Άγνοια κινδύνου

Δεν έχω να προσθέσω τίποτα στο εξαιρετικό κείμενο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου. Το αντιγράφω λοιπόν εξολοκλήρου.
(Περιττό να γράψω ότι δεν μπορώ σε καμία περίπτωση να συμφωνήσω με κλισέ του τύπου «δεν επεμβαίνω στα εσωτερικά άλλου κόμματος». Η πορεία της ΝΔ, όπως άλλωστε και αυτή του ΠΑΣΟΚ, καθορίζουν άμεσα το μέλλον της χώρας μας και δεν μπορούμε να παραμένουμε αδιάφοροι.)

Άγνοια κινδύνου στη Ν.Δ. – του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΝΔ λοιπόν πρόκειται να εκλέξει καινούργιο αρχηγό. Δεν είναι κάτι νέο αυτό για μια παράταξη που μόνιμα ψάχνει για τις εύκολες λύσεις. Οποτε βυθίζεται στις κάλπες οπαδοί και στελέχη αναζητούν την διάσωση στο πρόσωπο του καινούργιου ηγέτη. Δίχως αξιολόγηση σε βάθος και χωρίς κουβέντα, και πολιτική ζύμωση. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντοτε ζημιογόνο. Διότι πολιτική δίχως συζήτηση, ανάλυση και κονταροχτύπημα δεν είναι πολιτική. Είναι χειρισμοί εξασφάλισης βολέματος και πρόσκαιρης αισιοδοξίας. Η τραγική κατάληξη της κυβέρνησης Καραμανλή έδειξε ακριβώς αυτό. Παρά τις κραυγές κάποιων για νεοφιλελεύθερες και κεντρώες δήθεν πολιτικές η παράταξη κύλισε στον βόρβορο της πολιτικής απαξίωσης γιατί δεν είχε ακριβώς προσανατολισμό.

Στηρίγματά της υπήρξαν δύο απόλυτα νεφελώματα. Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός και ο μεσαίος χώρος. Ο πρώτος, με την ερμηνεία που του δίνουν τα περισσότερα στελέχη της ΝΔ δεν σημαίνει απολύτως τίποτε. Ηταν ένα εφεύρημα του Κ. Καραμανλή για να διευκολύνεται να εφαρμόζει όποια πολιτική του άρεσε δίχως να κατηγορείται για ιδεολογικό επαρχιωτισμό και έλλειψη ταυτότητας. Δίχως τον Κ. Καραμανλή ο ρ.φ. κατέληξε γράμμα κενό. Και η επίκλησή από ορισμένους επιγόνους του φάνταζε με ανέκδοτο. Μιλούσαν για κάτι που δεν υπήρχε και που ούτε κι αυτοί καταλάβαιναν. Ηταν σαν να προσπαθούσαν να φτιάξουν ψαρόσουπα δίχως …ψάρια!!

Οσον αφορά τον μεσαίο χώρο η σύγχυση υπήρξε ακόμη μεγαλύτερη. Στην λεγόμενη κεντροδεξιά στην Ελλάδα επιμένουν να αγνοούν μια δραματική πραγματικότητα. Οι μετεμφυλιακές ενοχές που ενστάλαξαν επάνω της οι ρεβανσιστικές δυνάμεις της Αριστεράς για τις άδικες εν πολλοίς διώξεις της εποχής εκείνης την έχουν εξορίσει σε ιδεολογική έρημο. Και στελέχη και οπαδοί της συχνά φέρονται σαν να ντρέπονται που δεν είναι αριστεροί. Η καταξίωση των απόψεων της αριστεράς είναι σχεδόν καθολική. Ουδείς τολμά να αμφισβητήσει την ορθότητα των ιδεών της. Σαν αποτέλεσμα οι αντίπαλοί της επικεντρώνονται στην πράξη. Αισθάνονται πως μοναχά εκεί μπορούν να διεκδικήσουν κάποια ανωτερότητα. Όταν λοιπόν η κεντροδεξιά αποδειχθεί κακός διαχειριστής, η κατάρρευση είναι ολοσχερής. Ετσι έγινε το 1993, έτσι έγινε και τώρα.

