"Άνθρωπος ζώο κοινωνικό"

Ο άνθρωπος αρέσκεται να ξεχνά ότι και ο ίδιος είναι ζώο, ειδικά όταν αναφέρεται στα υπόλοιπα ζώα. Οι λίγες αναφορές του τύπου: "άνθρωπος ζώο κοινωνικό" ή "ζώο λογικό" ή "ηθικό" δεν αρκούν για να εστιάσουν τη συνείδησή του σε μια αναμφισβήτητη αλήθεια: ο άνθρωπος είναι κι αυτός ένα ζώο.
Και αν ο άνθρωπος είναι ζώο (που είναι!) τότε όσα δικαιώματα έχει αυτός άλλα τόσα δικαιώματα έχουν και τα υπόλοιπα ζώα.
Κατά βάθος όλοι γνωρίζουν πως ύψιστη αρετή είναι η συμπόνια. Ακόμη και αν ο λόγος (ως λογική) μπορεί να ρυθμίζει τις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και αυτές μεταξύ του ανθρώπου και της υπόλοιπης φύσης (περιβάλλον), η συμπόνια είναι αυτή που τις βελτιώνει και τις καλλιεργεί ουσιαστικά. Ακριβώς γιατί μία σχέση γονιμοποιείται και αναπτύσσεται-βασίζεται σε αρχές και αξίες που αυξάνουν την εμπιστοσύνη και μέσω αυτής τη συνεργασία.

Πώς επικοινωνούμε την υπόθεση των δικαιωμάτων των ζώων

"Πάντα υπάρχει ελπίδα, όταν αναγκάζονται οι άνθρωποι ν' ακούσουν και τις δύο πλευρές. Όταν, όμως, ακούν μόνο τη μία, τα σφάλματα μεταβάλλονται σε προκαταλήψεις και η αλήθεια παύει να επενεργεί ως αλήθεια, αφού διογκώνεται και γίνεται αναλήθεια."
Τζων Στιούαρτ Μιλλ: "Περί ελευθερίας"

Ένας τρόπος να παρακάμψουμε αυτή τη φράση του Τ.Σ.Μιλλ είναι να πούμε πως εμείς αφήνουμε πάντα τη διαφορετική άποψη να εκφραστεί. Αλλά ο συγγραφέας δε μιλάει εδώ για έκφραση της διαφορετικότητας. Λέει "οι άνθρωποι να ακούσουν και τις δύο πλευρές".
Αυτό σημαίνει να στοχαστούν και τις δύο απόψεις. Διαφορετικά μόνιμα η προκατάληψη θα κλείνει τα αυτιά μας και η ισχυρογνωμοσύνη θα παραποιεί την αλήθεια.
Για παράδειγμα ο ιατρικός κόσμος δε δέχεται να συμμετέχει σε μια συζήτηση για τα πειραματόζωα. Ο κρεοφάγος δεν αποδέχεται τα δικαιώματα των ζώων, και ο οποιοσδήποτε πολιτικός δε θα ασχοληθεί με το "έλασσον", στην αντίληψή του, θέμα της κακοποίησης τους.
Διεκδικώντας για τα δικαιώματα των ζώων χρειάζεται να αναβαθμίσουμε αρχικά με τους συνομιλητές μας την ποιότητα της συζήτησης.
Πώς αναβαθμίζεται η ποιότητα μιας συζήτησης;
1) Προσπαθούμε πάντα να μιλήσουμε στη γλώσσα στην οποία ο συνομιλητής μας έλκεται ή έχει συνηθίσει. Στον πολιτικό απαιτείται πολιτική γλώσσα, στο θεολόγο ή τον πιστό αντίστοιχα μια γλώσσα με αναφορές στους άγιους πατέρες και την Αγία Γραφή, στον επιστήμονα επιστημονικά, στο διανοούμενο με νομική-φιλοσοφική γλώσσα κλπ.

2) Κυρίως, ακούμε το συνομιλητή. Ο διάλογος είναι επικοινωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων και δεν είναι διάλεξη. Η προσεκτική ακρόαση των επιχειρημάτων του άλλου βοηθά και στην αναβάθμιση και των δικών μας επιχειρημάτων αλλά και στη στήριξη εντέλει των απόψεών μας όχι σε σαθρή επιχειρηματολογικά βάση αλλά σε ορθολογικές (έγκυρες και πραγματικές) προκείμενες. Δηλαδή σε λογικές και αληθινές προτάσεις. Παράλληλα βοηθά στην κατανόηση της εντύπωσης που έχει για το υπό συζήτηση θέμα ο συζητητής μας.

