Διαλέγετε και παίρνετε

Απ’ όλα έχει ο εθνικός μας μπαχτσές. Και το γάμο του Αδωνη ως κορυφαία συνεύρεση του τηλεκίτς και της πολιτικής προβοκάτσιας, αλλά και το Φεστιβάλ Αθηνών του Γιώργου Λούκου. Της πιο σοβαρής πολιτιστικής παρέμβασης της Ν.Δ. Βάζω στοίχημα πως τα κανάλια δεν θα σου πουν τίποτε για την καλλιτεχνική κοσμογονία που θα συμβεί. Αντίθετα, η όποια δημόσια επίδειξη αλητείας θα τύχει της δέουσας προβολής. Ετσι δουλεύει η τηλε-δημοκρατία.

Και ενώ η Πολιτεία επιμένει πως το ρημάδι του Φιξ θα γίνει κάποτε Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, η τέχνη είναι εδώ: στο Heaven, στη 2η Μπιενάλε της Αθήνας, στις εκδηλώσεις στο Γκάζι ή τον Κεραμεικό (Rgmap2), στην Μπιενάλε Θεσσαλονίκης, στην Υδρα με τη Συλλογή του Δ. Ιωάννου και του Μ. Μπαρνς.

Επίσης, στο γκέτο της Αγίου Κωνσταντίνου και Μενάνδρου όπου ως τον Ιούλιο ο Κανιάρης διαλέγεται με μερικούς νεότερους ομότεχνούς του (εκθεσιακός χώρος ΜΙΕΤ), στην Τήνο όπου συνεχίζονται και φέτος τα «Ελάχιστα Πράγματα», στην Καλαμάτα με το εκπληκτικό Φεστιβάλ Χορού κ.α.

Αν μάλιστα κανείς συναθροίσει το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης ως μέγιστο πολιτιστικό χαρτί πολιτικής, αλλά και τη λαμπρή εμφάνιση του Λ. Σαμαρά στη Βενετία, τότε θα ανακαλύψει μιαν Ελλάδα που δεν την έχουν βρει ακόμη τα exit polls και η οποία δεν έχει ανάγκη το κράτος για να υπάρξει.

Από την άλλη, τα γκέτο του κέντρου διώχνουν ντόπιους και τουρίστες -καλημέρα σας, κ. Κακλαμάνη-, ενώ η Πολιτεία, αντί για το αυτονόητο, την ίδρυση τζαμιού και τη χορήγηση υπηκοότητας σε όλους όσοι τη δικαιούνται, εξαγγέλλει σκλήρυνση των αστυνομικών μέτρων, άρα μεγαλύτερη βία, περισσότερη αντίδραση και άφθονη… «Χρυσή Αυγή».

Στις ΗΠΑ ή τη Γαλλία όποιο παιδί γεννιέται εντός επικράτειας αποκτά αυτόματα την υπηκοότητα. Στα υψίπεδα του Ινδοκούχ οι Καλάς 2.500 χρόνια μετά δηλώνουν απόγονοι του Μ. Αλεξάνδρου. Εμείς αναπτύσσοντας ξενοφοβικές συμπεριφορές …εκκολάπτουμε το αβγό του φιδιού και αποδεικνυόμαστε συγχρόνως ανιστόρητοι και απάνθρωποι. Ιδιότητες που δεν είχαν οι Ελληνες…

Συμπέρασμα: Η τέχνη μάς οδηγεί στον κόσμο και τη χαρά του, ο ρατσισμός μάς αποκλείει. Διαλέγετε και παίρνετε…

Εκλογές, γραβάτες και κοιλιακοί

Είμαι μπερδεμένος. Δεν ξέρω τι να ψηφίσω. Ολοι είναι τόσο καλοί, χαμογελαστοί, υπεύθυνοι και δείχνουν να κατέχουν τη λύση των προβλημάτων μου. Κατ’ αρχάς έλεγα να ψηφίσω τον κ. Χατζηνικολάου. Τόσα χρόνια με ενημερώνει υπεύθυνα, μ’ αρέσουν και οι γραβάτες του...

