Περί θλίψεων, πόνων και κόπων. Πατρικαί Νουθεσίαι Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτη

Περί θλίψεων, πόνων και κόπων

Γέροντας Εφραίμ Φιλοθεΐτης

Η θλίψις είναι όργανον, εργαλείον, το οποίον κρατεί ο Θεός εις το χέρι Του, και Αυτός μόνος το εργάζεται, καθώς Του υπαγορεύει η άπειρος σοφία Του. Εις τον κάθε άνθρωπον διαφοροτρόπως
το εργάζεται, αναλόγως της ανάγκης που έχει έκαστος.
Η θλίψις με την ποικιλομορφία της εξαγνίζει και αγιάζει τον άνθρωπον εκείνον, που με σοφίαν και γνώσιν την δέχεται. Δηλαδή κάθε θλίψις του χριστιανού είναι θεία επίσκεψις έχουσαν σκοπόν την σωτηρίαν αυτού και την αποστέλλει η γλυκυτάτη δεξιά του ουρανίου μας Πατρός, αν και απαρέσκεται η φύσις μας εις την τοιαύτην, καθώς και τα πικρά φάρμακα απαρέσκουν εις τον ασθενούντα.
Εάν η θλίψις δεν έχει καμμίαν σχέσιν με ημάς, πάντως θα είχαμε την μοίραν του εωσφόρου, διότι και εκείνος ευρισκόμενος εις το ύψος της δόξης και της αναπαύσεως, ελησμόνησε την μεγαλειότητα του Θεού και την εαυτού σμικρότητα και αδυναμίαν, « στήσω τον θρόνον μου επί των νεφελών και έσομαι όμοιος τω Υψίστω».
Και ταύτα διανοηθέντα, κάτω τον έρρψεν ο Θεός, και ο πρώτος ανατέλλων φωτεινότατος άγγελος, γέγονε δαίμων, Σατανάς, διάβολος, το βρωμερώτερον εκ των δημιουργημάτων του Θεού, ουχί τη φύσει, διότι ο Θεός όλα λιαν καλά τα εποίησεν, αλλά τη προαιρέσει πονηρός και αντάρτης!

Κεφάλαιον ΙΑ΄.- Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς. Επιστολή 5η-6η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑ΄

 

Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς

5η.Επιστολή

Βιάζου, παιδί μου, δια την ψυχήν σου, βιάζου να αναπαύσης τους αδελφούς και ο Κύριος θα αναπαύση εσένα, θα σου δώση την χάριν Του. Κάμνε υπομονήν, κάμνε υπακοήν, γίνε «σκουπίδι» εις όλους και θα σε φωτίση ο Κύριος. Εκείνος είναι μεγάλος, όστις έχει περισσοτέραν ταπείνωσιν. Ο Θεός δίδει χάριν εις εκείνον, ο οποίος έχει φόβον Θεού και υπακούει εις όλους σαν παιδάκι μικρόν και διαρκώς ζητεί το άγιον θέλημα του Θεού. Ποτέ δεν ζητεί να γίνη το θέλημα το ιδικόν του, αλλά το θέλημα του Θεού και των άλλων. Πάντοτε λέγει: «Όπως θέλετε, όπως ηξεύρετε», την ιδικήν του γνώμην δεν δίδει, διότι έχει τον εαυτόν του μικρότερον πάντων, όταν του είπουν να κάνη κάτι είναι πρόθυμος λέγοντας: «Νάναι ευλογημένον». Λοιπόν, παιδί μου, αυτά να κάμνης και εσύ, όπου τρέμουν οι δαίμονες και φεύγουν μακράν και πλέον δεν πλησιάζουν, πολύ φοβούνται όταν βλέπουν ταπείνωσιν, υπακοήν και αγάπην εις όλους.
6η.Επιστολή

Εσύ, παιδί μου, κάνε το καθήκόν σου, εάν δεν κάμνουν υπακοήν, άφηνέ τους εις τον Θεόν και ησύχαζε. Είναι φθόνος του διαβόλου, παιδί μου, μήπως ο διάβολος εις τα βουνά θα πάη; Πηγαίνει εκεί που αγωνίζονται δια να σωθούν, και επειδή και ημείς θέλομεν να σωθώμεν, μας ανακατεύει χωρίς να το εννοώμεν. Σήκωνε, παιδί μου, το βάρος των αδελφών. Ο δε Θεός είναι δίκαιος ανταποδότης εις τον καθένα. Θα έλθη καιρός και θα ίδης πόσα θα σου δώση δια τους κόπους που κατέβαλες δια τόσας

Κεφάλαιον ΙΑ΄.- Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς. Επιστολή 3η-4η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑ΄

 

Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς

3η.Επιστολή

Παιδί μου, τους λογισμούς τους κακούς, που σου φέρνει ο διάβολος σπρώχνοντάς σε εις συγκατάθεσιν, πρόσεχε να τους διώκης, ιδίως της μισαδελφίας, καθόλου να μη τους προσέχης, διότι έχουν ως σκοπόν να σου αφαιρέσουν την μεγαλυτέραν αρετήν, την αγάπην, και όταν τούτο το κατορθώσουν, εκέρδισαν εξ ολοκλήρου την ψυχήν σου. Και τότε, όταν χάσωμεν την αγάπην, δηλαδή τον Θεόν, διότι ο Θεός είναι αγάπη και ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ, τι άλλο μας απομένει πλέον δια σωτηρίαν; Καθώς λέγει και ο απόστολος Ιωάννης, «ο μισών τον αδελφόν του, ανθρωποκτόνος εστί» ( Ιωάν. Γ,15 ) «και εν τη σκοτία περιπατεί και ουκ οίδε που υπάγει, ότι η σκοτία ετύφλωσε τους οφθαλμούς αυτού» ( Α΄ Ιωάν. Β΄11 ).
Καθόλου, παιδί μου, μη δέχεσαι εις ακρόασιν τους μισαδέλφους αυτούς λογισμούς, αλλά δίωκέ τους αμέσως και λέγε την ευχήν ή λέγε εις τον σατανάν: «Όσον εσύ, διάβολε, μου φέρεις τους μισαδέλφους λογισμούς, τόσον εγώ θα αγαπώ τους αδελφούς μου, διότι έχω διαταγήν από τον Χριστόν μου, όχι μόνον να τους αγαπώ, αλλά και να θυσιασθώ δι’ αυτούς, καθώς και ο Χριστός εθυσιάσθη δι’ εμέ τον ελεεινόν», και αμέσως νοερώς να ασπάζεσαι τα πράγματα, δια τα οποία σου φέρει το μίσος, και να λέγης: «Για δες, σατανά φθονερέ, πόσον τους αγαπώ, θα πεθάνω δι’ αυτούς»! Κάμνοντας λοιπόν ούτω και βλέποντας ο Θεός την καλήν σου θέλησιν και τον τρόπον που

