Μοναχικὸ Σύστημα ὁσίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου

Μοναχικὸ Σύστημα ὁσίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου

Μοναχοῦ Παύλου Λαυριώτου

-α- Προλογικά
Βασικὸν κείμενον ἐκ τοῦ ὁποίου ἀντλοῦμεν τὶς ἀναγκαῖες πληροφορίες περὶ τοῦ μοναχικοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον ἐθεμελίωσεν ἔν Ἄθω, ὑπερμεσοῦντος τοῦ δεκάτου αἰῶνος, ὁ ὅσιος Ἀθανάσιος ἀποτελεῖ ἡ Διαθήκη ἢ ἄλλως πως τὸ Τυπικὸν ἢ Κανονικὸν αὐτοῦ.
Δι᾿ αὐτοῦ καθορίζονται οἱ θεμελιώδεις ἀρχές, ἀκόμη καὶ λεπτομέρειες, τῆς διοικήσεως καὶ λειτουργίας τῆς Λαύρας, παρέχων ἕνα σύστημα πλήρους μοναστηριακῆς ὀργανώσεως.
Οὗτω, ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐκλογὴν ἡγουμένου, τὶς εὐθῦνες, τὶς ἐξουσίες καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, εἰς τὴν δοκιμασίαν, τὴν εἴσοδον τῶν δοκίμων καὶ τὴν ἀποπομπὴν τῶν μοναχῶν, εἰς τὴν ἀδελφότητα, (δικαιώματα, ὑποχρεώσεις), εἰς «τὴν τῶν προκρίτῳν λογάδα», (σύναξιν) καὶ εἰς τὸ λειτουργικὸν Τυπικόν.
Γενικῶς εἰπεῖν, θέτει τὶς βάσεις, πνευματικὲς καὶ διοικητικές, τοῦ μετ᾿αὐτὸν ἀθωνικοῦ μοναχισμοῦ, μὲ τὴν προσωπικότητα καὶ τὸ ἔργο του.

- β - Ἡ διοικητικὴ διάρθρωσις τῆς Λαύρας
Τὸ μοναχικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ὁ ὅσιος Ἀθανάσιος διὰ τὴν νέαν καὶ πρώτην Μονὴν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἦτο τὸ κοινοβιακόν.

Στη Λαύρα του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη (φωτογραφίες)

Στη Λαύρα του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη

Ο τάφος του Αγίου Αθανασίου

Το έτος θανάτου του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη

Συμβολή στην έρευνα του έτους θανάτου
του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη
 

Ένα πρόβλημα που απασχόλησε τους ερευνητές είναι και το έτος κοίμησης του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη. Γνωρίζουμε ασφαλώς ότι ο τραγικός θάνατος του Οσίου συνέβη στις 5 Ιουλίου: «πέμπτην άγοντος του Ιουλίου μηνός». Ποιο έτος όμως;
Ας πάρουμε τη σειρά των ηγουμένων, διαδόχων του Αγίου Αθανασίου. Πρώτος είναι ο Αντώνιος, που υπεδείχθη στο αξίωμα της ηγουμενίας από τον Αθανάσιο.
 Ο Αντώνιος αναλογιζόμενος το βάρος του αξιώματος, αρνείται. Το ίδιο πράττει και ο Ευστράτιος: «...προσβραχύ διαδεξάμενος (τας ηνίας της Λαύρας) και δι' ευλάβειαν εμφρόνως ως τάχιστα το ταύτης βάρος αποσεισάμενος».
Τρίτος ψηφίζεται ο Θεόκτιστος, ο οποίος και παραμαίνει ηγούμενος μέχρι τον Απρίλιο του 1010. Τότε κάποιος μοναχός, «Παύλος ο κελλαρίτης, μετά δέκατον έτος της εκδημίας του Πατρός ... προσέκρουσε τω καθηγουμένω - Θεόκτιστος δε ούτος ην...».

Άγιον Όρος. Πανήγυρις Αγίου Αθανασίου Αθωνίτου. Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας

Αρχείο από megasphilippos