ICOMOS - Ελληνικό τμήμα: "Νέες απειλές για την Ελευσίνα και τις αρχαιότητές της, ενώ το 2023 ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης" | Αντί να προστατευθεί ο Κόλπος της Ελευσίνας ετοιμάζονται νέες επιβαρύνσεις

 

[Φωτ. Επίσκεψη - Ξενάγηση των ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ στην Ελευσίνα 2023 - στο βάθος, αριστερή γωνία επάνω,  φαίνεται ο ΤΙΤΑΝ]

Δελτίο Τύπου - ΠΗΓΗ ICOMOS Ελληνικό Τμήμα

H εγκατάσταση βιομηχανιών στην Ελευσίνα ξεκίνησε τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, παραλιακά, πολύ κοντά στο Ιερό των «Ελευσινίων Μυστηρίων», ένα από τα σημαντικότερα πανελλήνια αρχαία ιερά, με μοναδική αρχιτεκτονική, όπως το «Τελεστήριον», γύρω από το οποίο έχει περιοριστεί ο επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος. Δεν έχουν γίνει ακόμα ανασκαφές στον λόφο, όπου ήταν η αρχαία πόλη (δυτικά της Ακρόπολης) ούτε στους χώρους που πιθανώς βρίσκονταν το Στάδιο και το Θέατρο (νότια της Ακρόπολης), λόγω εγκατάστασης βιομηχανιών, ιδίως της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ, τα φουγάρα της οποίας έβγαζαν τσιμεντόσκονη, που έχει βλάψει τις αρχαιότητες.

Το Ελληνικό ICOMOS θεωρεί ότι η ένταξη της Ελευσίνας στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, είναι δυνατή, καθόσον η Ελευσίνα διαθέτει το βασικότερο στοιχείο για την ένταξη, δηλαδή την «Εξαιρετική Παγκόσμια Αξία» (Outstanding Universal Value), λόγω των «Ελευσίνιων Μυστηρίων». Η ένταξη για να καταστεί δυνατή, πρέπει κατά προτεραιότητα να εκπονηθεί και να θεσμοθετηθεί ένα ολοκληρωμένο διαχειριστικό σχέδιο, το οποίο σύμφωνα με τα διεθνή δογματικά κείμενα και τις κατευθυντήριες οδηγίες της UNESCO πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις εργασίας προστασίας, ανάδειξης και διαχείρισης του αρχαιολογικού χώρου, όπως και τα αναγκαία χρηματοδοτικά εργαλεία. 

Γ' ΜΕΡΟΣ: Αποχαιρετούμε το M/S ALEXANDRA στην Ελευσίνα | Καρέ - Καρέ η "θυσία" μοτορσιπ ALEXANDRA χάριν της Ελευσίνας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης

Η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ - ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ M/S ALEXANDRA - ΣΚΛΗΡΟ VIDEO

Η βασική μου άποψη: Κανείς δεν ήθελε την παραμονή της πλώρης του M/S ALEXANDRA στην παραλία της Ελευσίνας. 

Για διαφορετικούς λόγους το καθένα από τα τρία μέρη δεν ήθελε την ALEXANDRA να παραμείνει στη στη θέση της: 

• Η Πολιτιστική Πρωτεύσουσα (το αφήγημα και ο σχεσιασμός του καλλιτεχνικού δ/ντη κ.Μαρμαρινού και ο σχεδιασμός για την "ανάδυση της φωτεινής οντότητας" θα έβρισκε εμπόδιο την ALEXANDRA που έπρεπε να "θυσιαστεί" (να διαλυθεί) σαν σύγχρονη ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ).
• Ο Δήμος Ελευσίνας [Διάβασε εφημερίδα ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 31.01.2023]
• Ο ίδιος ο καλλιτέχνης κ.Αλέξανδρος Κόκκινος που θεωρούσε ότι "το έργο ότι ήταν να προσφέρει το πρόσφερε και πως θα έπρεπε να αντικατασταθεί με ένα νέο αισιόδοξο και ελπιδοφό έργο".

ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ M/S ALEXANDRA ΩΣ ΑΥΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Οι δύο φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από το αρχείο του κ.Αλέξανδρου Κόκκινου, δημιουργού της εικαστικής παρέμβασης ΝΑΕΣ ΑΝΑΕΣ 2.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΛΥΤΗΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2023 [ΚΛΙΚ - ΕΔΩ]

Η απόκρυψη της αρχικής ιδέας "εργάτες - εσωτερικοί πρόσφυγες από τη Σύμη" | Η διάλυση του πλοίου ALEXANDRA στην παραλία της Ελευσίνας ολοκληρώθηκε την Κυριακή 29 Ιανουαρίου 2023 | Η διάλυση καρέ καρέ με σχόλια

 

[Φωτ -1. Άννα Καραγεωργιάδου – Η πλώρη του ALEXANDRA με νηολόγιο Ύδρας Ν.Υ. 179 στην Ελαιουργική, αρχική τοποθέτηση, 1997. Σε αυτόν το χώρο πραγματοποιούνται τα ΑΙΣΧΥΛΙΑ στην Ελευσίνα]

Συνοπτική στορική παρουσίαση: Το πλοίο ήταν κατασκευασμένο (συναρμολογημένο)  με "πριτσίνια" και είχε άγκυρες τύπου "αγγλικού ναυαρχείου".  Πιθανή χρονολογία κατασκευής: 1940. 

Σύμφωνα με πληροφορίες από το διαδίκτυο το μοτορσιπ ALEXANDRA (τελευταίο όνομα) αρχικά κατασκευάστηκε ως εκπαιδευτικό πλοίο του Βασιλικού Ναυτικού της Δανίας. Στη συνέχεια οι νέοι ιδιοκτήτες (άγνωστο πόσοι) μάλλον έκαναν μετασκευή (μετασκευές) για διάφορες χρήσεις -  Αναφέρονται οι χρήσεις με επιφύλαξη: Υδροφόρα στην Ύδρα, Ξιφιόπλοιο, Χωματάδικο  ("Τελευταία ταξίδια μετέφερε αδρανή υλικά. Και τα δρομολόγια του ήταν Σκιάθος - Τρίκερι (Βόλο). Οι πληροφορίες είναι από πρώην ιδιοκτήτη και καπετάνιο του").

Το 1996 -1997 το M/S ALEXANDRA  μεταφέρθηκε για διάλυση (SCRAP) σε ένα από τα δύο διαλυτήρια πλοίων της Ελευσίνας, του Σάββα ή του Μπακόπουλου (πιθανότερο Μπακόπουλου που δεν υπάρχει σήμερα). 

Το τμήμα της πλώρης, όλο το "καμπούνι", διασώθηκε και μεταφέρθηκε ως εικαστική παρέμβαση του Αλέξανδρου Κόκκινου στο χώρο της Ελαιουργικής που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τα ΑΙΣΧΥΛΙΑ. [Φωτ.1]

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΑΙΣΧΥΛΙΑ 1997 [ΕΔΩ] [ΕΔΩ]

Περιγραφή της εικαστικής παρέμβασης του 1997 με θέμα ΝΑΕΣ ΑΝΑΕΣ 2 [ΕΔΩ - ΑΥΓΗ].

Η ΑΠΟΚΡΥΨΗ ΤΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ -  ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΣΥΜΙΑΚΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΠΟΥ ΗΡΘΑΝ ΜΕΣΩ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΓΑΣΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ 

«Ιερά Οδός και Ελευσίνα», η νέα έκθεση του Μουσείου Ακρόπολης, ξεκινά τον Δεκέμβριο

Τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα σημαντικότερα της αρχαίας Ελλάδας, θα παρουσιαστούν στην περιοδική έκθεση «Ιερά Οδός και Ελευσίνα» που θα πραγματοποιηθεί από 15 Δεκεμβρίου 2017 έως 16 Μαΐου 2018, στο Μουσείο Ακρόπολης.

Περίπου 60 αρχαία έργα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών, την Εφορεία Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων (ΕΦΑΔΥΑΤ) και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, θα εμπλουτίσουν την σπουδαία αυτή έκθεση, καθώς τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) έδωσαν πρόσφατα το «πράσινο φως» στον προσωρινό δανεισμό τους.

