แชร์ประสบการณ์ Dev ในค่ายทหาร
ใกล้ช่วงเทศกาลที่ทหารบกผลัด 2 จะต้องเข้าประจำการแล้ว ก็เลยนึกถึงเรื่องเก่าๆ เลยลองเขียนไว้ในนี้ดูครับ
ก่อนเข้าค่ายทหาร
ย้อนหลับไปเดือนเมษายน 2019 จากที่ผมเป็น Full Stack Developer ในบริษัท ChatBot แห่งหนึ่งในชลบุรีอยู่ดีๆ ก็ดันมีเรื่องให้แสลงใจ “ทบ.2 ผลัดที่ 2”
เสียงของใครพูดผมก็ไม่ทราบ เขาพูดให้ผมฟังหรือเปล่า หรือเขาประกาศของคนอื่น ขณะที่ผมกำลังสงสัย ก็มีคนมาพาตัวผมไปนั่งที่โต๊ะเซ็นชื่ออะไรบางอย่าง
อ่อ ผมเข้าใจแล้ว ผมโชคร้าย ผมจับได้ใบแดงครับ 555 ต้องเป็นทหาร 1 ปี
กว่าจะรวบรวมสติและยอมรับได้ก็ผ่านไปหลายนาที
จริงๆ มันก็ไม่ได้น่ากลัวมาก ผมหาข้อมูลมาพอสมควรสำหรับคู่มือการเป็นพลทหารในสมัยนั้น แหล่งข้อมูลที่เห็นภาพมากที่สุดก็คงจะเป็น “บันทึกทหารน้อย”
ของช่องปริมคุง
ไม่นึกไม่ฝันครับ ว่าจะต้องมานั่งฟังอะไรแบบนี้ ฟังซะจนจบซีรีย์ แต่ก็ต้องขอบคุณช่องนี้ครับ เป็นแหล่งข้อมูลที่ช่วยฮีลจิตใจก่อนมาจับใบแดงได้ดีมากๆ
ผมต้องวางแผนในหลายๆเรื่องโดยเฉพาะเรื่องเงิน เพราะรายได้จะหายไปประมาณ 4 เท่า ตอนนั้นก็พอมีเงินเก็บนิดหน่อย ผมอยากเก็บเงินมากขึ้นเพื่อให้พอใช้ และส่งให้
ที่บ้านตลอด 1 ปี เพราะว่าบ้านผมมีภาระหนี้สินที่ค่อนข้างเยอะ
ระหว่างนี้มีเวลาประมาณ 6 เดือนครึ่งก่อนเข้าประจำการ ผลัด 2 จะเริ่มเข้าประจำการวันที่ 1 พฤศจิกายน
ระเบิดลง
ผ่านไปประมาณเดือนกว่าๆ ที่บ้านผมไม่สามารถหมุนเงินเพื่อชำระหนี้ได้อีกแล้ว
ก็อย่างว่าแหละครับหนี้นอกระบบ ดอกเบี้ยร้อยละ 20 ต่อเดือน
เจ้านี้ไม่พอ ก็ไปกู้เจ้าอื่นมาปิดเจ้านี้ พอหมุนไม่ทันมันก็ระเบิด ผมก็เพิ่งรู้วันนี้ว่ามีหนี้ที่ดอกเบี้ยมหาโหดขนาดนี้ ตอนนี้เข้าใจแล้วว่าเงินที่ผมส่งไปทุกเดือนก็ได้แค่ตัดดอก เงินต้นแทบไม่ลดเลย
ทางสว่าง
ณ ตอนนั้นผมไม่รู้ว่าจะแก้ปัญหานี้ยังไง ผมปรึกษาคนที่คิดว่าเก่งเรื่องการเงินในที่ทำงานอยู่หลายคน ทั้งพี่ CTO, PO, พี่ที่เคยทำงานด้วยกัน แต่ผมไม่ได้ขอยืมเงินใครนะครับ
ส่วนมากทุกคนมักจะพูดเป็นเสียงเดียวกัน คือหาสินเชื่อในระบบที่ดอกเบี้ยต่ำกว่ามาปิด แล้วใช้หนี้ในระบบแทน สุดท้ายผมก็ได้สินเชื่อส่วนบุคคลของธนาคารแห่งหนึ่งช่วยเอาไว้
หลังจากปิดยอดหนี้นอกระบบแล้ว ผมกับแม่ก็ช่วยกันใช้หนี้ก้อนนี้ ต้องผ่อนเดือนละประมาณ 8,000 บาท จากเดิมที่ต้องใช้หนี้เดือนละ 40,000 บาท ระหว่างนี้ผมก็เข้าใจแล้วว่าปัญหาความรู้เรื่องการเงินของบ้านผม และผมเองมีน้อยนิดเท่านั้น ผมพยายามหาความรู้เพิ่มจาก Podcast บ้าง หลักๆ ก็โค้ชหนุ่ม Money Coach แหละครับ
หารายได้เสริม
พอดีพี่ที่เคยทำงานด้วยกัน ผมขอเรียกว่าพี่ A นะครับ เขาได้จ้างผมทำระบบแจ้งเตือน Order สำหรับ ChatBot ขายของออนไลน์ เมื่อ Bot สร้าง Order ให้ Bot call API นี้เพื่อ insert ข้อมูล Order ไปที่ Google Sheet และแจ้งเตือนผ่าน Line Notify
ตอนนั้นมี ChatBot Platform หลายตัวที่สามารถเขียน flow ให้ใช้ external api ได้
