียด มีการวางแผนที่ดี เพราะถ้าหากเราผิดพลาด ก็เท่ากับว่า เราจะต้องใช้เงินเพิ่ม ใช้เวลาเพิ่มในการที่จะผลิตใหม่หรือแก้ใหม่ครับ

เปรียบเทียบความสำคัญของทีม Digital Labs เป็นอวัยวะในร่างกาย

คิดว่าเป็นดวงตาของทีมครับ เพราะทีม Digital Labs เกิดมาเพื่อทำตัวเป็น visionary เป็นทีมที่มองไปข้างหน้าสำหรับ WEDO คือทุกทีมก็จะทำงานของเขา แต่จะไม่มีทีมไหนที่มองไปข้างหน้า แล็บจึงเปรียบเสมือนดวงตาครับ

skills ที่ควรมีในการทำงานส่วนนี้

ทักษะที่ควรมีผมมองไว้ 3 ด้านครับ

1. technical skill ต่าง ๆ เช่น ด้านไฟฟ้า ด้านการเขียนโปรแกรม หรือทักษะด้าน AI เหล่านี้เป็นทักษะที่สำคัญที่สุดอันดับแรก

2. เป็นเรื่องของการศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม เนื่องด้วยงานใน Digital Labs ส่วนหนึ่งเป็นงานที่ไม่ค่อยมีใครทำมาก่อน และเกี่ยวกับเทคโนโลยีซึ่งเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ดังนั้น คนที่จะทำงานด้านนี้จึงควรที่จะต้องมีทักษะในการหาความรู้เพิ่มเติม

3. storytelling เพราะการที่เรามีไอเดียใหม่ ๆ หรือเทคโนโลยีใหม่ ๆ เราก็ควรที่จะถ่ายทอดให้คนอื่นได้รู้ด้วย ถ้าหากเราไม่สามารถที่จะถ่ายทอดให้คนอื่นเข้าใจได้ ไอเดียนั้นก็จะเป็นแค่ไอเดียต่อไป

ฝากถึงน้อง ๆ ที่สนใจในงานด้านนี้ที่ WEDO

หากน้อง ๆ คนใดสนใจที่จะเข้ามาร่วมงาน เรื่องสำคัญเลยก็คือทักษะ 3 ข้ออย่างที่บอก ทั้งด้านไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ ด้านเขียนโปรแกรม หรือถ้าเราได้ทักษะอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น AI ก็จะดีมาก เพราะว่าเมื่อเรามาทำงาน circuit design หากเรามองเห็นภาพกว้าง ๆ ก็จะสามารถนำเอาความรู้อื่น ๆ มาประยุกต์ใช้กับการออกแบบให้ดีขึ้นได้

และอีกเรื่องหนึ่งสำหรับการทำงานที่ WEDO เรื่องของ mindset ที่ดีถือว่าจำเป็น คือเราควรทำงานให้ได้แบบเชิงรุก พยายามคิด ริเริ่ม ทำอะไรใหม่ ๆ มีไอเดียใหม่ ๆ และควรสงสัยในทุกเรื่องที่เราจะทำครับ

หลังจากที่พี่เบนซ์ จะได้บอกเล่าถึงหน้าที่และความสำคัญทีม Digital Labs แห่ง WEDO ให้ฟังแล้ว ทุกคนคงได้เข้าใจและรับรู้ถึงเบื้องหลังการทำงานของพี่ ๆ ทีมงานที่มีส่วนร่วมในการมองหาเทคโนโลยีใหม่ ๆ รวมถึงทักษะที่จำเป็นในการทำงานด้านนี้มากขึ้น ในครั้งหน้า WEDO จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับพี่ ๆ คนใด อย่าลืมติดตาม Medium ของ WEDO ไว้ได้เลย!