Τότε, κορυφαία στελέχη του χώρου αμφισβητούσαν κρίσιμες επιλογές της τότε κυβέρνησης. Με επιχειρηματολογία μάλιστα της απέναντι πλευράς. Σε συμμαχία με μηχανισμούς του εργολαβικού/εκδοτικού παρασκηνίου βάφτισαν - εκείνοι πρώτοι, και πριν από την αριστερά – τις φιλελεύθερες επιλογές ασύδοτες και δίχως δήθεν κοινωνική ευαισθησία. Τώρα βρέθηκαν στην παγίδα που από τότε είχαν οι ίδιοι στήσει. Δίχως ιδεολογικό έρμα και με τον τρόμο της αριστερής αποδοκιμασίας έμειναν δίχως ραχοκοκαλιά και πολιτικούς στόχους. Ονόμασαν «μεσαίο χώρο» ότι αγκάλιαζε τις πολιτικές ευαισθησίες της αριστεράς (μέχρι και σε τελετές στα Μακρονήσια βρέθηκαν εξαίροντας τον συμβολικό ρόλο του Χ. Φλωράκη!!) και ..ξέχασαν να κυβερνήσουν. Σαν κάκιστοι κι’ ερασιτέχνες διαχειριστές που αποδείχθηκε πως ήσαν, σύντομα έχασαν και το υποτιθέμενο συγκριτικό πλεονέκτημα που διέθεταν στον τομέα της πρακτικής πολιτικής. Μην τολμώντας να πάρουν αποφάσεις, το μόνο που έμενε ήταν η άλωση του κράτους. Και η κατεξευτελιστική συντριβή.

Τώρα ο αγώνας είναι ανηφορικός. Και εξαιρετικά δύσκολος. Η παρουσία του ΛΑΟΣ και οι ευφυείς χειρισμοί του αρχηγού του, από την μία πλευρά, και οι θεαματικές πρώτες κινήσεις του κ. Παπανδρέου από την άλλη κινδυνεύουν να αποψιλώσουν την ΝΔ από κοινωνικά στηρίγματα και πολιτικές αναφορές. Οι οπαδοί της λεγόμενης λαικής δεξιάς, μιάς εκλαικευμένης δηλ. παλαιοσυντηρητικής τιποτολογίας με προμετωπίδα την οσφυοκαμψία στην πολιτική ανωτερότητα της αριστερής ιδεολογίας, θα την σπρώχνουν αναγκαστικά προς την πλευρά του κ. Καρατζαφέρη. Ενώ το νέο Πασόκ, από την άλλη, (μη έχοντας σοβαρό πρόβλημα στα αριστερά του) θα κάνει κτήμα του την μία μετά την άλλη τις μεταρρυθμιστικές, φιλελεύθερες και μοντέρνες επιλογές της εποχής. Η αντιμετώπιση της κρατικής αυθαιρεσίας μέσω της ηλεκτρονικής διαφάνειας (από τις πρώτες εξαγγελίες του κ. Παπανδρέου) λ.χ αποτελούν τον βασικό μοχλό πολιτικής του Βρετανικού συντηρητικού κόμματος και της έγκυρης δεξαμενής σκέψης Demos του Λονδίνου!!

Ο ένας λοιπόν θα σπρώχνει από τα δεξιά και ο άλλος θα πιέζει εκσυγχρονιστικά και συντηρητικότερα από το κέντρο. Προς τα πού θα κινηθεί η ΝΔ; Και με τι είδους πολιτικό οπλοστάσιο; Είναι φανερό πως οι διακπληκτιζόμενοι στις τηλεοράσεις βουλευτές και στελέχη της έχουν πλήρη άγνοια κινδύνου. Γι αυτό κι’ ακούγονται και απίστευτες υποψηφιότητες για την αρχηγεία. Οι επιλογές του πολιτικού τους προσανατολισμού είναι το πρώτο πρόβλημα. Η επιλογή της ηγεσίας έρχεται μετά.

Κράτος:το φιλελεύθερο εργαλείο

Νομίζω ότι τα πράγματα είναι λίγο περίεργα...Κοιτάζοντας τον τελευταίο καιρό δύο από τα καλύτερα blogs που παρακολουθώ, του Greek Rider και της Cynical, είναι αλήθεια πως έχω ανησυχήσει.Και αυτό γιατί έχουν βαλθεί να αποδείξουν πως αυτό που (κακώς, πολύ κακώς) ονομάζεται "νεοφιλελευθερισμός" (επιτρέψτε μου να το αποκαλώ "νεοσυντηρητισμό" από δω και πέρα και για την υπόλοιπη ζωή μου) είναι ασυνάρτητος, γεμάτος αντιφάσεις, απάνθρωπος σαν ιδεολογία και σαν πράξη και καταστροφικός για την ευημερία.Μην παρεξηγηθώ:ο νεοσυντηρητισμός αποτελεί την αιτία όλων των κακών για όσους μπορούν να συλλαβήσουν τη λέξη (είναι αυτό που λέει ο Μανδραβέλης, ότι στην Ελλάδα έχουμε το "μεταφυσικό φιλελευθερισμό", την ιδεοληψία ότι ο νεοφιλελευθερισμός ευθύνεται για τα πάντα!)!Απλά πίστευα ότι μορφωμένα, ψαγμένα και ιδιαιτέρως σκεπτόμενα άτομα, όπως οι παραπάνω bloggers θα είχαν βαρεθεί να κάνουν αυτή τη δουλειά εδώ και πολύ καιρό.Δράττομαι και της ευκαιρίας να δώσω και ένα περίγραμμα των σκέψεων μου για το κράτος.Και να υποστηρίξω γιατί αυτές είναι πολύ πιο φιλελεύθερες από διάφορες συντηρητικές ακρότητες...