Στόχος της έκθεσης, που γίνεται σε συνεργασία με την ΕΦΑΔΥΑΤ, είναι να αναδειχθεί ο στενός δεσμός του φημισμένου Ιερού της Ελευσίνας στην περιφέρεια της αρχαίας Αττικής, με την ίδια την πόλη της Αθήνας, όπου τα Ελευσίνια γιορτάζονταν τις πρώτες τέσσερις ημέρες από τις συνολικά εννιά.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε δυο κύριες ενότητες, με τίτλους «Ιερά Οδός» και «Ελευσίνα», κάθε μία από τις οποίες περιλαμβάνει επτά υποενότητες. Έτσι, οι επισκέπτες του μουσείου θα γνωρίσουν καλύτερα το «Ελευσίνιο της Αθήνας», το «Σπήλαιο του Πανός επί της Ιεράς Οδού», το «Ιερό του Απόλλωνα στο Δαφνί», τις «Δύο μικρές λίμνες των Ρειτών, αφιερωμένες στη Δήμητρα και Κόρη», το «Ιερό της Αφροδίτης και του Έρωτα», τη «Γέφυρα του αθηναϊκού Κηφισού» και τη «Γέφυρα του ελευσινιακού Κηφισού», αλλά και το «Ανάκτορο του Τελεστηρίου της Ελευσίνας», τον «Ιεροφάντη», τις «Διαδοχικές φάσεις του Τελεστηρίου, από την εποχή του Σόλωνα ως τα ρωμαϊκά χρόνια», τη «Φεύγουσα Κόρη», τους «Θεούς και ήρωες στην Ελευσίνα», τα «Αετωματικά γλυπτά του ρωμαϊκού ναού F» και τη «Ρωμαϊκή Ελευσίνα».

Η έκθεση θα στηθεί ώστε να μοιάζει με το Τελεστήριο, τον χώρο στον οποίο εισέρχονταν οι μυημένοι, ενώ στον διάδρομο που οδηγεί προς την αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου Ακρόπολης θα παρουσιαστούν φωτογραφίες της Ιεράς Οδού, από την οποία περνούσε η πορεία των προσκυνητών.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι η περιοδική έκθεση πραγματοποιείται μια περίοδο που στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας προετοιμάζονται εργασίες στερέωσης και ανάδειξης αρχαίων καταλοίπων και μνημείων, όπως το Τελεστήριο, με το πρόσφατο ΚΑΣ να γνωμοδοτεί θετικά στις σχετικές μελέτες.

ΠΗΓΗ ΑΠΕ - ΜΠΕ

ΤΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ | Παραγωγή ΕΡΤ2

Το Ιερό της Ελευσίνας υπήρξε το κέντρο μιας πανάρχαιης θρησκευτικής λατρείας που διήρκεσε χιλιάδες χρόνια. Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ μας ξεναγεί στον ιερό χώρο που συνδέεται με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας και της Κόρης, αφηγείται το μύθο της Περσεφόνης και κάνει μια ιστορική αναδρομή στην πόλη της Ελευσίνας. Στη συνέχεια, περιγράφει αναλυτικά τα Μικρά και τα Μεγάλα Μυστήρια, την Πομπή από την Ελευσίνα προς την Αθήνα, τις τελετουργικές πράξεις που συντελούνταν κατά την πολυήμερη διάρκεια των Μυστηρίων, καθώς και την περίφημη τελετή της μύησης. Το επεισόδιο περιλαμβάνει πλάνα του αρχαιολογικού χώρου της Ελευσίνας και αρχαιολογικών ευρημάτων που σχετίζονται με τα Ελευσίνια Μυστήρια.