Κεφάλαιον ΙΑ΄.- Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς. Επιστολή 1η-2η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑ΄

 

Περί Αγάπης και Συγχωρητικότητος προς τους αδελφούς

1η.Επιστολή

Τέκνα μου, αγωνίζεσθε τον καλόν αγώνα, η αγάπη μενέτω, η αγάπη να είναι το κέντρον όλων των κινήσεων εν τω μέσω της αδελφότητος, ο εγωϊσμός μακράν από τον λογισμόν και από το στόμα. «Ο θέλων γενέσθαι πρώτος, έσται πάντων δούλος» (Μάρκ. 10.44), λέγει ο Κύριος, και εάν δεν γίνωμεν ως τα μικρά παιδιά εις την ακακίαν και απλότητα, ου μη εισέλθωμεν εις την βασιλείαν των ουρανών. Η αγάπη όταν διέπη μίαν αδελφότητα, τότε αοράτως ο Χριστός ευλογεί τα πάντα. Η χαρά, η ειρήνη, η θυσία υπέρ των αδελφών, πυρπολείται εις τα στήθη εκάστου αδελφού, αλλά και η προσευχή τότε γιγαντώνεται και όσον πλεονάζει, τόσον και η εν Χριστώ αγάπη και θυσία πλουτίζει τας ψυχάς και ο Χριστός δοξάζεται και λατρεύεται και γινόμεθα ταπεινά όργανα να δοξάζεται και το άγιον όνομα του Θεού. Η γνησία αγάπη δεν φθονεί τα καλά χαρίσματα του αδελφού, δεν χαίρει, όταν ακούη ταπεινωτικά λόγια, κατηγορίας δια τον αδελφόν, δεν εγκρατεύεται εις το να επαινή πάντοτε την προκοπήν του αδελφού. Η αγάπη ου ζηλοί, ου περπερεύεται, ουκ ασχημονεί, ου ζητεί το ιδικόν της συμφέρον, αλλά του αδελφού. Δεν θυμώνει, δεν σκέπτεται το κακόν, πάντα στέγει, πάντα υπομένει. Όποιος έχει γνησίαν αγάπην, ουδέποτε πίπτει αμαρτάνοντας εις τον αδελφόν του. Λοιπόν εύχεσθε, τέκνα, ίνα η αυτοαγάπη, ο Θεός μας, μας δώση το χάρισμα της εν Χριστώ αγάπης. Όταν αύτη η αγάπη θα βασιλεύση εις τας καρδίας μας, εις τους λόγους και εις τα έργα μας, τότε να ελπίζωμεν δι’ ένα αυριανόν μέλλον συγκροτήσεως εν Χριστώ αδελφότητος με πνεύμα Χριστού, με αίγλην πνευματικήν, με βάσεις αδιασείστους, με συμπαγή συγκρότησιν αδελφότητος ηνωμένης εις την γνώμην, με μίαν ψυχήν εις πολλά σώματα.


  2η.Επιστολή

Τέκνα μου ηγαπημένα. Εύχομαι ο Θεός της αγάπης να σας ενισχύη εις την εις αλλήλους αγάπην και να σας δίδη εκείνην την αγάπην, που δεν πονηρεύεται, που δεν δημιουργεί σκάνδαλα, αλλ’ η οποία μάλλον τα διασκεδάζει με την σοφίαν που γεννά. Εύχομαι ο Κύριος να δώση αγάπην αγνήν, αγάπην, η

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 25η-26η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

25η.Επιστολή

Αγωνίζου, παιδί μου, τον καλόν αγώνα, μη φοβού, δραπέτευε από κάθε κλοιόν απογνώσεως. Τα ασθενή και άχρηστα εξελέξατο ο Θεός, ίνα τα νομιζόμενα υγιή και εύχρηστα καταισχύνη. Η δύναμις του Θεού εις τα ασθενή πλάσματα καταφαίνεται τηλαυγέστερον και συνάμα μας ωθεί η εκλογή αύτη του Θεού προς ταπείνωσιν ακούσιον και ανάπεμψιν ευώδους θυμιάματος, απεριορίστου ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης προς τον Θεόν!
Εσένα, παιδί μου, πολύ σε ηγάπησεν ο Θεός, δια τούτο παράμεινον εν ταπεινώσει εις τους κόλπους του Θεού, ίνα μεγαλυνθής εις την θεϊκήν απόλαυσιν. Πρόσεχε το πνεύμα της οιήσεως, μη νομίσης ότι κάτι έχεις, που δεν το έχουν οι άλλοι, διότι το Πνεύμα το άγιον μερίζεται εις έκαστον ως βούλεται, εις άλλον ως αγάπη φαίνεται, εις έτερον ως σύνεσις, εις άλλον ως γνώσις, εις άλλον ως φόβος πολύς του Θεού. Εν και το αυτό Πνεύμα, άρα όλοι μετέχουν του Αγίου Πνεύματος αναλόγως ουχί των έργων, αλλά της ταπεινώσεως! Ουδέν άλλο δύναται χωρίς έργα να μας ποιήση υιούς του Θεού, ως το γνωρίσαι την ιδίαν ασθένειαν και την μεγαλειότητα του Θεού. Άνευ ταπεινώσεως το έργον μένει ασφράγιστον, όταν μεταλάβη ταπεινώσεως, το κύρος αμέσως επέρχεται. Τα άχρηστα όντα ζητεί ο Θεός, «εξέλθετε εις τας ρύμας και εις τας οδούς και όσους εύρητε πτωχούς, αναπήρους, ασθενείς, χωλούς άπαντας αναγκάσατε να γεμισθή ο οίκος μου, οι δε κεκλημένοι οι νομιζόμενοι άμεμπτοι ου μη γεύσονται του Δείπνου» (Λουκ. 14,21-24). Πόση χαρά είναι όπου και ημείς συγκατελέχθημεν με τα άχρηστα όντα δια τας ασθενείας μας και μας εκάλεσε εις τον οίκον Αυτού δια να μας ποιήση αυλικούς Του και φίλους Του, ίνα ακούωμεν εις τον θάλαμον της καρδίας τας θείας φωνάς των ουρανίων ασωμάτων! Βλέπεις, παιδί μου, ότι ο κακός διαβολεύς ψεύδεται, όταν σου λέγη ότι είσαι άχρηστος σωματικώς και δεν κάνεις δια

