İDEALSİZ NESİLLER
Nesilller kendilerine gösterilecek yüksek hedef ve ulvî ideallerle canlılıklarını korurlar. Hedefsiz, mefkûresiz kaldıklarında da kadavralaşır ve birer iskelet haline gelirler. Otlar, ağaçlar, hatta tabiattaki bütün varlıklar, canlı kaldıkları sürece çiçek açar, meyve verir ve faydalı olabilirler. İnsan ise; ancak yüksek ideâlleri, aksiyon ve mücahedeleriyle canlı kalır ve varlığını sürdürebilir. Hareketsiz bir uzvun kireçlenip kuruması, kullanılmayan bir maddenin paslanıp çürümesi ne ise hedefsiz, gâyesiz, dolayısıyla da hareketsiz kalan nesillerin, delik deşik olup gitmesi de aynı şeydir.
Bir cemiyet, üzerinde kurulup geliştiği felsefe ve ma’nevî değerlere sımsıkı bağlı kaldığı müddetçe, ihtişam ve dinamizmiyle pâyidâr olur. Kendine has bu diriltici iklim ve bu esaslı kaidelerden uzaklaşmağa başladığı andan itibaren de içten içe kokuşup çürümeye ve dağılıp gitmeye yüz tutar. Onun içindir ki; millî vahdetimiz adına, millet fertlerinin, bir mihrap gibi her zaman etrafında toplanıp durdukları yüksek mefkûre ve mukaddes prensiplerin korunup kollanmasına ve “ilelebet” devam ettirilmesine milletçe gayret gösterilmelidir.
Milletin ümit kâsesini elinde taşıyanlar, her şeyden evvel, nesillerin gönüllerini bu yüksek mefkûre ve ideâllerle donatarak, onları, Hızır çeşmesine giden yollara irşad etmelidirler. Dertsiz, davasız, gayesiz ve ideâlsiz nesillerin önce içten içe yanarak karbonlaşması, sonra da bir alev, bir tûfan haline gelerek, etrafındaki her şeyi yakıp yok etmesi tabiî ve kaçınılmaz olur. Bizler, şu son bir-iki asır içinde, bu türlü ölüm deliklerinin, hem de en korkunçlarına, defalarca maruz kalmış bahtsız bir milletiz. Dostun vefa bilmediği, düşmanın hıyanet ve cefadan usanmadığı hasret ve inkisar dolu bu dönemde, millet ağacı defalarca ırgalandı; cemiyetin ruh kökü tekrar tekrar baltalandı; yığınlar her dönemeçte başka başka devler ve gulyabânilerle karşı karşıya kaldı. Eğer bu çeşit çeşit ölüm ağlarına, her mâruz kalışımızda bir inayet eli imdadımıza yetişmeseydi, milletçe bu cehennem çukurlarından birine gömülmüş ve tarih sayfalarından ebediyyen silinip gitmiş olacaktık…
Gelecek günlerde, bizleri nelerin beklediğini söylemeye ve bâtılı tasvir ederek, saf düşünceleri ümitsizlik içinde boğmaya gerek yok; millete, kendini yenileme yolları gösterilmeli ve istikbâli omuzunda bayraklaştıracak genç kuşaklar, ulvî hedeflere, yüksek ideâllere irşad edilerek gayesizlikten kurtarılmalıdırlar.
Bu yüce vazife, mektepten mâbede kadar, bütün millî müesseselerde hassasiyetle benimsenmeli ve imkân elverdiği nispette de kafa ve kalp izdivacına muvaffak olmuş, aydın ve hasbî ruhlara gördürülmelidir. Zîra, mürşit ve muallim evvelâ kendi ruhunda hakikate eren, sonra da sînesinde tutuşturduğu ilham kıvılcımlarını, çıraklarının gönüllerine boşaltan olgun insandır.
Get Rahmet Bulutu’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Evet, kâinatın dört bir bucağından gelen İlâhî tayflarla, dimağını aydınlatamamış ham ruhların, kitleleri insanlığa yükseltme yolunda yapacakları hiçbir şey olamayacağı gibi, düşünce dünyası itibariyle etrafını saran şüphelere “pes” demiş derbeder gönüllerin de talebelerine verecekleri herhangi bir şey yoktur. Olsa olsa böyleleri; kuvvetin temsil edildiği müesselerde, geçmişe ait destan ve türkülerle teselli olur; dînî hayat adına folklor ve merasimlere sığınır ve insanoğlunun Yüce Yaratıcı’yla olan münasebetlerinde, başkalarına ait menkıbelerle gürler, onlarla kendilerinden geçerler; ama kat’iyyen, ilhamları coşturucu, ruhları kanatlandırıcı ve yüreklere fer verici olamazlar.
Başkalarının destan ve menkıbeleriyle coşup teselli olmak, ferdî ve içtimâî sorumluluğunu yerine getirmemiş, âciz ve aşağılık duygusuna kapılmış kimselere has marazî bir keyfiyettir. Bu hastalığa müptela olmuş bir cemiyette, fâtih-ruh yerini, geçmişi destanlaştıranlara, sırf eskiye ait türküleri mırıldananlara ve bütünüyle marşlara gömülüp gidenlere bırakır. Böyle bir toplumda dînî düşünce ve dînî mükellefiyetler, aşk ve heyecan mahrumu sefil bir gürûhun inhisarında, folklor haline getirilerek yığınları eğlendirici ve dinlendirici bir festivâl halini alır. Ve yine böyle bir cemiyette, kalp ve ruhun derece-i hayatına giden bütün yollarda söz ve devran; görüşleri sığ, düşünceleri fakir, himmetleri meflûç, iç dünyaları karanlık ve başkalarının yaşadığı hârikaları hikâye etmekle teselli olan bir kısım haddini bilmezlere kalır.
