- 6 days ago
Category
📺
TVTranscript
00:00.
00:09There's a style of the Philippines
00:11for making comics, when drawing.
00:15There's a lot of comics.
00:16There's a lot of talents
00:17that have different industries,
00:19different industries,
00:20different culture.
00:22The Pinoy is in the soul.
00:24There's no skin,
00:26no outer layer.
00:28The content.
00:30Lando ng Pagka-Pinoy.
00:35Tuwing idedescribe ang mga Filipino,
00:38parati nating naririnig
00:40na isa tayo sa
00:41pinakamasaya sa mundo.
00:43Totoo naman,
00:44pero marami pa.
00:46Mayaman ang ating kultura
00:49sa mga aral at karanasan
00:51ng ating lahit.
00:53Ako, si Jigue Manikad,
00:55samahan niyo kami tuklasin ang galing
00:57ng sariling atin
00:59I'm proud to say, I love Filipino.
01:17Mga mata sa painting na para bang totoong nakatingin sa iyo?
01:21Damit na mga karakter na parang nalukot sa metal sculpture na ito.
01:32Mga drawings na halos mararamdaman mo na dahil buhay na buhay.
01:41At mga laroang mukhang mamahalin pero gawa lang pala sa lumang tsinelas.
01:51Lahat ng ito, gawa ng mga Filipino artists.
02:01Noon pa man, hindi na matatawaran ang galing ng kamay, mata at pag-iisip ng mga Pilipino pagdating sa sining.
02:18Sa mga panahong minamaliit na mga Kastila mga Pilipino, eto si Juan Luna at ang kanyang obrang Spolaryum,
02:27na kinilala sa Europa bilang isa sa pinakamagaling may git 100 years ago.
02:33Para kay Ronald, ang pagiging artist ay hindi lang dahil sa galing sa pagdodrawing, pagukit o pagpipinta.
02:49Ang pagiging artist kasi, parang kalagayan.
02:56Anytime nag-i-create ka yan, kasi may mga time na nag-i-imagine ka lang,
03:00nagko-conceptualize ka, it's part na ng proseso ng pagiging artist.
03:04Kaya kaya tinawag kong kalagayan kasi kahit anong time, hindi ka makatulong.
03:10Kailangan mo i-render yun.
03:12Kung nasa isip mo, kailangan mo isulat, o i-drawing, o i-sketch.
03:16Then after nun, nandiyan mo ilumuluwag.
03:20Lalo na mga times na hindi mo makita online, mga experience,
03:25o overload na ng information na mong ilabas.
03:30So, kinalabas mo yun through sketching.
03:34Pag-aaralan mo na siya ulit na yung pataan mo siya,
03:36i-render nyo dun sa mga canvas, o sa mga clay.
03:39Kailangan mo ng pag-ahanda.
03:41Pangalawa yung patience.
03:46Pamilya, sorbetero, maglulubo, magtataho, manging isda, saranggola, at marami pang iba.
03:57Mga obrang sumasalamin sa ating paligid, sa ating kultura.
04:02At gaya ni Mike Cacño, naging parte rin ng ating kabataan.
04:06The inspiration of the subject and the subject matter of my art.
04:11I grew up in a very rich in culture when I grew up in Malabon.
04:16And yun ang buhay ko eh.
04:18I used to eat taho, yung ice cream.
04:21Lugar na kinalakihang ko, parang pag-develop ng character ko sa lugar na yun,
04:28na yun na preserve yung Filipino way of life.
04:32At the same time, ang pamilya ko naman ay religyosong tao.
04:37Yung pagmamahal sa magulang dun sa anak.
04:40At because dahil kami ay matatakotin sa Diyos,
04:44nakita ko yung paano yung meaning of love.
04:49Parent to a children, at the same time,
04:52yung na-express ko yung mahal sa aking mga nagagawa.
04:55Kung mga karakter na sikat noong 70s, 80s, 90s,
05:01at hanggang sa kasalukuyan ang pag-uusapan,
05:04basta't dumapo sa isipan ng toy maker na si Elmer Padilla,
05:09kayang-kaya niyang gawin.
05:10Ang pinaka-Pinoy element sa kanyang mga gawa,
05:13ang mga lumang tsinelas na salip magbara sa ating mga drainage,
05:18nahanapan niya ng paraan para mapakinabangan.
05:20Naka-pansin ako ng laruan, noong 9 years old ako,
05:26gustong-gusto ko magpabili sa mama ko,
05:28pero hindi niya ako nabilan dahil wala daw pera,
05:31sapat lang yung pera namin sa pangkain.
05:35Kaya ang ginawa ko, yung toys na yun na gustong-gusto ko,
05:39inahawakan ko lang siya hanggang sa in-imagine ko na lang
05:42na sana magkaroon ako nito.
