Sysmon
Sysmon, Windows sistemlerinde sistem etkinliğini izlemek ve günlüğe kaydetmek için kullanılan bir sistem hizmeti ve cihaz sürücüsüdür. Sysmon, işlem oluşturma, ağ bağlantısı, dosya sistemi yazma gibi etkinlikleri detaylı bir şekilde kaydeder. Sysmon, Windows Olay Koleksiyonu veya SIEM aracılarını kullanarak toplanan olayları analiz ederek, kötü amaçlı veya anormal etkinlikleri tanımlamak ve ağınızda nasıl çalıştığını anlamak için kullanışlı bir araçtır.
Bu blog yazısında, sysmon’un yapısı ve yetenekleri, örnek kural yazılması ve sysmon kurulumu, sysmon loglarının takip edilmesi gibi başlıkları altında sysmon’u daha yakından tanıyacağız.
Sysmon ve Event Log Farkı
Sysmon ve event log farkı, sysmon’un Windows sistemlerinde sistem etkinliğini izlemek ve günlüğe kaydetmek için kullanılan bir sistem hizmeti ve cihaz sürücüsü olduğu, event log’un ise Windows’un yerleşik olarak sunduğu olay günlüğü hizmeti olduğudur. Sysmon, event log’a göre daha detaylı ve zengin bilgiler sunar. Örneğin, sysmon, işlemlerin komut satırlarını, hash değerlerini, imzalarını, parents işlemlerini, ağ bağlantılarını, dosya ve kayıt defteri değişikliklerini, cihaz sürücüsü ve DLL yüklemelerini, uzak iş parçacığı oluşturmalarını, WMI etkinlik filtrelerini gibi olayları kaydeder. Event log ise bu olayları varsayılan olarak kaydetmez veya yeterli bilgi verme. Sysmon, event log’dan farklı olarak kendi yapılandırma dosyası ile çalışır ve kural filtreleri ile olayları dahil etmek veya hariç tutmak için özelleştirilebilir. Event log ise Windows’un sağladığı ayarlar ile sınırlıdır. Sysmon, event log’a ek olarak çalışır ve Windows Olay Görüntüleyicisi’nde ayrı bir bölümde görüntülenir. Event log ise Windows Olay Görüntüleyicisi’nde farklı kategoriler altında görüntülenir.
Kısacası, sysmon ve event log farkı, sysmon’un Windows sistemlerinde daha fazla görünürlük ve analiz sağlayan bir araç olduğu, event log’un ise Windows’un standart olay günlüğü hizmeti olduğudur. Sysmon, event log’u tamamlayan ve zenginleştiren bir uygulamadır.
Sysmon’un Yapısı ve Yetenekleri
Sysmon, bir sistem hizmeti ve bir cihaz sürücüsü olarak iki bileşenden oluşur. Sistem hizmeti, sysmon.exe, sysmon kurulumu, yapılandırması ve günlüğe kaydetme işlemlerini yönetir. Cihaz sürücüsü, sysmondrv.sys, sistem etkinliğini izler ve sistem hizmetine bildirir.
Sysmon, Windows Olay Günlüğü’ne olayları kaydeder. Sysmon’un kaydettiği olay türleri şunlardır:
- Process creation (Event ID 1): Bir işlem oluşturulduğunda, işlemin adı, komut satırı, çalıştırılabilir dosyanın imzası, ebeveyn işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, hash değeri gibi bilgileri kaydeder.
- File creation time (Event ID 2): Bir dosyanın oluşturulma zamanı değiştirildiğinde, dosyanın adı, oluşturulma zamanı, önceki oluşturulma zamanı, işlem adı ve kimliği gibi bilgileri kaydeder.
- Network connection (Event ID 3): Bir ağ bağlantısı oluşturulduğunda, kaynak ve hedef IP adresleri, portları, protokolü, işlem adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- Sysmon service state change (Event ID 4): Sysmon hizmetinin durumu değiştiğinde, yeni durumu, yapılandırma dosyasının hash değeri gibi bilgileri kaydeder.
- Process terminate (Event ID 5): Bir işlem sonlandırıldığında, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- Driver loaded (Event ID 6): Bir cihaz sürücüsü yüklendiğinde, sürücünün adı, imzası, hash değeri, görüntü yolu gibi bilgileri kaydeder.
- Image loaded (Event ID 7): Bir görüntü yüklendiğinde, görüntünün adı, imzası, hash değeri, yüklendiği işlem adı ve kimliği, görüntü yolu gibi bilgileri kaydeder.
- CreateRemoteThread (Event ID 8): Bir işlem, başka bir işlemin adres alanında bir uzak iş parçacığı oluşturduğunda, kaynak ve hedef işlemlerin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, uzak iş parçacığının başlangıç adresi, başlangıç parametresi gibi bilgileri kaydeder.
- RawAccessRead (Event ID 9): Bir işlem, bir dosyayı ham erişim modunda okuduğunda, dosyanın adı, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- ProcessAccess (Event ID 10): Bir işlem, başka bir işlemin belleğine veya işlem bilgilerine eriştiğinde, kaynak ve hedef işlemlerin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, erişim maskesi, çağrı yığını gibi bilgileri kaydeder.
- FileCreate (Event ID 11): Bir dosya oluşturulduğunda veya yeniden adlandırıldığında, dosyanın adı, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- RegistryEvent (Event ID 12,13,14): Bir kayıt defteri anahtarı veya değeri oluşturuldu, değiştirildi veya silindiğinde, kayıt defteri anahtarı veya değerinin adı, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, yeni ve eski değerler gibi bilgileri kaydeder.