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 20η-24η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

20η.Επιστολή

 Δεν υπάρχει μεγαλύτερον κακόν από τον εγωϊσμόν, αυτός γεννά όλους τους πειρασμούς και τα σκάνδαλα και αλλοίμονον εις όποιον τυλίξη, θα τον παραμορφώση!
Μόνον ο καλός υποτακτικός θα κάνη την ψυχήν του αγγελικήν από πνευματικήν ομορφιάν. Μη σας περνά ο καιρός άκαρπος, διότι το σχοινί μαζεύεται και έξαφνα θα ακούσωμεν:
«Τάξον τα περί του οίκου σου, αποθνήσκεις και ου μη ζήση έτι χρόνον»! Κτυπάτε τον εγωϊσμόν με όλην σας την δύναμιν, μάθετε ταπείνωσιν, κάνετε τα έργα σας με συντριβήν, με πένθος, με την ευωδίαν της ταπεινώσεως.
Μόνον τα έργα σας που έχουν ταπείνωσιν θα βραβευθούν. Τα έργα που τα έχει δηλητηριάσει ο εγωϊσμός και το ίδιον θέλημα, θα τα πάρουν οι τέσσαρες άνεμοι και θα τα σκορπίσουν ωσάν τα σκύβαλα και θα ευρεθώμεν με άδεια τα χέρια.
Ας συνέλθωμεν λοιπόν, ας αγαλλιάσωμεν με την άδολον αγάπην του Χριστού, διότι εμπαθείς ψυχαί δεν θα εισέλθουν εις την άνω Ιερουσαλήμ. Εκεί μόνον αι αγναί ψυχαί θα εισέλθουν με χαράν και αγαλλίασιν.


21η.Επιστολή
 Ναι, τέκνα μου ποθητά, μας λείπει όντως αύτη η αγιωτάτη αρετή, η ταπείνωσις. Ο εγωϊσμός, η απαισία αυτή κακία, έχει επιφέρει όλα τα δεινά εις τους ανθρώπους. Όντως η ταπείνωσις είναι αγιότης! Διατί συγκρουόμεθα με το «ψύλλου πήδημα»; Διότι δεν έχομεν ταπείνωσιν. Ο έχων ταπείνωσιν

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 16η-19η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

16η.Επιστολή

Βιάζεσθε, τέκνα μου, εις τον πνευματικόν αγώνα. Μη λησμονήτε την πολλήν εμπειρίαν του διαβόλου και την ιδικήν μας ασθένειαν.
Όπως το φθινοπωρινόν φύλλον που πίπτει με τον ελάχιστον άνεμον, ούτω και ημείς πίπτομεν εις τον παραμικρόν πειρασμόν και δοκιμασίαν, όταν η χάρις του Θεού δεν συμμαχή μαζί μας. Και πότε συμμαχεί η χάρις του Θεού μεθ’ ημών;
Τότε μόνον, όταν το ταπεινόν φρόνημα ποδηγετή κάθε μας σκέψιν και έργον. Μέμφεσθε διηνεκώς τους εαυτούς σας, διότι η αυτομεμψία είναι γέννημα και καρπός της ταπεινής καρδίας και εις την ταπεινήν καρδίαν, φανερούται το θείον, καθώς οίδεν αυτό.
«Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψονται».
Εις εκάστην σας πτώσιν εξετάσατε καλώς και θα αντιληφθήτε ότι λίγο- πολύ ο σπόρος της υπερηφανείας είναι η κυρίως αιτία της πτώσεως.

17η.Επιστολή

 Έχετε υπ’ όψιν σας τον εγωϊσμόν, αυτός τα δημιουργεί όλα, ταπεινωθήτε, στραγγαλίζετε τον εγωϊσμόν, που σαν φαρμακερό φίδι έρχεται να σας δηλητηριάση την ψυχήν. Μην αφήνετε τίποτε μέσα σας, έτσι μόνον θα εξουδετερώσητε κάθε σατανικήν ενέργειαν. Το άγιον Τριώδιον αρχίζει με το ωραίον παράδειγμα του τελώνου και του φαρισαίου διαφωτίζον ότι δια του ταπεινού φρονήματος αποκτά κανείς την δικαίωσιν, δηλαδή την συγχώρησιν των αμαρτημάτων του από τον Θεόν. Επίσης

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 11η-15η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

11η.Επιστολή

Οι άγγελοι εις τον Ουρανόν μέσα εις την δόξαν και τους ύμνους. Οι άνθρωποι εις τας χαράς των και εις τα παλάτια των.
Ο δε Θεός και δημιουργός μέσα εις εν σπήλαιον και επάνω εις την φάτνην των ζώων, ωσάν τον τελευταίον πτωχόν άνθρωπον!
Τι ταπείνωσις του Ιησού μας! Αυτήν την ταπείνωσιν να αποκτήσετε, παιδιά μου.
Η ταπείνωσις είναι η πιο χαριτωμένη αρετή, χρυσοϋφαντος στολή, μακάριος όποιος την ενδυθή, θα αποκτήση μίαν ανέκφραστον πνευματικήν ομορφιάν.
Αντιθέτως, το πιο βρώμικον πάθος είναι η υπερηφάνεια και ο εγωϊσμός.