ผมเลือก Firebase Function สำหรับงานนี้ เพราะมี free tier ให้ใช้
ทำให้มีรายได้เพิ่มเล็กน้อยตามจำนวนลูกค้าที่ Implement ให้ ซึ่งพอช่วยให้การเงินไม่ตึงมาก
โอกาสมาเยือน
พี่ A ได้นำไอเดียระบบ Broadcast ข้อความ และบอทตอบ Comment ใน Facebook มาคุยกับผม ซึ่งพวกเราตั้งชื่อว่า BotCatalogs ซึ่งจะโฟกัสกลุ่มลูกค้าไปที่พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์เป็นหลัก ซึ่งมี Requirement ประมาณนี้
- Broadcast ข้อความ สามารถช่วยให้ร้านค้าออนไลน์สามารถส่งข้อความหาคนที่เคยคุยกับ Facebook เพจทั้งหมดได้ ส่วนใหญ่ใช้ส่ง Promotion,
แจ้งเตือนการไลฟ์สด, เสนอขายสินค้าให้กับกลุ่มลูกค้าเก่า ฯลฯ - บอทตอบ Comment ก็เป็น Bot แบบ set keyword ธรรมดาเลย แต่มีประโยชน์ตรงที่จะตอบ Comment ส่วนใหญ่จะตอบ Comment แบบ Private Reply ทำให้คนที่ Comment เข้ามาอยู่ใน Inbox ทำให้ร้านค้าออนไลน์โฟกัสการเสนอขายสินค้าผ่านแชทแค่ที่เดียว
ระหว่างนั้นผมก็คุยกับเจ้านายที่ทำงานประจำว่า จะขอทำงานเสริม เพราะมีปัญหาหนี้สินของที่บ้าน และต้องเก็บเงินเพื่อสำรองตอนเป็นทหาร โดยที่ผมตั้งใจว่าจะเอา solution ที่ผมเอาไปเสนอเจ้านายก่อนหน้านี้คือ การใช้ Istio ใน GKE มา Proof Of Concept กับ Project BotCatalogs ก่อน ถ้าเจอปัญหาอะไรจะได้รู้ก่อนเอาไป implement กับงานของบริษัท ซึ่งเจ้านายก็เห็นใจ และไม่ได้ปิดกั้นอะไรครับ
ตอนนั้นผมแบ่งเวลาประมาณนี้
- สถานการณ์ปกติ 09.00–18.00 ทำงานบริษัท 20.00–02.00 ทำ BotCatalogs
- สถานการณ์ OT 09.00–24.00 ทำงานบริษัท 01.00–05.00 ทำ BotCatalogs
วนเวียนไปแบบนี้ แต่ก็จะคลาดเคลื่อนบ้างในแต่ละวัน บางวันก็ไม่ได้ทำ BotCatalogs ถ้าทำไม่ไหว 555
Launch BotCatalogs
ผ่านไป 2 สัปดาห์ก็ได้ Launch บอทตอบ Comment ก่อน อ่อตอนนั้นผมกับพี่ A ไม่ได้ใช้เงินทุนค่า Server แต่เราต้องใช้ GKE เพราะผมตั้งใจไว้ว่าจะทดลองใช้ Istio
ตอนนั้นถือว่าโชคดีมาก เพราะช่วงนั้น Google Cloud มีฟรีเครดิต 300 usd เป็นเวลา 1 ปีสำหรับ Account ใหม่ ผมใช้เครดิตที่ได้มาเป็นค่า Server ทั้งหมด พอเครดิตหมดผมก็ไปสมัคร Account ใหม่พร้อมกับสมัครบัตรเดบิตของธนาคารที่ต้องมาผูกกับ Google Cloud แล้วย้าย Server ทั้งหมดไปที่ Account ใหม่
หลังจากนั้นไม่นานก็ได้ Launch feature Broadcast ซึ่งในขณะนั้นเป็น Killing Feature ก็ว่าได้ เพราะในตลาดตอนนั้นไม่มี Platform ไหนสามารถส่ง Broadcast Message ไปหา Inbox ที่เกิดขึ้นก่อนเชื่อม Facebook เพจเข้ากับ Platform ได้ แต่ ณ ตอนนั้นพวกเราทำได้
ในช่วงนั้น Facebook จะมี Broadcast API ที่จะสามารถส่ง Broadcast ได้แต่มี Limit ที่ 10,000 คนเท่านั้น และมีบางเพจเท่านั้นที่จะใช้ได้
วิธีที่ผมใช้คือ ใช้ Conversation API ดึง psid ของคนที่คุยกับเพจทั้งหมดมา แล้วใช้ Send API ส่งข้อความ Broadcast ทีละคน บางเพจมี inbox มากถึงหลักแสนกันเลย