Κατ'αρχάς, νομίζω πως οποιαδήποτε νέα κριτική εναντίον του νεοσυντηρητισμού είναι πλέον άχρηστη.Και αυτό γιατί αυτό το πράγμα...ουσιαστικά δεν υπάρχει!Δεν υπάρχει ως ιδεολογία και ούτε καν ως πρακτική με την έννοια που ακούγεται!Οι φιλελεύθεροι έχουν βαρεθεί να δηλώνουν πως οι νεοσυντηρητικοί δεν τους εκφράζουν και το μόνο που μπορώ εγώ να δω σα "νεοφιλελεύθερο", με την έννοια των κριτικών, είναι το ρεπουμπλικανικό κόμμα στην Αμερική.Για να μιλήσεις όμως για μια ιδεολογία χρειάζεσαι βιβλία, άρθρα, δημοσιεύσεις, στοχαστές και διανοητές.Αυτή τη λατρεία προς την αγορά δεν υπάρχει κανείς άνθρωπος με σώας τας φρένας που να την υπερασπίζεται σε τέτοιο βαθμό.Αυτοί που το κάνουν δεν είναι εκπρόσωποι κάποιας συγκροτημένης ιδεολογίας αλλά...καθάρματα!Είναι ασυνήδειτοι μεγαλοκαπιταλιστές, καθάρματα που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα πάντα για να βγάλουν λεφτά, τα golden boys και οι μεγαλολομπίστες που δίνουν τα λεφτά τους για να στηρίξουν την εκστρατεία της Πέιλιν!Αυτούς αν τους ρωτήσεις δεν ξέρουν τι θα πει φιλελευθερισμός και δεν έχουν ιδέα περί μηχανισμών κατανομής των πόρων, κοινωνικής δικαιοσύνης, αοτελεσματικότητας της αγοράς κλπ.Απλά θέλουν να βγάζουν λεφτά και δεν τους νοιάζει ποσός ποιον και πόσο θα τον εκμεταλλευτούν.Δεν απαντούν με τα λόγια κάποιου διανοητή-φιλοσόφου-εκπροσώπου της ιδεολογίας τους:δεν έχουν ιδεολογία για να της προσδώσει κανείς και κάποιο όνομα (και δη ένα όνομα που συκοφαντεί ένα από τα μεγαλύτερα φιλοσοφικά ρεύματα της Ιστορίας, το βασικό απόγονο του πολιτισμού και το θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού).Έχουν στόχο το κέρδος και την επιρροή-και δεν ξέρω γιατί σε αυτή την κατηγορία ανθρώπων πρέπει να δώσουμε όνομα...

Δε βλέπω λοιπόν γιατί κάποιος να καταναλώνει φαιά ουσία για να δείξει ότι ένα ασυνάρτητο πράγμα είναι...ασυνάρτητο!Αν θέλει κάποιος την απληστία, την ανηθικότητα και το συντηρητισμό (δηλαδή πράγματα με καλώς ορισμένο περιεχόμενο εδώ και χρόνια) να τα αποκαλεί "νεοφιλελευθερισμό" μπορεί να το κάνει, αν και ως φιλελεύθερος νιώθω λίγο προσβεβλημένος.Πριν αρχίσω τα του κράτους να θυμίσω ότι υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο πιστεύουν όλοι οι φιλελεύθεροι (από το Μιλλ μέχρι το Νόζικ) είναι ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός είναι η πιο κατάλληλ μορφή οικονομικής οργάνωσης των αγορών.Δε βλέπω, λοιπόν, γιατί να κοτσάρεις το συνθετικό "φιλελεύθερος" σε ανθρώπους που υποστηρίζουν τα τεράστια ιδιωτικά μονοπώλια και τις ανεπιθύμητες επιχειρηματικές πρακτικές-ανηθικότητες.

