Περί του Πνευματικού Κόσμου. Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα. Μέρος Β'

Περί του Πνευματικού Κόσμου. Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα. Μέρος Β'

4.Η μετάβαση από αυτή τη ζωή στην αιωνιότητα είναι πολύ δύσκολη. Πριν από αυτό μας το πέρασμα, μπορούμε να προσευχηθούμε, αλλά μετά από αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για τον εαυτό μας – μόνο τα αγαπημένα μας πρόσωπα μπορούν να μας βοηθήσουν με τις προσευχές τους. Στην κατάσταση που θα μας βρει ο Κύριος την ώρα του θανάτου μας, έτσι και θα μας κρίνει.
Αυτός είναι και ο λόγος που πρέπει να προσευχόμαστε για τα αγαπημένα μας πρόσωπα που έχουν αναχωρήσει από αυτή τη ζωή¨ αυτό είναι το πιο σημαντικό που χρειάζονται από μας. Ο Κύριος εισακούει τις προσευχές μας, όταν προσευχόμαστε εκ καρδίας, τότε κι Εκείνος θα είναι μαζί μας εκεί. Θα ακούει τις προσευχές μας ακόμα κι αν είμαστε πολύ αμαρτωλοί, αλλά συνάμα θα περιμένει από μας να μετανοήσουμε όσο ακόμα είναι καιρός.

5.Εμφανίστηκε σε όραμα κάποτε η Υπεραγία Θεοτόκος μπροστά σε κάποιον από τους Αγίους Πατέρες, ο οποίος ποθούσε να πληροφορηθεί πόσο γρήγορη είναι η κίνηση του πνεύματος. Του είπε: «Όταν ζητάμε μεσολάβηση, λαμβάνουμε συχνά βοήθεια άμεσα, ειδικά όταν βρισκόμαστε μεταξύ ζωής και θανάτου.

Περί του Πνευματικού Κόσμου. Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα. Μέρος Α'

Περί του Πνευματικού Κόσμου 
Μέρος Α'

1. Όταν ήμουν στον ενοριακό ναό του Βλάσκι Ντολ, ήρθε ένας χωρικός να με δει και να μου πει την ιστορία του. Να τι μου διηγήθηκε:
Καθόταν στα σκαλοπάτια του σπιτιού του, κουρασμένος έπειτα από ένα επίπονο μεροκάματο στα χωράφια, όταν εμφανίστηκε απ’ το πουθενά ένας ξένος. Ο χωρικός φαντάστηκε ότι ο άνθρωπος εκείνος ήταν κάποιος απρόσμενος επισκέπτης στο σπίτι του, αλλά ο ξένος τον προσκάλεσε να βαδίσουν για λίγο μαζί.Έτσι κι έγινε.
Ο χωρικός δεν είχε ιδέα πού τον οδηγούσε ο ξένος. Στην πορεία, εμφανίστηκε έξαφνα μπροστά τους μια γυναίκα. Έλαμπε ολόκληρη. Ρώτησε: «Πού τον πηγαίνεις;» κι ο ξένος μονομιάς εξαφανίστηκε. Κατόπιν, ρώτησε τον παραξενεμένο χωρικό, «Ξέρεις που βρίσκεσαι;». Εκείνος της απάντησε όχι. Τότε η γυναίκα του έδωσε ένα χαστούκι και ξαναέκανε την ερώτηση. Ο χωρικός συνέχιζε να μην αναγνωρίζει πού βρισκόταν.