- FileCreateStreamHash (Event ID 15): Bir dosyaya bir akış eklendiğinde, dosyanın adı, akışın adı, hash değeri, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- ServiceConfigurationChange (Event ID 16): Bu olay, Sysmon yapılandırmasındaki değişiklikleri (örneğin, filtreleme kuralları güncellendiğinde) günlüğe kaydeder
- PipeEvent (Event ID 17,18): Bir isimli veya isimsiz boru oluşturuldu veya bağlandığında, borunun adı, işlemin adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- WmiEvent (Event ID 19,20,21): Bir WMI etkinlik filtresi, tüketici veya bağlayıcı oluşturulduğunda, WMI sorgusu, adı, kimliği, tüketici tipi, komut satırı, işlem adı ve kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- DNS query (Event ID 22): Bir işlem bir DNS sorgusu yaptığında, işlemin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, sorgulanan alan adı, yanıtlanan IP adresleri gibi bilgileri kaydeder.
- FileDelete (Event ID 23): Bir dosya silindiğinde, dosyanın adı, hash değeri, işlemin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- ClipboardChange (Event ID 24): Pano içeriği değiştiğinde, panodaki veri türü, veri uzunluğu, veri içeriği, işlemin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi gibi bilgileri kaydeder.
- ProcessTampering (Event ID 25): Bir işlem, başka bir işlemin çalışma zamanı özelliklerini değiştirdiğinde, kaynak ve hedef işlemlerin adı, kimliği, kullanıcı hesabı, oturum kimliği, bütünlük seviyesi, değiştirilen özellikler, çağrı yığını gibi bilgileri kaydeder.
- Error (Event ID 255): Sysmon bir hata ile karşılaştığında, hatanın nedeni, kodu, mesajı gibi bilgileri kaydeder.
Sysmon’un yetenekleri, sysmon’un kaydettiği olay türlerinden anlaşılabilir. Sysmon, sistemde gerçekleşen önemli etkinlikleri izleyerek, kötü amaçlı yazılımların, saldırganların veya diğer tehditlerin izlerini ortaya çıkarabilir. Örneğin, sysmon, işlem oluşturma olaylarını izleyerek, işlemlerin komut satırlarını, ebeveyn işlemlerini, hash değerlerini, imzalarını, bütünlük seviyelerini kaydederek, işlemlerin kökenini, davranışını ve güvenilirliğini belirleyebilir. Sysmon, ağ bağlantısı olaylarını izleyerek, işlemlerin hangi IP adresleri ve portlarla iletişim kurduğunu, hangi protokolü kullandığını, hangi kullanıcı hesabıyla çalıştığını kaydederek, işlemlerin ağ etkinliğini gözlemleyebilir.
Sysmon Kurulumu ve Örnek Kural Yazma
Sysmon’u kurmak için, öncelikle sysmon’un indirin. Sysmon’u indirdikten sonra, bir komut istemi açın
sysmon64 -i [<configfile>]komutunu çalıştırın. Burada <configfile> isteğe bağlı olarak bir yapılandırma dosyasının adıdır. Eğer bir yapılandırma dosyası belirtmezseniz, sysmon varsayılan olarak tüm olayları günlüğe kaydeder.
Get Barış’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Sysmon’un yapılandırmasını değiştirmek için,
sysmon64 -c [<configfile>]komutunu çalıştırın. Burada <configfile> isteğe bağlı olarak yeni bir yapılandırma dosyasının adıdır. Eğer bir yapılandırma dosyası belirtmezseniz, sysmon geçerli yapılandırmasını ekrana yazdırır.
Sysmon’un yapılandırma dosyası, sysmon’un hangi olayları günlüğe kaydedeceğini ve hangilerini kaydetmeyeceğini belirleyen kural filtreleri içerir. Kural filtreleri, olay türü, işlem adı, dosya adı, ağ bağlantısı, kayıt defteri anahtarı gibi ölçütleri kullanarak olayları dahil etmek veya hariç tutmak için kullanılır.
Bir kural filtresi oluşturmak için, sysmon’un şema tanımını inceleyin. Şema tanımı, sysmon’un desteklediği olay türlerini, özelliklerini ve filtreleme ölçütlerini gösterir. Bir kural filtresi, bir RuleGroup etiketi içinde tanımlanır. Bir RuleGroup etiketi, bir veya daha fazla Include veya Exclude etiketi içerebilir. Bir Include veya Exclude etiketi, bir onmatch özniteliği ve bir veya daha fazla EventFilter etiketi içerir. Bir EventFilter etiketi, bir id özniteliği ve bir veya daha fazla Condition etiketi içerir. Bir Condition etiketi, bir field ve bir operator özniteliği ile bir değer içerir.
Örneğin, aşağıdaki kural filtresi, işlem oluşturma olaylarını (id=1) günlüğe kaydeder, ancak cmd.exe veya powershell.exe gibi kabuk işlemlerini hariç tutar:
<Sysmon schemaversion="4.50">
<RuleGroup name="" groupRelation="or">
<Include onmatch="exclude">
<EventFilter id="1">
<Condition field="Image" operator="contains">cmd.exe</Condition>
<Condition field="Image" operator="contains">powershell.exe</Condition>
</EventFilter>
</Include>
</RuleGroup>
</Sysmon>Oluşturduğunuz kural filtresini sysmon’a eklemek için
sysmon64 -c <configfile>komutunu çalıştırın. Burada <configfile> oluşturduğunuz kural filtresinin adıdır. Sysmon, yapılandırmasını güncelleyecek ve yeni kural filtresine göre olayları günlüğe kaydedecektir.