Νομίζω πως από τον Λοκ και μετά όλοι οι λογικοί άνθρωποι συμφωνούν στις πολιτικές-κοινωνικές ελευθερίες που οι φιλελεύθεροι πρώτοι διακήρυξαν και ζήτησαν, οπότε ένα κείμενο για το θέμα αυτό το 2009 θα ήταν λίγο περιττό.Το βασικό ζήτημα έγκειται στην παρέμβαση του κράτους στην οικονομική ελευθερία με ό,τι αυτή συνεπάγεται.Ας δούμε τι πιστεύει ένας φιλελεύθερος, λοιπόν...Ο φιλελεύθερος πιστεύει στο ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΚΡΑΤΟΣ.Θα το ξαναγράψω για να το προσέξουμε:ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΚΡΑΤΟΣ.Προσοχή γιατί όλες οι λέξεις παίζουν ρόλο στη φράση αυτή και γι' αυτό τις βάλαμε.Τι συμπεράσματα βγαίνουν;Πρώτον, ο φιλελεύθερος θεωρεί απαραίτητη την ύπαρξη της συγκεκριμένης ένωσης πολιτών με το όνομα κράτος/πολιτεία(state).Τη θεωρεί απαραίτητη για πολλούς λόγους (π.χ. κράτος δικαίου, κράτος πρόνοιας, προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι μερικοί λόγοι) και δεν μπορεί να δει την κοινωνία χωρίς αυτό-θα ήθελε, γιατί δεν θα επιθυμούσε κανένα φραγμό στην ατομική ελευθερία, αλλά ξέρει, από το Χομπς και μετά, πως η ανεξέλεγκτη ελευθερία του ενός αποτελεί περιορισμό στην ελυθερία του άλλου.Γι' αυτό βάλαμε τη λέξη "κράτος" στην παραπάνω τριάδα:επειδή ο φιλελεύθερος πιστεύει ότι η λειτουργία του κράτους είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ.

Δεύτερον, η λειτουργία αυτή πρέπει να είναι εργαλειακή και στο ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΔΥΝΑΤΟ επίπεδο.Ο φιλελευθερισμός ξεκίνησε ως πολέμιος ενάντια στη μοναρχία και τον απολυταρχισμό και από τότε είναι ιδιαίτερα καχύποπτος ως προς οποιαδήποτε αρχή/κράτος.Δε βλέπει την εξουσία (κράτος) ως κάτι το ανώτερο, που βρίσκεται πέρα και πάνω από το άτομο και ξέρει καλύτερα από το ίδιο τα άτομο ποιο είναι το καλύτερο γι'αυτό.Το κράτος είναι ένα εργαλείο που αν χρησιμοποιηθεί σωστά έχει τη δυνατότητα να κάνει τη ζωή των ανθρώπων καλύτερη (και πιο ελεύθερη και πιο πλούσια).Αυτό το υποστηρίζουν όλοι οι φιλελεύθεροι (εκτός από κάποιες ακραίες εξαιρέσεις τύπου Rothbard και διάφορων αναρχοφιλελευθέρων) από τον Λοκ μέχρι τον Keynes, τον Χάγιεκ και τον Rawls:το κράτος είναι ένα εργαλείο.Όλη η συζήτηση γίνεται (και εκεί βρίσκονται και οι διαφωνίες στο φιλελεύθερο χώρο π.χ. μεταξύ Νozick και Rawls) για το ποια πρέπει να είναι τα όρια αυτού του κράτους για να κάνει όντως την κοινωνία δικαιότερη και πιο ελεύθερη χωρίς να παραβιάζει την ατομική ελευθερία (η προσέγγιση είναι ξεκάθαρα ατομοκεντρική-το κέντρο της κοινωνίας είναι το άτομο και τα πιο σημαντικά πράγματα είναι η ατομική ελευθερία και η ατομική ευημερία).

Πάμε στις πιο παρεξηγημένες λέξεις:στο ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΔΥΝΑΤΟ πρέπει να κυμαίνεται η κρατική παρέμβαση σε όλες τις σφαίρες-πολιτική, κοινωνία, οικονομία.Και οι δύο λέξεις έχουν σημασία!Δεν πρέπει να διαβάζουμε μόνο το "ελάχιστη" αλλά "ελάχιστη δυνατή"!Αυτό σημαίνει ότι ο φιλελεύθερος πιστεύει ότι το κράτος ΠΡΕΠΕΙ να παρεμβαίνει αλλά ΜΟΝΟ όπου χρειάζεται και η παρέμβαση του μπορεί να κάνει τα πράγματα καλύτερα.Οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση είναι καταχρηστική και παραβιάζει την ατομική ελευθερία.Προσοχή:και η ελάχιστη παρέμβαση αποτελεί παραβίαση της ατομικής ελυθερίας, αλλά ο φιλελεύθερος τη θεωρεί απαραίτητη για να εξασφαλίσει το μέγιστο ίσο δυνατό βαθμό ελευθερίας για όλους!Π.χ. το να κλείνεις ανθρώπους στη φυλακή αποτελεί παραβίαση της ατομικής τους ελευθερίας.Ο φιλελεύθερος, όμως, τη δέχεται -αρκεί να γίνεται σε πολιτισμένες συνθήκες και όχι όπως στις ελληνικές φυλακές-και την επικροτεί για να προστατεύσει την ελευθερία των υπολοίπων από κάποιον που παραβίασε τους συμφωνημένους νομικούς περιορισμούς.Εδώ το κράτος πρέπει να παρέμβει αλλά σεβόμενο την ατομική ελευθερία του φυλακισμένου (και αφού έχουν τηρηθεί οι βασικές αρχές του κράτους δικαίου κλπ) και μόνο μέχρι το σημείο που είναι απαραίτητο-οποιαδήποτε φυλάκιση χωρίς λόγο δεν επιτρέπεται.

