Πρόγραμμα Μεγάλης Τεσσαρακοστής Ι.Ναού Αγίου Νικολάου Νικαίας

Ποιμαντορική ἐγκύκλιος Μητροπολίτου Πειραιῶς Σεραφείμ ἐπί τή ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς 2013

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ

ΕΠΙ  ΤΗι  ΕΝΑΡΞΕΙ ΤΗΣ  ΑΓΙΑΣ  ΚΑΙ  ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ  2013

Ἀγαπητοὶ μου ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Μὲ τὴν ἔναρξη τοῦ Τριωδίου ἡ Ἐκκλησία μερίμνησε, μέσα ἀπὸ τὴν λατρεία, τὰ εὐαγγελικὰ ἀναγνώματα καὶ τὴν ὑμνολογία, γιὰ τὴν κατάλληλη προπαρασκευή μας, ἔτσι ὥστε νὰ εἰσέλθουμε μὲ τρόπο ἤπιο καὶ ὁμαλὸ στὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τώρα, στὶς ἀπαρχὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὐτῆς περιόδου, φροντίζει γιὰ νὰ ἀνοιχθοῦμε στὸ σωτήριο πέλαγος τῶν πνευματικῶν ἀγωνισμάτων, μὲ σιγουριὰ καὶ ἀσφάλεια. 

Γιατί, ὅσο κι ἂν ἀκούγεται παράδοξο, κινδύνους κρύβουν συχνά, οἱ προσπάθειες στὸν πνευματικὸ ἀγῶνα, ὅταν αὐτὲς γίνονται ἀπροϋπόθετα. Πολλὰ πρόσωπα, παρ’ ὅτι ἀγωνίστηκαν ὑπέρμετρα, ὄχι μόνο δὲν κατέφεραν νὰ γευθοῦν τοὺς γλυκοὺς καρποὺς τῆς ἀσκήσεως, ἀλλὰ εἴτε ἀπογοητεύτηκαν καὶ ἐγκατέλειψαν τὴν προσπάθεια, εἴτε ἀκόμη χειρότερα, ξεγελάστηκαν ἀπὸ τὸν Πονηρὸ καὶ πίστεψαν πὼς προχώρησαν στὰ πνευματικά, πὼς ἔφτασαν σὲ μέτρα ἁγιότητος, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀποστερηθοῦν τῆς Θείας Χάριτος καὶ νὰ ὑποστοῦν μεγάλους πειρασμούς καὶ τραγικὲς πτώσεις.

Πρόγραμμα Μεγάλης Τεσσαρακοστής Ι. Ναού Αγίου Νικολάου Νικαίας

Μεγάλο Ἀπόδειπνο καί δάκρυα μετανοίας. Πρεσβυτέρου Βασιλείου Κοκολάκη

Tήν περίοδο τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς ἡ Ἐκκλησία μας μεταξύ ἄλλων ἀκολουθιῶν ἔχει καθιερώσει καί τό Μεγάλο Ἀπόδειπνο κάθε ἀπόγευμα περίπου στίς 5 με 6μ.μ.

Στήν πρώτη εὐχή τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου λέει «Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τάς σάρκας ἡμῶν, καί νέκρωσον τά μέλη ἡμῶν τά ἐπί τῆς γῆς, ἵνα καί ἐν τῇ καθ’ὕπνον ἡσυχίᾳ ἐμφαιδρυνώμεθα τῇ θεωρίᾳ τῶν κριμάτων σου».  

Μέ τήν εὐχή αὐτή παρακαλοῦμε τόν Θεό καί τοῦ λέμε :« Κατάργησε καί μηδένισε τό σαρκικό μας φρόνημα, ὥστε καί κατά τή διάρκεια τῆς νύχτας νά μήν περάσει αὐτός ὁ χρόνος ὡς μηδενικός, νά μήν εἶναι χρόνος ἄχρηστος στή ζωή μας , νά μήν εἶναι χρόνος πού θα περάσει χωρίς ψυχική καί πνευματική ὠφέλεια ἀλλά νά ἔχουμε τή δυνατότητα κατά τήν διάρκεια τῆς νύχτας νά ἀναλογιζόμαστε καί νά μποροῦμε νά ἔχουμε τή θεωρία, νά ἔχουμε τήν πνευματική θεωρία, νά ἔχουμε τό νοῦ μας στραμμένο στόν Θεό, νά ἔχουμε εὐαισθησία στή συνείδησή μας, ὥστε νά λειτουργεῖ καί ἡ προσευχή.