05:45Hanggang sa isang araw, nakapulot ako ng styro.
05:49Styro na basura?
05:51Styro po na mga basura.
05:53Ginaya ko siya ukitin yung gustong-gusto kong laruan.
05:57Nung naukit ko na siya,
06:00gumamit naman ako ng watercooler.
06:02Hanggang sa nakuha ko yung itsura ng laruan
06:05na gusto kong ipabili sa mama ko na hindi kaya bilhin
06:08dahil sa hirap nga nabuhon.
06:10Hanggang doon, nagbumaling na ako,
06:12sunod-sunod na ako gumagawa,
06:13pumupunta ako sa mga bilihan ng mga toys.
06:16Hindi ako pumupunta doon para bumili,
06:18para tingnan lang yung mga laruan.
06:20Tapos imagine.
06:21Halap, gano'n.
06:22Hawakan, imagining ko lang.
06:24Tapos pag-uwi ko, ginagaya ko.
06:25Totooan ang mga magula ko pa rin,
06:27mga kapitbahay na yun.
06:28Sino nga ba naman ang hindi makakakilala
06:33sa mga characters ng X-Men?
06:36Lalo na kay Wolverine.
06:39Pagdating sa US Comics Industry,
06:41Pilipino ang superstar dyan,
06:44si Lionel Yu.
06:47Ang maganda pa,
06:48dahil sa kanyang talent,
06:50pinagawa din siya ng isang Marvel character
06:52na Pilipina.
06:54Marami talagang natuwa na merong
06:57Filipina na comics character sa Marvel.
07:01I was born in Cebu.
07:02Sa backstory niya,
07:03Cebu-based siya,
07:04so nakatuwa na.
07:05Tapos yung creation niya,
07:07marami silang questions about Filipino,
07:09mga Filipino stuff.
07:11I was able to give them
07:13input about Filipino culture.
07:16And si Wave was co-created
07:17by me and Greg Pak.
07:20Along with yung editor sa Marvel,
07:22they wanted regional characters sa Asia.
07:26They pitched it to me.
07:27I'm really proud to be part of our creation.
07:32Noong 70s at 80s,
07:35masasabing isa sa pangunahing libangan
07:37ng mga Pilipino,
07:38ang comics.
07:39Hindi lang yan.
07:41Sinasalamin din kasi ng comics
07:42ang buhay natin noon.
07:44At kung may nakakaalam sa kwento
07:46ng Filipino comics,
07:48isa na dyan,
07:49si Randy Valiente.
07:50Sa comics industry,
07:52sa tingin nyo,
07:52malaking parte ba siya
07:53ng Filipino culture?
07:56Sobrang laki.
07:57Ngayon nga,
07:58mayroon ng mga studies tayo
07:59sa academe
08:00na pinag-aaralan na ngayon
08:02ng comics.
08:03Kasi diba dati ang comics,
08:04pambalot lang ang tinapa.
08:05Walang pumapansin dyan eh.
08:06Pero ngayon pinag-aaralan na siya
08:08ng mga historian,
08:09ng mga sociologist.
08:11Kasi siguro,
08:12isa sa pinaka-obvious na
08:14na ibaambag ng comics
08:16sa ating kultura
08:17yung pagbabasa.
08:19Yung lawak ng readership,
08:20yun yung ginagawa
08:21ng mga television noon.
08:22Pero noon,
08:23comics talaga yung nakakarating
08:24dun sa mga kasulok-sulukan.
08:26Kaya natututo sila.
08:27Kilalang madiskarte
08:31ang mga Pilipino
08:32kahit saan mapadpad.
08:35Ang pagiging maparang ito,
08:37natural
08:37at iba't-ibang level sa atin.
08:40Marahil itong pinagmulan
08:42kung bakit nakakamangha
08:44ang creativity
08:44ng mga Pilipino.
08:46At kitang-kita ito
08:47sa dami na magagaling na artist
08:49sa Pilipinas.
08:51Ang nanay ko,
08:53a public elementary teacher.
08:55So hapon,
08:55mag-istay ako doon
08:57kasi yun doon yung mami.
08:58Mag-istay ako.
08:59Wala akong magawa.
09:00Binibisita ko yung mga
09:01classrooms doon sa
09:03yung mga walang klase.
09:05Tapos pumupunta ko doon.
09:06Doon ako nag-drawing
09:07sa mga blackboards nila.
09:09So yung mga blackboards,
09:09yun ang naging
09:10parang laruan po.
09:12Doon ako naglalaroan
09:13ng mga gera,
09:14ng mga tao.
09:15Doon ako nakikipag-away
09:16doon mismo sa blackboard.
09:18Doon ako nakita na
09:19bago ako makapag-write
09:21ng buong alphabet.