Η φιλελεύθερη αρχή της ελάχιστης παρέμβασης τηρείται για δύο λόγους:α)κρατική παραβίαση σημαίνει παραβίαση ατομικής ελευθερίας και αυτή πρέπει να τηρείται στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο και β)τα πράγματα χωρίς την κρατική παρέμβαση γίνονται καλύτερα.Θα τελειώσουμε με μερικές εφαρμογές στην οικονομική ζωή για να γίνουμε κατανοητοί.Είπαμε πως το κέντρο της φιλελεύθερης σκέψης είναι η ατομική ελευθερία και η προστασία της (απέναντι σε οποιαδήποτε εξουσία/αρχή).Δυστυχώς, όμως, όπως είπε και ο Σεν (δηλαδή ποιος Σεν;!Ο Μαρξ το είπε αλλά λέμε τώρα...) κάτω από ένα επίπεδο ευημερίας ο άνθρωπος δεν μπορεί να απολαύσει τον οσοδήποτε μεγάλο βαθμό ελευθερίας.Γι'αυτό και ο Χάγιεκ αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος του σημαντικότερου βιβλίου του (τη..."συνταγή ελευθερίας" του, το μανιφέστο του-ας μην ξεχνάμε ότι για ένα φιλελεύθερο η ατομική ελυθερία είναι το κέντρο της σκέψης του), του "Συντάγματος της ελευθερίας", στο κράτος πρόνοιας.Γι'αυτό και ο Keynes είπε ότι "μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί" και ζήτησε την κρατική παρέμβαση στις περιόδους των οικονομικών κρίσεων, γι'αυτό και ο Rawls ζητάει τη δικαιοσύνη ως ακριβοδικία, γι'αυτό και ο Friedman (όχι ο οποιοσδήποτε κευνσιανός αλλά ο Friedman!!!) ζήτησε τήν καθιέρωση του ελάχιστου εισοδήματος για όλους. Απλά η φιλελεύθερη βιβλιογραφία προσπαθεί να βρεί τους τρόπους να γίνει αυτή η παρέμβαση χωρίς να παραβιάζεται η ατομική ελευθερία και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.

Και εκεί που έχει καταλήξει είναι ότι τα πράγματα γίνονται καλύτερα όταν γίνονται μόνα τους.Όταν υπάρχει κοινωνία πολιτών, αυτοοργάνωση, ελεύθερο εμπόριο και ελεύθερος ανταγωνισμός.Οι παρεμβάσεις γίνονται μόνο εκεί που η ελευθερία αδυνατεί να συνδυαστεί με αποτελεσματικότητα και παράγει προβλήματα:εξωτερικότητες, δημόσια αγαθά, φυσικό μονοπώλιο, μεγάλη φτώχεια (ναι, η πραγματικά μεγάλη φτώχεια είναι στρέβλωση!).Αλλιώς το κράτος πρέπει να μένει έξω από τη ζωή των πολιτών.Ο φιλελεύθερος έλαβε υπόψην του το Μαρξ που τον κατηγόρησε για στείρα δικαιωματοκρατία και του λέει:εξασφαλίζω ένα δίκτυ προστασίας της ευημερίας για όλους!Το τι θα πρέπει να περιλαμβάνει, με τι φορολογία θα το εξασφαλίζουμε κλπ θα τα βρούμε και ίσως και να διαφωνούμε μεταξύ μας, αλλά κανείς δεν θα πεθαίνει στο δρόμο ή θα περνάει όλη του τη ζωή άνεργος αν θέλει να δουλέψει!