Από την άλλη, η γραβάτα που φορούσε ο Πρετεντέρης στη συνέντευξη με τον πρωθυπουργό με συγκλόνισε. Καλύτερη και από του Αβραμόπουλου. Επειτα, συμφωνούσε τόσο με τον Καραμανλή που σκέφτηκα να ψηφίσω Ν.Δ. Επειδή στο κόμμα αυτό βρίσκεται κι ένας πατριώτης πολιτικός που θαυμάζω απεριόριστα (εκτός από τις γραβάτες του). Ο κ. Παπαθεμελής! Τι; Δεν είναι πια στη Ν.Δ.; Τότε ψηφίζω ευχαρίστως ΠΑΣΟΚ... Τζίφος. Εφυγε και από το ΠΑΣΟΚ. Τι πρόβλημα και αυτό με τις μετακινήσεις των πολιτικών. Τόσο κυκλοφοριακό σε ζαλίζει.

Α, δεν σκάω! Θα ψηφίσω έναν άνθρωπο πρακτικό και αποτελεσματικό που τον ακούω στο ραδιόφωνο και συμφωνώ μαζί του. Θα ψηφίσω Ταύρους και Μάνο. Πώς; Οι Ταύροι δεν υπάρχουν πια τους πάτησε η Δράση; Τότε επιστρέφω στη Ν.Δ., τη γραβάτα της οποίας φορούσε επί χρόνια ο φίλος Στέφανος. Πριν βεβαίως δοκιμάσει το ζιβάγκο του ΠΑΣΟΚ. Το οποίο, ομολογουμένως, δεν του πήγαινε καθόλου.

Μπερδεύτηκα με τις γραβάτες. Ας δοκιμάσω κάποιον από αυτούς που δεν φοράνε: τον Αλέκο, τον Αλέξη, τον Χαλβατζή ή τον Τρεμόπουλο.

Καλοκαίρι έχουμε, τι πιο φυσικό. Αν και ο Ζουράρις φοράει κοντομάνικο και το Φλεβάρη. Οπερ άτοπον. Πάλι μπερδεύτηκα. Επιστρέφω στη σίγουρη λύση του κ. Ευαγγελάτου, οι «Αποδείξεις» του οποίου μού κράτησαν συντροφιά τις κρύες νύχτες του χειμώνα. Εκτός κι αν προτιμήσω τη σύζυγό του που είναι και εξαδέλφη μου (είμαστε ομορφόσογο!).

Πάντως, ασχέτως αποτελέσματος θριαμβευτές των φετινών εκλογών είναι οι νέοι σταρ του εκράν. Ο κύριος με το γερμανικό όνομα του Αλφα και η γλυκύτατη ξανθιά του Σκάι. Αμφότεροι σκίζουν και από γραβάτες, το μεγάλο όπλο της δημοσιογραφίας.

Συμβαίνει δηλαδή ό,τι και στη Γιουροβίζιον. Τόπο στους νέους. Οι σαραντάρηδες είναι ήδη φθαρμένοι ως προϊόν. Και ενώ ο Σάκης τραγουδάει ακόμα με τους κοιλιακούς, οι καινούργιοι δημοσιογράφοι ασκούν το λειτούργημά τους με εξτένσιον...