Τετάρτη 5 Σεπτεμβρίου 2012: ΑΡΡΗΤΗ ΚΟΡΗ (χοροθέατρο) στην Ελευσίνα

 

 

2/4/2012: Συνάντηση Ελλήνων δημιουργών που έχουν συμμετάσχει στα δρώμενα της Ελευσίνα ς

[Επίσκεψη - Ξενάγηση που διοργάνωσε ο ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Χαϊδαρίου στον Αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας τον Ιανουάριο του 2011. Ξεναγός η φιλόλογος κα Ασημίνα Ζαμπούνη/ Ακριβώς απέναντι είναι το cafe "KΥΚΕΩΝ"]

Έλληνες δημιουργοί που έχουν συμμετάσχει στα Ελευσινιακά δρώμενα καταθέτουν τις εμπειρίες τους και ανταλλάσουν απόψεις για την ανάγκη ύπαρξης των θεσμών πολιτιστικής δημιουργίας και την προοπτική τους τη Δευτέρα 2 Απριλίου στις 7:30μ.μ στο "cafe ΚΥΚΕΩΝ" απέναντι από την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου της Ελευσίνας.

ΘΕΜΑ: "Θεσμοί, καλλιτεχνική δημιουργία και η Ελευσινιακή εμπειρία".

Συμμετέχουν οι:
Βασίλης Παπαβασιλείου, θόδωρος Τερζοπουλος (θέατρο)
Χρήστος Δήμας, Νίκος Κούνδουρος, Φίλιππος Κουτσαφτης (κιν/φος)
Διοχάντη, Βάνα Ξένου, Λίζη Καλλιγά, Λήδα Παπακωνσταντίνου, Αιμιλία Παπαφιλίππου, Μάριος Σπηλιόπουλος (εικαστικοί)
Μαρία Μαραγκού, Μαργαρίτα Πουρνάρα (δημοσιογράφοι)
Πόπη Παπαγγελή (αρχαιολόγος)
Γιώργος Τσουκαλάς δήμαρχος Ελευσίνας, Γαβριήλ Καμπάνης αντιδημαρχος

Συντονίζουν: Γιώργος Σκιάνης, Ανδρέας Μοναχολιάς

Ο Ελευσίνιος τόπος στάθηκε η αφορμή τα τελευταία χρόνια ώστε να συναντηθούν Έλληνες καλλιτέχνες από όλο το φάσμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας και να χρησιμοποιήσουν το χώρο σαν σκηνικό προβολής ή σαν πρωταρχική ύλη της παραγωγικής τους σκέψης.

Περισσότερα για την εκδήλωση ΕΔΩ.

CHRISTOPHER WORDSWORTH: Η ΕΛΛΑΔΑ – ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ (1839)

ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΟΔΟ ΜΕ ΠΕΙΣΜΑ... "ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΥΠΗΡΧΑΝ" ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

CHRISTOPHER WORDSWORTH - Περιγραφή της αρχαίας ΙΕΡΑ ΟΔΟΥ (1839)

Παύλος Μάτεσης και Εθνικό Θέατρο: "Προς Ελευσίνα"

[Το βιβλίο του πρώτου θεατρικού έργου του Παύλου Μάτεση ΕΔΩ. Για το θεατρικό έργο ως θέμα και ανάπτυξη θεωρήθηκε πολύ καλό το 1995, όμως το ανέβασμά του σύμφωνα με τους κριτικούς, ήταν μια αποτυχία, παρά το γεγονός ότι έπαιζαν αξιόλογοι ηθοποιοί]


[Δείτε ΕΔΩ την παρουσίαση της παράστασης από το αρχείο του ΕΘνικού Θεάτρου και ΕΔΩ αναλυτικά το πρόγραμμα. Από την έρευνα που κάναμε σε κριτικές της εποχής εκφράζεται η ευχή το έργο "Προς Ελευσίνα" να ανέβει πάλι, χωρίς το άγχος της παράστασης του 1996.]
------------
Επόμενη ανάρτηση: Το λιοντάρι της Ιεράς Οδού στη Βενετία; (πρώτη παρουσίαση της εκδοχής αυτής στην Ελλάδα)