09:24Alam ko na ako mag-drawing.
09:26Grade 5 si Ronald
09:28nang maisama siya
09:29ng kaklase
09:30sa isang libreng workshop
09:32ng artist
09:33na si Fernando Sena.
09:35Dahil marunong
09:35ng mag-drawing,
09:37dito naman siya
09:37natutong magkulay.
09:39Maga pa lang,
09:40nag-i-join na kami
09:41ng mga contest,
09:42mga on-the-spot
09:43painting contest
09:44during na elementary.
09:46So pag-ating ng high school,
09:48ganun na yun,
09:49tuloy-tuloy na yun eh.
09:50So,
09:51so na-develop na yung
09:52skill mo.
09:54Dasta yung teacher ko
09:55nung high school,
09:56nakita niya
09:56marunong ako mag-drawing.
09:58Sabi niya sa akin,
09:59hindi na kita ililipat
10:00sa ibang practical arts,
10:02dito ka na lang sa akin.
10:03So mula first year
10:05hanggang fourth year,
10:05wala akong ginawa na
10:06kundi mag-drawing lang,
10:08mag-painting
10:09doon sa klase niya.
10:11So pag-ating mo ng college,
10:13high school pa lang,
10:14ready na ako,
10:15na alam ko na
10:15kung anong nititikong.
10:19Bata pa lamang si Mike,
10:21artwork na,
10:22ang nakapalibot sa kanya,
10:24ang kanyang ama,
10:25ang kanyang naging inspirasyon
10:26para gawin
10:27ang kanyang sining.
10:29Paano ka nagsimula
10:30sa sculpture?
10:32Ang environment
10:33ng house namin
10:34full of artworks.
10:36So from that,
10:37nagkaroon ako
10:38ng awareness
10:39of drawing,
10:40yung mga excess
10:41ng mga materials
10:42of my father
10:43na doon ko
10:44ako nag-start
10:45na copying
10:47his work,
10:48no,
10:48from figures
10:49and then from
10:50landscapes
10:51into fine arts
10:53in college.
10:54Doon,
10:54doon ako medyo
10:55nagkaroon ng
10:56entusiasam
10:58to go to sculpture
10:59kasi during the time
11:00of my first
11:01and second year
11:02in UP,
11:03they teach
11:04all the fields
11:05of art.
11:06Na-discover ko
11:07yung sa sculpture,
11:08parang mas more
11:10passionate ako
11:11sa field na ito
11:12at meron akong
11:14patience,
11:14not like in painting.
11:16Doon,
11:16siyempre,
11:17in God's help,
11:18in God's grace,
11:20na-direct ako
11:20dito sa sculpture.
11:22Chinelas artist
11:25ang tawag
11:26kay Elmer.
11:27Ang medium
11:28niya kasi,
11:29mga luma
11:29at patapong
11:30chinelas.
11:31Pero sa natural
11:32na creativity
11:33ni Elmer,
11:34ang basura
11:35nagiging art.
11:36Sa pamilya niyo ba,
11:38meron ding
11:39artist na
11:40kagaya mo?
11:41Kumbaga yung may
11:41talent na natural.
11:43Kasi yung talent mo
11:44natural talaga eh.
11:45Yung na-discovery ko
11:46po gumawa
11:47ng mga laruan,
11:49sinabi na sa akin
11:50yun ng mga
11:50kuya ko,
11:52ate ko,
11:52at saka
11:53mga tita ko,
11:54lalong-lalo na
11:55yung mama ko,
11:56na ang kilos ko daw
11:58kahintulad daw
12:00ng papa ko
12:01na mayapa na siya.
12:03Sobrang galing daw yun,
12:04magbuting-ting.
12:05Parang sinasabi nila
12:07na doon daw ako
12:07nagmana sa papa ko.
12:11Isang araw,
12:11naliscovery ko na
12:12yung mga palutang-lutang
12:13na chinelas.
12:14Kasi sa probinsya namin,
12:16tabing dagat na rin nilin.
12:18Pag masamang panahon,
12:20sobrang dami mga chinelas
12:21na palutang-lutang
12:22na mga
12:23hindi na napapakinabangan.
12:25Nung nagkaroon na ako
12:26ng pamilya-asawa,
12:28nagpagsapalaran kami
12:29dito sa Maynila,
12:30galing kaming probinsya.
12:31Ginaya ko yung mga
12:33bagong labas
12:34sa mga transformers,
12:35movie,
12:36Alien vs. Predator,
12:38Hellboy.
12:39Iniisip ko,
12:39benta ko lang
12:40kahit sa mababang halaga,
12:41halaga 50 pesos lang,
12:44basta kumita lang
12:45ng isang araw.
12:47Masaya na ako doon.
