Ἡ θεολογική ἔννοια τῆς Μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου. Μητροπολίτου Γόρτυνος Ἰερεμία

Ἡ θεολογική ἔννοια τῆς Μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου

Μητροπολίτου Γόρτυνος Ἰερεμία

Σήμερα, ἀδελφοί μου φιλέορτοι χριστιανοί, ἑορτάζει ἡ Παναγιά μας. Ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει πολλές ἑορτές τῆς Παναγίας, μά ἡ σημερινή Ἑορτή, πού λέγεται Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, εἶναι μεγαλύτερη ἀπό ὅλες τίς Θεομητορικές Ἑορτές.
Ὁ λαός μας τό ξέρει αὐτό, γιατί ὁ καθένας τό ἔμαθε κατά παράδοση ἀπό τήν μάνα του καί τήν γιαγιά του, καί ὅλοι σήμερα, καί ὁ γέρος καί ὁ νιός καί τό μικρό παιδί, τρέχουν στήν Ἐκκλησία, γιατί γιορτάζει ἡ Παναγιά.

1. Τήν Παναγία ἡ Ἐκκλησία μας τήν ὀνομάζει «Θεοτόκο». Ἔτσι νά Τήν λέτε καί σεῖς, ἀδελφοί μου. Ἔτσι τό ἄκουσα καί ἐγώ νά τό λέει καί μιά εὐλογημένη γιαγιά, πού πῆγα στό σπίτι της νά τήν ἐξομολογήσω, γιατί ἦταν ἀνήμπορη.
- «Τί κάνεις, γιαγιά;», τῆς λέω. - «Τί νά κάνω;», μοῦ λέει. «Παρακαλῶ τήν Θεοτόκο ἐδῶ στό κρεββάτι
πού εἶμαι, γιά νά ἔρθει νά πάρει τήν ψυχή μου»!
Ἔτσι νά προσφωνοῦμε καί ἐμεῖς τήν Παναγία, ὡς «Θεοτόκο», γιατί τό ὄνομά Της αὐτό εἶναι τό ἀνώτερο ἀπό ὅλα τά ἄλλα, γιατί, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, τό ὄνομα «Θεοτόκος» «ἅπαν τό μυστήριον τῆς οἰκονομίας συνίστησι».

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός για την Μετάσταση της Θεοτόκου

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει τα εξής στο "Β' Εγκώμιον εις την πάνσεπτον Κοίμησιν της Θεοτόκου":
«Μετακαλεσάμενοι (δηλ. ο αυτοκράτωρ Μαρκιανός και η Πουλχερία) Ιουβενάλιον τον Ιεροσολύμων Επίσκοπον, και τους από Παλαιστίνης επισκόπους τότε εν τη βασιλευούση ενδημούντας πόλει, δια την τον τηνικαύτα εν Χαλκηδόνι γενομένην σύνοδον, λέγουσιν αυτοίς.
Ακούομεν είναι εν Ιεροσολύμοις την πρώτην και εξαίρετον της παναγίας Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας Εκκλησίαν εν χωρίω καλουμένω Γεθσημανή ένθα το ζωηρόν αυτής σώμα κατετέθη εν σορώ. Βουλόμεθα τοίνυν το λείψανον αναγαγείν ενταύθα εις φυλακτήριον της βασιλευούσης ταύτης πόλεως. Υπολαβών δε Ιουβενάλιος απεκρίθη.
Τη μεν άγια και θεοπνεύστω Γραφή ουκ εμφέρεται τα κατά την τελετήν της αγίας Θεοτόκου Μαρίας, εξ αρχαίας δε και αληθέστατης παραδόσεως παρειλήφαμεν, ότι εν τω καιρώ της ένδοξου κοιμήσεως αυτής, οι μεν άλλοι σύμπαντες απόστολοι. . . εν καιρού ροπή μετάρσιοι συνήχθησαν εις Ιεροσόλυμα. . . Το δε θεοδόχον αυτής σώμα μετ' αγγελικής και αποστολικής υμνωδίας εκκομισθέν και κηδευθέν εν σορώ εν τη Γεθσημανή κατετέθη.

Η Μετάσταση της Παναγίας κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό

Η Μετάσταση της Παναγίας κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό
Αποσπάσματα του εν αγίοις Πατρός ημών, Ιωάννου του Δαμασκηνού

 

 

 Τα παρακάτω αποσπάσματα, τα πήραμε από το εξαιρετικό βιβλίο "Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού Η Θεοτόκος". Έκδοση Αποστολικής Διακονίας (Β΄ Έκδ. 1990). Τα αποσπάσματα αυτά μεταγράφουμε εδώ μεταφρασμένα [1] σε απλή γλώσσα από το βιβλίο αυτό, μια έξοχη λογοτεχνική δουλειά που αξίζει πιστεύουμε τα συγχαρητήρια του κάθε αναγνώστη προς τους συντελεστές αυτού του αξιόλογου έργου. Ένα βιβλίο που συνιστούμε να το διαβάσει κάθε Χριστιανός, για να εκτιμήσει το ρόλο της Παναγίας μας στο έργο της σωτηρίας, και στη ζωή της Εκκλησίας.

Εγκώμιον πρώτον εις την κοίμησιν (απόσπασμα)

...10. Ώ, πώς η πηγή της ζωής πηγαίνει στη ζωή περνώντας από το θάνατο! Ω, πώς αυτή, που όταν γέννησε στάθηκε πάνω από τους φυσικούς νόμους, υπακούει τώρα στη φυσική τάξη και το αμόλυντο σώμα υποτάζεται στο θάνατο, γιατί πρέπει ν' αφήσει ό,τι είναι θνητό και να ντυθεί την αφθαρσία, αφού και ο Κύριός της δεν αρνήθηκε τη γεύση του θανάτου! Πέθανε σωματικά και με το θάνατό Του καταργεί το θάνατο, στη φθορά χαρίζει την αφθαρσία και κάνει τη νέκρωση πηγή ανάστασης. Ω, πώς την άγια ψυχή, καθώς εγκαταλείπει το κορμί που δέχτηκε το Θεό, την υποδέχεται με τα ίδια Του τα χέρια ο Δημιουργός του κόσμου τιμώντας νόμιμα εκείνη που, αν και κατά τη φύση ήταν δούλη, την έκανε μητέρα Του, σύμφωνα με το σχέδιο της σωτηρίας μας, μέσα στ' ανεξιχνίαστα πέλαγα της φιλανθρωπίας Του, ο αληθινά σαρκωμένος, Αυτός που δεν ψευτοενανθρώπησε! Γιατί έβλεπαν, κατά την παράδοση, τ' αγγελικά τάγματα και περιμένανε τον αποχωρισμό σου από τους ανθρώπους.

Πόσο όμορφη αποδημία, αφού χαρίζει τη συνάντηση με το Θεό! Γιατί, αν και ο Θεός έχει χαρίσει σ' όλους τους υπάκουους υπηρέτες Του και τους θεοφόρους ανθρώπους το δώρο τούτο - αληθινά το 'χει χαρίσει, το πιστεύουμε -, η διαφορά όμως ανάμεσα στους δούλους του Θεού και τη Μητέρα Του είναι άπειρη. Τι όνομα λοιπόν να δώσουμε σε τούτο το μυστήριο που σε κυκλώνει: θάνατο; Όμως, αν και χωρίζεται σύμφωνα με τη φυσική τάξη η πανίερη και μακάρια ψυχή του από το τρισευτυχισμένο και άσπιλο σώμα του, μ' όλο που το σώμα παραδίνεται στον τάφο, δε μένει στο χώρο του θανάτου ούτε το