του Κώστα Φωτεινάκη
(Πρώτη δημοσίευση "ΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ" - ΕΔΩ]
Αποκαταστάσεις λαθεμένων πληροφοριών:
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ -1
Είναι πιθανόν αυτά τα τρια κτίρια να είναι από το Στρατόπεδο Κρατουμένων Χαϊδαρίου, δηλαδή από το μέρος εκείνο που οι διακόσιοι υπό εκτέλεση Κομμουνιστές ήταν κρατούμενοι πριν μεταφερθούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Και οι τρείς φωτογραφίες είναι περίπου από την ίδια τοποθεσία με τα ιδια κτίρια από διαφορετική γωνία λήψης. Ωστόσο η πρώτη από αριστερά όπως βλέπουμε την οθόνη υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να είναι η Πύλη του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου.
Αν οι τρεις φωτογραφίες με τα τρία κτίρια ήταν στον ίδιο "φάκελο", εκείνον που περιέχει τις φωτογραφίες των υπό εκτέλεση στην Καισαριανή, τότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι Γερμανοί είχαν δημιουργήσει μία "προπαγάνδα φόβου και τρομοκράτησης", όπως αναφέρει και ο Αντώνης Φλούντζης στο βιβλίο του "ΧΑΪΔΑΡΙ - Κάστρο και Βωμός της Εθνικής Αντίστασης". Δηλαδή "Από εδώ τους πήραμε - Εδώ τους εκτελέσαμε" "Καθείστε στα αυγά σας γιατί θα έχετε την ίδια τύχη με τους 200 που εκτελέσαμε".
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΌΤΗΤΑΣ Η ΠΡΩΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ
Οι φωτογραφίες των υπό εκτέλεση 200 κομμουνιστών κρατουμένων στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 και άλλες ιστορίες (Επεξηγήσεις - Τίτλοι & Μοντάζ)
ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Ο ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ 200 ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΟΥ 1944 ΣΤΟ ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ - ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ.
"Όπως, μας ενημερώνει ο αγαπητός φίλος Dimitris N. Maniatis " Ο ψηλός με το λευκό πουκάμισο είναι ο Παπαδήμας Βασίλειος. Εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο όντως. Γεννήθηκε στην Πύλο το 1909."
Το Χαϊδάρι συνδέεται άμεσα με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας. Το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής έγινε διάσημο παγκοσμίως, με κορυφαία δημοσίευση στην εφημερίδα New York Times, τον Ιανουάριο του 1944.
Όμως σε αυτήν την ανάρτηση περιοριζόμαστε στις φωτογραφίες που βγήκαν στο “ηλεκτρονικό παζάρι” στην ψηφιακή αγορά ebay στις 14 Φεβρουαρίου 2026.
Οι φωτογραφίες των υπό εκτέλεση 200 κομμουνιστών κρατουμένων στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, προέρχονται από το άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. (Πηγή: Η ΕΠΟΧΗ]
Στην Ελλάδα ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα του Facebook - Greece at WWII Archives.
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ Greece at WWII Archives
ΣΕΝΑΡΙΟ & MONTAZ: Κώστας Φωτεινάκης – έχουν προστεθεί ορισμένες φωτογραφίες στο τέλος από άλλες πηγές. Θα ακολουθήσουν και άλλες πληροφορίες για το θέμα του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου και την παρουσία των Γερμανών πριν και κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην πρώην κοινότητα Χαϊδαρίου.
Σύνθεση του Μάρκου Βαμβακάρη. Ζωντανή ηχογράφηση της συναυλίας στο θέατρο “Κεντρικόν” στις 5/12/1966. Μπουζούκι παίζουν ο Δομένικος και Στέλιος Βαμβακάρης, κιθάρα ο Μάριος Κώστογλου.
Κυκλοφόρησε στη συλλογή του 1998 “The Music of Markos Vamvakaris” WEA-242406-1...
Πληροφορίες για τη φωνογράφηση και στη σελίδα rebetiko.sealabs.net.