12η.Επιστολή

 Πολύ παρακαλώ την Παναγία μας να μου χαρίση καθ’ όλα την ταπείνωσιν, διότι είναι βασική αρετή και χωρίς αυτήν κανένα έργον δεν επισφραγίζει η χάρις του Παναγίου Πνεύματος! Ο Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας Θεόφιλος, επισκεφθείς τους πατέρας του όρους της Νιτρίας ηρώτησε τον Πρώτον του όρους: « Τι εύρες, πάτερ, πλέον εν τη οδώ ταύτη της ασκήσεως;» Και απαντά ο όσιος: «Το μέμφεσθαι εαυτόν πάντοτε». «Όντως, απήντησεν ο Θεόφιλος, ουκ έστιν άλλη συντομωτέρα οδός προς τον Θεόν ως αύτη!». Ουχί δι’ υπερηφανείας και ανταρσίας ο εωσφόρος και ο Αδάμ εξέπεσαν του Θεού; Ουχί η ταπείνωσις της Θεοτόκου, «ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμά σου» (Λουκ. 1,38 ) και ο εξ αυτής αρρεύστως γεννηθείς υιός του Θεού, διδάξας και ποιήσας άκραν ταπείνωσιν, έσωσε τον Αδάμ; Αυτός είπε πάλιν: «Μάθετε απ’ εμού, ότι πράός ειμι και ταπεινός τη καρδία και ευρήσετε

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 8η-10η

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

8η.Επιστολή

Πάντα εις την προσευχήν σου να ζητής πρώτιστα την ταπεινοφροσύνην να σου χαρίση ο Θεός και να επιμένης εις την αίτησίν σου αυτήν, διότι άνευ αληθούς ταπεινοφροσύνης, δεν κατορθώνεται ουδέν αγαθόν αξιόμισθον.
Καθώς λέγει, παιδί μου, και ο Απόστολος Παύλος: «Τι έχεις ο ουκ έλαβες; Ει δε και έλαβες τι καυχάσαι ως μη λαβών;» ( Α΄ Κορ. 4,7 ), «ακάθαρτος πας υψηλοκάρδιος παρά Θεώ» ( Παροιμ. 16,5 ).
Δια τούτο αγωνίζου, τέκνον μου, κατά του δυστυχούς αυτού πάθους, ταπεινοφρονώντας και σκεπτόμενος πόσην ταπείνωσιν έδειξεν ο Κύριος της δόξης, γενόμενος άνθρωπος και ταπεινώσας τον εαυτόν Του μέχρις ύβρεων και συκοφαντιών και μέχρι Σταυρού.
Αλλά και όλοι οι άγιοι του Θεού άνθρωποι επέδειξαν αρίστην ταπείνωσιν, διο και ηγίασαν και μας επιστοποίησαν ότι ουκ έστιν άλλη οδός του σωθήναι ει μη αύτη. Ό,τι σου δίδει ταπείνωσιν, τούτο ασπάζου, έστω και αν πονέσης και ψυχορραγήσης.
Το τέλος του πόνου θα είναι από Θεού ευλογία και πρόοδος προς την αρίστην των αρετών, την ταπείνωσιν. Εύχομαι ταύτην ο Θεός Ιησούς να σου χαρίση μέσα εις την ψυχήν σου ανεξίτηλον.


9η.Επιστολή

 Η ουσία όλων, παιδί μου, είναι μία, το ότι βάλλεσαι υπό πνεύματος υπερηφανείας, με τας αδελφάς της κενοδοξίαν και οίησιν και με συνεπικούρους τους αισχρούς και βλασφήμους λογισμούς. Γνώριζε,

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 3η-7η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

3η.Επιστολή

 Μη ομιλής, παιδί μου, περιττά λόγια, διότι αυτά ψυχραίνουν την ψυχήν σου από τον θείον ζήλον.
Αγάπησον την σιωπήν, που γεννά όλας τας αρετάς και περιφράττει την ψυχήν, ώστε να μη την εγγίζη η κακία του διαβόλου.
«Κρείσσον πεσείν εξ ύψους ή εκ γλώσσης».
Η γλώσσα κάνει τα μεγαλύτερα κακά εις τους ανθρώπο.

4η.Επιστολή

Η σωτηρία δεν κερδίζεται, όταν ημείς αργολογώμεν ή όταν διερχώμεθα τας ημέρας μας χωρίς υπολογισμόν.
Προσέχετε την γλώσσαν σας και τον νουν σας, διότι η φυλακή αυτών γεμίζει την ψυχήν από φως Θεού.
Εκείνος όμως που έχει αχαλίνωτον το στόμα του, αποταμιεύει εις την ψυχήν του ποικιλίαν ακαθαρσιών.

5η.Επιστολή

Σιωπάτε, η σιωπή είναι η μεγαλυτέρα αρετή, φεύγετε τους αργούς λόγους και τα γέλια, εάν θέλετε η προσευχή σας να έχη παρρησίαν δια δακρύων και χάριτος!
Προσέχετε τους εμπαθείς λογισμούς δια των φαντασιών. Διώκετε αυτούς αμέσως μόλις εμφανισθούν, διότι αν παραμείνουν, κίνδυνος-θάνατος, τη ταλαιπώρω ψυχή.
Λέγετε συνέχεια την ευχήν έντονα, με ζήλον, με πόθον, μόνον έτσι κανείς δυναμώνει ψυχικώς.
Αποφεύγετε πάση θυσία τους αργούς λόγους, διότι αδυνατίζουν την ψυχήν και δεν έχει την δύναμιν να

Κεφάλαιον Ι΄.- Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως. Επιστολή 1η-2η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι΄

  Περί Υπερηφανείας, Αυτομεμψίας και Ταπεινώσεως.