พวกเราทำ Marketing กัน ช่วงนั้นแทบไม่ได้ยิง Ads เลย แต่อาศัยว่าเข้าไปอยู่ในกลุ่ม Community ของพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ แล้วโพสต์ขายเป็นหลักครับ
หาสมาชิกเพิ่ม
ผ่านไป 2 เดือน BotCatalogs เริ่มอยู่ตัว ผมต้องหาคนมาช่วยดูแลระบบ เพราะเหลืออีก 3 เดือน ผมก็ต้องเข้าไปอยู่ในค่ายทหารแล้ว ก็ได้พี่ในที่ทำงานมาช่วย ผมขอเรียกว่าพี่ B ส่วนพี่ A ก็เป็นคนคอยหาลูกค้าและ support ลูกค้า บางทีก็ต้องเข้ามา restart Pod ในตอนที่ผม และพี่ B ติดทำงานประจำอยู่
เราทำงานด้วยกันได้ดีมากๆ ช่วยกัน Refactor บางอย่างที่ผมทำไว้แบบลวกๆ
ในตอนที่รีบ Launch BotCatalogs แต่ก็ยังไม่ได้ทำพวก Automation Testing นะครับ Manual กันล้วนๆ
ปกติผมจะใช้ command line ในการ deploy Service ไปที่ GKE จากเครื่อง Local จากเดิมผมทำคนเดียวก็ไม่มีปัญหาอะไร พอมีคนมาเพิ่มก็จะเจอปัญหาลืม push code ขึ้น Git ทำให้ code หายอยู่บ่อยๆ บางครั้งก็ลืม run command บางอย่าง
ผมกับพี่ B ในตอนนั้นเลยทำ shell script สำหรับใช้ deploy ขึ้นมา แต่ก็ยัง run ที่ Local อยู่ดี และมี policy ร่วมกันว่าจะ push code ก่อน deploy เสมอ
ใจผมอยากใช้ CI/CD ของ Gitlab แต่ดูแล้วถ้า self host gitlab runner เองก็จะมี cost เพิ่มมาประมาณนึงเลย เลยยังไม่ใช้ แต่เวลาผ่านไปก็ได้แต่สงสัย ทำไมตอนนั้นไม่ใช้ shared runner ที่ Gitlab มีให้นะ 555
BotCatalogs ก็สามารถรันต่อไปได้อย่างไม่มีอะไรสะดุด เพราะว่า User ยังไม่เยอะด้วยแหละครับ จะมีก็เรื่องต้องไปสร้าง Account GCP ใหม่ และย้าย Infra เรื่อยๆ
ทุก 2–3 สัปดาห์ แต่แนวโน้มก็ถี่ขึ้นเรื่อยๆ
พิษใบแดงใกล้ออกฤทธิ์
เดือนตุลาคม 2019 ใกล้ถึงเวลาต้องเข้าไปเป็นพลทหาร ผมได้ implement Istio ใน GKE ของบริษัทได้สำเร็จ พร้อมกับเตรียมเรื่องลาออกจากบริษัท และ maintenance BotCatalogs มาเรื่อยๆ ช่วงนี้ก็พอมีเวลาออกกำลังกายบ้าง
พวกเรามีกำไรพอที่จะจ่ายค่า Server แล้ว จากจำนวน User ที่เพิ่มขึ้นมาประมาณหนึ่ง ถ้าผมจำไม่ผิดน่าจะเดือนละ 10,000–20,000 บาท
เข้าค่ายทหาร
1 พฤศจิกายน 2019 ผมขึ้นรถบัสทหารจากอำเภอไปที่ค่ายทหารแห่งหนึ่งใน จ.นครราชสีมา ถึงค่ายก็ถูกยึดมือถือ แต่จะมีให้ใช้ทุกวันเสาร์นะครับ
ประมาณ 30 นาที
ผมไม่มีอะไรต้องห่วง เงินที่เก็บไว้ บวกกับที่ได้จาก BotCatalogs นั้นเพียงพอสำหรับใช้จ่าย รวมทั้งส่งให้ที่บ้านได้ 1 ปี
ส่วน BotCatalogs ผมก็คอยส่งกำลังใจให้พี่ทั้งสองคน 555
ชีวิตในค่ายทหาร
ถึงผมจะไม่มีอะไรให้ห่วง แต่ก็ยังโหยหาการ coding อยู่ตลอด
ระหว่างฝึกก็ถือว่าโชคดีอีกแล้ว เพราะเพื่อนส่วนใหญ่ค่อนข้างดีคุยกันรู้เรื่อง ตอนนั้นผมอายุ 24 ปี ส่วนใหญ่เพื่อนทหารด้วยกันจะอายุประมาณ 21–22 ปี มีบางคนที่ผ่อนผันมาแบบผมก็จะอายุพอๆ กัน ประมาณ 4–5 คนจาก 70 กว่าคน
