Μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, σκέφτηκα σήμερα νά συνεχίσουμε σχετικά μέ τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα, τό ὁποῖο ἔχει πολύ ἐνδιαφέρον. Σκέφτηκα νά δοῦμε κι ἕνα βιβλίο πού ἔχει γράψει ἕνας σύγχρονος ἁγιασμένος ἄνθρωπος, κεκοιμημένος τώρα, ὁ π. Σεραφείμ Ρόουζ, τό ὁποῖο ἔχει τίτλο: «Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο» καί ὑπότιτλο: «Οἱ Μεταθανάτιες ἐμπειρίες στό φῶς τῆς Ὀρθόδοξης Διδασκαλίας»1.
Ὅπως λέει στήν εἰσαγωγή ὁ π. Ἰωάννης Δρογγίτης, ὁ ὁποῖος ἐπιμελήθηκε αὐτό τό βιβλίο, «Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἀναπτύσσεται σέ ἕνα κοσμικό περιβάλλον καί ἔχει δεχθεῖ μία παιδεία οὐμανιστική στό πνεῦμα τοῦ εὐρωπαϊκοῦ διαφωτισμοῦ», δηλαδή μιά παιδεία πού βασίζεται στή λογική καί ὄχι στήν κάθαρση τῆς καρδιᾶς, ὅπως μᾶς διδάσκει ἡ ὀρθόδοξη θεολογία, αὐτός ὁ ἄνθρωπος λοιπόν, πού ἔχει ὡς κυβερνήτη του τή λογική, δηλαδή ὅ,τι πίπτει στίς αἰσθήσεις, τό ὁποῖο ἐπεξεργάζεται μετά μέ τόν ἐγκέφαλο, «στέκεται μέ ἀμηχανία» μπροστά στό φαινόμενο τοῦ θανάτου, ἀκόμα καί στό τί εἶναι «ἀγάπη, μετάνοια, εὐλάβεια καί ἄλλα. Ἀδυνατεῖ νά τά κατανοήσει καί νά τά ἑρμηνεύσει, γιατί τά προσεγγίζει ὄχι μέ νοῦ «καθηγεμόνα καί αὐτοκράτορα», ὅπως λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, «ἀλλά ἀποπροσανατολισμένο καί «δοῦλο τῶν ἀλόγων παθῶν»2. Ἕναν νοῦ, δηλαδή, σκοτισμένο ἀπό τά πάθη.
Γι’ αὐτό σκέφτηκα ὅτι πρέπει νά δοῦμε τήν Ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τό θέμα αὐτό, ἡ ὁποία ὄντως ὑπάρχει καί δέν εἶναι ἀσαφής καί συγκεχυμένη. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς ἔχουν δώσει ὅλα τά βασικά στοιχεῖα γύρω ἀπό τό θέμα τοῦ θανάτου καί τοῦ τί ἀκολουθεῖ μετά τόν θάνατο. Μέσα ἀπό τά συναξάρια, μέσα ἀπό τίς διδασκαλίες τῶν Ἁγίων, ἀλλά καί μέσα ἀπό τίς ἐμπειρίες τῶν Ἁγίων θά δοῦμε σιγά-σιγά τήν Ὀρθόδοξη διδασκαλία. Σήμερα ὑπάρχει βέβαια καί πολλή φιλολογία, πολλά βιβλία γράφονται καί πολλά περιοδικά ἐκδίδονται, τά ὁποῖα ἔχουν σχέση μέ τά φαινόμενα αὐτά γύρω ἀπό τόν θάνατο, μέ τίς ἐπιθανάτιες ἤ μεταθανάτιες ἐμπειρίες, μέ τήν παραψυχολογία κ.λ.π.
Θά δεῖτε ὅτι ὁ π. Σεραφείμ Ρόουζ χρησιμοποιεῖ καί τέτοιες καταγραφές, μαρτυρίες, ἐμπειρίες, ἔρευνες, πού ἔχουν κάνει ἄθεοι, ἀγνωστικιστές, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δέν σχετίζονται μέ τήν Ὀρθοδοξία, μπορεῖ νά εἶναι προτεστάντες ἤ ἁπλῶς γιατροί, ἐπιστήμονες, ψυχίατροι, ψυχολόγοι κ.λ.π. Καί παρουσιάζει αὐτή τήν θέση τους σέ ἀντιδιαστολή μέ αὐτό πού ἐμεῖς ἔχουμε ὡς ἐμπειρία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία εἶναι καταγραμμένη στήν Ἁγία Γραφή καί στούς Ἁγίους Πατέρες. Ἔτσι μπορεῖ νά καταδειχτεῖ ἡ πλάνη ὅλων αὐτῶν τῶν διδασκαλιῶν καί τῶν θέσεων. Ἀλλά ἀπό τήν ἄλλη πλευρά βλέπουμε καί κάτι ἄλλο, ὅτι ἐπιβεβαιώνεται μέσα ἀπό τήν ἀρνητική πλανεμένη διδασκαλία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ὅτι ὄντως ὑπάρχει ἡ μετά θάνατον ζωή. Καί ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλά ὅτι ὑπάρχει καί ὁ διάβολος, ὑπάρχει καί ἡ πλάνη, καί ὁ διάβολος μετασχηματίζεται καί σέ ἄγγελο φωτός3.