12:48Hanggang sa gumawa na ako
12:49ng 17 feet,
12:52na paggawa mismo
12:54ng hashbrow
12:54at saka mobile agent,
12:56noon ton.
12:57Si Lionel Yu,
13:02mas naunang matutong mag-drawing
13:04kaysa mag-recite
13:05ng buo
13:05ng alphabet.
13:07Ang earliest memory ko
13:08sa pagdodrawing
13:09is
13:09pinapasulat sa akin
13:11ng
13:11ABCD,
13:12di ba?
13:13Bago ko siya
13:14makomplete,
13:15ang dami ng drawing
13:15sa papel ko.
13:17So, siguro sa letter O pa lang,
13:19puno na yung papel.
13:21So, ganun ako kahiling
13:21mag-drawing.
13:22Medyo
13:22so, compulsion talaga
13:23and sobrang love ko talaga
13:25yung drawing.
13:26Nung high school ako,
13:28yung naging mentor ko
13:29later on si
13:30si Will Sportasio.
13:32So, pre-nomote niya
13:32yung X-Men.
13:33Sobrang na-excite ako na
13:34wow, pwede pala
13:35ang mga Pilipino
13:37mag-drawing ng comics.
13:39Doon ako na-inspire
13:40na mag-i-pursue yung comics.
13:43So, nagpapatala ako
13:43ng mga works
13:44sa abroad
13:45by mail.
13:47Dati, wala pa kasing internet.
13:48Later on,
13:49si Will Sportasio,
13:50nag-establish siya
13:51ng studio dito.
13:51Mga circa 1996.
13:54And I was one of the
13:55artists na kinuha niya
13:56under his wing.
13:58I had to quit college
13:59kasi
14:00once in a lifetime
14:01opportunity.
14:03And then,
14:03nag-train ako under him.
14:04Dapat may trabaho na agad.
14:06Kaso, nung time na yun,
14:07medyo bad timing
14:08kasi
14:09sobrang boom
14:10ng comics
14:10ng time na yun.
14:11Pero nag-decline.
14:12So, nung time
14:12na pumasok ako,
14:13medyo tapos na.
14:14Patapos na yung
14:14pinaka-boom.
14:16Medyo natakot din ako
14:17ng konti.
14:17Parang, wow,
14:18tama ba tong
14:18decision ko na
14:19nag-quit ako ng
14:20college tapos
14:21wala akong work
14:21for a year.
14:22And then,
14:23a year after,
14:24nahanapan ako ng
14:25project ni Will
14:26sa States,
14:26which is Wolverine.
14:27So,
14:27Marvel Comics yun.
14:28Yung yung number one
14:29book sa buong mundo
14:31ng time na yun.
14:31So, big deal.
14:33Sobrang swelte
14:34na dun ako napunta.
14:36Immediately after,
14:37linipat ka gano
14:37ka sa X-Men
14:38with Chris Claremont.
14:40So, Chris Claremont
14:41is one of the biggest
14:42writers ever
14:43ng X-Men
14:44and then na comics.
14:46So, sobrang
14:47sunod-sunod na
14:48magkagandang opportunities.
14:52Gifted ng natural talent
14:54sa pagdodrawing,
14:56lalo pang napalakas
14:57ni Randy
14:57ang kanyang talent
14:58dahil sa isang workshop.
15:00Isa pa akong product
15:02ng Art Summer Workshop
15:04noong 1988,
15:05second year high school.
15:07Pursigido kasi ako
15:08ng before pa
15:08kasi lumaking nga
15:09ako sa pagbabasa
15:09ng comics.
15:11Then,
15:11after a year,
15:121989,
15:13nakapasok na agad
15:13ako sa comics.
15:14So,
15:15high school student,
15:16isa sa pinakabatang
15:18artist
15:19noong time na yun
15:19sa publication.
15:20Advantage na
15:21ikaw na yung
15:22illustrator,
15:23ikaw pa yung
15:24gumagawa ng story.
15:26Oo,
15:26mas advantage yun.
15:27Na-discover ko yun
15:28nung nagsunod na ako
15:29ng mga mid-90s.
15:31Nababasa ko kasi
15:31yung kwento
15:32ng mga writer.
15:33Sabi ko,
15:33parang dapat ganito
15:35ginawa niyang twist
15:36o dapat ganito
15:37yung character.
15:38Parang sa sarili pa lang,
15:39pinupon ako na yung
15:40mga nababasa ko
15:41galing sa writer.
15:42So, sabi ko,
15:43parang pwede ako
15:43magsulat.
15:45Ayun.
15:45Doon ko na nariayos na ano,
15:47kapag ikaw ang writer
15:47at ikaw ang artist,
15:49mas maganda
15:49kasi mas mailalabas mo
15:51kung ano yung gusto mong
15:52obra
15:54yung gawa mo.