1η.Επιστολή

Προσέχετε τους λογισμούς σας. Η προσοχή σας κυρίως να στραφή εις το να συνάξη ταπεινούς λογισμούς. Διότι η ταπείνωσις σώζει τον άνθρωπον και αυτή είναι κυρίως ο στόχος όλων των πνευματικών επιδιώξεων. Εάν θέλετε να ίδητε, εάν έχετε κάνει πνευματικήν προκοπήν εις την μοναχικήν πολιτείαν, ερευνήσατε τους εαυτούς σας και εάν διαπιστώσετε ταπείνωσιν μέσα σας, ανάλογα με την ποσότητα αυτής, έχετε κάνει πνευματικήν πρόοδον. 
Αν αντί ταπεινώσεως ίδωμεν μάλλον υπερηφάνειαν και εγωϊσμόν με τα παρεπόμενα τούτων, τότε μας χρειάζεται πένθος και δάκρυα και να θρηνώμεν την αθλίαν μας κατάστασιν, ίνα ο Κύριος μας ευσπλαχνισθή. Φύγωμεν μακράν του εγωϊσμού, δυσωδίαν ανείκαστον εκπέμπει ούτος και δυστυχής όστις έχει τούτον ως πλούτον του. 
Ο τοιούτος ουδέποτε θα εύρη ειρήνην, τόσον εκ των ενοχλήσεων των εμφωλευόντων εν αυτώ παθών, όσον και εκ της μακράν απεχούσης αληθούς ταπεινώσεως. 
Ανάπαυσις ψυχική μόνον εκ της ταπεινώσεως και της πραότητος παρέχεται εις τον άνθρωπον και τούτο μας το λέγει ο Κύριος: «Μάθετε απ’ εμού ότι πράός ειμι και ταπεινός τη καρδία και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς υμών» (Ματθ. 11,29 ). 
Δια τούτο, τέκνα μου, υπερπόθητα, ας αγαπήσωμεν με όλην μας την ψυχήν την ταπείνωσιν του Χριστού μας, ομού και την πραότητά Του και όντως θα εύρωμεν, καθώς είπεν, και των ψυχών ημών την ποικίλην ανάπαυσιν. Η ταπείνωσις δια να αποκτηθή δεν είναι εύκολον πράγμα, χρειάζεται πολύς κόπος και χρόνος. Ο εγωϊσμός δια να θανατωθή απαιτεί θυσίαν του εαυτού μας. Να ποδοπατήσωμεν

Κεφάλαιον Θ΄ - Περί Σιωπής, Αργολογίας και Παρρησίας. Επιστολή 6η-11η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄

  Περί Σιωπής, Αργολογίας και Παρρησίας

6η.Επιστολή

Όταν σιωπά κανείς, του δίδεται χρόνος και άδεια δια προσευχήν και περισυλλογήν, όταν όμως απρόσεκτα περνά τας ώρας του, δεν έχει χρόνον δια προσευχήν, από τας απροσέκτους δε ομιλίας του, αποκομίζει και διαφόρους αμαρτίας.
Δια τούτο οι άγιοι Πατέρες την αρετήν της σιωπής την έθεσαν κορυφήν των αρετών, διότι άνευ αυτής, καμμία αρετή δεν ημπορεί να σταθή εις την ψυχήν του ανθρώπου.
Λοιπόν σιωπή, ευχή, υπακοή. Όταν αυτάς τας αρετάς τας εφαρμόσης, με την βοήθειαν του Θεού, τότε θα γνωρίσης το φως του Χριστού μέσα εις την ψυχήν σου.
7η.Επιστολή

Να είσαι φρόνιμος εις τους λόγους σου, δηλαδή να σκέπτεσαι και κατόπιν να ομιλής.
Να μη τρέχη η γλώσσά σου προτού να σκεφθής τι πρέπει να είπης.
Μη ξεθαρρεύης, παιδί μου, εις παρρησίαν, πολλά τα κακά εκ της κακής παρρησίας, φεύγε ταύτην, ως φωτιά και οχιά!

8η.Επιστολή

Πρόσεχε τον εαυτόν σου από την παρρησίαν και τα άκαιρα λόγια, αυτά ξηραίνουν την ψυχήν του ανθρώπου, ενώ αντιθέτως η σιωπή, η πραότης και η ευχή,
γεμίζουν την ψυχήν δρόσον ουράνιον, με ένα πένθος γεμάτο γλυκύτητα.
Την αργολογίαν μίσησον, ως γεννήτριαν της ψυχρότητος και της ξηρασίας, διότι η αργολογία

Κεφάλαιον Θ΄ - Περί Σιωπής, Αργολογίας και Παρρησίας. Επιστολή 1η-5η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄

  Περί Σιωπής, Αργολογίας και Παρρησίας

1η.Επιστολή

Βιάζεσθε εις την σιωπήν, εις την γεννήτριαν όλων των κατά Θεόν αρετών, σιωπάτε, δια να λέγετε την ευχήν, διότι, όταν κανείς ομιλή, πως δύναται να εκφύγη την αργολογίαν, εξ ης και κάθε κακός λόγος, εκ του οποίου βαρύνεται η ψυχή από την ευθύνην;
Εις την εργασίαν φεύγετε την ομιλίαν, μόνον μετρημένα λόγια εις περίπτωσιν ανάγκης.
Τα χέρια να δουλεύουν δια τας ανάγκας του σώματος, ο δε νους να λέγη το γλυκύτατον όνομα του Χριστού, όπως εξοικονομηθή και η ανάγκη της ψυχής, που δεν πρέπει ούτε στιγμήν να την ξεχνώμεν.