Μισαλλοδοξία και Αυτοπροβολή

Επιτέλους! Βρέθηκε κάποιος να αυτομαστιγωθεί κι έπεσαν οι θιασώτες της ζούγκλας να τον φάνε. Φοβήθηκαν, βλέπετε, μήπως γενικευτεί η ιδέα του μαστιγίου. Εδώ που τα λέμε πάντως, λίγο μαστίγιο το χρειαζόμαστε όλοι μας. Η Πολιτεία, πρώτα, για όσα αμελεί να πράξει για το έλλειμμα δημοκρατίας που επωάζει στους κόλπους της. Και οι πολίτες, έπειτα, επειδή βολεύονται από την παρανομία και επιδίδονται σε... άλλα κόλπα. Βλέπω, για παράδειγμα, τα άλλοτε απέριττα Κυκλαδονήσια να καταλαμβάνονται εξ εφόδου από γκόλντεν μπόις και να μεταμορφώνονται σε προεκτάσεις της Εκάλης ή της Γλυφάδας. Φέρ’ ειπείν στην Τήνο, το νησί της Παναγίας, του Χριστοφοράκου και της παρέας του, υπάρχει ένα Ιδρυμα Πολιτισμού το οποίο στελεχώνεται μόνο από ορθόδοξους, έχοντας αποκλείσει τους καθολικούς (εδώ το ΠΑΣΟΚ έβαλε το χέρι του). Παρότι οι δύο θρησκευτικές κοινότητες συνυπάρχουν αρμονικά κι έχουν δημιουργήσει κοινή κουλτούρα, ενώ οι νεολαίοι

επήλυδες του νησιού πλειοδοτούν σε πολιτισμικές κοσμικότητες, αγνοούν πως ένα αρχιτεκτονικό μνημείο του 19ου αιώνα, υψηλής αισθητικής, ο Ναός του Αγίου Ιωσήφ στο καθολικό χωριό Λουτρά, καταρρέει και χρήζει άμεσων αναστηλωτικών εργασιών. Το ΥΠΠΟ έχει υποσχεθεί αρωγή αλλά προσώρας καθεύδει. Μόνο μερικοί εθελοντές έχουν εκπονήσει σωστικές μελέτες επέμβασης. Φωτεινή εξαίρεση ο Αλέκος Αλαβάνος, επίσης Τηνιακός, με τις δύο σχετικές επερωτήσεις που έχει καταθέσει στη Βουλή. Κι έρχομαι τώρα στο μαστίγωμα επειδή οι απόψεις μου πετσοκόφτηκαν από την τηλοψία: Την περασμένη Κυριακή στο πλαίσιο του Art Athina διοργανώθηκε αφιέρωμα στην περφόρμανς, ένα υβριδικό είδος ανάμεσα στον αυτοσχεδιασμό και την εικαστική δράση. Κάποιος καλλιτέχνης καθοδήγησε υπό τους ήχους του Ολυμπιακού Υμνου έναν εθελοντή να αυτομαστιγωθεί γυμνός. Στη συνέχεια ο εμπνευστής μαστίγωσε ο ίδιος το... θύμα του αφού πρώτα του φόρεσε την κουκούλα του Γκουαντάναμο. Μόνο που οι περφόρμερ όπως η Αμπράμοβιτς ή ο Ουλάι υφίστανται μόνοι τους το πάθος σε μια συμβολική χειρονομία εξαγνισμού. Εγώ πάλι μισώ τη βία έστω κι αν είναι εθελοντική ή με αισθητικό πρόσωπο. Αφήστε που πάντα ελλοχεύει η μισαλλοδοξία της αυτοπροβολής.

Ολοι για τη... νίκη!