Evet, mâzi en üstün hislerle yâd’a getirilerek, atalarımıza ait kahramanlık türküleri gönülden heyecanlarla tekrar edilmeli; ruhuyla bütünleşerek başı yüce âlemlere ermiş kutsiler, sînelerimize taht kurup oturmalı; ama her şey bundan ibaret sayılmamalı ve hele kat’iyyen mezarlar ve mezar taşlarıyla teselli olunmamalıdır.
Yiğitlik, önce serhatlarda destanlaşır, sonra türkülerin ruhuna siner. Hakeri olma, aşk ve heyecanla kanatlanıp, sonsuzla münasebete geçenlerin elde edebileceği bir pâyedir; gerçeğe inanmışlık, dînî mükellefiyetleri en tabiî bir ihtiyaç şuuruyla ve hayatın gayesi, yaratılışın neticesi olarak kabul etmekle tahakkuk eder.
Evet, hayâllerimizde ihtişama ulaşan geçmişle alâkalı her tablo, yeniden bizleri, bir ulu millet olma yolunda harekete geçiriyor, sâye şevkimizi kamçılıyorsa, mukaddestir. Yoksa, günümüzle hesaplaşırken, mâziyi imdada çağırma gibi bir garâbet arz edecektir ki bu da ancak bir aldanma olur.
Bizler, mazinin gür ve pürüzsüz soluklarını, günümüzün en renkli ve canlı besteleriyle seslendirip, insanlığa yepyeni bir nağme duyurma mecburiyetindeyiz. Bu nağme bütün hususiyetleriyle ideâlizme susamış, boşluktaki nesilleri geçmişin atlas renkli kubbesi altında ve yaşadığımız zamanın aydın ikliminde bir araya getirecek, bir millî ruh nağmesi olmalıdır.
Ulvî: Yüce, yüksek; manevi olarak üstün ve değerli.
Mefkûre: Ülkü, ideal; ulaşılmak istenen yüce hedef.
Kadavra: Ölü beden; cansızlaşmış varlık.
Mücahede: Çaba, mücadele; zorluklara karşı gösterilen gayret.
Kireçlenmek: Sertleşmek, hareketsiz hale gelmek; kullanılmayan uzvun işlevini yitirmesi.
Gâyesiz: Hedefsiz, amaçsız; bir amaçtan yoksun.
Pâyidâr: Kalıcı, dayanıklı; uzun süre devam eden.
Diriltici: Canlandırıcı; hayat verici etkiye sahip.
Kaide: Kural, ilke; temel prensip.
Vahdet: Birlik, bütünlük; toplumsal veya manevi birlik.
Mihrap: Cami içinde kıbleyi gösteren niş; burada toplumsal veya manevi odak noktası.
Mukaddes: Kutsal, saygıdeğer; manevi değeri yüksek.
İlelebet: Sonsuza dek; sürekli olarak.
Ümit kâsesi: Umut dolu kap; toplumun umutlarını taşıyan kimseler.
Hızır çeşmesi: Efsanevi hayat suyu; ölümsüzlük veya canlandırıcı kaynak.
İrşad etmek: Yol göstermek, aydınlatmak; doğru yola yönlendirmek.
Tûfan: Büyük sel felaketi; yıkıcı ve kontrolsüz güç.
Hasret: Özlem, derin arzu; bir şeye kavuşma isteği.
İnkisar: Kırgınlık, hayal kırıklığı; gönül kırılması.
Irgalanmak: Sarsılmak, zorlanmak; sıkıntı çekmek.
Gulyabâni: Korkutucu hayali yaratık; masallardaki canavar.
İnayet: Yardım, lütuf; özellikle ilahi yardım.
Bâtıl: Geçersiz, yanlış; hakikate aykırı.
Mâbed: İbadet yeri; cami, kilise gibi kutsal mekân.
Müessese: Kurum, kuruluş; toplumsal veya eğitimle ilgili yapılar.
İzdivaç: Evlilik, birleşme; burada kafa ve kalbin uyumu.
Hasbî: İçten, samimi; çıkar gözetmeyen.
Mürşit: Rehber, yol gösteren; manevi öğretmen.
Muallim: Öğretmen; eğitim veren kimse.
Sîne: Gönül, yürek; iç dünya.
Dimağ: Beyin, zihin; düşünce merkezi.
Ham ruh: Olgunlaşmamış, tecrübesiz; manevi gelişimi tamamlanmamış.
Pes demek: Vazgeçmek, teslim olmak; dayanma gücünü yitirmek.
Derbeder: Dağınık, perişan; düzenli olmayan.
Menkıbe: Efsanevi hikâye; öğüt verici kıssa.
Gürlemek: Yüksek sesle konuşmak; etkili şekilde seslenmek.
Marazî: Hastalıklı, anormal; sağlıksız bir duruma ait.
Keyfiyet: Nitelik, durum; bir şeyin iç yüzü.
Müptela: Bağımlı, tutkun; kötü bir alışkanlığa kapılmış.
Fâtih-ruh: Fetheden ruh; cesur ve atılımcı kişilik.
Meflûç: Felçli, güçsüz; hareket yeteneğini kaybetmiş.
Yâd etmek: Anmak, hatırlamak; saygıyla anmak.
Serhat: Sınır boyu; ülke sınırlarını koruyan bölge.
Hak eri: Hak yolunda olan kişi; erdemli, samimi insan.
Pâye: Unvan, derece; manevi veya sosyal makam.
Tahakkuk etmek: Gerçekleşmek; vuku bulmak.
Garabet: Tuhaflık, gariplik; alışılmamış durum.
Nağme: Melodi, ezgi; hoş ses.