Καί ὅλη αὐτή ἡ διάρκεια τοῦ ὕπνου, νά μήν εἶναι χρόνος παθητικός ἀλλά χρόνος ἐνεργητικός, χρόνος μέσα ἀπό τόν ὁποῖο, καλλιεργουμένης τῆς προσευχῆς, καί μέσα στήν ἡσυχία τῆς νύχτας καί μέσα στή χαλαρότητα τῶν ὑπολοίπων πνευματικῶν καί σωματικῶν δυνάμεων, νά ὑπάρχει αὐτή ἡ βαθύτερη ἀφοσίωση στά σχέδια καί τίς βουλές τόῦ Θεοῦ.

Μετά ἀπό ἕξι ψαλμούς πού ἀκολουθοῦν, ἔχουμε τούς στίχους οἱ ὁποῖοι μᾶς φέρνουν μπροστά μας  ὅλη τή Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας μας.  

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου: Λόγος παραινετικός εἰς τήν εἴσοδον τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς.

ΛΟΓΟΣ

ΠΑΡΑΙΝΕΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟΝ

ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

 (ΤΡΙΑΚΟΣΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ)

ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

 Ευλόγησον   Πάτερ.

 ΧΑΙΡΩ και ευφραίνομαι, βλέποντας σήμερον στολισμένην την Εκκλησίαν τού Θεού με το πλήθος των παιδιών της, και όλους σας, όπου με πολλήν χαράν εσυντρέξατε. 
Διότι όταν αποβλέπω εις τα χαρού­μενα σας πρόσωπα, έχω σημείον μεγαλώτατον της ψυχικής σας ηδονής, καθώς έ­λεγε και κάποιος σοφός˙ «Καρδίας ευφραινομένης θάλλει πρόσωπον». 
Δια τούτο λοιπόν και εγώ εσηκώθηκα σήμερον με περισσοτέραν προθυμίαν, δια να σας μεταδώσω εις τον αυτόν καιρόν αυτήν την πνευματικήν χαράν, και να σας γένω μη­νυτής τού ερχομού της αγίας Τεσσαρακο­στής, τού ιατρικού λέγω των ψυχών μας.

Διότι ο κοινός απάντων ημών Δεσπότης, θέλων ως φιλόστοργος Πατήρ να ξεπλύνωμεν τας αμαρτίας, όπου εκάμαμεν εις όλον τον καιρόν, επενόησεν εις ημάς την θεραπείαν, και δια μέσου της αγίας Τεσ­σαρακοστής. 
Ας μη γίνεται λοιπόν τις κατηφής˙ ας μη γίνεται τις σκυθρωπός, άλλ' ας χορεύη, και ας χαίρεται και ας δοξάζη τον κηδεμόνα, και επιμελητήν των ψυχών μας, όπου μας άνοιξεν αυτήν την εξαίρετον στράταν, και ας δεχθή με πολλήν χαράν τον ερχομόν της.

 Ας εντραπώσιν οι Έλληνες, ας κα­ταισχύνονται οι Εβραίοι βλέποντες την αγάπην μας, όπου αποδεχόμεθα και ασπαζόμεθα τον ερχομόν της με ιλαράν προθυμίαν, και ας μανθάνωσι δια μέσου της δοκιμής των πραγμάτων, πόση διαφορά είναι αναμέσον ημών και αυτών. 

Μήνυμα Μητροπολίτου Πειραιώς επί τη Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή

ΜΗΝΥΜΑ

ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΦΑΛΗΡΟΥ, ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ & ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΕΝΤΗ

κ.κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ

ΕΠΙ ΤΗ ΑΓΙΑ & ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ 2011

Πατέρες καί Ἀδελφοί, τέκνα ἐν Κυρίῳ περιπόθητα,

Μέ τήν παρακολούθηση τῶν ἀκολουθιῶν, μέ τή νηστεία, ἀκόμα καί μέ τήν προσευχή σέ τακτά διαστήματα δέν ἐξαντλεῖται ἡ ὅλη προσπάθεια στή διάρκεια τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Ἤ μάλλον γιά νά εἶναι ὅλα αὐτά ἀποτελεσματικά καί νά ἔχουν νόημα, πρέπει νά ὑποστηρίζονται καί ἀπό αὐτή τήν ἴδια τή ζωή. Χρειάζεται δηλαδή ἕνας «τρόπος ζωῆς» πού νά μήν ἔρχεται σέ ἀντίθεση μέ ὅλα αὐτά καί νά μήν ὁδηγεῖ σέ μία «διασπασμένη» ὔπαρξη. 