3) Το επιχείρημά μας δεν πρέπει να στηρίζεται σε αποφάνσεις κυρίως, αλλά σε ερωτήσεις προς το συνομιλητή. Οι αποφάνσεις είναι αποτέλεσμα της δικής μας προηγούμενης στοχαστικής διαδικασίας που στηρίχθηκε στην ιδιαίτερη δική μας εμπειρία, την οποία ο άλλος δεν είναι υποχρεωμένος να έχει.
Με την ερώτηση τον αναγκάζουμε να σκεφτεί πάνω στην ορθότητα ή μη των επιχειρημάτων μας. Έτσι είναι ο ίδιος που φτάνει στην απόφανση και την υιοθέτηση μιας θέσης. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται η ενσωμάτωση της γνώσης δηλαδή η συνειδητοποίησή της. Είναι ανάγκη για παράδειγμα η φράση: Τα δικαιώματα των ζώων συνδέονται άμεσα με τα ανθρώπινα δικαιώματα, να κατανοηθεί σε βάθος και να μην υπάρξει μια επιφανειακή αποδοχή από το συζητητή μας. Πρέπει ο ίδιος να φτάσει σε αυτή τη διαπίστωση. Αλλά αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την δική του στοχαστική προσπάθεια, και αυτή με τη σειρά της ξεκινάει από ερωτήσεις που θα του κάνουμε.

4) Δεν επιτίθεμαι ποτέ σ' αυτόν που ζητώ να πείσω και δεν τον ενοχοποιώ. Με τον τρόπο αυτό θα αποφύγω να τον βάλω σε κατάσταση ψυχολογικής άμυνας όπου το μόνο που θα σκέφτεται να κάνει είναι να απαλλαγεί από εμάς και τις θέσεις που εκφράζουμε.
Η φιλική και εγκάρδια διάθεση αυξάνει την τάση για επικοινωνία αλλά και την εμπιστοσύνη, κατά συνέπεια αυξάνει και τη δεκτικότητα προς το επιχείρημα που εκφράζεται.

5) Επιχειρηματολογούμε πάντα προσηλωμένοι στην αλήθεια. Αυτό που δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε, είναι πως η αλήθεια προέχει της αγαθής πρόθεσης ή του κινήτρου μας. Η υπεράσπιση παράδειγμα της υπόθεσης των ζώων δε θα γίνει με εξαπάτηση αλλά με την ορθολογική θέση των επιχειρημάτων μας. Υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα των ζώων όχι από ζηλωτισμό ή ηθική αλλά γιατί αυτά είναι υπαρκτά και αναγκαία στη βάση μιας αειφορικής και συμβιωτικής σχέσης μας με τη φύση και πηγάζουν από την ίδια την εξελικτική διαδικασία και τα επιγενόμενά της.

6) Όταν ξεκινώ να υπερασπιστώ μια υπόθεση, πρέπει πάντα να σκέφτομαι ότι λειτουργώ ως εάν να την εκπροσωπώ. Με το τρόπο αυτό αυξάνεται η ευθύνη μας και η στοχαστική μας προσπάθεια με συνέπεια να μειώνονται ή να αποφεύγονται βλάβες. Για παράδειγμα όταν συζητώ για τα ζώα ή όταν επιχειρηματολογώ για την υπόθεσή τους, χρειάζεται να λειτουργώ ως εάν να εκπροσωπώ εκείνη την ώρα ένα ολόκληρο βασίλειο, αυτό των ζώων. Ως εάν να είμαι η φωνή τους.

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ 27ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2007

ΔΙΚΤΥΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ 27^ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2007

(Τα παρακάτω πρακτικά δεν κρατήθηκαν με ακρίβεια και προσπάθησαν να αποδώσουν με συντομία και πυκνότητα όσα ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Σημειώνουμε πως η συζήτηση είναι ελεύθερη και πως οτιδήποτε αναφέρει κάποιος δε σημαίνει ότι υιοθετείται και από τους υπόλοιπους. Η δεοντολογία όμως που επιβάλει μια ανοιχτή συζήτηση είναι η ελευθερία του λόγου και η μη λογοκρισία του. Τα ονόματα των συμμετεχόντων προβάλλονται με τα μικρά συνήθως. Ο λόγος είναι καθαρά η εστίαση στην ομαδική εργασία και όχι η προσωπική προβολή. Η συζήτηση είναι σε όλους ανοιχτή και μπορεί όποιος θέλει να συμμετέχει και να γνωρίσει από κοντά τους υπόλοιπους.)