2η.Επιστολή

Μη λυπήσαι, παιδί μου, δι’ εμέ, αλλά αγωνίζου θερμά. Αγωνίζου εν σιωπή, ευχή και πένθει και θα εύρης στοιχεία αιωνίου ζωής. Βίαζε τον εαυτόν σου, κλείσε το στόμα σου και εν χαρά και εν πένθει. Τούτο γνώρισμα εμπειρίας, όπως κρατηθούν ασφαλώς και αι δύο καταστάσεις, διότι η ομιλία του στόματος ουκ οίδε να ασφαλίζη τον πλούτον. Η σιωπή είναι η πιο μεγάλη και καρποφόρος αρετή, δια τούτο και οι θεοφόροι Πατέρες την εκάλεσαν αναμαρτησίαν. Σιωπή και ησυχία, εν και το αυτό. Πρώτος θείος καρπός της σιωπής είναι το πένθος – λύπη κατά Θεόν – χαρμολύπη. Κατόπιν έρχονται οι φωτεινοί λογισμοί, που φέρουν την αγίαν ροήν των ζωηρύτων δακρύων, εξ ων και το βάπτισμα το δεύτερον γίνεται και καθαίρεται η ψυχή και λάμπει και γίνεται ομοία των αγγέλων. Που βάλω, τέκνον του Ιησού, τας πνευματικάς ενοράσεις τας εκ της σιωπής πηγαζούσας! Πως ανοίγονται τα όμματα της διανοίας και βλέπουν τον Ιησούν εν γλυκύτητι υπέρ μέλι! Τι καινόν θαύμα κατεργάζεται εκ της νομίμου σιωπής και προσεκτικής διανοίας! Ταύτα οίδας, αγωνίζου λοιπόν. Μικρόν σοι απεκάλυψα,

Κεφάλαιον Θ΄ - Περί Κατακρίσεως. Επιστολή 6η-7η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄

  Περί Κατακρίσεως

6η.Επιστολή

Να αγαπάτε ο ένας τον άλλον και να μη πικραίνεσθε λόγω εγωϊσμού. Η ταπείνωσις είναι ασφαλής οδηγός, δεν αφήνει τον έχοντα ταύτην να προσκρούση εις υφάλους απροσεξίας και να συντριβή, αλλά ως οδηγός φωτεινός οδηγεί απταίστως επί του ασφαλούς. Ο εγωϊσμός είναι το κάκιστον των κακών, αυτός μας δημιουργεί όλα τα σφάλματα, με τους ανυποτάκτους λογισμούς. Φοβηθήτε αυτόν και προσπαθείτε να απαλλαγήτε εξ αυτού, καθ’ ότι όσον μένει μέσα μας ακτύπητος, τόσον θα μας πληγώνη με αναλόγους πόνους. Παρακαλώ μη κατακρίνετε ο ένας τον άλλον, διότι είναι πέρα για πέρα εγωϊσμός, ας δικαιολογή ο αδελφός του αδελφού το σφάλμα, και τούτο είναι μαρτυρία ταπεινώσεως και αγάπης. Αυτός ο αδελφός που πράττει αυτό θα εύρη πολλήν την χάριν του Θεού, εκείνος όμως που κρίνει και σκανδαλίζει τον πλησίον του, πρέπει να γνωρίζη ότι όχι χάριν δεν θα εύρη, αλλά και αν κάτι έχη θα το χάση, δια να μάθη το μάθημα της ταπεινώσεως δια του παθήματος. Φοβηθήτε περισσότερον την εσωτερικήν κατάκρισιν, την δια των λογισμών, και τούτο, διότι δεν έρχεται εις το φως δια του προφορικού λόγου, όπου ενδέχεται να διορθωθή εκ του ακούοντος ταύτην. Προσέξατε, λέγω, την ένδοθεν κατάκρισιν, που ανεπαισθήτως μας ενοχοποιεί θανασίμως και μας υστερεί την ζωήν της θείας χάριτος και μας προσφέρει ως ποτόν πικρότατον, την ψυχικήν νέκρωσιν. Πόσα και πόσα δεν μας λέγουν το ιερόν Ευαγγέλιον και οι Πατέρες περί κατακρίσεως. Κάλλιον πεσείν εξ ύψους, παρά εκ γλώσσης. Εύχομαι η αγάπη και η ακατακρισία να βασιλεύσουν εις πάσας τας

Κεφάλαιον Θ΄ - Περί Κατακρίσεως. Επιστολή 1η-5η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄

  Περί Κατακρίσεως

1η.Επιστολή

Μεγάλον κακόν η καταλαλιά, όπως ακριβώς το μικρόν τιμόνι του καραβιού οδηγεί όπου θέλει το καράβι, έτσι και η γλώσσα οδηγεί τον άνθρωπον είτε εις το καλόν είτε εις το κακόν. Οι άγιοι πατέρες το κρίνειν τα ξένα αμαρτήματα ή ελαττώματα ή τας κακάς συνηθείας πολύ το ελέγχουν. Όταν κρίνωμεν τον αδελφόν μας, κατακρίνομεν τον εαυτόν μας εις μεγάλο αμάρτημα. Όταν λοιπόν σκεπάζωμε τον αδελφό μας, θα μας σκεπάση και ημάς ο Θεός από μεγάλα αμαρτήματα. Όταν ξεσκεπάζωμε τον αδελφόν μας, διώκομεν από επάνω μας την χάριν του Θεού και παραχωρούμεθα να πέσωμεν εις τα ίδια και ημείς, δια να μάθωμεν ότι όλοι μας, είμεθα αδύνατοι και ότι η χάρις του Θεού μας βαστάζει. Όποιος φυλάττει την γλώσσαν του, εκείνος φυλάττει την ψυχήν του από μεγάλα αμαρτήματα και πτώσεις. Το κύριον αίτιον της κατακρίσεως και καταλαλιάς είναι η υπερηφάνεια και ο εγωϊσμός, διότι έχει ο άνθρωπος καλύτερον τον εαυτόν του. Δια τούτο ωφέλιμον πολύ είναι κανείς να λογίζεται τον εαυτόν του μικρότερον από όλους, ώστε να θεωρή τον αδελφόν καλύτερον, δια να ημπορέση με την βοήθειαν του Θεού, να λυτρωθή από αυτό το κακόν.