Περί ταπεινώσεως. Μέρος Γ'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

Περί ταπεινώσεως. Μέρος Γ'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 8.  Πραότητα σημαίνει να έχεις μια καρδιά ταπεινή και ειρηνική. Τα παιδιά είναι πράα. Γι’ αυτό και ο Κύριος λέει, «Αν δεν γίνεται σαν τα παιδιά, δεν θα εισέλθετε στη Βασιλεία των Ουρανών» (βλ. Ματθ. 18,3). Ένας υπερήφανος άνθρωπος δεν είναι ποτέ ευχαριστημένους¨  όλα τον ενοχλούν κι ακολουθεί το δικό του θέλημα. Πρέπει να δείχνουμε υπακοή στο θέλημα του Θεού για να μάθουμε την ταπεινοφροσύνη και την πραότητα, όσο είμαστε ακόμα σ’ αυτή εδώ τη ζωή, όσο υπάρχει ακόμα καιρός. Μια καρδιά που είναι γεμάτη αγάπη, δεν σκέφτεται τον εαυτό της αλλά τους άλλους. Προσεύχεται για καθετί ζωντανό και για ολόκληρο τον κόσμο.
9. Οι Άγιοι πατέρες λένε ότι όποιος γεννήθηκε πράος, έχει ήδη δεχθεί την ανταμοιβή του, αλλά η ανταμοιβή του αυτή δεν θα είναι το ίδιο μεγάλη με εκείνη που θα δεχθεί όποιος γεννήθηκε αψίμυθος, αλλά εντούτοις διδάχτηκε την πραότητα μέσα από την ταπεινοφροσύνη. Ένας τέτοιος άνθρωπος θα δεχτεί πράγματι τεράστια ανταμοιβή.
10. Ερώτηση: Πώς μπορούμε να εκλαμβάνουμε την κτιστή ύλη ως καλύτερη από μας, δεδομένου ότι ο Θεός μας προίκισε με ένα λογικό νου και μας ονόμασε υιούς του;
 Απάντηση: Αν θέλεις να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, με το χέρι στη καρδιά, θα συνειδητοποιήσεις ότι πράγματι υπολειπόμαστε από πολλά κτιστά όντα. Δες τη μέλισσα με πόση φιλοπονία κοπιάζει!

Περί ταπεινώσεως. Μέρος Β'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

Περί ταπεινώσεως. Μέρος Β'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

4. Ο άνθρωπος είναι ένα μεγάλο μυστήριο. Μένουμε έκθαμβοι ενίοτε ενώπιον του μυστηρίου αυτού και αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατόν να λειτουργεί το σώμα μας χωρίς να το θέλουμε. Δεν υπάρχει ίδρυμα ή οργανισμός σ’ ολόκληρο τον πλανήτη που να μπορεί να λειτουργήσει όσο τέλεια λειτουργεί το ανθρώπινο σώμα.
Ο Θεός είναι ένα μυστήριο για κάθε πλάσμα. Ο Θεός είναι μέσα μας, κι αυτός είναι και ο λόγος που κι εμείς είμαστε μυστήριο για μας τους ίδιους. Ο Θεός αποκαλύπτει τον Εαυτό Του μόνο στους πράους και ταπεινούς. Είναι πανταχού Παρών, κι ωστόσο ο Ίδιος παραμένει ένα μυστήριο. Ίσως μπορούμε να μάθουμε κάποια πράγματα, ή να συλλέξουμε κάποια γνώση για Εκείνον από τη φύση, αλλά ως επί το πλείστον περικυκλωνόμαστε από μυστήριο.
Ο πράος και ταπεινός άνθρωπος θα προκόψει στη γνώση.

5. Κοιτάξτε μας: απ’ τη στιγμή που θα αλλάξει η διάθεσή μας, δεν μιλάμε πλέον με ευγένεια στους πλησίον μας, αλλά αντίθετα τους απαντάμε απότομα. Μ’ αυτή τη συμπεριφορά, το μόνο που πετυχαίνουμε είναι να κάνουμε τα πράγματα χειρότερα. Όταν είμαστε δυσαρεστημένοι, ολόκληρη η ατμόσφαιρα τριγύρω μας ξινίζει, κι αρχίζουμε να προσβάλλουμε ο ένας τον άλλο. Ανεξάρτητα από το τι λένε ή κάνουν οι άλλοι σε μας, εμείς πρέπει να είμαστε πράοι και να συγχωρούμε κάθε προσβολή που μας γίνεται.