Έκθεση: Οι μεταμορφώσεις του ελευσινιακού τοπίου και οι αρχαιότητες

Έκθεση 5/7 - 26/8 στο Πολιτιστικό Κέντρο «Λεωνίδας Κανελλόπουλος», Ελευσίνα
Δραγούμη 37, παραλία Ελευσίνας.Τηλέφωνο: 210 5544325
------
Μία αρχαία γέφυρα στην ανισόπεδη διασταύρωση της εθνικής οδού Αθηνών- Κορίνθου με τον δρόμο που οδηγεί προς την Ελευσίνα. Εντυπωσιακά τμήματα ρωμαϊκού υδραγωγείου που έρχονται στο φως μέσα στην πόλη. Θέρμες και παραθαλάσσια λουτρά. Η αρχαία Ιερά οδός, το λατομείο, το νεκροταφείο... Η αρχαία Ελευσίνα μπορεί να είναι γνωστή για το σπουδαίο ιερό της, που αποτελεί εδώ και χιλιετίες πόλο έλξης επισκεπτών- αν και για διαφορετικούς λόγους σήμερα-, δεν είναι όμως αυτός ο μοναδικός αρχαιολογικός χώρος της πόλης.

Ο μετασχηματισμός της από μια κωμόπολη με αγροτική οικονομία, που ήταν ως και τον 19ο αιώνα, σε βιομηχανική πόλη με μεγάλη συγκέντρωση εργατικού πληθυσμού - και με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη οικιστική ανάπτυξη αλλά και την αλλοίωση σε μεγάλο βαθμό του φυσικού τοπίου- είχε συνέπειες και στις αρχαιότητες. Πολλά από τα μνημεία της όμως υπάρχουν ακόμη, αρκεί κανείς να τα «ανακαλύψει».

Αυτόν τον ρόλο αναλαμβάνουν δύο γυναίκες: μία αρχαιολόγος αφοσιωμένη εδώ και χρόνια στην προστασία, στη μελέτη και στην ανάδειξη της αρχαίας Ελευσίνας και μία αρχιτέκτων ειδικευμένη στην αναστήλωση μνημείων. Ενώνουν τις δυνάμεις τους με κοινό όραμα την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων που βρίσκονται διάσπαρτοι μέσα στην πόλη και χαράσσουν διαδρομές επίσκεψης, επισημαίνουν τα μνημεία, συντάσσουν χάρτες, βάζουν προτεραιότητες και προσδιορίζουν τα έργα που απαιτούνται ώστε να ενταχθούν στη σύγχρονη ζωή, ενώ παράλληλα αναζητούν χρηματοδότες.

Πρώτη κίνηση της αρχαιολόγου κυρίας Πόπης Παπαγγελή και της αρχιτέκτονος κυρίας Λιάνας Χλέπα είναι η διοργάνωση μιας έκθεσης για τις «Μεταμορφώσεις του ελευσινιακού τοπίου και τις αρχαιότητες στη σύγχρονη πόλη», που θα εγκαινιασθεί στις 5 Ιουλίου στο πολιτιστικό κέντρο «Λεωνίδας Κανελλόπουλος». Στόχος, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης αλλά και των εν δυνάμει χορηγών, οι οποίοι καλούνται με τον τρόπο αυτόν να «υιοθετήσουν» ένα ή περισσότερα έργα...

Διαβάστε περισσότερα (ΕΔΩ)στην παρουσίαση της κας Μαρίας Θερμού στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ

------------------
Στο Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Αθήνας 2011 πρόκειται να παρουσιαστεί η παράσταση: «Δυτικά Βήματα. Στα βήματα της Ιεράς Οδού» από την Ομάδα Συν + Εργασία Τετάρτη 31 Αυγούστου,
Θέατρο Αττικού Άλσους, ώρα 21.00.
Είσοδος: 10€

1+1 φωτογραφίες από την ξενάγηση στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελευσίνας, 7/3/2010. Φωτογραφίες: Γιάννης Ιγγλέσης

... Ναι καλά καταλάβατε!!! (όσοι γνωρίζουν θάματα και πράματα). Είναι ένας τάφος από την Ιερά Οδό, στο ύψος της γέφυρας Σκαραμαγκά, που μεταφέρθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελευσίνας.

Στη σκάλα, στο δρόμο προς το Μουσείο.