Η ανοιχτή συζήτηση είχε ως αντικείμενο: «Δημιουργία λόμπυ για τα δικαιώματα των ζώων και δημόσιες σχέσεις»

Στη συνάντηση προσκλήθηκαν να μιλήσουν καταθέτοντας την εμπειρία τους και οι:

κα Melya Kaplan που ασχολείται με το λόμπινγκ και τις δημόσιες σχέσεις στο Λος Άντζελες των ΗΠΑ για τη βελτίωση των συνθηκών των ζώων, καθώς και ο κύριος Εύρης Τσακιρίδης που επίσης δραστηριοποιείται στο Λος Άντζελες και ασχολείται με την εκπαίδευση των μαθητών, με στόχο την ευαισθητοποίησή τους στα προβλήματα των ζώων. Και οι δύο είναι μέλη της Voice For The Animals.

Τα βασικά σημεία της συζήτησης και των ομιλιών ήταν τα παρακάτω:

Με τον όρο λόμπυ ουσιαστικά εννοούμε ομάδα πίεσης η οποία προσπαθεί να επηρεάσει την πολιτική εξουσία για τη λήψη αποφάσεων θετικών προς τους σκοπούς της ομάδας αυτής.

Στόχος ενός λόμπυ που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των ζώων είναι η λήψη αποφάσεων και η υιοθέτηση τέτοιων ενεργειών από την Πολιτεία που θα βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων αλλά και θα αλλάζει σταδιακά τη νοοτροπία του κόσμου γι’ αυτά.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΜΠΥ:

Για να επιτευχθεί ο στόχος οι ενέργειες που πρέπει να κάνει ο λομπίστας (ο άνθρωπος δηλαδή που ασχολείται με το λόμπινγκ) χρειάζεται να είναι επιτυχημένες και τέτοιες θεωρούνται όσες έχουν αποτελεσματικότητα. Κάθε ενέργεια που έγινε και δεν έφερε αποτέλεσμα σημαίνει όχι πως δεν ανταποκρίθηκε το ή τα πρόσωπα στα οποία απευθύνθηκε αλλά ότι ο ίδιος δεν ενήργησε σωστά. Αυτό (ως πράξη μάθησης μέσα από την εμπειρία) θεωρείται κλειδί για ένα επιτυχημένο λόμπινγκ. Συνεπώς δεν ψάχνουμε τα αίτια της οποιασδήποτε αποτυχίας στους άλλους αλλά πρώτα και κύρια στον εαυτό μας.

Στη συζήτηση που επακολούθησε ειπώθηκε ότι πρέπει να κάνεις τους πολιτικούς να αισθανθούν ότι αυτό που τους ζήτησες ήταν δική τους ιδέα και όταν το επιτύχουν όλη η δόξα να είναι δική τους.

Κάθε πολιτικός επιθυμεί την προβολή του η οποία περνάει μέσα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνίας. Κατά συνέπεια η καλή σχέση του λομπίστα με τα ΜΜΕ είναι μονόδρομος αφού μέσα από αυτήν μπορεί να βοηθήσει ή να πιέσει τον πολιτικό, ο οποίος αναγνωρίζει τη δύναμή του.

Βρείτε ανθρώπους στα Media οι οποίοι συμπαθούν τα ζώα και ευχαρίστως θα συνεργάζονταν μαζί σας. Θα τους βοηθούσατε δίνοντάς τους ενδιαφέρουσες ιστορίες ή ρεπορτάζ για να τα προβάλουν. Σηκώστε το τηλέφωνο και επικοινωνήστε με δημοσιογράφους. Καταγράψτε αυτούς που θα δείξουν ενδιαφέρον.

Το λόμπινγκ είναι κατά βάση δημόσιες σχέσεις. Αυτό σημαίνει προσωπική φιλική επαφή. Μαθαίνω για παράδειγμα αν ο πολιτικός ή ο δημοσιογράφος έχει ζώα, που τα βρήκε ή και πως τα λένε και συγκρατώ τα ονόματά τους για να αναπτύσσω σταδιακά προσωπική σχέση.