Προφανώς και δεν είναι όλοι οι φιλελεύθεροι ίδιοι και δεν υποστηρίζουν τα ίδια ακριβώς πράγματα.Απλά ένιωσα μια ανάγκη να θυμίσω την πίστη στο ελάχιστο δυνατό κράτος, τι ακριβώς σημαίνει αυτό και ποιοι είναι οι πραγματικοί φιλελεύθεροι.Έτσι, για να αποτινάξω τη ρετσινιά του νεοφιλελεύθερου/νεοσυντηρητικού και του ό,τι αυτός ο άθλιος χαρακτηρισμός συνεπάγεται, από πάνω μου.

Η κόλαση του νεοφιλελευθερισμού

Και ο πρωθυπουργός και ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης συμφωνούν, και για τα αίτια της ‘κρίσης’, και για το που (δεν) βρίσκεται η λύση της.

Κ. Καραμανλής:

Έχουμε σαφείς απόψεις και ξεκάθαρο Σχέδιο. Η ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα δεν μπορεί να υποκύπτει ούτε στην απληστία, ούτε στην κερδοσκοπία. Ελεύθερη οικονομία δεν σημαίνει ασυδοσία. Λύσεις δεν βρίσκονται ούτε μέσα από ακραίες κρατικίστικες αντιλήψεις, ούτε μέσα από νεοφιλελεύθερους δογματισμούς. Δεν βρίσκονται ούτε με την υποταγή των κομμάτων σε συντεχνιακά συμφέροντα, ούτε με ιδεοληψίες που ανήκουν στο παρελθόν.

Γ. Παπανδρέου:

Η κρίση έχει σαφές ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο. Την υπογράφει η Διεθνής της Νεοδεξιάς, της Νεοσυντήρησης, του Νεοφιλελευθερισμού. Αυτά, που εσείς εκπροσωπείτε εδώ και πολλά χρόνια. […] Αυτό το μοντέλο σας χρεοκόπησε. Οι νεοφιλελεύθερες και συντηρητικές κυβερνήσεις έφεραν την κρίση. Οι σοσιαλιστικές θα φέρουν τη λύση.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με δύο φαινόμενα:

• Το φαινόμενο της αυτοεπιβεβαίωσης. Βλέπουμε ότι ένα σύστημα έχει όντως πρόβλημα. Το ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό (το θανάσιμο εχθρό μας). Οπότε, ο νεοφιλελευθερισμός έχει πρόβλημα.


• Το φαινόμενο της ρητορικής bullshit (βλέπε On Bullhsit - Harry G. Frankfurt). Δεν καταφεύγουμε στο ψέμα αρνούμενοι την αλήθεια – η αλήθεια μας αφήνει παντελώς αδιάφορους. Ισχυριζόμαστε αυτό εξυπηρετεί τις ρητορικές μας ανάγκες, αδιαφορώντας πλήρως αν έχει την οποιαδήποτε σχέση με την πραγματικότητα.

Πως αντιμετωπίζει κανείς το λαϊκισμό της διαστρέβλωσης των όρων και της δαιμονοποίησης της ελευθερίας; (Μέχρι και την κυβέρνηση Bush ήρθαν να χαρακτηρίσουν ως νεοφιλελεύθερη!!!) Πολύ δύσκολο το έργο των φιλελεύθερων τα επόμενα χρόνια. Όχι όμως πιο δύσκολο απ’ ότι στο παρελθόν.

Το δυστυχές με τη στάση της ελευθερίας είναι ότι έρχεται σε αντίθεση με την ενστικτώδη αντιμετώπιση του κόσμου – της ‘κοινής λογικής’ – που ελπίζει κάθε φορά στις ρυθμίσεις του κράτους, του πατερούλη, του θεού, κι αδυνατεί να κατανοήσει πως μπορεί να δημιουργηθεί ‘τάξη’ μέσα από το ‘χάος’ της ελεύθερης επιλογής – πως μπορούν να δοθούν λύσεις χωρίς την παρέμβαση ενός μεταφυσικού ρυθμιστή.

Κάθε φορά που η οικονομία – ανεξάρτητα του πόσο ελεύθερη ήταν, ή δεν ήταν – βρίσκεται μπροστά σε μία περίοδο ‘κρίσης’, το ενστικτώδες επιχείρημα είναι απλό. «Χρειάζεται κρατική παρέμβαση, ισχυρό κράτος, μελέτες, σχεδιασμός, συναίνεση κλπ. για την αντιμετώπισή της. Κάτι πρέπει να γίνει έτσι δεν είναι;»

Κάθε φορά όμως που το κράτος παρεμβαίνει στις ζωές μας, το κάνει με άμεσο κόστος στην ατομική μας ελευθερία, αλλά και στις τσέπες μας. Θα είναι τα όποια θετικά αποτελέσματα αυτής της παρέμβασης μεγαλύτερα από το κόστος που καλούμαστε να πληρώσουμε; Πριν αποδεχτούμε το ‘αυτονόητο’ της ανάγκης για ρύθμιση, θα έπρεπε πρώτα να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα.