ιατί διάλεξε τη Μαριέττα ο Κώστας; Προφανώς για το ήθος, την ευρωπαϊκή εμπειρία, αλλά και την απήχηση που έχει κυρίως σε μη νεοδημοκράτες. Εφόσον οι νεοδημοκράτες δεν την ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές και ο πρόεδρος της Ν.Δ. την απέκλεισε κατά τον πρώτο ανασχηματισμό της κυβέρνησής του. Εχουν λογική όλα αυτά; Εχουν! Την κυρίαρχη λογική του συστήματος που θέλει και τους πολιτικούς αναλώσιμα είδη στον αγώνα για την εξουσία. Επίσης, η πρόσφατη περιπέτεια της υγείας της κατέστησε την κ. Γιαννάκου ακόμη πιο συμπαθή στο Πανελλήνιο και συγχρόνως φόρτισε έτι περισσότερο τις ύψεις των ομοϊδεατών της. Τέλος, ας μην ξεχνάμε, η πρώην υπουργός Παιδείας διεκπεραίωσε, όπως διεκπεραίωσε, τη μόνη ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της πενταετούς θητείας της «νέας διακυβέρνησης», που θα ’λεγε ο Θοδωρής. Ο νόμος Γιαννάκου διοικεί ήδη τα πανεπιστήμια της χώρας. Επίσης, η Μαριέττα υπήρξε «παλικάρι» στη σύγκρουσή της με τους λογής ιδεοληπτικούς και τους επαγγελματίες της εθνικοφροσύνης υποστηρίζοντας το αυτονόητο: τα σχολικά βιβλία δεν τα ισάγουν ούτε τα αποσύρουν οι υπουργοί, ακόμα και όταν είναι προβληματικά, αλλά οι κατά νόμον θεσπισμένες, επιστημονικές επιτροπές. Δίνοντας ένα μάθημα σε παλιότερους και νεότερους συναδέλφους της υπουργούς που γίνονται κατά περίσταση και αναλόγως του χαρτοφυλακίου τους ειδικοί επί παντός επιστητού. Με ανάλογα προς τη Μαριέττα κριτήρια νομίζω ότι κινήθηκε και ο Γιώργος. Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου είναι άφθαρτος, νέος πολιτικός, «γράφει» με επάρκεια στο γυαλί και δεν βαρύνεται με υπουργική θητεία. Πράγμα που θα πει ότι η πλειοψηφία των διατελεσάντων υπουργών είναι τζιζ για τους αρχηγούς τους. Σε εποχή σκανδάλων τις οίδε ποιος κρύβει τον τυχερό σκελετό στην ντουλάπα του. Η κίνηση ματ, βέβαια, έγινε από τον πιο ταλαντούχο δημαγωγό, τον κ. Ρίπλεϊ, του Κοινοβουλίου, τον άνθρωπο για όλες τις δουλειές: από άκρα δεξιά ως άκρα αριστερά. Τον πάλαι ποτέ τοποτηρητή του «στέμματος» και νυν αμερικανοφάγο. Το όνομα δε αυτής: Νίκη Τζαβέλλα!

ΥΓ. Ασχετο: Ακουγα στις φοιτητικές εκλογές συνεχώς Νταλάρα και «πάγωσε η τσιμινιέρα». Σε ποια εποχή ζούμε, Θεέ μου;

Εκλογικά όνειρα και διαφήμιση

Παραμονές εκλογών! Η καλύτερή μου. Η χώρα ταξιδεύει πάνω σε ένα ροζ σύννεφο υποσχέσεων, επιθυμιών, ονείρων και γλυκιάς προσδοκίας. Ως την Κυριακή όλα θα είναι ιδανικά. Ή, τουλάχιστον, θα τείνουν να γίνουν. Εφόσον οι πάντες μάς υποσχέθηκαν τα πάντα. Εξάλλου τι είχαν, τι έχασαν; Και αυτόν τον υπέρογκο, για τη δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας, διαφημιστικό προϋπολογισμό των κομμάτων εμείς τον πληρώνουμε.

Τουλάχιστον ας απολαύσουμε τη φιέστα των αρχηγών και των υποψηφίων που αγωνίζονται να μας πείσουν πόσο καλοί είναι και πόσο καλά γνωρίζουν τη λύση όλων των προβλημάτων.

Ακόμα και ο κ. Καρατζα-καταφέρης μέσα από διαφήμιση δήλωσε πως πρόσφερε 1.000.000 ευρώ από το ποσό της διαφήμισης του κόμματός του στο ταμείο ανεργίας.