เรียบเรียงโดย ทูทู ธยาน์ อังธนานุกุล Digital Content & Campaign Specialist, WEDO

ทำความรู้จักกับ “Digital Labs” ทีมที่มองไปข้างหน้าและเปรียบเสมือนเป็นดวงตาของ WEDO โดย พี่เบนซ์… was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

เรียกได้ว่าสำหรับบริษัทใหญ่ ๆ ตำแหน่งงานด้าน Business Analyst เป็นอีกหนึ่งสายงานมาแรงที่กำลังเป็นที่ต้องการอย่างมาก ด้วยความรับผิดชอบที่ต้องใช้ทักษะและความรู้เชิงเทคนิคหลากหลายด้าน ทำให้หลายคนเริ่มหันมาสนใจว่า งานด้าน Business Analyst นั้นจริง ๆ แล้วต้องทำอะไรบ้าง มีความท้าทายอย่างไร และมีโอกาสสำหรับความก้าวหน้าแค่ไหน

วันนี้ WEDO ชวนทุกคนมาพูดคุยกับ พี่กัน กัลยา เหลืองทองดี Senior Technology Analyst แห่งทีม Business Analyst ผู้คร่ำหวอดอยู่ในสายงานนี้มานานกว่า 9 ปี และยังพ่วงด้วยตำแหน่งคุณแม่คนเก่ง เพื่อมาเจาะลึกเบื้องหลังการทำงาน ความท้าทาย และการปรับตัวในการทำงานหลังจากเป็นคุณแม่ป้ายแดง มาติดตามกันได้เลย

ช่วยแนะนำตัวเองให้รู้จักสักเล็กน้อย

พี่กัน กัลยา เหลืองทองดี นะคะ ตอนนี้เป็น Senior Technology Analyst ทีม Business Analyst ที่ WEDO ของเรา ตอนนี้น่าจะเข้าปีที่ 3 แล้ว ในทีม BA ของเรามีน้อง ๆ หลายคนที่พี่ช่วยดูแลอยู่ และตอนนี้กำลังทำโปรเจกต์เกี่ยวกับ SCG e-Ordering และ SCG ID และ Smart Sales Kit ค่ะ

เล่าถึงงานด้าน Business Analyst หน่อย เป็นงานแบบไหน และต้องทำหน้าที่อะไรบ้าง

สำหรับ Business Analyst หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า BA เป็นคนทำหน้าที่วิเคราะห์ความต้องการของลูกค้า เก็บความต้องการจากลูกค้า และนำมาออกแบบวิธีการแก้ปัญหาเหล่านั้น BA ยังช่วยเป็นคนกลางเพื่อสื่อสารระหว่างฝั่งธุรกิจและทีมเทคนิค โดยที่ BA จะแปลงความต้องการจากลูกค้าที่ได้มาเป็นตรรกะเชิงระบบ เช่น แตกออกมาเป็นรูปแบบหรือหน้าที่ต่าง ๆ

ซึ่งในระหว่างการเก็บความต้องการเหล่านี้ BA ต้องเข้าไปทำความเข้าใจกับธุรกิจค่อนข้างมากเพื่อที่จะเข้าใจปัญหาของลูกค้าจริง ๆ และสามารถแนะนำวิธีการที่จะตอบสนองความต้องการและจบปัญหาของลูกค้าให้ได้ อันนี้เป็นหน้าที่หลักของ BA ค่ะ

ขั้นตอนการทำงานของ Business Analyst โดยสรุป

ในหนึ่งโปรเจกต์ สิ่งที่ BA ต้องทำเลยคือ

1.) เข้าไปเก็บความต้องการกับทาง user ว่าสิ่งที่เขาอยากได้หรือต้องการคืออะไร

2.) นำความต้องการเหล่านั้นไปวิเคราะห์ เช่น ลูกค้าขอรูปแบบที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน เราอาจจะไปศึกษาจากคู่แข่งของเราว่าเขาพอมีสิ่งที่คล้ายกันประมาณนี้มั้ย ระบบอื่น ๆ ที่เขาทำมา มีแพทเทิร์นเป็นยังไง ต้องไปศึกษาดูให้ได้หลาย ๆ แพทเทิร์น แล้วเอาข้อมูลที่ได้ไปคุยและต่อรองกับลูกค้า เช่น ลูกค้าอยากได้แบบ A หรืออยากลองแบบ B ดูไหม และให้คำแนะนำต่าง ๆ กับลูกค้า เรียกง่าย ๆ ว่าเหมือนเป็นคนที่คอยตอบโจทย์ความต้องการให้ลูกค้าค่ะ