Το πιο πιθανό είναι ότι οι δυνάμεις της συντήρησης του κρατισμού θα υπερισχύσουν, έστω και πρόσκαιρα. Η κρατική παρέμβαση έχει ήδη αρχίσει να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Όσο όμως η κρίση θα βαθαίνει και θα διευρύνεται, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η διαχείρισή της βρίσκεται στα χέρια αυτών ακριβώς που μας υπόσχονται σήμερα τη σωτηρία από την ‘κόλαση του νεοφιλελευθερισμού’.

Μείωση αφορολόγητου = αύξηση φορολογίας

Μετά το νέο πλαφόν στα καύσιμα, η κυβέρνηση της ΝΔ ετοιμάζεται να εφαρμόσει ένα ακόμη ‘νεοφιλελεύθερο’ μέτρο για την τόνωση του προϋπολογισμού. Το αφορολόγητο όριο των 10500 ευρώ που ισχύει σήμερα για τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες, θα μειωθεί στις 6000 ευρώ. (Σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής.)

Υπάρχουν ελεύθεροι επαγγελματίες, όπως μας βεβαιώνει η κυβέρνηση, που δηλώνουν ψευδώς ότι το εισόδημά τους είναι μικρότερο από 10500 ευρώ για να αποφύγουν τη φορολόγηση. Μέχρι εδώ καλώς. Τι θέλει όμως να κάνει το κράτος για να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους φοροδιαφυγές; Υποθέτει ότι όλοι όσοι δηλώνουν εισόδημα μικρότερο των 10500 ευρώ φοροδιαφεύγουν και μειώνει το αφορολόγητο όριο.
Ο δημοσιογράφος της καθημερινής σχολιάζει:

Με τη μείωση αυτή τουλάχιστον 150.000 επιτηδευματίες και 120.000 ελεύθεροι επαγγελματίες που σήμερα παραμένουν αφορολόγητοι, θα υποχρεωθούν να συμβάλουν στα δημόσια βάρη καταβάλλοντας ασήμαντα γι‘ αυτούς ποσά που συναθροιζόμενα όμως θα βοηθήσουν να περιορισθεί το δημόσιο έλλειμμα.

Για ποιον είναι όμως ‘ασήμαντα’ αυτά τα ποσά που θα πρέπει να καταβάλλουν; Ας υποθέσουμε ότι κάποιος δηλώνει εισόδημα 10000 ευρώ. Αν υποθέσουμε ότι φοροδιαφεύγει, καλώς. Η επιπλέον φορολογία θα είναι ουσιαστικά ο φόρος που δεν πλήρωσε ποτέ. Αν υποθέσουμε όμως ότι δεν φοροδιαφεύγει, η κυβέρνηση έρχεται ξαφνικά να του αφαιρέσει περίπου ένα μηνιάτικο. Πόσο ασήμαντο είναι αυτό;

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες δε με 15000 ευρώ εισόδημα η αύξηση της φορολογίας που θα πρέπει να καταβάλουν ανέρχεται στο 65%, με εισόδημα 20000 ευρώ στο 28% και με εισόδημα 30000 ευρώ στο 13%. Καθόλου ασήμαντες οι αυξήσεις αυτές – ακόμη κι αν το επιπλέον ποσό που θα κληθούν να καταβάλουν δεν θα είναι πιθανότατα μεγαλύτερο των 700 ευρώ.

Κι αυτό γιατί; Επειδή, γι ακόμη μια φορά τα πραγματικά έξοδα του κράτους ξεπεράσανε τα ήδη τεράστια προγραμματισμένα έξοδα του προϋπολογισμού. Έτσι, τη συνεχόμενη διόγκωση του κράτους καλούνται να πληρώσουν οι φορολογούμενοι επαγγελματίες. Τα ελλείμματα που δημιούργησε η κακοδιαχείριση, η διαφθορά και η πολιτική υπακοή σε διάφορες συντεχνίες που λυμαίνονται το δημόσιο, καλούνται να πληρώσουν οι – εξ ορισμού διαφεύγοντες – επιχειρηματίες.