2η.Επιστολή

Αν κάτι σε ωθή εις κατάκρισιν δια οιανδήποτε υπόθεσιν αδελφού ή μοναστηρίου, εσύ προσπάθησε μάλλον να προσευχηθής δια την υπόθεσιν,
παρά να την περάσης από το κριτήριον του λογικού σου.
Αν κλεισθής εις τον εαυτόν σου δια της προσευχής, της ταπεινώσεως και του πένθους,

Κεφάλαιον Η΄ -Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως. Επιστολή 23η-26η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

 Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως

23η.Επιστολή

Παιδί μου, θέλω χάριτι Θεού να νικήσης εις τον αγώνα. Μέχρι θανάτου αντίστασιν. Όχι οπίσω πλέον, μόνον έμπροσθεν.
Ο θάνατος συνεχώς μας απειλεί. Πρέπει να είμεθα έτοιμοι. Πρέπει να αγωνισθώμεν μέχρις αίματος.
Εγώ θα είμαι εις το πλευρόν σου να συναγωνίζωμαι, έως ότου θριαμβεύση ο Χριστός με την σημαίαν της Αναστάσεως.
Θα βαδίζωμεν μαζί τον δρόμον της σωτηρίας, θα σε βοηθώ εις τον ανήφορον της κατά Χριστόν ζωής. Όλα πρόσκαιρα και εφήμερα.
Άνω να ατενίζης. Την ζωήν της αγνότητος να ποθής με πάθος. Ή αγνότης ή θάνατος.
 

24η.Επιστολή

Ευλογημένον μου τέκνον, μη φοβού εις τον αγώνα. Θάρρος και ελπίδα τρέφε εις την ψυχήν σου.
Τας αντιξοότητας που προέρχονται εκ των δαιμόνων παράβλεπε. Συ βλέπε, ότι ο κάθε αγώνας θα στεφθή με επιτυχίαν.
Δια τον Θεόν τίποτε δεν πάει χαμένο, έστω και η βραχυτάτη βία και αυτή καλή είναι.
Μη δειλιάζης καθόλου, μάχου γενναία, «στρίμωχνε» τον εαυτόν σου, πίεζέ τον, διότι πιεζόμενον το

Κεφάλαιον Η΄ -Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως. Επιστολή 18η-22η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

 Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως

18η.Επιστολή

Βιάζεσθε εις τα πνευματικά σας καθήκοντα, διότι η βία εις τα πνευματικά είναι ωσάν το τείχος το στερεόν, που δεν αφήνει να εισέλθη ο ποταμός μέσα εις τον κήπον, δια να καταστρέψη ό,τι εκοπίασεν ο κηπουρός. Εάν όμως αμελώμεν, τότε εισέρχεται ο ποταμός και καταστρέφει τα πάντα! Περί τούτου μας λέγει ο Κύριος εις το ιερόν Ευαγγέλιον «Εν τω καθεύδειν τους ανθρώπους ήλθεν αυτού ο εχθρός και έσπειρε ζιζάνια ανά μέσον του σίτου» (Ματθ. 13,25 ). Όσον βιαζόμεθα, τόσον θα κερδίσωμεν, όσον εργασθή κανείς, τόσον θα πληρωθή. Η ζωή του μοναχού είναι σταυρός καθημερινός, είναι Ιερός Γολγοθάς, όπου μας καλεί ο Ιησούς, ίνα συσταυρωθώμεν όσοι Τον αγαπώμεν και κατόπιν θα γίνη η ανάστασις της ψυχής.


19η.Επιστολή

 Μη μένετε αδρανείς, μόνον βιάζεσθε, ίνα μη κατακριθήτε, ως ακροαταί του νόμου και μη ποιηταί, διότι εφ’ όσον ζητείτε λόγον Θεού, άρα η ζήτησις προϋποθέτει υπόσχεσιν εφαρμογής, λοιπόν αγωνίζεσθε. Παιδιά μου, αγωνισθήτε, μαζί με τον Χριστόν μας θα τα υποφέρωμεν όλα. Ο κόσμος θα μας μισήση, διότι πρωτίστως εμίσησε τον Ιησούν μας, την ιδικήν μας αγάπην και λατρείαν! Χριστόν αγαπήσατε. Χριστόν αναπνέετε. Ιησούν ποιήσατε συγκάτοικον μέσα εις την ψυχήν σας, μη φοβήσθε κανένα, διότι είμεθα γεώργιον Θεού, ο βασιλεύς των βασιλευόντων, μας έχει ανακτορικούς υπηρέτας.

Κεφάλαιον Η΄ -Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως. Επιστολή 14η-17η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

 Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως

14η.Επιστολή

Μη χάνης το θάρρος σου, παιδί μου, όσον και αν μαίνεται ενίοτε η τρικυμιώδης θάλασσα των ποικίλων πειρασμών. Συ αναλογίζου, ότι όλα αυτά και άλλα πιο πολλά, δεν είναι άξια να μας εμποδίσουν από την χάριν του Θεού και την αγάπην Του. Αν μεγαλώση, παιδί μου, ο πόθος του Χριστού μας μέσα μας, τότε όλα τα σκάνδαλα θα γίνουν πολύ μικρά και ευκολοπέραστα. Όταν λείπη η αγάπη και ο πόθος προς τον Χριστόν μας, τότε μας γίνονται δυσκολοβάστακτα και ποτίζουν τας ημέρας μας με δάκρυα πύρινα. Ναι, παιδί μου, τον Ιησούν ας επικαλούμεθα, έως ότου ανάψη η φλόγα Του μέσα μας και τότε όλα τα ζιζάνια θα γίνουν στάκτη. Μνημόνευε ότι οφείλομεν να σηκώνωμεν καθ’ ημέραν Σταυρόν, που σημαίνει θλίψεις, κόπους, πειρασμούς και κάθε δαιμονικήν ενέργειαν, διότι ποίος άγιος διήλθεν τον επίγειον δρόμον και τα σκοτεινά μονοπάτια άνευ θλίψεων και κινδύνων; Και αν ημείς εκλήθημεν τον ίδιον δρόμον να περιπατήσωμεν, τι παράδοξον συναντώμεν; Εφ’ όσον με τον διάβολον επελέξαμε να παλαίσωμεν, τι να απορούμεν εις τα της πάλης; Εμπρός ας έχωμεν αναμμένην της προθυμίας την λαμπάδα και ας αναμένωμεν με υπομονήν και ανύστακτο μάτι την έλευσιν του Κυρίου Ιησού.
 