Περί ταπεινώσεως. Μέρος Α'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί ταπεινώσεως. Μέρος Α'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

1. Είχα μεγάλη λαχτάρα να μάθω πώς είναι η ζωή εκείνων που υπηρετούν τον Θεό με όλη τους την καρδιά. Γι’ αυτό και όταν ήμουν νεότερος, μου άρεσε να ξεφυλλίζω τα έργα των Αγίων Πατέρων και να βλέπω την εσωτερική κατάστασή τους. Αυτοί οι ίδιοι το περιέγραφαν αυτό. Βλέπετε, εμείς ζούμε μονάχα εξωτερικά και βλέπουμε τον χείμαρρο της ζωής να μας προσπερνά. Ωστόσο, η εσωτερική ζωή κάθε ανθρώπου δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Ποθούσα να μάθω για την εσωτερική ζωή εκείνων που είχαν ζήσει βίο τέλειο εδώ στη γη, και που είχαν δοξαστεί από τον Θεό τόσο εδώ όσο και στην αιωνιότητα. Και ήταν τότε που συνειδητοποίησα, όπως εξηγούν οι ίδιοι οι Πατέρες, πως η τελειότητα της χριστιανικής ζωής συνίσταται στην άκρα ταπείνωση.

2. Πρέπει κανείς να κηρύττει όχι από το ορθολογιστικό του μυαλό, αλλά μέσα από την καρδιά του. Μόνο ότι προέρχεται από την καρδιά μπορεί να αγγίξει μια άλλη καρδιά. Δεν πρέπει ποτέ κανείς να επιτίθεται σε κανένα ή να μάχεται κάποιον. Αν ο κήρυκας πρέπει να πει στους ανθρώπους να απέχουν από ένα συγκεκριμένο είδος κακού, πρέπει να το κάνει με πραότητα και ταπείνωση, με φόβο Θεού.

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Ζ'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Ζ'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

24.   Ενδέχεται εύκολα να μετατρέψει κανείς τον παράδεισο σε κόλαση. Συνέβη κάτι ενδιαφέρον πριν από κάποια χρόνια. Μου ήρθε εδώ ένα παντρεμένο ζευγάρι. Ήταν προφανές ότι ο Θεός τους είχε προικίσει με μεγάλη ομορφιά’ Δεν είχα δει ποτέ μου πιο όμορφο ζευγάρι.
Ο καιρός ήταν κρύος και κάναμε τη Λειτουργία μας στο παρεκκλήσιο. Όταν η ακολουθία τελείωσε, θέλησαν να μου μιλήσουν. «Έχουμε κάποια προβλήματα», είπαν. Τους άκουσα. Είχαν παντρευτεί από έρωτα και είχαν ζήσει με ειρήνη και αρμονία για κάποια χρόνια.
Η ατμόσφαιρα στο σπίτι τους ήταν παραδείσια. Κατόπιν, πρόσφατα, άρχισαν να τσακώνονται για το παραμικρό’ δεν υπήρχε πια ειρήνη στο σπίτι τους. Το χειρότερο ήταν ότι είχαν ένα μικρό γιο, έξι ετών. Το παιδί ήταν ο λόγος που είχαν έρθει σε μένα αρχικώς.
Μου είπαν ότι το παιδί είχε ολότελα αποξενωθεί απ’ αυτούς και δεν ήθελε καν να τους μιλήσει. Ήθελε να είναι μόνο με τον παππού και τη γιαγιά του. «Του αγοράζουμε ότι ζητήσει, αλλά είναι σιωπηλό. Του αγοράζουμε παιχνίδια, ρούχα και γλυκίσματα, κι εκείνος τα γραπώνει απλώς από τα χέρια μας, τα ξεσκίζει ή τα κλωτσάει. Κι έπειτα πηγαίνει στον παππού και τη γιαγιά του και μας αφήνει μόνους.
Δεν ξέρουμε τι να κάνουμε. Κατά τα άλλα είναι ένα υγιές και φυσιολογικό παιδί. Αποστρέφεται οτιδήποτε έχει να κάνει με μας, τον πατέρα και τη μητέρα του. Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά;». Τους είπα ότι προφανώς το παιδί δεν ήθελε τέτοιους γονείς.