Ελλάδα – η χώρα του νεοφιλελευθερισμού

Διαβάστε παρακάτω από τα πρακτικά της Βουλής της χθεσινής συζήτησης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ότι ασκούν νεοφιλελεύθερη πολιτική. ΤΟ ΠΑΣΟΚ κατηγορεί τη ΝΔ ότι είναι προσκολλημένη ‘στο παρωχημένο ιδεολόγημα του νεοφιλελευθερισμού’. Η ΝΔ κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι όταν ήταν στην κυβέρνηση ήταν ‘οπαδοί του χειρότερου νεοφιλελευθερισμού που γνώρισε ποτέ η εργατική τάξη στην Ελλάδα’.

Μάλλον αναφέρονται σε άλλη χώρα – ούτε ξέρω σε ποια χώρα. Είναι όντως η Ελλάδα η χώρα του νεοφιλελευθερισμού;

Φ. Σαχινίδης (ΠΑΣΟΚ):

Οι ρίζες της κρίσης είναι βαθιές και η αφετηρία της βρίσκεται στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της απελευθέρωσης και της απορύθμισης των δεκαετιών του 1980 και του 1990.

Κ. Σπηλιόπουλος (ΠΑΣΟΚ):

Καταθέτουμε, λοιπόν, την πρόταση δυσπιστίας για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι για την πολιτική που εφαρμόζει η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, μια πολιτική χωρίς στόχους και χωρίς σχέδιο, που συνάμα είναι και μια ταξική νεοφιλελεύθερη πολιτική, μια πολιτική που ευνοεί τους λίγους, τους ισχυρούς και τους κερδοσκόπους και που πλήττει τους εργαζόμενους και τους αδύναμους. […]Δυστυχώς, κύριοι της Κυβέρνησης, είστε προσκολλημένοι στο παρωχημένο ιδεολόγημα του νεοφιλελευθερισμού και αφαιρείτε από το κράτος τη δυνατότητα και τα εργαλεία να παρεμβαίνει αποτελεσματικά και ρυθμιστικά στην αχαλίνωτη κυριαρχία της παγκοσμιοποίησης των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών. […] Η πολιτική αυτή είναι ακραία νεοφιλελεύθερη θατσερική, αντιλαϊκή, περιορίζει τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα, χειροτερεύει αντί να βελτιώνει τη ζωή της μεγάλης πλειοψηφίας των Ελλήνων πολιτών.

Α. Λεβέντης (ΣΥΡΙΖΑ):

Βέβαια και το ΠΑ.ΣΟ.Κ που υποβάλει την πρόταση δυσπιστίας είχε ακολουθήσει πολλές τέτοιες νεοφιλελεύθερες πρακτικές. Αποπειράθηκε να περάσει το νόμο Γιαννίτση, εφάρμοσε το νόμο Ρέππα που εκτός των άλλων περιορίζει της συντάξεις σημαντικά κ.λπ.

Π. Παναγιωτόπουλος (ΝΔ):

Αποφασίστε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για τη δική σας ταυτότητα για να καταλήξετε σε μία συγκεκριμένη κριτική για την Κυβέρνηση. Όταν βρίσκεστε στην Αντιπολίτευση θυμόσαστε τον παλιό αριστερό εαυτό της πολιτικής σας εφηβείας. Θυμόσαστε την ταξική ανάλυση και περίπου παριστάνετε τους νεολαίους της λενινιστικής κομσομόλ. Όταν φθάνετε στα κυβερνητικά και στα υπουργικά πόστα τότε διαβάζετε τους κλασικούς του νεοφιλελευθερισμού, γίνεστε οι καλύτεροι μαθητές του Φρίντμαν, του Ρικάρντο και του Άνταμ Σμιθ. Η πραγματικότητα βοά και δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση. Η Κυβέρνηση των εκσυγχρονιστών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. ήταν εκείνη που πολλαπλασίασε τις κοινωνικές ανισότητες και τις ταξικές επιλογές στην ελληνική κοινωνία. Παράδειγμα, οι ιδιωτικές δαπάνες στο χώρο της υγείας πότε ξεπέρασαν κατά πολύ τις δημόσιες δαπάνες; Στην εποχή της διακυβέρνησης της χώρας από τους εκσυγχρονιστές του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Π. Παυλόπουλος (ΝΔ):

Και επειδή γλώττα λανθάνουσα τα αληθή λέγει, νομίζω ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να ξεχάσει κανείς ότι όταν είστε στην Κυβέρνηση, είστε οι οπαδοί του χειρότερου νεοφιλελευθερισμού που γνώρισε ποτέ η εργατική τάξη στην Ελλάδα και οι εργαζόμενοι και όταν είστε στην Αντιπολίτευση, ελλείψει θέσεων και επειδή δεν θέλετε να θυμάστε το παρελθόν σας, υιοθετείτε ό,τι πιο ακραίο μπορεί να βρεθεί και νομίζετε ότι έτσι προσφέρετε υπηρεσία.