15:57Kilala din si Ronald
15:58sa mga artworks
16:00sa hood
16:00ng mga
16:01high-end sports cars.
16:03Minsan,
16:03mas mahal pa nga
16:04ang hood
16:05ng pinintahan niya
16:06kumpara sa buong presyo
16:07ng sports car.
16:10Nagkukalik kasi ako
16:11ng mga parts
16:12ng kotse.
16:12For example,
16:13yung mga hoods.
16:14Nagkukalik ako niya
16:15mga luma,
16:16mga galing
16:16sa paasa,
16:17mga junk shot.
16:19Talaga enjoy ako
16:20na pintahan
16:21yung hood
16:23ng kotse.
16:23So,
16:23mahilig ako magpintahan
16:24sa iba't-ibang bagay.
16:26Hindi lang sa papel
16:27o sa canvas,
16:28kundi sa mga bags,
16:29sa mga pader.
16:31Paano mo nahanap
16:32yung pinakalugar mo
16:34sa art?
16:36Paano mo siya
16:36natumbok?
16:37Hindi mo naman siya
16:38hinanap.
16:39Mga,
16:40ikaw yung nakita.
16:42Siguro dahil sa
16:43nakita lang
16:44na seryosa ka
16:45at sa trabaho mo
16:47at may nakikita sila
16:48sa'yo
16:48na kakaiba
16:49o may nakikita sila
16:50na hindi nila
16:51nakita sa iba.
16:52Saan mo kinukuha
16:53yung pinaka-inspiration
16:54sa pagpipinta mo?
16:56Actually,
16:57bago dumating dito
16:57sa stage
16:58na makikita mo
16:59ng trabaho ko ngayon,
17:00marami naman
17:01dinaanan din na
17:02na klase
17:03ng paintings
17:04o style
17:05bago ka dumating
17:07dun sa ikaw na.
17:09So, yung mga movement,
17:10influence ng bawat
17:12tore na artist,
17:13hanggang sa
17:14sa dami mo
17:15nang nakita mo
17:16na o napag-aralan,
17:17nakakagawa ka na
17:19ng sarili mong
17:20structure
17:22na
17:23sinusunod mo na
17:25yung
17:25yung sarili mo
17:27kung paano ka bumi.
17:30sa lahat
17:34ng gawa mo,
17:35ano yung pinaka-paborito mo?
17:37Yung top three
17:37ang paborito,
17:38yung saranggola,
17:39lobo,
17:40syempre,
17:41hindi mawawala sa akin.
17:42Ako,
17:42I'm a man of God,
17:45same time,
17:45I'm a preacher.
17:47Yung bata
17:47nagdadasal
17:48sa katamin niya
17:49yung Bible.
17:52Sorry,
17:53medyo tatatcha ko.
17:53Okay,
17:54sige,
17:54sige na life pa talaga.
17:56Kung
17:56pag binakita ko
17:57yung bata
17:59at nagdadasal
18:01sa Bible,
18:02ako yun.
18:03Kasi
18:03every day of my life,
18:05I thank God talaga.
18:07Kasi
18:07I owe Him
18:09everything
18:09what I
18:10have now.
18:12Yung pinaka-sikat
18:14na ginawa ko
18:15dati
18:16na
18:16nasold out
18:17yung
18:18predator,
18:20tapos
18:20sumunod yung
18:21hill boy.
18:22At
18:23dito na po ako
18:24nagkaroon
18:25ng
18:25medyo
18:26income
18:27sa
18:28vault
18:28spine.
18:29Si
18:29Ironman po,
18:31yung natural lang,
18:32nagagawa ko siya
18:33ng mga limang oras.
18:34Anong pakiramdam
18:35na yung mga
18:36tumangkilik
18:38ng laruan
18:39na gawa mo,
18:40mga
18:40Hollywood stars,
18:42yung na
18:42Cream Semsworth,
18:43tsaka
18:43Mark
18:45Ruffalo?
18:45Hindi ko naman
18:46sa katakalain
18:47na yung mga gawa ko
18:48na patapon lang
18:49ng mga
18:49chinelas
18:50na
18:50magugustuhan
18:53pala nila.
18:54Lalong-lalo na
18:55si Mark
18:56Ruffalo,
18:56isa rin pala siyang
18:57environment
18:59friendly,
19:00kaya siyang
19:01number one
19:02na
19:02nakapreciate
19:03sa mga
19:04gawa ko.
19:05Kaya yun,
19:05dahil doon,
19:06sa
19:06mga
19:08Hollywood
19:08actor,
19:09nakarating
19:09yung mga
19:09gawa ko,
19:10talagang sobrang
19:11nagpapasalamat
19:12ako,
19:12tsaka
19:12binigyan ko
19:13na halaga
19:13yung mga
19:13gawa ko.
