Sekînet
Ramazan‘ın hissettirdikleri
Aklımın erdiği günden bu yana geçirdiğim tüm Ramazan aylarında beni aynı hissettiren bir şey var. Hem beni hep aynı hissettiren, hem de her Ramazan’ı birbiri ile bağlayan bu kuvvetli his nedir? Pek çoğumuzun kişisel tecrübelerinden beslenen açıklamaları olacaktır elbet, ancak ben bunun ismini çok kısa süre önce koyabildim: Sekînet. Bu yazıda Ramazan’ın, en basit anlamda bana, evime, aileme, şehrime ve çevreme sekîneti getirdiğini söylüyorum. Onun sunduğu atmosfer diğerlerinden çok ayrışıyor.
Sekîneti huzur, güven, dinginlik gibi kavramlarla paralel düşünmek gerekir. “Sakin olmak, durmak; susmak” mânasındaki sükûn kökünden türeyen sekînet kavramını Lisanü’l Arab “ağır başlılık, vakar, rahmet, güven kavramları ile ilişkilendirir (Lisânü’l-ʿArab, “skn” md). Kimi şarkiyatçılara göre sekînet kavramının aslını İbrânîce şekina kavramı oluşturur. Bu kelime Tanrı’nın yeryüzündeki tezahürünü ya da mevcudiyetini ifade eder ve yerleşmek, oturmak mânasındak “şkn” köküne dayanır (Koehler — Baumgartner, IV, 1496 akt DİA “Sekine” md).
Get Melike Sıla Acar-Kaya’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Kur’an’ da 6 yerde sekînet kavramıyla karşılaşmak mümkündür: “Resul’ünün ve inananların üzerine sekînet indirdi” (Tevbe 26); İmanlarına iman katsınlar diye müminlerin kalplerine sekînet aşılayan da O’dur (Feth 4). O ağacın altında sana bağlılık sözü verdikleri sırada o müminlerden Allah razı olmuştur; gönüllerinde olanı bilmiş, onlara sekînet vermiş, pek yakın bir fetihle ve elde edecekleri birçok ganimetle de kendilerini ödüllendirmiştir (Feth 18–19). “Allah da resulünün ve müminlerin gönüllerine sekînet duygusu verdi, onları takvâ sözüne bağlı kıldı” (Feth 26). Tüm bu ayetlerde bağlam; sekinet kavramının kesbi (kazanılan) değil vehbi (bahşedilen) bir his olduğuna dikkat çeker. Sekinet verilen, indirilen, aşılanan kısacası bahşedilen bir histir. Bu da bizi sekinetin kaynağını metafizik dünyada aramaya götürür.
Elmalılı, Hak Dini’nde sekînetin normal bir bakışla aslında hiç ilişkilendiremeyeceğimiz bir başka kelimeyle arasındaki ilişkiyi ortaya koyar: Sıkkîn yani bıçak kelimesi. Elmalılı’ya göre “Sekînet şu iştir ki, nefis onunla kendisine yapılan vaade veya kendisinde oluşan bir isteğe gönül hoşluğu ile razı olur ve o konuda sükûnet bulur.” Buna sekine veya sekinet denilmesi Elmalılı’ya göre bu meydana gelince nefsin diğer bir yöne olan esintilerini kesip atmasından dolayıdır. Nitekim bıçağa sıkkîn denilmesi onunla sahibinin kesecek şeyleri kesmesindendir.
Öyleyse, sekinet hissi kesip attıklarımızla ilişkili olsa gerek. Belki tam da bu nedenle, ne kadar kesip atarsak o kadar sekinet buluruz bu ayda. Bahşedilen sekinetin hikmetini de kesip attıklarımız ölçüsünde anlarız.