ในแต่ละวันผมต้องตื่น 04.00 น. เพื่อมาอ่านหนังสือเตรียมสอบภาคทฤษฎี จนถึง 05.00 น. แต่ถึงจะใช้คำว่าอ่านหนังสือ แต่ก็เป็นการอ่านออกเสียงพร้อมๆกัน เหมือนเด็กประถม สิ่งที่อ่านคือคำถามและคำตอบ เรียงเป็นข้อๆ กี่ข้อผมก็ลืมแล้วครับ
ผมไม่เข้าใจว่าทำไมถึงมีการอ่านแบบนี้ แต่พอเห็นคนที่อ่านหนังสือไม่ออก ก็คิดว่าการทำแบบนี้อาจจะทำให้พวกเขาจำได้ และช่วยให้พอสอบผ่านได้
ผมได้แต่คิดเอาเองว่า ทหารมีวัฒนธรรมองค์กรแบบนี้ คือ ถ้าจะถูกมองว่าดี
จะต้องดีทั้งทีม ถ้ามีเพียงคนเดียวทำเสียเรื่อง ก็จะถูกมองทั้งหมดว่าไม่ดีไปเลย
บนพื้นฐานของวัฒนธรรมองค์กรแบบนี้ การฝึกอ่านแบบนี้ก็อาจจะสมเหตุสมผล
05.00–06.00 น. ก็ออกกำลังกาย หลังจากนั้นก็เข้าตามโปรแกรมการฝึกหลักสูตรทหารใหม่
เวลา 20.00 น. ก็กลับมาอ่านหนังสืออีกรอบ ด้วยความที่ผมเรียนจบ ป.ตรี วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ บางครั้งครูฝึกก็ให้ผมไปช่วยสอนหนังสือเพื่อนที่อ่านหนังสือไม่ออก
ด้วยความที่ผมสอนไม่เป็น ส่วนใหญ่เลยชวนคุยถึงวิถีชีวิตของกันและกันมากกว่า
ซึ่งผลลัพธ์ก็น่าพึงพอใจครับ หลังจากนั้นไม่กี่วัน ตอนที่ได้ใช้โทรศัพท์ เขาคนนั้นที่อ่านหนังสือไม่ออก กลับสามารถพิมพ์แชท Facebook กับครอบครัวได้อย่างคล่องแคล่วจนผมประหลาดใจ
ตามระเบียบประจำวันก็จะได้เข้านอนเวลา 21.00 น. แต่ก็เป็นการ Under Estimate ไปหน่อย เพราะได้นอนจริงๆคือ 23.00–24.00 น. กันเลยทีเดียว
ในช่วงฝึก 10 สัปดาห์ทุกวันอาทิตย์จะเปิดให้ญาติมาเยี่ยมได้ ผมได้รบกวนแม่ผมให้มาหาผมทุกอาทิตย์ พร้อมกับเอาโทรศัพท์ กับ Notebook คู่ใจมาให้ด้วย บางทีก็โดนล้อว่าเป็นลูกแหง่ติดแม่ แต่ทำไงได้ล่ะครับ มันเป็นวันเดียวที่ผมจะมีเวลา update สถานการณ์ของ BotCatalogs กับพี่ๆทั้ง 2 คน จะเรียกว่า Sunday Weekly Meeting ก็ว่าได้
ข่าวดี และข่าวร้าย
การ meeting ก็มีทั้งข่าวดี เช่น User เพิ่มมากขึ้นทำให้ scale GKE ต่อไม่ได้ เพราะ account บุคคลธรรมดาจะมี limit resource ของ GCP อยู่ประมาณนึง ทาง Google เลยแนะนำให้ติดต่อ Google Partner ให้เราสร้าง billing account ผ่าน Partner ทำให้สามารถใช้ resource เพิ่มได้
นอกจากข่าวดีก็มีข่าวร้าย ที่ร้ายแรงสุดคือ ช่วงปีใหม่ MongoDB ถูก Hack
Data บางส่วนถูกลบออกไป พร้อมกับวางยาให้เครื่อง MongoDB ใช้ CPU 100% ตลอดเวลา
พี่ B เจอว่าเป็นเพราะใน Firewall rules มีการ allow 0.0.0.0/0 พร้อมกับ port 22 และ MongoDB ก็เชื่อมต่อ internet โดยตรง แต่ในความโชคร้ายก็ยังมีโชคดีอยู่บ้าง เพราะ Sensitive Data เรามีอยู่ 2 ส่วนคือ Email และ Facebook Page AccessToken
- Email ซึ่งเราไม่ได้เก็บ email ของลูกค้าไว้ใน MongoDB เราเก็บไว้ใน Firebase Authentication
- Facebook Page AccessToken อันนี้เราได้มีการแจ้งให้ User เปลี่ยน password Facebook เพราะจะทำให้ AccessToken expired อัตโนมัติ และตอนนั้นถ้าจำไม่ผิด AccessToken จะมีอายุ 1–2เดือนหลังจากการเชื่อมต่อกับ BotCatalogs