19:14Kung baga
19:14dati,
19:15parang
19:15pinatapo
19:16ko lang.
19:16Pag
19:16naalala ko
19:17na hawak
19:18ng mga
19:18Hollywood
19:19actor yung
19:20gawa ko.
19:20Sinasabi ko
19:21na sobrang
19:22napakahalaga
19:23pala
19:23ng mga
19:25obra ko.
19:32Personal
19:32favorites,
19:33siguro yung
19:33X-Men
19:34palin,
19:34kasi
19:34pangarap
19:35talaga yan,
19:36like
19:36bata pa
19:37ako.
19:37Batang
19:3890s,
19:39X-Men
19:39talaga yung
19:40dream ko.
19:41So,
19:42siguro,
19:43yun yung
19:43fulfillment
19:43ng dream
19:44ko,
19:44is drawing
19:45X-Men.
19:45Meron kaming
19:45ginawang
19:46properties
19:47na kami
19:47meari,
19:48creator-owned.
19:48Superior
19:49tsaka
19:50Super Crooks
19:50which is
19:51na
19:51nabenta
19:52namin
19:52sa Netflix
19:53and
19:53Super Crooks
19:54is actually
19:55an anime
19:55in Netflix
19:56right now.
19:57So,
19:57yun,
19:57personal favorites
19:58kasi
19:58life-changing.
20:01Magandang
20:01experience
20:01sa akin
20:02overall.
20:02Projects
20:03ko ngayon,
20:03right now,
20:04covers
20:05lang
20:05muna siya.
20:06So,
20:06mga covers
20:07sa Star Wars,
20:08Darth Vader,
20:10X-Men
20:10for example,
20:11mostly Marvel
20:12Comics
20:12na covers.
20:13So,
20:13yung go-to
20:14guy,
20:14na may mga
20:15quick
20:15covers
20:16na kailangan.
20:16sinuwerte ako
20:18na
20:18magaganda lahagi
20:21ang offer
20:21ng Marvel
20:23sa akin,
20:24even BC.
20:26Sa tingin mo ba
20:27naging
20:27in a way
20:29advantage
20:29sa pagiging
20:30Pilipino?
20:30First of all,
20:32we are very
20:33immersed in
20:33American culture
20:34and
20:35magaling tayo
20:36mag-English.
20:37Naiintindihan natin
20:38yung sinasabi nila
20:39agad.
20:39Siyempre,
20:40yung society
20:41natin
20:41is open
20:42to
20:43pop culture
20:44and to
20:45supporting
20:45artists.
20:46Anong pakiramdam
20:47na isa ka talaga
20:48sa mga
20:48superstar
20:49ng
20:50comics
20:51industry?
20:52Sobrang proud.
20:55Minsan,
20:55di ko naman
20:56nararamdaman
20:56kasi parang
20:57wala lang
20:57ordinary na
20:59person naman ako.
21:00Good drawing lang ako dito.
21:02But,
21:02yun,
21:02na-appreciate ko
21:03siguro pag pumunta ko
21:04ng conventions.
21:05I'm proud
21:06na
21:06recognized ako
21:08sa industry namin
21:09and then
21:10na nakakontribute ako
21:12sa
21:12pag-ano ng
21:12Filipinos
21:14sa mundo.
21:18Ang local
21:19comics artist
21:20at writer
21:21na si Randy Valiente
21:22nakita
21:23kung gaano
21:24kahalaga
21:24sa pamumuhay
21:25ng mga Pinoy
21:25ang comics
21:26mula
21:2770s
21:28hanggang
21:28sa huling
21:29bahagi
21:29ng
21:2980s.
21:31Paano yung
21:31proseso nyo
21:32sa
21:33pagdodrawing?
21:35May mga
21:36artist kasi
21:36kaming
21:36kausap
21:38na
21:38mula
21:39sa
21:40isip nila
21:40ililipat nila
21:42sa kamay
21:42at
21:42dire-diretsyo
21:43na sa inyo
21:44paano nyo
21:44ginagawa?
21:45Ganon din
21:46siguro ako.
21:47Tingin ko
21:47naman
21:47lahat ng
21:48artist
21:48ganon.
21:49Pero isang
21:50bagay din
21:51tingin ko
21:51yung marami
21:52ka nakikita
21:53parang
21:54meron kang
21:54bangko
21:55ng mga
21:55images
21:55sa isip mo.
21:56Kung ikukumpara
21:57ko siguro
21:58sa social
21:58media
21:58nung
21:59ngayon
21:59parang
21:59ganon din
22:00siya.
22:01Yung
22:01entertainment
22:02value
22:03niya
22:03malaki
22:04din.