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Ε'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος ΣΤ'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

21.    Ήταν κάποτε δύο αδέλφια που είχαν μια καλή και αγαθή μητέρα. Αυτή τους έλεγε πάντοτε να σέβονται τον πατέρα τους, παρότι δεν ήταν κι ο καλύτερος που θα μπορούσε να τους τύχει. «Αυτός είναι ο τρόπος για να είναι κανείς ευλογημένος από τον Θεό», έλεγε στους γιους της. Σήμερα είναι και οι δύο μεγάλοι άντρες και δεν επιτρέπουν σε κανένα να πει κακή κουβέντα για τον πατέρα τους. Είχαν δύσκολη παιδική ηλικία, αλλά είχαν και την ευλογία του Θεού, και ζουν την πληρότητα της ζωής. Είναι ευγνώμονες προς τον Θεό.
Μέσα από τους γονείς μας είναι που ο Θεός μας έδωσε το δώρο της ζωής. Εκείνοι είναι που θα δώσουν λόγο για τη συμπεριφορά τους’ δεν θα δώσουμε εμείς γι’ αυτούς. Αυτό για το οποίο θα δώσουμε εμείς λόγο είναι το αν τους σεβαστήκαμε ή όχι.
Η κατάσταση στις οικογένειές μας είναι σήμερα πολύ κακή επειδή ακόμα και τα μικρά παιδιά εναντιώνονται στους γονείς τους και βγάζουν γλώσσα. Να γιατί τα πράγματα πηγαίνουν τόσο άσχημα για μας – οι νέοι δεν σέβονται τους γονείς τους πλέον. Και η κατάσταση είναι ίδια παντού στον κόσμο.

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Ε'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Ε'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

 Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

18.    Βλέπετε πόσο μεγάλη είναι η δύναμη των βιολογικών αλλά και των πνευματικών γονέων; Πολλές φορές έχω δει να επαληθεύονται οι προβλέψεις των βιολογικών και των πνευματικών γονέων στις ζωές των παιδιών τους,
Κάποτε με άφησε άναυδο το πώς δύο συγκεκριμένοι ευσεβείς γονείς σκότωσαν το παιδί τους με τους λογισμούς τους. Ο μοναχογιός τους ήταν ένα ευσεβές παιδί, που γαλουχήθηκε στην  πίστη από μικρό. Ήταν σαν άγγελος και είχε μια απίστευτη καλοσύνη.
Κάποτε ήρθε μια κοπέλα από την πόλη του και του ζήτησε τη βοήθειά του. Το ζήτημα είχε ως εξής: εκείνη είχε μείνει έγκυος από κάποιον και ήθελε από τον ευσεβή εκείνο νέο να την παντρευτεί, διότι οι γονείς και τα αδέλφια της ήταν πολύ αυστηροί. Αν άρχιζε να φαίνεται η εγκυμοσύνη της, η μοναδική της λύση θα ήταν να αυτοκτονήσει. Ο νεαρός άνδρας συγκατατέθηκε να προχωρήσουν σ’ αυτό το λευκό γάμο.
Συμφώνησαν πως όταν το παιδί θα γεννηθεί και θα μάθει να περπατάει, θα πάρει ο καθένας τον ξεχωριστό του δρόμο. Καθώς όμως η πόλη τους ήταν πολύ μικρή, το όλο ζήτημα έγινε γρήγορα γνωστό, και η μητέρα του νεαρού άνδρα δεν μπορούσε να αντέξει τη ντροπή.
Ο πατέρας, από την άλλη πλευρά, είπε ότι δική του ήταν η ζωή (του γιου τους) κι όχι της μητέρας του. Όμως εκείνη δεν άκουγε τίποτα. «Δεν θέλω να τον ξαναδώ στα μάτια μου ζωντανό!», είπε. Κι αυτό ακριβώς συνέβη.