Δεν κάνουμε κριτική, δίνουμε συγχαρητήρια.

Σε περίπτωση που επιθυμούμε να πιέσουμε (μέσα από διαμαρτυρίες ή δίκες) ο λομπίστας δεν πρέπει να φαίνεται ούτε η οργάνωσή του. Αυτό πρέπει να γίνεται με άτομα ιδιώτες.

Αν θέλεις να επιτύχεις κάτι πρέπει να έχεις συγκεντρώσει τα χρήματα που απαιτούνται από την αρχή και όχι να τα απαιτείς από τον πολιτικό.

Όταν έχουμε έναν κακό νόμο εξετάζουμε ποιος τον έφτιαξε και γιατί, με ποιο σκεπτικό και κάτω από ποιες συνθήκες (πίεσης ή πολιτικής υποχρέωσης ή γνωριμίας κλπ) και γενικά συγκεντρώνουμε όλες τις πληροφορίες αν θέλουμε να τον αλλάξουμε.

Η ενδυμασία του λομπίστα παίζει σημαντικό ρόλο. Πρέπει να φορά καλά ρούχα και να έχει καλό γούστο.

Εκπαιδεύουμε τα Media ώστε να καταλάβουν πως η βία στα ζώα συνεπάγεται και κατασταλάζει σε βία προς τους ανθρώπους. Αναδεικνύουμε τον κύκλο της βίας ο οποίος συνδέεται με τη βία προς τα ζώα: ο κάθε εγκληματίας που σκότωσε κάποιον συνάνθρωπό του είχε πιο πριν σε ποσοστό 95% σκοτώσει ή βασανίσει κάποιο ζώο.

Αν κάτι δεν πάει καλά ψάχνουμε διαρκώς να δούμε τι έφταιξε και δοκιμάζουμε συνέχεια κάτι νέο. Αυτό που απέτυχε στο παρελθόν μπορεί να πετύχει στο μέλλον. Ο μεγαλύτερος εχθρός είναι ο εαυτός μας. Όπως έλεγε και ο Φραγκλίνος Ντελάνο Ρούζβελτ: «Μόνο ένα πράγμα πρέπει να φοβόμαστε, το φόβο».

Μετά τη συζήτηση για το λόμπυ ο κύριος Τσακιρίδης μίλησε για την εμπειρία του στην εκπαίδευση μαθητών.

Ξεκινώντας την εκπαίδευση λειτούργησε ως «ζηλωτής» προσπαθώντας να μεταφέρει στα παιδιά τις απόψεις του από τη θέση του δασκάλου. Έτσι στην αρχή τα παιδιά ενοχοποιούνταν με αποτέλεσμα να πηγαίνουν στο σπίτι τους και να ενοχοποιούν με τη σειρά τους τους γονείς τους. Αυτό έφερε την αντίδραση των γονέων και τελικά τα παράπονα από τη μεριά τους. Αρκετά σύντομα κατάλαβε πως δεν άρχιζε από το σημείο στο οποίο βρίσκονταν τα παιδιά αλλά από εκεί που βρισκόταν ο ίδιος. Έτσι όμως τα παιδιά αποξενώνονταν.

Κατάλαβε επίσης πως οι διαλέξεις δεν ταιριάζουν στους εφήβους που λόγω της επαναστατικότητας της ηλικίας τους, έχουν την τάση να εναντιωθούν σε οτιδήποτε θέλει να τους περάσει ως αυθεντία.

Ο τρόπος υπέρβασης των εμποδίων έγινε με τέτοιο τρόπο ώστε τα παιδιά να φτάνουν μόνα τους στο ορθό συμπέρασμα. Μερικά παραδείγματα:

Δημιούργησε λίστα προτάσεων που κάθε φορά δίνονται στα παιδιά και αυτά συζητούν πάνω σ’ αυτές. Όπως: «μόνον οι άνθρωποι έχουν λογική. Όχι τα ζώα». Τα παιδιά καλούνται να βαθμολογήσουν την πρόταση αυτή και μετά να αιτιολογήσουν τη βαθμολογία τους.

