Beraet
Hani insan olmaklığımız itibariyle ortak hislerimiz, bazen hepimizin yaşadığı ve tarif edemediği duygular vardır. Ömürde bir anlık ya da bir kez herkeste olmuştur: Ölüme çok yakın, dünyaya uzak hissetme; ölümü korkuyla karşılama ve dünyaya yabancılaşma.. Bir an içimize gelen bu hissi savuşturup gündelik hayata hızlıca döneriz, sıkıca bağlı olduğumuz dünyamızın bir gün sona ereceğini bilsek de bunun üzerine uzun uzadıya düşünmeyiz. Zira bu denli yakınımızda olan ölüm ile alakalı düşünmek de, konuşmak da, yazmak da zordur.
Zannımca ölümü insana hatırlatan bir başka olgu da doğumdur. Bir bedenin hayat bulduğuna şahit olurken başka yerlerde bedenlerin hayatlarını kaybettiğini daha yakından hissedersiniz. Yenidoğan bebekler ilk aylarda bu dünyaya yabancıdır, uyurken bir anda sıçrayarak ve ağlayarak korkuyla uyanmalarının dünyaya karşı duydukları güvensizliğin bir dışavurumu olduğu söylenir. Yaşamın 4. ayı itibariyle bu refleks bebekte dünyaya güven duygusunun gelişmesiyle yok olur. Sonrasında onlar da hepimiz gibi dünyaya alışmaya başlar.
Peki nasıl olur da geldiği bu dünyayı yabancılayan bir yenidoğan, sonrasında dünyadan kopmak istemeyen ya da her saniyesini dolu dolu yaşamak derdinde ona hırs ve tutkuyla bağlanan biri haline gelir?
Get Melike Sıla Acar-Kaya’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Bergman insanın içinde bulunduğu bu ikilemi Yedinci Mühür’de satranç metaforuyla anlatır. Bergman’ın Yedinci Mühür’ü Ortaçağ’da bir şövalyenin ölüm ile karşılaşmasını konu edinir. Ölüm ve Şövalye, Şövalye’nin ruhu karşılığında satranç oynar. Bergman satranç tahtası üzerinde cüzi irade karşısında külli iradeyi, ruh ve faniliği karşı karşıya getirir. Zira bu oyun şövalyenin sonunu bildiği halde oynadığı, kaybedeceğini bile bile şansını denemeye çalıştığı bir oyundur. Burada satranç, ölüme meydan okuyarak hayatı kazanmaya çalışan bir “modern” bilincin ürünü gibi görünür. Çünkü insan her saniye ölüme yürüyen bir varlık olsa da aslında ölümü karşılamaya oldukça hazırlıksızdır.
Bu nedenle Rasulallah (sav) 5 şeyden önce 5 şeyin kıymetini bilmek hususunda bizi uyarır: Hastalıktan önce sağlık, yaşlılıktan önce gençlik, meşguliyetten önce boş vakit, fakirlikten önce zenginlik ve ölümden önce yaşam…
Abdulkadir Geylani Hz. 18.mecliste şöyle söylemişti: “Ey Cemaat!! Yaşayacağınıza dair elinizde Hak’tan bir berat varmıdır? Eğer o insan yakında öleceğini, Hak huzurunda hazır olacağını ve bütün yaptıklarının hesabını vereceğini bilseydi elbette dünyalık işlerini azaltırdı.”
İçinde bulunduğumuz Şaban ayının Beraet gecesi, her önemli ve hikmetli işin ayrımının ve tasnifinin yapıldığı mübarek bir gecedir. Bu gecede bir yıllık kader programı takdir edilerek melekler tarafınan tensih edilir. Bunların içerisinde ecel, ölüm ve doğumlar da yazılır. Öyleyse bu yıl veya yıllardan birinde ismimizin mutlaka vefat edecekler listesine ekleneceğini hatırımızdan çıkarmamak gerekir.
Alıştığımız, çok sevdiğimiz, sıkı sıkıya bağlı olduğumuz dünyadan bir gün mutlaka gideceğimizi hep tefekkür etmek; günahlardan ve nefsimizden beraat edenlerden olmak dileğiyle, kandilimiz mübarek olsun..