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Δ'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Δ'
Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

13.    Συχνά δεν υπάρχει ενότητα και ομόνοια στις οικογένειές μας, επειδή οι γυναίκες και οι μητέρες παραβιάζουν την εντολή της υπακοής στο σύζυγό τους. Ο Θεός θέλει τους έγγαμους να ομονοούν. Παρακούοντας την εντολή του Θεού, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα Άδη στα σπιτικά τους.  

14.    Έχει τεράστια σημασία να υπάρχει κάποιος που να προσεύχεται πραγματικά μέσα στην οικογένεια. Η προσευχή προσελκύει τη Χάρη του Θεού και την αισθάνονται όλα τα μέλη της οικογένειας, ακόμα κι εκείνοι των οποίων η καρδιά έχει παγώσει. Πάντα να προσεύχεστε.

15.    Μπορείτε να δείτε και μόνοι σας πώς μπορεί κανείς να δημιουργήσει αρμονία ή δυσαρμονία μέσα σε μια οικογένεια, ανάλογα με το είδος των λογισμών και των ευχών που κάνει. Αν η κεφαλή της οικογένειας είναι φορτωμένη με σκοτούρες και λογισμούς σχετικούς με κάποια δυσκολία, τότε η ειρήνη σε κείνη την οικογένεια διαταράσσεται.

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Γ'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

 Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Γ'
Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

8.Οι νέοι μας έχουν κι αυτοί μολυνθεί – ιδιαίτερα τα παιδιά των διανοουμένων.
Αυτοί (οι διανοούμενοι) δεν έχουν αρκετό χρόνο να ασχοληθούν με τα παιδιά τους, με αποτέλεσμα να γίνονται τα παιδιά τους άνθρωποι πολύ ισχυρογνώμονες.
Εγώ γεννήθηκα πρόωρα κα είχα κακή ανάπτυξη ως παιδί. Δεν μπορούσα να φάω’ η μητέρα μου με θήλαζε μέχρι τα τρία μου χρόνια. Αργότερα δεν μπορούσα να φάω τηγανιτά φαγητά. Ακόμα και σήμερα δεν μου αρέσει να πίνω γάλα ή να τρώω αυγά. Αλλά οι γονείς μου κατέβαλλαν μεγάλες προσπάθειες να με κρατάνε μακριά από τα γλυκά. Σταμάτησα να τρώω γλυκά όταν ήμουν περίπου 22 ετών. Το είχα παρακάνει. Σήμερα μπορεί να φάω καμιά μπουκιά γλυκό, αραιά και πού, αλλά δεν με ελκύει τόσο πολύ όσο παλιότερα.
Είναι πρόβλημα όταν ένα παιδί θέλει το ένα και το άλλο και οι γονείς του ικανοποιούν κάθε του καπρίτσιο. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, όταν τα παιδιά μεγαλώνουν, περιμένουν και από όλους τους άλλους να συμμορφώνονται με τις δικές τους επιθυμίες. Έχετε τύχει να δείτε ποτέ κάτι τέτοιο; Ούτε οι βασιλιάδες κι οι βασίλισσες δεν έχουν τέτοιου είδους αντιμετώπιση!