Στό παρελθόν, στίς ὀρθόδοξες χῶρες ἡ ἴδια ἡ κοινωνία πρόσφερε μιά τέτοια ὑποστήριξη μέ τόν συνδυασμό πού εἶχε στά ἔθιμα, στίς ἐξωτερικές ἀλλαγές, μέ τή νομοθεσία, μέ τούς δημόσιους καί ἰδιωτικούς κανονισμούς, μέ ὅλα δηλαδή ὅσα περιλαμβάνονται στή λέξη πολιτισμός. 

Κατά τή Μεγάλη Σαρακοστή ὁλόκληρη ἡ κοινωνία ἀποδεχόταν ἕνα συγκεκριμένο ρυθμό ζωῆς, ὁρισμένους κανόνες πού ὑπενθύμιζαν στά ἅτομα – μέλη τῆς κοινωνίας τήν περίοδο τῆς Σαρακοστῆς. Ἀκριβῶς ἐπειδή εἴμαστε ἀδύναμοι χρειαζόμαστε τίς ἐξωτερικές ὑπενθυμίσεις, τά σύμβολα, τά σημάδια. Φυσικά πάντα ὑπάρχει ὁ κίνδυνος αὐτά τά ἐξωτερικά σύμβολα ν’ ἀποκτήσουν αὐτοτέλεια, νά γίνουν γιά τήν κοινή ἀντίληψη τό μόνο περιεχόμενο τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς.

Μητροπολίτης Ἐδέσσης Ἰωήλ – Σκέψεις γιὰ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Εἶναι γνωστὸ πὼς στὴν περίοδο αὐτὴ ἔχουμε δυὸ νηστεῖες. Εἶναι περίπου ἑπτὰ ἑβδομάδες αὐστηρῆς νηστείας καὶ μία ἡ ἑβδομάδα τῆς Τυρινῆς ποὺ προηγεῖται, ὀκτώ. Γιὰ πολλοὺς εἶναι μία εὐχάριστη καὶ ἐπιθυμητὴ περίοδος, ἐνῶ γιὰ ἄλλους εἶναι δύσκολη καὶ γιὰ ἄλλους καθόλου εὐχάριστη. Θὰ προσπαθήσουμε νὰ ποῦμε λίγες σκέψεις γιὰ τὴν περίοδο αὐτή, ὅπως τὴν ἔχουν χαρακτηρίσει οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας.

Πρῶτα πρῶτα νὰ θυμηθοῦμε τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸ Δαμασκηνό, ποὺ κάνει μία γενικὴ παρατήρηση γιὰ τὴν ἁγία Τεσσαρακοστή. Λέγει πρὸς ὅλους μας: «Τὴν Τεσσαρακοστὴν μὴ ἐξουθενεῖτε· μίμησιν γὰρ περιέχει τῆς τοῦ Χριστοῦ πολιτείας».
Εἶναι σημαντικὴ παρατήρηση αὐτή. Ὁ Χριστὸς δὲν ἐξουθενώνει, δηλ. δὲν ἀφαιρεῖ τὴ δύναμη τῆς μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Πιὸ πλατειὰ θὰ λέγαμε, δὲν περιφρονεῖ τὴν μεγάλη Τεσσαρακοστή. Δὲ λέγει πὼς ἡ περίοδος αὐτὴ δὲν εἶναι σωστή, οὔτε κοροϊδεύει τὴ νηστεία τῆς Ἐκκλησίας, οὔτε τὴν ἀτιμάζει, οὔτε δυσανασχετεῖ μὲ τὸν ἐρχομό της, οὔτε εὔχεται νὰ περάσει γρήγορα, οὔτε καταλύει τὴ νηστεία ἐπιδεικτικὰ καὶ χωρὶς λόγο, οὔτε προπαγανδίζει πὼς οἱ καιροὶ ἄλλαξαν καὶ πρέπει νὰ ἀλλάξουμε καὶ ἐμεῖς.