Ιεραρχήσεις και αξιολόγηση θέσεων. Όπως: «το λιοντάρι σ’ ένα τσίρκο είναι πιο σοβαρό πρόβλημα ή μια κότα στο κοτέτσι που θα γίνει κοτόσουπα;» Τα παιδιά καλούνται να επιλέξουν και να εξηγήσουν την θέση τους.

Στις συγκεκριμένες συζητήσεις η θέση του είναι ανάμεσα και ίση με τους μαθητές χωρίς να δίνει διάλεξη ή να περνά ως αυθεντία (όπως προειπώθηκε).

Άλλο παράδειγμα που αναφέρθηκε από τον κο Τσακιρίδη ήταν ένα μάθημα που έκανε για τη γούνα.

Κατ’ αρχήν έδειξε μια ταινία για τις γούνες η οποία συντάραξε τα παιδιά και κατόπιν τα ρώτησε τι θα έπρεπε να γίνει. Αυτά σοκαρισμένα απάντησαν με πάθος πως θα έπρεπε να σταματήσει η αγορά της γούνας και αναφέρθηκαν απόψεις του τύπου να χρησιμοποιήσουν σπρέι για την αχρήστευση των γουνών όπου εύρισκαν τέτοιες. Όταν ήρθε η σειρά του η πρότασή του να ενεργήσουν πρώτα με τους συγγενείς τους που φοράνε γούνα. Ο ορθός τρόπος όμως δεν είναι η επίθεση αλλά η εκπαίδευση. Έτσι πρότεινε, αν δουν κάποια θεία ή γιαγιά που φοράει γούνα και έχει κάποιο ζωάκι, καταρχήν να την επαινέσουν που αγαπάει το σκυλάκι ή τη γάτα της και αφού αυτή νιώσει καλός άνθρωπος να της πούνε: «ξέρεις θεία τις προάλλες στο σχολείο είδαμε ένα ντοκιμαντέρ για τις γούνες πραγματικά φρικτό» και να συνεχίσουν με λεπτομέρειες από την ταινία. Πρώτα έπαινος λοιπόν και μετά εκπαίδευση.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με παραδείγματα λόμπινγκ από την κα Κάπλαν. Για παράδειγμα πως κατάφερε με τη δράση της να δημιουργηθεί μία αστυνομική ομάδα στο Λος Άντζελες με αποκλειστική δράση στα ζητήματα κακοποίησης ζώων. Μάλιστα ήδη κάποιοι από τους αστυνομικούς έχουν γίνει βετζετέριαν και μάλιστα κάποιοι από αυτούς και vegan.

Καλό Πάσχα.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΑ ΖΩΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007

(Τα παρακάτω πρακτικά δεν κρατήθηκαν με ακρίβεια και προσπάθησαν να αποδώσουν με συντομία και πυκνότητα όσα ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Σημειώνουμε πως η συζήτηση είναι ελεύθερη και πως οτιδήποτε αναφέρει κάποιος δε σημαίνει ότι υιοθετείται και από τους υπόλοιπους. Η δεοντολογία όμως που επιβάλει μια ανοιχτή συζήτηση είναι η ελευθερία του λόγου και η μη λογοκρισία του)

Η ανοιχτή συζήτηση είχε ως αντικείμενο «Πειράματα σε ζώα: ο μύθος της ιατρικής αναγκαιότητας. Η κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα. Η στάση, τα επιχειρήματα και οι δράσεις που πρέπει να κρατήσουν οι οργανώσεις που αγωνίζονται για τα δικαιώματα των ζώων»

Η συζήτηση δεν ολοκληρώθηκε και θα συνεχισθεί και στην επόμενη συνάντηση.

Η μεθοδολογία με την οποία συμφωνήσαμε να εξεταστεί το ζήτημα ήταν:

1) Το σημερινό καθεστώς στην Ελλάδα. Αν γίνονται και που πειράματα σε ζώα.

2) Αν τα πειράματα στα ζώα είναι αναγκαία ή όχι. Η επιστημονική αλλά και ηθική διάσταση του ζητήματος.

3) Το νομικό καθεστώς που διέπει τα πειράματα σε ζώα.

4) Οργανώσεις που ασχολούνται με το θέμα (στο εξωτερικό)

5) Δράσεις που πρέπει να υιοθετήσουμε ως οργανώσεις που αγωνίζονται για τα δικαιώματα των ζώων.