หลังจากหาข้อสรุปจากทางลูกค้าได้แล้ว ก็จะทำข้อกำหนดความต้องการออกมา บางครั้งก็จะมีคุยกับทีมดีไซน์ว่าความต้องการเป็นแบบนี้ ดีไซน์ควรจะออกแบบมาเป็นแบบไหน เพื่อให้ลูกค้าพอเห็นภาพว่าสิ่งที่เราจะทำจะเป็นแบบไหน ในบางโปรเจกต์ก็จะมีเอกสารให้เซ็น เมื่อเซ็นเรียบร้อยก็จะเอาข้อมูลตรงนั้นมาแจกจ่ายให้กับทีม Developer เพื่อวางระยะเวลาการทำงานและนำไปพัฒนาต่อไป โดยสรุปก็จะเป็นประมาณนี้ค่ะ

ปรับตัวและแบ่งเวลาระหว่างการทำงานยังไงหลังจากเป็นคุณแม่ลูกแฝดป้ายแดง

ช่วงแรกปรับตัวยากมาก เนื่องจากเด็ก ๆ ตื่นกันบ่อยเพราะต้องมากินนมทุก ๆ 2 ชั่วโมง (ลูก 2 คนตื่นไม่พร้อมกันด้วย) ตอนกลางคืนพี่จะเลี้ยงลูกเต็มตัว ส่วนกลางวันก็ทำงานเต็มที่เหมือนกัน กลายเป็นคุณแม่ซอมบี้เลยเพราะนอนน้อยมาก แต่ช่วงหลังลูก ๆ นอนยาวขึ้นและตื่นน้อยลง พี่ก็เลยได้พักบ้าง โดยจะพยายามจัดเวลาให้ลงล็อก เช่น ช่วงเช้าก็รีบจัดการพาลูกไปส่งพี่เลี้ยงก่อนเริ่มงาน กลางวันก็จะเร่งให้จบงานภายในเวลา เพื่อ 6 โมงเย็นไม่เกิน 6.30 น. จะได้พาลูกอาบน้ำแล้วขึ้นนอน ถ้ามีงานค้างก็ค่อยมาเคลียร์ช่วงดึก ๆ ส่วนวันเสาร์ — อาทิตย์ก็จะให้เวลากับลูกเต็มที่ค่ะ

โปรเจกต์ไหนที่ได้ทำแล้วรู้สึกประทับใจ

ที่จริงพี่เป็น BA มานานประมาณ 8–9 ปีแล้ว คิดว่าเห็นมาทุกอย่างแล้วค่ะ แต่มาทำงานที่นี่ก็ได้เจอโปรเจกต์ที่เป็น IoT ซึ่งพี่คิดว่าค่อนข้างท้าทายตัวเองเหมือนกัน เพราะพี่ไม่มีความรู้ทางด้าน IoT เลย จึงต้องเรียนรู้เพิ่มเติมค่อนข้างมาก ครั้งแรกที่พี่ไปคุยกับทางทีม รู้สึกว่างเปล่ามากเพราะตอนนั้นไม่รู้คำศัพท์ที่เขาคุยกันเลยว่าอันนี้คือะไร อันนั้นคืออะไร แต่พี่ก็ภูมิใจที่ได้พยายามเรียนรู้ และทางทีมงานก็ให้ความรู้เยอะมากค่ะ นอกจากนั้นพี่ก็ได้เขาไปมีส่วนร่วมกับทางทีมเลย ไปดูเลยว่าสิ่งนั้นคืออะไร สิ่งนี้คืออะไร ทำให้พอจะเห็นภาพและสามารถทำโปรเจกต์นี้ได้ค่ะ

จำเป็นต้องเรียนด้านใดถึงจะทำงานด้าน Business Analyst ได้

จริง ๆ ถ้าเป็นด้าน MIT (Management Information Technology) หรือ MIS (Management Information System) จะค่อนข้างตรงสาย เพราะจะได้เรียนทั้งเชิงธุรกิจและวิชาเฉพาะด้าน แต่สำหรับพี่…ไม่ว่าเรียนจบสายไหนก็สามารถเป็น Business Analyst ได้ หากเรามีทักษะในการสื่อสารและการคิดวิเคราะห์ที่เป็นเหตุเป็นผล ซึ่งจริง ๆ ก็มีน้อง ๆ หลายคนที่ไม่ได้จบคอมพิวเตอร์ หรือ IT มา แต่ว่ามาเป็น BA ค่ะ