ซึ่งเหตุการณ์นี้ได้ให้บทเรียนที่ยิ่งใหญ่มากกับพวกเราทั้ง 3 คน หลังจากนั้นไม่มี Database หรือ Instance ที่ต่อ internet โดยตรงอีกแล้ว จะเข้าและออก internet ผ่าน proxy, nat, bastion host แทน และควร enable Authentication เสมอ รวมถึงทำ Backup Plan ก็จะอุ่นใจขึ้นเยอะ
พวกเราใช้เวลาประมาณ 7 วันในการกู้ระบบได้สำเร็จ โดยการ feed ข้อมูลเพจของ User จาก Facebook ใหม่ทั้งหมด จนระบบทำงานได้ปกติ ซึ่งแน่นอนครับว่า ผมทำได้แค่ให้กำลังใจและคำแนะนำพี่ B เพราะผมยังต้องไปฝึกทหารต่อ
ผู้ช่วยเสมียนจำเป็น
ผมถูกจับตามองจากบรรดาครูฝึกครับ เพราะเห็นแม่มาเยี่ยมทุกสัปดาห์ และยังใช้ Computer กับโทรศัพท์ เลยถูกถาม ผมก็อธิบายไปตามจริงว่าต้องใช้ติดต่องานกับเพื่อน ครูฝึกก็ไม่ได้ว่าอะไร
Get Phattharaphon Sriwichai’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
ผ่านไปไม่กี่วันก็มีการเรียกตัวผมขณะที่กำลังจะเข้านอน เวลาประมาณ 23.00 น. ผมใจสั่นแบบแปลกๆ รู้ชะตาแล้วว่าโดนแดกแน่นอน แต่ผิดคาดครับ เขาให้ผมไปช่วยทำเอกสารสำหรับใช้วันพรุ่งนี้ เพราะว่าเสมียนของหน่วยฝึกทำไม่ทัน ตั้งแต่นั้นผมก็ได้แจ้งเกิด ทุกครั้งที่มีงานเอกสาร ผมก็จะถูกเรียกใช้อยู่เสมอ
แน่นอนครับ ผมเป็นคนที่รู้รหัส Wifi ของหน่วยฝึก และบ่อยครั้งที่มาทำงานเอกสาร
ก็ทำเชิงว่าทำช้าๆ แอบเล่น Facebook คุยกับพี่ๆเขาบ้าง คุยกับครอบครัวบ้าง ไปดู Analytics ของ BotCatalogs บ้าง
บางทีเพื่อนโดนแดกกัน ก็ได้บารมีเสมียนช่วยดึงไปทำงานเอกสารครับ 5555
ขาเจ็บแต่ใจยังฟิต
ช่วงฝึกใกล้จะจบ ผมบาดเจ็บที่ขาทำให้น้องนอนโรงพยาบาล 5 วัน ผมก็ไม่รอช้าครับ รบกวนแม่ผมอีกแล้ว ให้ซื้อโทรศัพท์รุ่นถูกๆ พอใช้ได้ กับสมุดโน้ตมาส่งที่โรงพยาบาล (แต่ใช้เงินผมซื้อนะ) ก็ได้คุยกับพี่ A, B บ่อยละครับ แล้วก็มีคุยกันเรื่องจะทำ Product ใหม่คือ Chatbot ก็ได้โทรศัพท์เครื่องนี้แหละครับ ที่ใช้หาข้อมูล ผมไม่ได้ให้แม่เอา Notebook มาด้วย เพราะมันจะเตะตาเกินไป และถ้าผมต้องออกโรงพยาบาลก่อนที่แม่จะมารับของกลับไป ก็จะได้ไม่ต้องเสียดายถ้าต้องทิ้งโทรศัพท์
ลากลับบ้าน
และแล้วเวลาก็ผ่านไปจนถึงวันฝึกเสร็จ ผมได้ลากลับบ้าน 10 วัน หลังจากอยู่บ้าน 2 วัน ผมไปเล่นที่ออฟฟิศของบริษัทเก่า ได้คุย update อะไรต่างๆ มันเป็นช่วงเวลาที่ดีมาก
Work From Army
พอถึงวันที่ต้องกลับเข้าค่ายผมตัดสินใจเอาอาวุธคู่ใจ คือ Notebook, Ipad เข้าไปในค่ายด้วย
ผมไปขออนุญาต ผบ.หน่วยฝึก ว่าผมมีความจำเป็นต้องใช้ Notebook ทำงาน ขอใช้เวลาในช่วงเข้านอนทำงานได้ไหม ตั้งแต่ 21.00 น. เป็นต้นไป ผมตั้งใจว่าจะทำบนเตียงนอนนั่นแหละครับ แต่ ผบ.หน่วยฝึก ก็ใจดีอีกแล้ว ให้ผมไปนั่งทำได้ในห้องสำนักงาน (ภาษาในค่ายเรียกว่าห้อง บก.) ตั้งแต่นั้นผมก็ได้นั่งใช้ Notebook คู่ใจ coding อยู่ที่ห้อง บก. ในทุกๆ วัน เรียกว่า Work From Army ก็ไม่น่าผิดอะไร แต่ว่าระหว่างทำต้องคอยฟังเสียงนกหวีดด้วย
บางวันที่ไม่ได้ทำงาน ก็ Research ไปเรื่อยครับ แต่หลักๆ จะ Improvement BotCatalogs ซะมากกว่า