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Β'. Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Β'

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

6.Πριν από οκτώ χρόνια ήρθε σε μένα κάποιος εμφανώς στενοχωρημένος. Τα μάτια του ήταν γεμάτα δάκρυα. «Τι συμβαίνει;», τον ρώτησα. Ο άνθρωπος αυτός είχε δύο γιους. Ο ένας απ’ αυτούς, φοιτητής ιατρικής, είχε σταματήσει να πηγαίνει στις παραδόσεις των μαθημάτων της σχολής του τα τελευταία δύο χρόνια.
Δεν υπήρχε σπίθα χαράς μέσα του — είχε χάσει κάθε διάθεση ζωής. Το παιδί ήταν ολότελα μπερδεμένο. Του είπα να μην ανησυχεί και να αρχίσει να πηγαίνει τον γιο του για τρέξιμο στο βουνό Αβάλα, κοντά στο Βελιγράδι, κάθε μέρα, ειδικά μεσοβδόμαδα, που δεν έχει πολύ κόσμο.
Το παιδί ήταν απλώς πολύ κουρασμένο και εξουθενωμένο από όλη την πίεση της σχολής του. Ο πατέρας ρώτησε αν έπρεπε να φέρει το παιδί σε μένα, αλλά του είπα ότι δεν ήταν απαραίτητο. Είπα ότι θα τα ξαναλέγαμε, όταν θα ερχόμουν στο Βελιγράδι.
Συναντηθήκαμε όντως κάποια μέρα, μπροστά στο ναό του Αγίου Γεωργίου στο Βελιγράδι, στο προάστιο του Μπάνοβο Μρντο. Το παιδί ήταν μια χαρά και δεν υπήρχε πάνω του ίχνος από την προηγούμενη κατάπτωση και απάθεια. Το κορμί του χρειαζόταν οξυγόνο προκειμένου να τραφεί το μυαλό.

Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας. Περί οικογενειακής ζωής. Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα

 Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα

Περί οικογενειακής ζωής. Μέρος Α'

1.    Η υπακοή οικοδομεί και το ίδιον θέλημα αποδομεί. Ένα παιδί πρέπει να μάθει να είναι υπάκουο στους γονείς του όπως και στον Θεό. Θα θυμάται τα λόγια των γονιών του για όλη του τη ζωή και θα σέβεται πάντοτε τους γέροντες, κι όχι μόνο αυτούς αλλά και τους νεότερούς του. Θα είναι ευγενικός και προσεκτικός με τους πάντες. Δυστυχώς, υπάρχουν πολύ λίγες οικογένειες που ανατρέφουν τα παιδιά τους έτσι.
2.    Τα πνεύματα του κακού προκαλούν περισπασμό στον νου των παιδιών μας…..και προσπαθούν να τα αναστατώσουν. Ένα παιδί πρέπει να διδαχθεί την υπακοή, ιδίως πριν τα πέντε του χρόνια, διότι σ’ αυτή την ηλικία είναι που διαμορφώνεται ο χαρακτήρας ενός παιδιού.
 Έτσι, τα ίχνη της διαπαιδαγώγησης του χαρακτήρα του παραμένουν για το υπόλοιπο της ζωής του. Οι γονείς θα πρέπει να διδάσκουν τα παιδιά τους απόλυτη υπακοή σ’ αυτή τη περίοδο της ζωής τους. Όταν ένας γονιός λέει κάτι, η απάντηση πρέπει να είναι, «Αμήν. Γένοιτο». Αλλά σήμερα δυστυχώς, οι γονείς δεν το γνωρίζουν αυτό και διδάσκουν τα παιδιά τους τελείως το αντίθετο. Και μ’ αυτό τον τρόπο τα μεγαλώνουν…..
3.    Αν οι γονείς λένε: «μείνε εδώ», τότε το παιδί πρέπει να μένει εκεί που του είπαν να μείνει. Αλλά το παιδί είναι παιδί¨ δεν μπορεί να μείνει ακίνητο σε ένα μέρος. Αυτό που συνήθως συμβαίνει είναι να «τις βρέχουν» οι γονείς στο παιδί για την ανυπακοή του. Αυτός όμως δεν είναι καλός τρόπος να διδάξεις ένα παιδί υπακοή.