1) Το σημερινό καθεστώς στην Ελλάδα όσον αφορά τα πειράματα σε ζώα είναι ασαφές. Σε τηλεφωνική έρευνα που έκανε η κα Ε. Ματαράγκα από την GAWF πριν τη συνάντησή μας προέκυψαν τα εξής: (Παραθέτουμε το κείμενο όπως ακριβώς μας το έστειλε)

«Αυτό είναι το site του Γενικού Γραφείου Ερευνών και Τεχνολογιών. http://www.gsrt.gr/default.asp?V_ITEM_ID=108

Μίλησα με το Ινστιτούτο Παστέρ και μου είπαν ότι χρησιμοποιούν ποντίκια και αρουραίους για τα πειράματά τους. Στο site τους αναφέρονται πειράματα πάνω σε λεισμανίαση κλπ και αναφέρονται οι σκύλοι και όταν τους ρώτησα μου είπαν ότι όχι , δεν χρησιμοποιούν άλλα ζώα εκτός από τα τρωκτικά που είχε αναφέρει.

Στο Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας (ΙΒΕΒ)Κος Ζουμπουρλής 210 7273700 χρησιμοποιούν μόνο ποντίκια.

Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών "ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ" Τηλ. 210-6513021 & 210-6503022, Δ.Σ. 6503002 ( υπεύθυνη κα Φλωράτου, άρρωστη, κάποιος που απάντησε με επιφύλαξη είπε ότι δεν γίνονται πειράματα με ζώα).

Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών (Ε.ΚΕ.Β.Ε.) "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΛΕΜΙΓΚ" 210 9656310, χρησιμοποιούν ποντίκια και ... μύγες! Μια ειδική μύγα από ότι είπαν , με εγκέφαλο παρόμοιο με τον δικό μας....΄

Γενικά, όπου γίνονται πειράματα θα πρέπει να υπάρχει ένας υπεύθυνος κτηνίατρος που να εποπτεύει για την ευζωία των ζώων.»

Στο συγκεκριμένο θέμα η κα Χαριτάκη από τους Οικολόγους Πράσινους ανέφερε την παρελθούσα εμπειρία της από μία ακτιβιστική ενέργεια που είχε κάνει στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, όπου είχε διαπιστώσει πως στην ταράτσα του Νοσοκομείου υπήρχαν σκυλιά σε κλουβιά. Ενδεχομένως να υπάρχουν και σήμερα αλλά να τους έχουν αφαιρέσει τις φωνητικές χορδές και να μην γίνεται αντιληπτή η παρουσία τους.

Ασφαλώς το χαμηλό ερευνητικό επίπεδο της χώρας μας βοηθάει τουλάχιστον στο να μην γίνονται και πολλά πειράματα σε ζώα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη διπλωματική εργασία της κας Στραβοπόδη Βάιας στα ΤΕΙ και που έχει εκτενή αναφορά για τα πειράματα στα ζώα στην Ελλάδα καθώς και το που αυτά γίνονται. Στα επόμενα πρακτικά της συζήτησης ελπίζουμε ότι θα την έχουμε και θα σας την υποβάλουμε συνημμένη.

2) Εξετάστηκε η επιστημονική αναγκαιότητα των πειραμάτων σε ζώα αλλά και η ηθική διάσταση του ζητήματος (κυρίως μέσα από την αναγνώριση ή όχι δικαιωμάτων σε αυτά). Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα μπορούμε πλέον να αποδείξουμε πως τα πειράματα αυτά είναι άχρηστα επιστημονικά για τους παρακάτω λόγους:

* Κάθε οργανισμός έχει μια ειδική λειτουργία και διαφέρει από έναν άλλο. Συνεπώς η γενική αντιμετώπιση των ασθενών δεν αποτελεί υπεύθυνη ιατρική πράξη αλλά ακριβώς το αντίθετο.