Καθαρά Δευτέρα στην Καππαδοκία

 

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

Από την πρώτη ήμερα της Σαρακοστής όλοι οι Καππαδόκες δίνανε τ'ελος στις φροντίδες του σώματος και τις διασκεδάσεις των Αποκρέω και άρχιζαν τις φροντίδες της ψυχής.
Η ημέρα αυτή είναι η Δευτέρα μετά την Κυριακή της Τυρινής και ονομάσθηκε Καθαρά Δευτέρα ,γιατί συμβολίζει την αρχή της καθάρσεως της ψυχής.
Την Καθαρά Δευτέρα στην ευλογημένη Καππαδοκία -την δικιά μας Καππαδοκία- οι γυναίκες βράζανε νερό με στάχτη ,πλένανε καλά όλα τα μαγειρικά σκεύη για να καθαριστούν απο τα αρτημένα και να μην υπάρχει ίχνος βουτύρου, γιατί θα χαλούσε την νηστεία και θάταν αμαρτία.
Την τελευταία ημέρα που τελείωναν τα γλέτια, δηλ.την Κυριακή ο καθένας έτρωγε ενα βραστό αυγό, για να έχει το στόμα του σφραγισμένο και να ξαναφάει αυγό το Πάσχα!
Την νηστεία της Σαρακοστής οι Καππαδόκες την τηρούσαν με μεγάλη αυστηρότητα, όποιος δεν νήστευε δεν μπορούσε να μεταλάβη και δεν είχε υπόληψη στην κοινωνία.
Τα φαγητά ήταν καθαρά νηστίσημα , νερόβραστη φασολάδα, φακές, ταχινόσουπες, καθώς και το
περίφημο φειδόχορτο η Πεζίκη η Γιλάν παντζάρι κάτι σαν το γνωστό παντζάρι αλλα λευκό και ξερό.

Οι αρραβωνιασμένοι έστελναν στις κοπέλες τους ενα πανέρι με διάφορους σαρακοστιανούς μεζέδες και οπωσδήποτε μια χαλβαδόπιτα,που την στόλιζαν φτιάχνοντας πάνω της διάφορα σχέδια με κουφέτα και ρόδια.
Μετά τον Εσπερινό της Συγγνώμης όλοι πήγαιναν στα σπίτια τους και τα γλέντια τελείωναν εδώ.
Την Τετάρτη στην πρώτη προηγιασμένη όλοι μεταλάμβαναν πρωί- πρωί και ξεκινούσαν για τις

Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή

<< Το στάδιον των αρετών ηνέωκται
                οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε...>>

Η περίοδος αυτή, η πιο κατανυκτική της Εκκλησίας μας, ξεκινά από την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Ονομάσθηκε έτσι, επειδή έγινε κατά μίμησιν της νηστείας,την οποίαν έκαμε ο Κύριος πρίν αρχίσει το δημόσιο έργο Του, και η οποία διήρκεσε σαράντα ημέρες. Επίσης ονομάσθηκε Μεγάλη για να ξεχωρίζει από την νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία διαρκεί λιγότερες ημέρες και είναι ελαφρότερη. Τεσσαρακονθήμερη νηστεία έκαναν την περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης ο Μωυσης και ο Προφήτης Ηλίας.
Έχει θεσπισθεί, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, (318μ.Χ),όπου οι Πατέρες όρισαν: <<τεσσαράκοντα ημέρας νηστείας,προσευχής, ιερών ακροάσεων,λατρευτικών συνάξεων, ελεημοσύνης και εξομολογήσεως, ώστε να προετοιμασθούμε όλοι επιμελώς, με καθαρά συνείδησιν να εορτάσομεν τας Αγίας ημέρας των Παθών και της Αναστάσεως του Κυρίου.>>
Η πρώτη ημέρα της Μ. Τεσσαρακοστής λέγεται Καθαρά Δευτέρα, και η πρώτη εβδομάδα ΚαθαράΕβδομάδα, επειδή οι πιστοί καθαρίζονται με την νηστείατων τροφών και των αισθήσεων. Ο Μ. Βασίλειος ορίζει την πραγματική νηστεία σαν:
<<εγκράτεια γλώσσης,θυμού αποχή,επιθυμιών χωρισμός,καταλαλιάς ,ψεύδους και επιορκίας>>