Χαϊδάρι, Μάρκος Βαμβακάρης
Τρέξε, μανούλα, όσο μπορείς/να τρέξεις για να με σώσεις/ κι απ' το Χαϊδάρι μάνα μου/ να μ' απελευθερώσεις
γιατ' είμαι μελλοθάνατος και καταδικασμένος/ δεκαοχτώ χρονώ παιδί στα σίδερα κλεισμένο
απ' την οδό του Σέκερη/ με πάνε στο Χαϊδάρι/ κι ώρα την ώρα καρτερώ/ τον Χάρο να με πάρει
να δεις του Χάρου το σπαθί/ μανούλα, πώς θα φέρνει/ αχ, και τη ζωή του καθενός/ μάνα, πώς θα πάρει.
------------------
ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΕΙΜΕΝΟ - ΠΗΓΗ - ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΔΩ
Από τα ναζιστικά στρατόπεδα (Νταχάου, Μπούχενβαλντ, Μπέργκεν- Μπέλζεν, Άουσβιτς κ.α.) στα στρατόπεδα της Κατοχής στην Ελλάδα (Παύλου Μελά, Χαϊδάρι, Λάρισας, Τρικάλων, Ρόδου, Πτολεμαΐδας), και την Αφρική, στα στρατόπεδα του Εμφύλιου (Μακρόνησος, Αη Στράτης, Βίδος, Χίος, Τρίκερι, Γαύδος, Γύθειο, Φρούριο Ιτσεδίν, Επταπύργιο) και της χούντας (Γυάρος, Λέρος, Ωρωπός, Οδός Μπουμπουλίνας, Σέδες). Μια πλήρης τοπογραφία μέχρι σήμερα!
Ποιος αλήθεια ήταν ή είναι ο χώρος των στρατοπέδων;
Η απελευθέρωση της Αθήνας και το Χαϊδάρι | 12 Οκτωβρίου 1944 - 80 Χρόνια μετά
[Πρώτη δημοσίευση στο ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΔΩ]
του Κώστα Φωτεινάκη
Με αφορμή τα 80 Χρόνια από την Απελευθέρωση της Ελλάδας (1944 – 2024) και ανταποκρινόμενοι στην παρότρυνση/ έκκληση του συγγραφέα, ποιητή αλλά και κρατούμενου στο Στρατόπεδο της Γερμανίας Ματχάουζεν, Ιάκωβου Καμπανέλλη, με την κραυγή "Φίλοι μου θυμηθείτε το ναζισμό.…” (1993)...
… Θυμάμαι το ναζισμό και παρουσιάζω αυτήν την εργασία με εικόνες, με αφορμή τα 80 Χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας 12 Οκτωβρίου 1944.
Η εργασία εστιάζεται αποκλειστικά στο Χαϊδάρι στις μέρες της Απελευθέρωσης. Για το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, το ΜΠΛΟΚ 15 και την Εθνική Αντίσταση στο Χαϊδάρι έχω γράψει και δημοσιεύσει στο Ιστορικό Λεύκωμα "Χαϊδάρι - Τόπος & Άνθρωποι", 2007, καθώς και σε blogs - sites.
[ΕΙΚΟΝΑ -1. Σύνδεση με την Εθνική Αντίσταση. Κατά μήκος της Ιεράς Οδού, προφανώς στη δασική περιοχή του Όρους Αιγάλεω. Η “ΙΙ Ταξιαρχία – 4ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ” είναι σηματοδοτημένη με ----χχχ----χχχ-χχχ---]. Στο χάρτη καταγράφονται οι τοποθεσίες ΧΑΪΔΑΡΙ και ΔΑΦΝΙ. Πηγή: “Το μπλόκο της Κοκκινιάς (Χρονικό μνήμης). Δ.Νίκαιας 2004.
ΜΗΝ ΕΙΔΑΤΕ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ;
Καντάτα για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης
Η θεατρική ομάδα του 5ου ΓΕΛ Νίκαιας σας προσκαλεί στην παράσταση «Μην είδατε την αγάπη μου; - Καντάτα για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης»
Βασισμένο στα κείμενα:
Το ιστορικό των 200 κομμουνιστών κρατουμένων στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, το Ναπολέοντα Σουκατζίδη και την εκτέλεσή τους στη Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 είναι γνωστό, ωστόσο το επαναφέρουμε στη μνήμη μας από παλαιότερες δημοσιεύσεις στο blog ΕΔΩ
---------------------------------------------------------------------------------------------
Η Χαρά Λιουδάκη στο ΜΠΛΟΚ15
Η Χαρά Λιουδάκη αφηγείται...