* Ακόμη περισσότερο κάθε είδος διαφέρει από ένα άλλο είδος σημαντικά με αποτέλεσμα ένα χημικό παρασκεύασμα να το επηρεάζει θετικά ενώ το άλλο είδος (τον άνθρωπο εν προκειμένω) να τον επηρεάζει αρνητικά και το αντίστροφο. Για παράδειγμα μία γάτα μπορεί να φάει ένα ωμό ποντικό χωρίς να νοσήσει. Ένας άνθρωπος μπορεί; Δεύτερο παράδειγμα αποτελεί το AIDS από το οποίο δε νοσούν τα ζώα. Ως προς το αντίστροφο που αναφέραμε, τρανταχτό παράδειγμα είναι το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας. που η ίδια η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας συνέστησε πως τα πειράματα

* Δεν μπορείς να έχεις πλήρη κατανόηση για τις παρενέργειες των φαρμάκων καθώς το ζώο δεν μπορεί να επικοινωνήσει και να αναφέρει αν αισθάνεται ζαλάδες ή αν πονάει σε κάποιο άλλο όργανό του.

* Η ύπαρξη εναλλακτικών μεθόδων για την δοκιμή φαρμάκων αντί τη χρήση πειραματόζωων.

* Χρειάζονται επιδημιολογικές και ανατομικές μελέτες για την ορθή αντιμετώπιση των ασθενειών καθώς αυτές μπορούν να δώσουν σημαντικά στοιχεία για τον τρόπο δράσης τους αλλά και θεραπείας τους, και όχι πειράματα σε ζώα.

* Η ίδια η ιατρική επιστήμη λειτουργεί αντιιατρικά σήμερα, στη βάση μιας ανορθολογικής προσέγγισης του ασθενούς. Αντί δηλαδή να υιοθετούμε έναν υγιεινό τρόπο διαβίωσης, έχουμε επιλέξει την ανθυγιεινότητα ως τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αντιμετώπιση των αποτελεσμάτων αυτής! Η υγιεινιστική κουλτούρα δε συγκινεί το ιατρικό κατεστημένο το οποίο κερδίζει χρήματα από την ασθένεια. Όπως λέει και στην πρόσφατη ταινία του ο Αλ Γκορ για τις κλιματικές αλλαγές, «Αν κάποιος πληρώνεται για να μη δει ένα πρόβλημα, δε θα το δει»

* Η μεγαλύτερη χρήση σήμερα των πειραμάτων σε ζώα γίνεται από τη χημική και όχι από τη φαρμακευτική βιομηχανία. Καλλυντικά, απορρυπαντικά, χημικές ουσίες που προορίζονται για χρήση από ανθρώπους χρησιμοποιούν πειραματόζωα.

Όλα τα παραπάνω στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα τα οποία (προκαλεί εντύπωση αλλά έτσι είναι) ο ιατρικός κόσμος αρνείται να συζητήσει. Το αυτονόητο μπορεί να είναι ο μεγαλύτερος εχθρός του ανθρώπου αλλά όταν κάποιος σου επισημαίνει για κάτι ότι δεν είναι και τόσο αυτονόητο, είσαι υποχρεωμένος απέναντι στην αλήθεια, και όχι μόνο, να το διερευνήσεις ή έστω να το συζητήσεις.

Στο συγκεκριμένο εκφράστηκε και η θέση πως πρέπει να μελετηθεί με σοβαρότητα το θέμα, αν δηλαδή υπάρχουν όντως αξιόπιστες εναλλακτικές μέθοδοι. Μάλιστα το θέμα θα συζητηθεί στην επόμενη συνάντησή μας.

Η ηθική διάσταση του ζητήματος έχει να κάνει με δύο βασικές θέσεις-απαντήσεις που υιοθετούμε ή όχι ως ανθρώπινο είδος στα παρακάτω ερωτήματα:

1. Έχουν τα ζώα δικαίωμα σε δίκαιη μεταχείριση και σε ευζωία; Και αν δεν έχουν ποιος και με ποια δικαιοδοσία του το αφαιρεί;

2. Είναι ο άνθρωπος ανώτερος από το ζώο και ποια στοιχεία προσδιορίζουν αυτή του την ανωτερότητα; Αποτελεί επαρκές δικαιολογητικό επιχείρημα η ανωτερότητα αυτή να οδηγεί και σε απόλυτη εκμετάλλευση του ζώου;

Στο παρελθόν (αλλά ακόμη και σήμερα) πολλοί άνθρωποι φτωχοί ή περιθωριοποιημένοι κατέληξαν να γίνουν πειραματόζωα.

Η ηθική βέβαια ως έννοια έχει και την κοινωνική της διάσταση που εξαρτάται από το χρόνο στον οποίο αναφερόμαστε. Έχει να κάνει συνεπώς με την κοινωνική νοοτροπία μέσα στο χρόνο. Αυτή αλλάζει καθώς αλλάζουν και οι κοινωνικές συνθήκες και ιδεολογίες.