ΕΛΕΥΣΙΣ - 1906

O Δημ.Φίλιος, ήταν ο πρώτος έλληνας επικεφαλής των ανασκαφών στην Ελευσίνα, από την Αρχαιολογική Εταιρεία Αθηνών (περισσότερα για τις ανασκαφές από το βιβλίο της κας Παπαγγελή σε επόμενη ανάρτηση)
Κλικάρετε ΕΔΩ για να δείτε ένα απόσπασμα από το βιβλίο.
Το Μουσείο κατασκευάσθηκε το έτος 1889 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ιω. Μούση, για να στεγάσει τα ευρήματα των ανασκαφών της Ελευσίνας. Η δυτικότερη έκτη αίθουσα του Μουσείου αποτελεί μεταγενέστερη προσθήκη.(Πληροφορίες ΥΠΠΟ)

Κλικάρετε ΕΔΩ για να δειτε στο FB για το "Νέο αρχαιολογικό μουσείο"
ΕΔΩ για την ιστορία της πόλης από το Δήμο Ελευσίνας.

ΕΔΩ για τα Αισχύλια και για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις στην Ελευσίνα

Τα Ελευσίνια Μυστήρια

[ΔΗΜΗΤΡΑ - ΕΡΜΗΣ - ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ/ O ο Δίας, με τον οποίο η Θεά Δήμητρα είχε συλλάβει την Κόρη, διέταξε τον Ερμή να κατέβει στον Άδη και να ανεβάσει την Περσεφόνη από τον Κάτω στον Επάνω Κόσμο]

["Η Φεύγουσα Κόρη" από το βιβλίο της κας Καλλιόπης Παπαγγελή "Ελευσίνα - Ο Αρχαιολογικός Χώρος και το Μουσείο", 2002]

[Ανδρέας Εμπειρίκος "Ο αρχαιολογικός χώρος της Ελευσίνας", από το Φωτογραφικό Λεύκωμα, ΦΩΤΟΦΡΑΚΤΗΣ,ΑΓΡΑ, 2001.]

