Hollandalılara Giriş 101 //////////////// 2 Aralık
Direkt!
İlk günün gecesini karışık etnik dolaşıp otele döndük, bir sigara yapıp yattım. Sabah erken kalkacakmışız. Programın en pis koyan yanı bu erken kalkma kısmı. Saatte değilim de arkadaş buranın güneşe göre ekseni bizimkinden farklı. Saat oluyor 08:30, anca biraz güneş görüyorsun. Batışı da erken. 06:00 — 07:30 arası kalkıyorum genelde, kahvaltı, vs. için. İlk birkaç gün işte ilkokula giden öğrenci halime döndüm. Birara Soğuksu’da otururken Kağıthane’deki liseye gitmek için sabah 05:00’te kalkıyordum, aynı işte o pis soğuk burada. Alışıyorsun tabi sike sike.
Programın ilk aktif günü ayın hemen 2’sinde başladı. Bugünkü program Hollandalılarla ilgili genel bilgilerin edinilmesi, iş pratikleri, yaşam standartlarına giriş başlıklarıyla başlayıp Hollanda’da yaratıcı endüstrilere dair genel bilgiler alarak geçiyordu. Sonra kalkıp dev bir domates serasına gidildi, arada sera gibi bir bahçede yemek yendi. Asıl en güzeli Hollanda’yı sulara batmaktan kurtaran Delta projesinin önemli barajlarından birine gittik. Maeslant bariyerini gördük. Görmez olaydık. 210 metre uzun, 22 metre yükseklikte 2 dev bariyer Maeslant girişinde karşılıklı konuşlanmış bekliyor. Baktılar hava kötüye saracak, hemen kapıları kapatıyorlar. Kapatıyorlar dediğim karaya bağlı omuzlardan hareket eden 237 metre uzunlukta iki kol kıyının karşılıklı taraflarında konuşlanıp hareket ediyorlar. Suyun ortasında birleşip su geçmesini engelliyorlar.
Dev mekanizmayı görmek etkileyiciydi. Hava koşulları kötüleştiğinde kapanması 8 saat süren bu parajı harekete geçiriyorlarmış. Rotterdam limanları aktif olduğu için 2 saat müsade veriyorlarmış limandaki gemilere, toparlanıp çıksınlar haydin diye. Sonra da kapanıyormuş bu 22 m. yüksekliteki bariyerler. Bizi gezdiren arkadaş arada çok tatlı birşey söyledi ki Hollandalıların düşünme karakteristiklerinden birini hemen cevaplıyor; kapılar kapandığında bariyerin okyanus tarafında sular yükseldiği için o taraftan gelen araçların kendilerini emniyete alabilecekleri 6 — 7 m. yukarıda kademeli limanlar yapmışlar. Biz o tarafa baktığımızda çıkıntı görüyoruk pek tabi. Tam garantörler ve pragmatikler. Bu hoşuma gitti.
Ne zaman kapandığını görebileceğimizi öğrenmeye çalıştım. Doğal koşullar dışında limanın daha az yoğun olduğu eylül döneminde bakım amaçlı tüm prosedürü tekrarlıyorlarmış. O eylüllerden birinin video’sunu buldum 2008'denben, bak şuradan izleyebilirsin: Closure of the van Maeslantkering: http://youtu.be/OXNToDUkO4c
Get Erdem Dilbaz’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Gelelim ilk sunuma. İlk sunum buraların kaliteli ajanslarından Fabrique’in kurucusu Mr. Jeroen van Erp’e aitti (twitter’a yeni ısınıyor belki, takip edin felan dedi; ilgiliyseniz konuyla takip edin, geride kalmış hissetmesin).
Yaratıcı endüstrilere temiz bir giriş yaptı. İşi yakın geçmişten, Richar Florida’nın “Yaratıcı Sınıfın Yükselişi” kitabından aldı. İyi denk gelmişti, koşturmacadan bendeki 10 yıl sonra yazarın revize ettiği halini içime sindire sindire tekrar bitirmiştim gelmeden; hemen anlaştık.
Genel olarak “Arkadaş her yıl 3000 tane tasarımcı mezun ediyoruz, herkes tasarımcı olamaz, bunca insan nereye tasarlayacaklar!?” diyordu. Hollanda’daki yaratıcı endüstrileri açıkladıktan sonra bu tip tartışmalara girildi. Fena da olmadı. Haklı haksız yanları vardı tabi, o yüzden verimli ve uyandırıcı bir sunum oldu.
Sonrasında hani şu kısa boylu ve enerjisiyle yaşını göstermeyen yaşlı deneyimli abiler vardır ya, işte onlardan biri geldi önümüze. Aslında sabahtır bizimle birlikteydi ama hiç sesini çıkartmıyordu. Yani merhaba — merhaba, o kadar. Sonra bu abinin asistan profesör Mr. Vin Morar olduğunu öğrendik. Abi ekonomici. Birçok ülkede projelere danışmanlık yapıyor, yol gösteriyormuş. Türkiye’ye de gelip gidiyormuş Afganistan’da yapılması istenen bir yatırımla ilgili mi ne, detayını konuşmadık. Velhasıl kelam bu abinin söyledikleri Hollanda’da nasıl iş yapılır diye merak edenlere yeterli bilgi verdi.
Hollanda’nın fiziki ve demografik özelliklerini yazdıktan sonra söylediği şeyler kabaca “Hollandalılar uzun boyludur, lafı uzatmayı hiç sevmezler, direkt konuşurlar, kaba durabilir ama hayır diyorlarsa kişisel değildir, netler, iş yapacaksanız bir teklifle gidin yoksa işiniz uzar gider, ticareti severler, vs...” Baya kıyak oldu, bilip de emin olamadığım herşeyin üstünden geçmiş oldum. Özellikle farkettiğim ve gene emin olamadığım hiyerarşisizlik ve yatay ilişkiler konusuna değindi; insanlar arasında bırak din, cinsiyet; sınıfsal ayrılıklardan eser yok; en alt katmanda düşündüğün kişiyle en üstte düşündüğün gayet net iletişim içindeler, üstten bakan altta el pençe divan olan yok. Direkt ve açıklıkla, tüm belirtili nesneler ile özne ve yüklemeler yerinde olarak dertlerini anlatıp dinlemeye geçiyorlar. Haliyle espri anlayışlarında direkt anlatımdan dolayı doğan durum komedilerini İngiliz anlayışına yakın bulabiliyorsunuz. Daha önceki gelişimde farkettiğim sarkastik espri anlayışını bu sefer iyice oturttum kafamda.
Neyse, gün güzel geçti. Gece, inanmazsın valla saat 22:00 felandı bayılmışım yorgunluktan. (valla sigaradan değil)