Αν τα ζώα δεν έχουν δικαιώματα γιατί δεν έχουν λογική όπως ο άνθρωπος, τότε ούτε και τα άτομα με νοητική υστέρηση θα έπρεπε να έχουν. Αν ο άνθρωπος επιλέγει την ανθυγιεινότητα που οδηγεί μαθηματικά στην αρρώστια ως τρόπο ζωής και μετά τη φαρμακευτική αντιμετώπιση της δεν μπορούμε να μιλάμε για λογικό ον και σε κάθε περίπτωση αυτό δεν μπορούν να το πληρώνουν τα ζώα.

Μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τον πόνο τους γιατί και εμείς είμαστε ζώα και γνωρίζουμε πόσο υποφέρουμε όταν πονάμε ή όταν μας κλείνουν σ’ ένα πολύ στενό χώρο.

Αν η άρνηση στο να τους αποδοθούν δικαιώματα στηρίζεται στην ισχύ του ανθρώπου έναντί τους, τότε μιλάμε για την υιοθέτηση του δίκαιου του ισχυρότερου. Αλλά στη βάση μιας τέτοιας ιδεολογίας ακόμα και τα πειράματα του διεστραμμένου Μέγκελε θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν και ο κόσμος των ανθρώπων θα θύμιζε κόλαση.

Σε κάθε περίπτωση η χρησιμοποίηση πειραματόζωων για στρατιωτικούς σκοπούς, για τη δοκιμή απορρυπαντικών ή άλλων χημικών ουσιών και καλλυντικών είναι απαράδεκτη πρακτική και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποκτήσει ηθικό έρεισμα. Για τούτο και χαρακτηρίστηκε από όλους που βρέθηκαν στη συζήτηση ανήθικη πρακτική.

Η ηθική διάσταση του ζητήματος συζητήθηκε και στη βάση αν κάποιος θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει φάρμακα που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε πειραματόζωα. Η θέση που συμφωνήθηκε ήταν πως δεν πρέπει να είμαστε ολοκληρωτικοί στην αντίληψή μας και να αρνηθούμε ένα τέτοιο φάρμακο. Αυτό που ζητούμε είναι να πάψει να ακολουθείται αυτή η πρακτική. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά αν γνώριζα πως για να θεραπευτώ από μία ασθένεια θα έπρεπε να γίνουν πειράματα σε ζώα τότε κάτι τέτοιο δε θα το αποδεχόμουν.

Απολύτως ανήθικη συμφωνήσαμε όλοι πως αποτελεί και η πρακτική που έχει ακολουθηθεί σε κτηνιατρικές σχολές των ΗΠΑ όπου δημιουργούσαν εξεπίτηδες προβλήματα στα ζώα για να τα θεραπεύουν και να εκπαιδεύονται οι φοιτητές, πχ σπάγανε τα πόδια των ζώων και μετά τα θεράπευαν κλπ.

Καθώς η αγριότητα του ανθρώπου δεν έχει τέλος δε θα αναφέρουμε και άλλα παραδείγματα που ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Τα υπόλοιπα ζητήματα που δεν πρόλαβαν να αναλυθούν θα συζητηθούν στην επόμενη συνάντηση.

Μαζί με τα επόμενα πρακτικά θα σας σταλεί και η σχετική με τα πειράματα σε ζώα νομοθεσία καθώς και η προτεινόμενη βιβλιογραφία για όποιον ενδιαφέρεται να εντρυφήσει περισσότερο στο θέμα.

Προς το παρών προτείνουμε το βιβλίο του κου Χαριτάκη Γιώργου (καρδιολόγου): «Πειράματα στα ζώα, όχι ευχαριστώ». Πραγματικά είναι ένα ιδιαίτερα αξιόλογο βιβλίο που διαφωτίζει όλες τις πλευρές του ζητήματος. Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να απευθυνθούν με email στη διεύθυνση gmavrouleas@solon.org.gr

(Οι εικόνες είναι από την ηλεκτρονική σελιδα της PETA και αφορά στρατιωτικό πείραμα σε σκύλο. Για περισσότερες λεπτομέρειες: www.peta.org/feat/military)