บางครั้งผมเคยโดนแดกหนักๆ จนทำงานไม่ไหว ก็ไม่ได้ทำก็มี สลบยันเช้า
หนังสือเรียกตัวมาช่วยราชการที่กรุงเทพฯ
ระหว่างที่ผมอยู่ในค่ายทหาร พี่ A ก็พยายามหาทางช่วยผมให้ออกมาอยู่ข้างนอกค่าย เพราะ Connection เขาเยอะ
ก็อย่างที่รู้ๆ กัน คือ ยกเงินเดือนให้นาย แลกกับการมาอยู่ข้างนอก แต่อาจจะเล่นแรงไปหน่อยครับ เพราะมีหนังสือเร่งด่วนระบุชื่อผมให้ไปช่วยราชการที่กรุงเทพ
ทหารในกองพันเขาตามหาตัวผมกันวุ่นเลย
ผู้พันหรือผู้บังคับกองพัน เรียกผมไปคุยว่าผมเป็นใคร ทำไมถึงมีหนังสือส่งมาขอตัวไปช่วยงาน ผมก็อธิบายอย่างตะกุกตะกัก
กองพันเตรียมส่งตัวผมไปกรุงเทพครับ แต่มีเหตุการณ์สุดสะเทือนขวัญเกิดขึ้นที่ห้างดังในโคราช ทำให้ในค่ายต้องกวดขันวินัยกันยกใหญ่ ผมเลยไม่ได้ไปครับ
พนักงานคนแรก
ต่อมาก็ถึงเวลาที่เราจะต้องรับสมัครพนักงาน เพื่อมาทำ Product ใหม่ คือ Chatbot พวกเราตั้งชื่อ Product ว่า ChatChen จำได้ว่าเป็นช่วงเดือนมีนาคม 2020 เป็นช่วงที่ได้ลากลับบ้านอีก 7 วัน มีผู้ถูกสัมภาษณ์ 6 คน โชคดีว่าเราสามารถสัมภาษณ์ได้หมดในช่วงที่ลากลับบ้าน สุดท้ายพวกเราเลือกมาได้ 1 คน
ถึงแม้สุดท้าย ChatChen จะไม่เกิดก็ตาม แต่ก็เป็นประสบการณ์ที่ดีครับ
LockDown ช่วง Covid
พอกลับเข้าค่ายก็มีการเร่งรัดให้ผมออกไปช่วยราชการที่กรุงเทพอีกรอบ ซึ่งผมก็ไม่ได้ไปอีกตามเคย เพราะค่ายทหารจะต้อง LockDown เพราะ Covid-19 ระบาด
ค่ายทหารไม่อนุญาตให้พลทหารลากลับบ้านอย่างไม่มีกำหนด และเพื่อนทหารส่วนใหญ่ก็ถูกให้แยกขึ้นประจำกองร้อย
มีแค่ผมกับเพื่อนอีก 2 คนที่ไม่ได้ขึ้นกองร้อย เพราะอยู่ช่วยงานอยู่ บก.หน่วยฝึก
ช่วงนี้ไม่มีการฝึกทหารใหม่ กองพันจึงใช้หน่วยฝึกเป็นสถานที่กักตัวของพลทหารที่ออกไปอยู่นอกค่ายแล้วกลับเข้ามา เช่น คนที่จำเป็นต้องลากลับบ้าน เป็นต้น
ในช่วงที่ Covid ระบาดนั้น จำนวน User ของ BotCatalogs เพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดด ทำให้เกิดปัญหา Performance คือระบบไม่สามารถส่ง Broadcast Message ได้ทัน มีจำนวน Broadcast Message ค้างอยู่ใน Queue ประมาณ 10 ล้าน Message แต่เราไม่สามารถ Scale broadcast-sender มาเพิ่มมากกว่านี้ได้อีกแล้ว เพราะจะติดเรื่อง rate limit ของ Facebook ถ้า call API เกิน limit เพจของ User จะถูกบล็อคชั่วคราว
ปัญหานี้กินเวลาอยู่หลายวัน ด้วยความที่ประสบการณ์น้อยกันหมด พวกเราทั้ง 3 คนยังหาทางแก้ปัญหาไม่ได้ จนเริ่มจะถอดใจแล้ว
Road Runner พลังแห่งความฝัน
วันนั้นผมเผลอหลับไประหว่างพักช่วงหัวค่ำ ผมฝันว่าผมกำลัง Duel Yu-Gi-Oh แล้วอัญเชิญ Monster ชื่อ Road Runner มา 2 ตัว หลังจากนั้นสะดุ้งตื่นขึ้นมา ก็ปิ๊งไอเดียว่า ถ้า scale Worker ไม่ได้ ก็ scale Queue เลยแล้วกัน เพราะ Road แปลว่าถนน เหมือนเพิ่มถนนหลายๆเลน 555
จริงๆ ถ้าผมฝันเห็นกระต่ายก็คงจะง่ายกว่านี้ เพราะเราน่าจะใช้ RoutingKey ของ RabbitMQ มาแก้ปัญหาได้