ทักษะที่ขาดไม่ได้ในการทำงานด้าน Business Analyst

อันดับแรกเลยพี่ว่าการสื่อสารสำคัญที่สุด เพราะว่า BA เป็นคนกลางที่จะต้องทำให้ลูกค้าและฝั่งไอทีมองเห็นภาพเดียวกันให้ได้ อันดับต่อ ๆ มาคือการคิดเชิงระบบ เพราะเวลาลูกค้าแจ้งความต้องการมาจะต้องคิดให้ถึงสถานการณ์ที่แย่ที่สุดว่าขั้นตอนต่าง ๆ จะเป็นแบบไหนกรณีที่เป็น happy case หรือ unhappy case จะเป็นแบบไหน เรียกว่า เราต้องคิดรอบด้านให้ได้ค่ะ

ในปัจจุบัน สายงาน Business Analyst มีโอกาสเติบโตมากน้อยแค่ไหน

ทุกวันนี้ BA ค่อนข้างเป็นที่ต้องการมากในตลาด IT เรียกได้ว่าเป็นอีกหนึ่งตำแหน่งที่เป็นที่นิยมมาก ซึ่งถ้าเราเป็น BA ไปเรื่อย ๆ ก็จะขยับขึ้นไปเป็น PO (Product Owner) ได้ ปกติ BA จะเก็บความต้องการต่าง ๆ มาจากผู้ใช้งานหรือจาก PO แล้วนำมาวิเคราะห์ว่าสิ่งที่ดีควรจะเป็นยังไง เมื่อขยับมาเป็น PO เราก็จะเป็นคนที่มาออกแบบความต้องการเอง เป็นคนจัดลำดับว่างานไหนสำคัญมากว่า ทำให้ BA สามารถขยับไปเป็น PO ได้ หรืออย่างที่ WEDO เราก็สามารถเป็น BA ต่อไปได้เรื่อย ๆ เหมือนกับเป็น specialist ค่ะ

สุดท้ายเล่าให้ฟังถึงการทำงานในรูปแบบ hybrid ที่ WEDO

พี่ทำงานที่ WEDO มาประมาณ 2 ปีกว่า ตอนพี่เข้ามาก็เป็นช่วงโควิดเลย ส่วนใหญ่จึงเป็นการ work from home ไม่ค่อยได้เข้าออฟฟิศ จะมีช่วงที่ทำ IoT ที่ต้องเข้าไปบ้างเพราะต้องเข้าไปดูของจริง จนถึงตอนนี้ก็ยังเป็นรูปแบบ hybrid อยู่ พี่สัมผัสได้แม้ว่าจะทำงานอยู่ที่บ้านแต่ทุกคนทุกตำแหน่งที่นี่มีความเป็นมืออาชีพ คือทีมทำงานเป็นทีมจริง ๆ อะไรที่ช่วยกันได้ก็จะคอยช่วยกัน มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจนว่าใครรับผิดชอบอะไร แต่เราจะคอยช่วยเหลือกันในเรื่องของการทดสอบระบบ การติดตามงาน หรือบางที PO บางคนก็เข้ามาช่วยในเรื่องความต้องการของลูกค้าด้วย Developer บางคนก็เข้ามาช่วยซัพพอร์ต BA ในเรื่องเฉพาะด้านต่าง ๆ พี่มองว่าที่นี่แม้จะไม่ได้ทำงานด้วยกันแบบ face to face หรือไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกันตลอดเวลา แต่การทำงานก็มีประสิทธิภาพและเป็นทีมเวิร์คที่ดีมากค่ะ

เรียกได้ว่า นอกจากจะเป็นคุณแม่ป้ายแดงที่สามารถแบ่งเวลาได้อย่างลงตัวแล้ว พี่กันยังเป็น Business Analyst มือฉมังที่ผ่านความท้าทายและประสบการณ์ที่หลากหลายจนสามารถพาทุกคนไปเจาะลึกการทำงาน และให้คำแนะนำได้อย่างเยี่ยมยอดเลยทีเดียว ในครั้งหน้า WEDO จะพาพี่ ๆ คนใดจะมาร่วมแชร์ประสบการณ์การทำงานและความประทับใจแบบนี้ รอดิดตามกันได้เลย!

เรียบเรียงโดย ทูทู ธยาน์ อังธนานุกุล Digital Content & Campaign Specialist, WEDO

พี่กัน กัลยา คุณแม่สาย Tech พาเจาะลึกการทำงานของทีม Business Analyst was originally published in WEDO on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.