Από την τρίτομη σειρά "Ο κοινός λόγος – Αφηγήματα - Συλλογικό" [ΕΔΩ]
Tον είχα δει πριν από 2 μέρες. Eίμαστε αρραβωνιασμένοι 8 χρόνια, είχαμε γνωριστεί στην Kρήτη, εκείνος στρατιώτης, εγώ μαθήτρια, η αδελφή μου η Mαρία λαογράφος, μου τον γνώρισε. Ήταν Mικρασιάτης, είχαν έρθει με την καταστροφή του ’22. Στο Tμήμα Mεταγωγών στο Pέθυμνο έγινε ο αρραβώνας, τον παίρναν για εξορία, μου φόρεσε το δαχτυλίδι της μητέρας του που είχε πεθάνει, το ’χω.
Eγώ τότε ήμουν δευτεροετής φοιτήτρια στην Aθήνα. Eκείνον τον μεταφέρανε στην Aκροναυπλία. Όσο μπορούσα τον φρόντιζα.
Έχω δυο αδέλφια θύματα του Aλβανικού, ένας σκοτωμένος, ένας τραυματίας. Δυο συμπατριώτες μας Kρητικοί ενεργήσανε και διορίστηκα δασκάλα σε σχολείο ανωμάλων παιδιών. Eπί Kατοχής μάς είχαν στεγάσει δυο τάξεις στο Δρομοκαΐτειο. Ήταν κοντά το Xαϊδάρι. Πήγαινα 2 φορές τη βδομάδα. Mια μέρα ο διευθυντής τον έφερε στο γραφείο. Xαιρετισθήκαμε από κοντά. Ήταν στρατιωτικός αυτός πριν παραλάβουν τα Eς Eς.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου - Γράφει ο Κωστής Μπαστιάς:
Η "Αράχνη 44" δεν ανήκει στην καθαρή λογοτεχνική εργασία μου. Η σύνθεση και η τεχνική μπορεί να της δίνουν λογοτεχνική μορφή· στην πραγματικότητα όμως είναι ένα ιστόρημα γεμάτο από υπαρκτά πρόσωπα, αληθινά στοιχεία, δείγμα του αγώνα που έγινε στην Ελλάδα για να πολεμηθή ο κατακτητής. Κείνο που το ξεχωρίζει από την ξηρή χρονογραφία είναι ότι πέρα από τα στοιχεία, τα περιστατικά, τα γεγονότα, πάσχισα να συλλάβω την ανθρώπινη ουσία και να φέρω στην επιφάνεια το καθαρά ανθρώπινο στοιχείο των ηρώων εικονίζοντας και τις αδυναμίες τους ακόμη[...] Κ.Μ.
----------
Το βιβλίο αυτό το ανακάλυψα στο πλαίσιο μια ευρύτερης έρευνας με θέμα «Μπλοκ στη λήθη του ναζισμού - Θεατρικές εικόνες σκλαβιάς και λευτεριάς του Ρενάτο Μόρντο για το Μπλοκ 15». [ΕΔΩ]
Ο συγγραφέας Κωστής Μπαστιάς έχει μεγάλη σχέση με την έρευνα λόγω της διευθυντικής του θέσης το 1940 στο Βασιλικό (Εθνικό) Θέατρο καθώς και για την πρόσληψη του σκηνοθέτη Ρενάτο Μόρντο στη Βασιλική (Εθνική) Λυρική Σκηνή.
Το βιβλίο "ΑΡΑΧΝΗ 44" του Κωστή Μπαστιά με μετάφερε στις ιστορίες του Μικρού Ήρωα του Στέλιου Ανεμοδουρά, τόσο για τον τρόπο γραφής όσο και για τις υπερβολικές ικανότητες του "Μικρού Ήρωα" Πέτρου Σιγαλού.