แต่ก็อย่างว่าครับ สถานการณ์มันค่อนข้างวิกฤต เลยตัดสินใจทำแบบนี้ไปเลย
ซึ่งทำให้เราผ่านวิกฤตินี้ไปได้ และยังสามารถ scale ระบบไปได้เรื่อยๆ ครับ
เราตั้งชื่อ Service ที่ใช้จัดการ Queue นี้ว่า Road-Runner ตามชื่อ Monster ที่ผมฝันเห็น ผมเขียนด้วย Node.js เพราะอยากลองของใหม่
เมื่อมีการสั่ง broadcast Road-Runner จะส่ง Broadcast Message ลงไปใน Queue ที่ว่างอยู่เท่านั้น
จากที่ Broadcast Message ของทุกเพจจะมากองรวมกันใน Queue เดียว ก็กลายเป็น 1 เพจต่อ 1 Queue และแต่ละ Queue จะมี broadcast-sender run รออยู่ 5 Pod สูงสุดพวกเรา scale Queue ประมาณ 50 Queue ครับ
และเนื่องจาก broadcast-sender จะถูก scale เยอะมาก ด้วยความที่ตอนนั้นเราใช้
Java Spring Boot เมื่อมันอยู่ใน Container มันกิน Ram เยอะมาก ถ้าจำไม่ผิด ประมาณ 500 MB/Pod
ผมเลยเลือกเปลี่ยนไปใช้ Golang แทน ตอนนั้นน่าจะกิน Ram ประมาณ 30 MB/Pod ทำให้ประหยัด Resource GKE ไปได้เยอะเลย
จริงๆ ถ้าตอนนั้นใช้ HPA ด้วยก็จะประหยัด Resource ลงไปได้อีก
ค่า Cost พุ่ง
ปัญหาเก่าแก้ไป ปัญหาใหม่ก็เกิดตาม step เมื่อมี User มากขึ้นจำนวน Broadcast Message ก็มากขึ้นเป็นเท่าทวี ที่หนักสุดคือการส่ง Broadcast Imageโดยส่วนใหญ่ User จะ Broadcast Image มากกว่า Text ครับ
เนื่องจากเราเก็บ Image ไว้ใน Google Cloud Storage ทำให้จำนวนการ download Image ไปหนัก GCS ซึ่งมีประมาณ 6 ล้านครั้งต่อวัน ทำให้ Cost ส่วนนี้พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว เดือนนั้นพวกเราลองคำนวณดูน่าจะต้องจ่ายค่า Cloud หลายแสนบาทเลย จากเดิมจ่ายอยู่หลักหมื่น
พวกเราปรึกษา Partner ครับ ก็ได้คำแนะนำว่าเราควรจะ Resize Image ให้ได้มากที่สุด ซึ่งเราตั้งไว้ที่ 1 MB แต่ก็ทำให้ cost ลดมาได้เล็กน้อยเท่านั้น ทำให้รายได้เริ่มสั่นคลอนเพราะ cost พุ่งขึ้นมาหลายเท่า
จนได้ไปไล่ดู Send API ของ Facebook อีกรอบ ก็ไปเจอว่ามันมี Attachment Upload API ใช้สำหรับ Reuse พวก File ต่างๆที่เราเคยส่งไป Facebook ซึ่งจะอ้างอิงด้วย AttachmentId
จากที่มีการ download ประมาณ 6 ล้านครั้งต่อวันเหลือแค่หลักร้อยเท่านั้นเอง ทำให้ลด Cost ได้สำเร็จครับ พวกเราจึงดำเนินกิจการกันต่อได้
ตรงนี้ก็เป็นบทเรียนให้พวกเราอีกแล้ว ว่าต้องอ่าน Docs ให้ละเอียดที่สุด
ฝูงบินต่ำ
ความพิเศษของปีนั้นคือ ปกติผลัด 1 ปี 2020 จะต้องเข้าประจำการในวันที่
1 พฤษภาคม แต่ถูกเลื่อนไปเป็นวันที่ 1 กันยายนแทน เพราะการเตรียมตัวสำหรับมาตรการ Covid-19 ทำให้มีช่วงว่างติดต่อกันหลายเดือน ตอนกลางคืนผม Coding ได้เต็มที่เลย
ประมาณสัปดาห์ละครั้ง พวกเราเหล่าทหารกล้าต้องออกรบพร้อมอาวุธหนักเบา ทั้งเครื่องตัดหญ้า ไม้กวาด ที่ตักขยะ เพื่อปกป้องหน่วยฝึก หรือที่อื่นที่มีการ Request กำลังเสริมมา
ผมได้แต่นับวันรอเมื่อไหร่จะครบ 1 ปี บางครั้งก็คุยกับเพื่อว่าซักผ้าอาทิตย์ละครั้ง