• Πρώτη Κυριακή των νηστειών (της Ορθοδοξίας). Εορτάζομε την αναστήλωση των Εικόνων (843μ.Χ) από την Αγία Αυτοκράτειρα Θεοδώρα και τον Πατριάρχη Μεθόδιο. Θεσπίστηκε από
  τους Αγίους Πατέρες γιανα στηρίζει τους πιστούς στην Ορθόδοξη πίστη· και να τους προστατεύει από τις ψυχοκτόνες αιρέσεις. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί λατρεύουν ΜΟΝΟ τον Τριαδικό Θεό, ενώ αποδίδουν τιμή και δόξα στηνΥπεραγία Θεοτόκο και τους Αγίους. Η πρώτη εβδομάδα συνήθως αφιερώνεται, στην Εξωτερική Ιεραποστολή.
• Δευτέρα Κυριακή των νηστειών (+ Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά) (+1368 μ.Χ) .Υπήρξε κορυφαίος Διδάσκαλος των Ορθοδόξων δογμάτων της Εκκλησίας και ακαταγώνιστος πολέμιος των κακοδοξιών. Η μνήμη του προβάλλεται σαν συνέχεια της Κυριακής της Ορθοδοξίας.
• Τρίτη Κυριακή των νηστειών (της Σταυροπροσκυνήσεως). Η Εκκλησία, επειδή με την χάρι του Θεού βρισκόμαστε στο μέσο του δρόμου της νηστείας, προβάλλει προς ενίσχυση τον Τίμιον Σταυρό, την χαρά του κόσμου, το στήριγμα των δικαίων, την ελπίδα των αμαρτωλών. Την ημέρα αυτή ψάλλουμε: << Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα, και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν.>>
• Τετάρτη Κυριακή των νηστειών (+Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος). Η μνήμη του εορτάζεται

Το βαθύτερο νόημα της Καθαράς Δευτέρας και της όλης Μεγ.Σαρακοστής

Απομαγνητοφωνημένα κηρύγματα του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Στεφάνου Αναγνωστοπούλου

Κυριακή της Τυρινής 2005

Στα πολλά χρόνια που πέρασαν, μας είχε δοθεί η ευκαιρία πολλές φορές να μιλήσουμε για τη νηστεία καθώς επίσης να αναλύσουμε πότε το Ευαγγελικό και πότε το Αποστολικό ανάγνωσμα.

Τελευταία ημέρα σήμερα του Τριωδίου χριστιανοί μου, Κυριακή της Τυρινής. Και από αύριο Καθαρά Δευτέρα, αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή. Σήμερα η συγνώμη και από αύριο οι ημέρες του πένθους και της νηστείας σωματικής, αλλά κυρίως όμως πνευματικής νηστείας. Αύριο είναι ημέρα αργίας. Η εκκλησία μας πενθεί και αρχίζει από πρωίας με πολύωρες κατανυκτικές ακολουθίες και προσευχές. Οι περισσότεροι όμως από μας τους ορθοδόξους χριστιανούς ακολουθούμε λαϊκές παραδόσεις και όχι θρησκευτικές. Έτσι λοιπόν οι χριστιανοί μας θα βγουν στην ύπαιθρο με τα λεωφορεία, με τα αυτοκίνητά τους, θα το στρώσουν στο γλέντι, στο χορό και στη μέθη, την οποία όπως ακούσατε στο Αποστολικό ανάγνωσμα πόσο την καυτηριάζει ο λόγος του Θεού... Βέβαια, το να υψώσουν τα παιδιά το χαρταετό τους αυτό δεν είναι κακό, που θα γιορτάσουν τα κούλουμα και άλλα έθιμα...θα μείνουν όμως, και αυτό είναι σημαντικό, μακριά από αυτό που ζητά αυτή την ημέρα η Ορθόδοξος Εκκλησία μας.

Αρκετοί θα νηστέψουν με άλαδες τροφές, και άλλοι θα κάμουν μονοήμερη ή διήμερη ή και τριήμερη ακόμα όσοι μπορούν μόνο με νερό και αντίδωρο. Και αυτή είναι η πρώτη καλή αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής. Η Καθαρά Δευτέρα είναι ημέρα πένθους. Η εκκλησία μας και όλοι οι ναοί ενδύονται με