Ελευσίνια Μυστήρια

Το Ιερό της Ελευσίνας θεωρείται ως ένας από τα σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους. Στο χώρο αυτό λατρεύτηκε με σεβασμό και απέραντο μυστήριο η Θεά Δήμητρα και η κόρη της Περσεφόνη. Η Περσεφόνη ήταν τόσο όμορφη που προκάλεσε τον Θεό Πλούτωνα. Ο άρχοντας του Κάτω Κόσμου μεταμορφώθηκε σ΄ ένα πανέμορφο άνθος, τον μυθικό νάρκισσο• το άνθος προκάλεσε τον ενδιαφέρον της Περσεφόνης εκεί που έπαιζε και προσπάθησε να το κόψει, ο Κρόνος την άρπαξε με βία και ανάγκασε την Κόρη να βγάλει μια τόσο δυνατή και σπαραχτική κραυγή που την άκουσε η μάνα της στον Όλυμπο.
Η Θεά Δήμητρα με αφάνταστη λύπη, άσιτη και απότιστη, αναζητούσε την Κόρη για εννιά συνεχόμενες ημέρες. Τριγυρνούσε από εδώ και από εκεί όσπου ο δρόμος της την έφερε στην Ελευσίνα. Μετά από εννέα μέρες αναζήτησης χωρίς αποτέλεσμα, κάθισε επιτέλους να ξεκουραστεί σ΄ ένα σκιερό μέρος που είχε μια ελιά και ένα πηγάδι.
Εκεί πήγαν για να πάρουν νερό οι τέσσερις κόρες του Κελεού, βασιλιά της Ελευσίνας, και συνάντησαν την ταλαιπωρημένη γυναίκα, τη Θεά Δήμητρα, που είχε μεταμορφωθεί σε γραία.
Λυπήθηκαν την«Γραία» και την πήγαν στο ανάκτορο του πατρός τους. Εκεί η μητέρα τους πρότεινε στην Δήμητρα, την οποία αρχικά δεν αναγνώρισε, να αναλάβει την ανατροφή του μικρού πρίγκιπα Δημοφώντα.
Η Δήμητρα συμφώνησε , και για να δείξει την ευγνωμοσύνης της έκανε μυστικά όλες εκείνες τις διαδικασίες για να γίνει ο μικρός αθάνατος. Ο μικρός Δημοφώντας αναπτυσσόταν γρήγορα, και αυτός ήταν ο λόγος που έκανε την μητέρα του να παρακολουθήσει την Τροφό. Όταν η μητέρα είδε τις διαδικασίες αθανατοποίσης του μικρού Δημοφώντα, που μεταξύ των άλλων η Δήμητρα τού έκαιγε όλα τα θνητά σημεία, η μητέρα τρόμαξε και έτσι φανερώθηκε στην γραία τροφό Δήμητρα.
Η Δήμητρα τότε φανέρωσε την πραγματική της ιδιότητα και προέτρεψε τον πατέρα Κελεό να χτίσει έναν ναό και βωμό για να κλειστεί μέσα. Η λύπη της ήταν τόσο μεγάλη που η γη δεν έβγαζε καρπούς για την διατήρηση του ανθρώπινου είδους.
Τότε ο Δίας, με τον οποίο η Θεά Δήμητρα είχε συλλάβει την Κόρη, διέταξε τον Ερμή να κατέβει στον Άδη και να ανεβάσει την Περσεφόνη από τον Κάτω στον Επάνω Κόσμο. Η Περσεφόνη επιστρέφει με έναν όρο τον οποίο αποδέχτηκε η Δήμητρα• να μένει η Κόρη τούς οκτώ μήνες μαζί με την μάνα της και τους άλλους τέσσερις «υπό ζόφον ηερόεντα».
Έτσι η Δήμητρα γαλήνεψε και η γη έδωσε ανεμπόδιστα τους καρπούς της. Η Δήμητρα δίδαξε στους Ελευσίνιους τον τρόπο που επιθυμούσε να την λατρεύουν οι θνητοί. Οι τελετές αυτές ονομάστηκαν Μυστήρια και οι μυημένοι ζούσαν ευτυχισμένοι και εξασφάλιζαν καλύτερες συνθήκες στην μεταθανάτια ζωή.
Η μύηση είχε τρία επίπεδα και τα Ιερά σκεύη που φυλάσσονταν όλο το χρόνο στην Ελευσίνα μεταφέρονταν στην Αθήνα σε πομπή μέσω της Ιεράς Οδού.
Η πομπή περνούσε τις Λίμνες των Ρειτών, διέσχιζε το Ιερό της Αφροδίτης τον Ναό του Δαφνηφόρου Απόλλωνα (στον χώρο της σημερινής Μονή Δαφνίου) και άλλων ναών και βωμών, που υπήρχαν άφθονοι κατά μήκος της Ιεράς Οδού, και έτσι έφταναν στην Αθήνα.
Οι πιστοί που μυήθηκαν στα Ελευσίνια Μυστήρια, φαίνεται πως υπόκειντο σε μεγάλη επιρροή και υποβολή και γι΄ αυτό δεν αποκαλύφτηκαν λεπτομέρειες για τους τρόπους μύησης και λατρείας.
Με την εξάπλωση του Χριστιανισμού τα μυστήρια απαγορεύτηκαν με αυτοκρατορικό διάταγμα το Θεοδοσίου Α΄ του Μεγάλου το 379 μ.Χ και λίγα χρόνια αργότερα, το 395 μ.Χ. με την εισβολή των Βησιγότθων ο χώρος τέλεσης των Μυστηρίων καταστράφηκε.
Στον αρχαιολογικό αυτό χώρο ο στρατάρχης Καραϊσκάκης στρατοπέδευσε πριν και μετά την μάχη του Χαϊδαρίου, η οποία έγινε στις 6 και 8 Αυγούστου το1826.

Πηγές:
• ΠΑΠΑΓΓΕΛΗ, Κ. 2002.Ελευσίνα, ο αρχαιολογικός χώρος και το μουσείο, Eurobank Εργασίας (δεν διατίθεται στο εμπόριο).
• ΠΡΕΚΑ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ, Κ. 1991. Ελευσίνα, ΥΠΠΟ-ΤΑΠ.
• ΒΛΑΧΟΣ, Α, 1984 [1η έκδοση 1972], Ένας Φιλέλλην για το 1821, Εστία.
• ΦΩΤΙΑΔΗΣ, Δ. Καραϊσκάκης, Μέλισσα.

Κώστας Φωτεινάκης "Χαϊδάρι - Τόπος και άνθρωποι", 2007.