ซักผ้าอีก 26 ครั้งก็จะปลดประจำการแล้ว แต่เพื่อนก็แซวครับว่า งั้นก็ซักผ้าให้บ่อยขึ้นสิ 555
การล่มสลายของ BotCatalogs
น่าจะช่วงเดือนกันยายน 2020 หลังจาก BotCatalogs รุ่งเรืองก็ถึงวันที่มันจะต้องจบลง เพราะ Facebook ได้ประกาศให้การ Broadcast แบบนี้ผิด Policy
เพจที่ฝ่าผืนมีโอกาสที่จะถูกแบนแบบถาวร
จาก Product สีขาว ก็กลายเป็นสีเทาทันที พวกเราจึงต้องปิดตัว BotCatalogs อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ถึงแม้ในปี 2021 จะมีการปลุกผี BotCatalogs มาทำใหม่ในรูปแบบของ Chrome Extension แต่ก็ไม่เกิดครับ แต่การเขียน Chrome Extension ก็สนุกดี
กำเนิด MyOrder
ตอนนี้เราก็มีสมาชิกทีม 5 คนแล้ว นอกจากพวกเรา 3 คนยังได้พี่ C ที่สามารถทำการตลาดได้อย่างยอดเยี่ยม และยังเป็นนายหน้าช่วยขาย BotCatalogs ในชื่อ
“บรอดแคสต์ขั้นเทพ2020” และพี่ D ที่นำ Idea ในการจัดการ Order มาเสนอพวกเรา ซึ่งมีแค่ Excel file เดียว แต่มันใช้งานง่ายมากสำหรับการจัดการ Order ของร้านค้าออนไลน์ ซึ่งต่อมากลายมาเป็น Feature Order และ Product Management
พวกเรานำปัญหาของ User ที่เจอขณะใช้ BotCatalogs มาต่อยอด คือ ขณะที่ Broadcast ในหน้า Business Suite Facebook ของ User จะมี Inbox Update
แบบรัวๆ จนไม่สามารถตอบแชทได้เลย
ฉะนั้นจะต้อง filter ข้อความที่มาจาก Broadcast ออกไป เพราะว่ายังมี Broadcast ของเจ้าอื่นอยู่ และ Admin แต่ละคนจะเห็นแค่ Inbox ที่ตัวเองควรจะโฟกัส และต้องไม่ชนกับ Admin คนอื่น ซึ่งต่อมากลายเป็น Feature Chat Loadbalance
พวกเราตั้งชื่อ Product นี้ว่า MyOrder
เนื่องจากเรามีเงินทุนจากกำไรของ BotCatalogs เหลืออยู่จึงสามารถรับ
Software Engineer ได้ประมาณ 3 คน Mobile Developer 1 คน, Full Stack Developer 2 คน
แน่นอนว่าผมก็สัมภาษณ์พนักงานตอนช่วงค่ำในค่ายทหารนั่นแหละครับ มีครั้งหนึ่งที่ผมสัมภาษณ์อยู่ แล้วเสียงนกหวีดดัง ผมก็ต้องรีบไปรวมกับพลทหารคนอื่นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ต่อไปเวลาที่จะมี Meeting หรือสัมภาษณ์ผมก็จะไปขอสิบเวรก่อนทุกครั้งเพื่อปกป้องตัวเอง
***สิบเวรในหน่วยฝึกทหารใหม่ก็คือเหล่าครูฝึกที่มียศนายสิบ จะผลัดกันมาทำหน้าที่ดูแลหน่วยฝึกในแต่ละวัน
ปลดประจำการ
30 ตุลาคม 2020 วันปลดประจำการก็มาถึง เป็นวันแห่งความสุข ผมก็กลับไปปั่น MyOrder ต่ออย่างเร่งด่วน จนเราสามารถ Launch v1.0.0 ได้ในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ครับ ทุกวันนี้ MyOrder เติบโตได้ดี แต่ก็ยังมีความท้าทาย และปัญหาใหม่ๆ
อีกมากมายที่ต้องเผชิญ
ส่งท้าย
ทีแรกผมไม่คิดจะแชร์อะไรพวกนี้ เพราะผมไม่ชอบที่ตัวเองต้องเป็นพลทหารเอามากๆ แต่ก็ดันมีเรื่องราวที่ดีมากทับซ้อนกับช่วงเวลานี้ ตอนนี้ก็นึกถึงแต่สิ่งดีครับ
ผมก็มีเรื่องจะแชร์เพียงเท่านี้ครับ บางอย่างอาจจะผิดพลาดบ้าง เพราะเป็นเรื่องในความทรงจำเมื่อ 4-5 ปีที่แล้ว ก็หวังว่าจะมีประโยชน์ครับ