22:04Ngayon
22:04naman
22:04kahit
22:05sino tanongin
22:05mo sa
22:05mga
22:06tatay,
22:06nanay,
22:07lola,
22:07lola
22:07natin,
22:08alam na
22:09alam ang
22:09comics
22:09talaga.
22:11Dahil
22:12sa pagbabago
22:12ng panahon,
22:14unti-unting
22:14nabawasan
22:15ng
22:15produksyo
22:15ng
22:16comics
22:16sa
22:16Pilipinas.
22:17Hanggang
22:18sa nabutan
22:19na tayo
22:19ng
22:19social
22:20media
22:20at
22:21iba't
22:21ibang
22:21forma
22:26artist
22:27at
22:27writer
22:27natin
22:28naglipatan
22:28na rin
22:28kasi
22:29na nagpasukan
22:30dito
22:30yung mga
22:30Walt
22:30Disney,
22:31yung mga
22:31Hanna
22:31Barbera
22:32animation.
22:33Actually,
22:33ano eh,
22:34saksi ako
22:35first hand.
22:36Ang magandang
22:37tanong,
22:38may babalik pa
22:39kaya
22:39ang comics
22:40sa Pilipinas
22:40sa mas
22:41malaking
22:42scale?
22:44Tingin ko,
22:45kaya
22:45nating palakihin
22:46ng comics
22:47na Pilipino
22:48pero ilalabas
22:49na natin
22:49siya ng
22:49bansa.
22:51Kaya
22:51magtatangka
22:51tayo,
22:52bakit
22:52yung mga
22:52comics
22:53ng Amerika,
22:53yung Marvel
22:54DC
22:54o mga
22:55manga
22:55ng Japan,
22:56hindi sila
22:56namamatay.
22:57Kasi nga,
22:58ang market
22:58nila,
22:59buong mundo,
23:00nilalabas
23:01nila yung
23:02comics nila
23:02sa ibang
23:02bansa.
23:03Halimbawa,
23:03yung comics
23:04ng Japan,
23:05unang pinabliss
23:06as Japanese.
23:07Itatranslate
23:08nila into
23:09French,
23:09into German,
23:10into Spanish,
23:11tapos
23:11ikakalat
23:12sa buong mundo.
23:13Ang comics
23:13kasi natin,
23:14nandito lang
23:15tayo sa ating,
23:16ano eh,
23:16nasa kahon
23:17ng Pilipinas.
23:19Yung art
23:20ng comics,
23:21sa tingin nyo
23:22nandyan pa ba?
23:23So,
23:23hindi naman siya
23:24namamatay.
23:25Pero dahil nga,
23:25sa social media ngayon,
23:26nagiging aware na rin
23:27yung mga bata
23:28na pag-aralan
23:29yung mga classic
23:30natin na comics
23:31na meron palang
23:33estilo yung mga
23:34Pilipino.
23:34Ang Pilipino
23:35illustration kasi,
23:36mahilig tayong
23:37gumamit
23:38ng brush.
23:39Hindi tayo
23:39masyadong gumagamit
23:40ng pen.
23:41Yung brush
23:42na stroke
23:43ng mga
23:44matatanda,
23:46wala nang masyado
23:47makakaalam.
23:48Kaya,
23:49kapag nag-watch up ako,
23:50tinuturo ko yung
23:50estilo
23:51ng mga
23:53matatandang
23:53illustrator natin,
23:54kahit man lang doon,
23:55makapag-ambag ako,
23:57hindi man nila gawin
23:58yung ganong style,
23:59at least aware man lang sila
24:00na ganito yung ginagawa
24:01ng mga matatanda natin.
24:03Para kay Lionel Yu,
24:05ang pagiging
24:06masipag
24:06at creative
24:07ng mga Pilipino
24:08ang isa
24:09sa magdadala
24:10sa kanya
24:10sa world stage.
24:12Right now,
24:13more than ever,
24:14mas possible
24:15na talagang
24:16madiscover.
24:17Like,
24:18before nung time
24:18namin,
24:19kailangan mo pang
24:19pupunta sa
24:21states,
24:22sa conventions,
24:23para lang
24:24i-meet yung editors,
24:26para ipakita yung gawa mo.
24:27So now,
24:27more than ever,
24:28kung may talent ka,
24:29kung meron,
24:30kung unique talaga yung gawa mo,
24:31kung maganda talaga yung work mo,
24:33there's no way
24:34that you can't be discovered.
24:35Maraming magagaling,
24:36and marami pang
24:37madidiscover.
24:38Hindi lang comics,
24:39maraming talents
24:40na napupunta sa iba-iba pang industries,
24:42iba-iba pang
24:43sulok ng
24:44pop culture.
24:46And then,
24:46I think it's very positive
24:48and very bright.