 15η.Επιστολή

Βιάζεσθε, παιδιά μου, εις τα καθήκοντά σας. Οι βιασταί αρπάζουν τον στέφανον της νίκης, ενώ οι

Κεφάλαιον Η΄ -Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως. Επιστολή 10η-13η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

 Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως

10η.Επιστολή

Προσέχετε την ραθυμίαν τόσον εις την ευχήν, όσον και εις τους λογισμούς, χωρίς να εξαιρώ και την νωθρότητα εις τον αγώνα της αγρυπνίας. Μην αμελήτε, τέκνα μου, διότι η αμέλεια είναι δεινόν κακόν, γεννήτρια όλων των χαμερπών ηδονών, πρόδρομος της κολάσεως και αιτία δεινής αιχμαλωσίας. Μη κοιμάσθε τον της αμελείας ύπνον, διότι ο διάβολος είναι ξύπνιος και κρατά εις το χέρι του ένα δαδί αναμμένο και προσπαθεί να μας δώση φωτιά να καούμε. Ξυπνάτε, μας περιμένει κρίσις και δικαστήριον χωρίς έλεος! Μην αποθαρύνεσθε, μη χάνετε το θάρρος σας, ενίοτε μας αφήνει η αγία τροφός, η χάρις του Θεού, και πίπτομεν εις λογισμούς γελοίους και απρεπείς και ενίοτε εις λόγια, δια να ταπεινωθώμεν και να μη φρονώμεν υψηλά, αλλά να γνωρίσωμεν την ασθένειάν μας, πως χωρίς την χάριν του Θεού δεν δυνάμεθα να πράξωμεν ουδέν καλόν.

11η.Επιστολή

 Μη φοβού, αγωνίζου, θάρρος και ανδρείαν οπλίσου, έχομεν Ιησούν στρατηγόν, που οδηγεί το στράτευμά μας εις την ένδοξον νίκην! Μη δειλιάζης καθόλου, η δειλία προέρχεται εκ του πονηρού, όπως μας αφοπλίση και μας πιάση αιχμαλώτους. Έχε τας ελπίδας σου εις Εκείνον, όπου είπε: «Ου μη σε ανώ, ουδ’ ου μη σε εγκαταλίπω» (Εβρ. 13,5). Δεν θα μας αφήση να πειρασθώμεν περισσότερον των δυνάμεών μας.

12η.Επιστολή

Παιδί μου, σε επεσκέφθη ο πειρασμός, δια να σου δοκιμάση την προαίρεσιν, με βάσιν τας προλήψεις. Αγωνίζου την καλήν μαρτυρίαν, μη φοβηθής τον απαίσιον εχθρόν των ψυχών μας. Ο Χριστός, καλό μου παιδί, παρακολουθεί τον αγώνα σου. Επιτρέπει εις τον πειράζοντα να σε ενοχλή δια να του δείξη το θαύμα Του, που έκανε εις σε αποσπώντας σε από τον κόσμον με την γλυκείαν Του χάριν. Μάχου, παιδί μου, κατά του εχθρού της ψυχής σου και μη του επιτρέπης τίποτε να κερδίση απ’ ότι «τζάμπα»

Κεφάλαιον Η΄ -Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως. Επιστολή 6η-9η

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

 Περί Βίας, Ανδρείας και Αυταπαρνήσεως

6η.Επιστολή

Παιδί μου, να είσαι σιωπηλός, ταπεινός, υπήκοος μέχρι θανάτου, να είσαι έτοιμος να θυσιασθής εις το να κόψης το θέλημά σου, έστω και εάν αυτό σου φανή σωστόν μαρτύριον, αυτό σημαίνει αυταπάρνησις. Όταν αυτά τα φυλάξης, μη φοβήσαι τίποτε, κανένα κακόν, ούτε από τους δαίμονας ούτε από τους ανθρώπους, διότι όποιος φυλάσσει τα θεία προστάγματα και ο Θεός φυλάσσει αυτόν από κάθε κακόν. Να μην είσαι απότομος εις τας απαντήσεις σου, εις ό,τι δε σε ελέγχουν λέγε «ευλόγησον».


7η.Επιστολή

Μας πλανά ο διάβολος και λησμονούμεν ότι οφείλομεν να βιαζώμεθα, διότι περνούν αι ημέραι και σιγά-σιγά πλησιάζομεν εις τον θάνατον προς απαρηγόρητον μεταμέλειαν. Βιασθήτε, τέκνα μου, ο καιρός περνά, προσέχετε τους εαυτούς σας. Ο διάβολος δεν νυστάζει, αλλά γρηγορεί και μάχεται ποίον να καταπίη. Παιδιά μου, προσέχετε μη χάσωμεν τας αθανάτους και πολυτίμους ψυχάς μας, που δεν είναι άξιοι μύριοι κόσμοι να τας αντικαταστήσουν. Σκεφθήτε το φοβερόν βήμα του Χριστού μας, πως μέλλει να ευρεθώμεν όλοι γονατιστοί, αναμένοντες την τελευταίαν απόφασιν, που θα καθορίση το αιώνιον μέλλον μας!
8η.Επιστολή

Εις τον αγώνα, εις τον καιρόν της πάλης, ο δαίμων σαϊτεύει ισχυρά και πληγώνει, και προσπαθεί να