24:49You have to
24:50go to a deeper
24:51study.
24:52You have to
24:54experiment.
24:55Kasi kapag
24:56hindi mo binigyan
24:57ng time and effort
24:58yung ginagawa mo,
25:00you cannot achieve
25:00what you want.
25:01Kailangan mo talaga
25:02dito ng
25:03number one
25:04determination.
25:06At the same time,
25:08ang challenges
25:08na pagiging
25:09artist,
25:11kasi you have
25:12to be
25:13patient.
25:14Kasi kapag
25:15masyado tayo
25:16nagmamadali,
25:18hindi mo agad
25:19nakukuha yung
25:20ma-achieve mo
25:21sa art.
25:22And
25:22dito,
25:24sa larangan
25:25nitong
25:25pagiging
25:26sculptor,
25:27you take
25:27the risk.
25:29Kasi kapag
25:30hindi mo
25:30nakuha yung
25:31mga
25:31ups and downs
25:32na ito,
25:34wala,
25:34you cannot be
25:35a good
25:36sculptor.
25:37Sa tingin mo ba
25:39kung kaya
25:40mong bumili
25:40ng laruan
25:41nung panahon
25:42na yun,
25:43madidiscoubre
25:44mo yung
25:44talent mo?
25:45Sa tingin ko,
25:46hindi po.
25:47Kasi
25:47aasa na lang po
25:49ako doon
25:49sa pera
25:50ko,
25:50nabibili na lang
25:51ako,
25:51at saka
25:51hindi ko
25:52may lalabas
25:52kung ano
25:53talagang
25:53kakayahan
25:54ko sa buhay.
25:55Sa may mga
25:56talent po
25:56na kagaya
25:57ko,
25:57mahilig din
25:58sa mga
25:59arts na
25:59ganito
26:00or sa
26:01ibang
26:01mga
26:01bagay
26:03na
26:03gusto nila
26:04mapakinabangan,
26:05huwag nilang
26:05hayaan
26:06yung
26:07talent nilang
26:08ganun
26:08kasi
26:09tulad ko
26:09rin,
26:10ako
26:10hindi ako
26:11nag-iisip
26:12na makilala
26:13ang
26:14importante
26:14sa akin,
26:15mahalaga
26:15sa akin
26:16kung ano
26:16ang ginagawa
26:17ko,
26:18nakakatulong
26:18para sa
26:19sarili ko
26:19at saka
26:19nakakatulong
26:20ako sa
26:20kalikasan.
26:22Kung
26:22ano man
26:22ang hilig
26:23nyo,
26:24tuloy nyo
26:25lang,
26:26hindi naman
26:26hadlang
26:26siguro
26:27ang kahirapan
26:27natin
26:28para
26:28makamit
26:29natin
26:29ang gusto
26:30natin
26:30sa buhay.
26:32Ibang
26:32yung
26:32creative
26:33ng
26:33mga
26:34Pilipino,
26:35yun
26:35yung
26:35isang
26:35malaking
26:37part
26:38sa
26:38proseso
26:39na
26:39panggawa
26:40sa
26:40art.
26:41Na
26:41itatransform
26:42nila
26:42yung
26:43isang
26:43object
26:43o
26:45yung
26:45gamit
26:46dito
26:46dun sa
26:47isang
26:47hindi
26:48naman
26:48ginagamit.
26:51Siyempre,
26:52kailangan
26:52nyo
26:52ng
26:52dedikasyon.
26:54Kailangan
26:54nyo
26:55ng
26:55pag-aaral,
26:56kailangan
26:57nyo
26:57ng
26:57pasensya,
27:00ng
27:00panahon.
27:02So,
27:03yan yung
27:03mga
27:03magsasabi
27:04sa'yo.
27:05Kung kailangan
27:06mong
27:06ituloyan,
27:08ituloyan,
27:08ituloyan,
27:08ituloyan.
27:09Ang pagkakitaan mo
27:10lang siya,
27:11parang
27:11malabi.
27:13Kasi
27:14ang art
27:14talaga
27:15ginawa yan
27:15para mag-create.
27:16Mag-create
27:17lang tayo.
27:18Ang
27:18artist
27:18kasi
27:18kung
27:19ano
27:20lang
27:20na
27:20kanya
27:21nakikita,
27:22kanya
27:22napapanood,
27:23at
27:23kanya
27:23mga
27:24nababasa,
27:24yun
27:25yung
27:25lumalabas
27:25sa
27:25kanyang
27:26magawa.
27:27If you
27:27put a
27:28heart
27:29in your
27:29work,
27:30nagkakaroon
27:32ng
27:32mood,
27:34nagkakaroon
27:35ng
27:35life
27:36yung
27:37artwork.
27:57kanya
Be the first to comment