Αυτές είναι λοιπόν μέρες γιορτής. Πανηγύρεως! Βλέπω τον πρωθυπουργό ή τους αντιπολιτευόμενους αρχηγούς σε κανάλια, μπαλκόνια ή αφίσες φρεσκοξυρισμένους, λαμπερούς και χαίρομαι. Πρόκειται για μιαν εικόνα που με γεμίζει αισιοδοξία. Ολα θα πάνε καλύτερα με αλλαγές, μεταρρυθμίσεις, υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα. Είναι ηλίου φαεινότερον. Τόσες διαφημίσεις και τόσοι ακριβοπληρωμένοι διαφημιστές ΔΕΝ μπορεί να κάνουν λάθος.

Αλλάζουμε σελίδα. Τέρμα τα σκάνδαλα, η διαφθορά, οι μίζες, οι βαλίτσες ή οι φυγόδικοι. Ζούμε σε έναν πολιτικό παράδεισο.

Ο κ. Καραμανλής -τι αθώος και απονήρευτος άνθρωπος- δήλωσε πως δεν πιστεύει ότι κόμματα ή πολιτικοί χρηματίστηκαν, ενώ ο κ. Παπανδρέου αποκάλυψε με γενναιότητα πως αυτός, και κανείς άλλος, έστειλε τον Κοσκωτά στη φυλακή.

Ζούμε σε μια χώρα ηρώων, αγίων και αδωρόληπτων τύπων. Επειτα από όλα αυτά αποφάσισα να ψηφίσω το κόμμα που υποστήριξε τις λιγότερες γελοιότητες. Και σας πληροφορώ πως η επιλογή δεν ήταν διόλου εύκολη. Ούτε καν για τον κ. Μαρκουλάκη που ανάμεσα στην περσινή αθλιότητα της παράστασης των «ΒΑΤΡΑΧΩΝ» και το φετινό του ριάλιτι αποφάσισε να μας σώσει. Συναινούντος και του κ. Μάνου, άλλοτε υπουργού της Ν.Δ., βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, προέδρου των Ταύρων κ.λπ.

Ούτε και τον κ. Ζουράρι που πριν καταλήξει ο τελευταίος Μακεδονομάχος πέρασε από το ΚΚΕ, τη Ν.Δ. κ.ο.κ.

Ας χαρούμε λοιπόν! Η κόλαση της ανεργίας, του δημοσιονομικού χάους και της υπαρξιακής κρίσης αρχίζει από τη Δευτέρα...

"Διαβατήριο" στην πρωτοπορία

Ελεγε ο Γιώργος Βακιρτζής, πολυεπίπεδος δημιουργός, ενεργός πολίτης και πρόδρομος εκείνων των πορτρέτων που αργότερα θα έκαναν διάσημο τον Αντι Γουόρχολ: Ποιος είναι ο καλύτερος χορευτής; Εκείνος που μπορεί να ερμηνεύσει την εποχή του ξεπερνώντας την. Καθιστώντας τα προσωπικά του βιώματα, την ιδιαιτερότητα της εφηβείας ή της γειτονιάς του πανανθρώπινη συνείδηση.

Εξάγοντας, εν τέλει, νόημα από το μηδέν ή το θάνατο και καθιστώντας την Τέχνη μεγαλειώδη μεταφορά της ύπαρξης. Και μάλιστα της ύπαρξης του καθενός. Αφού εδώ έγκειται το πιο βαθύ μυστικό της δημιουργίας: στη μνημείωση της μονάδας, αυτής της έννοιας που απώλεσαν οι μεγάλες επαναστάσεις ομνύοντας στα πλήθη και στις μάζες. Ενώ στην πραγματικότητα την Ιστορία αλλάζουν τα πρόσωπα εκείνα που συνεργάζονται με τις εξίσου προσωποποιημένες συλλογικότητες.

Για να το πω απλά: Οταν ένα παιδί κλαίει κάπου στον πλανήτη, ο παγκόσμιος πολιτισμός ηττάται. Κι όταν πεθαίνει, καταργείται.

Εν τω μεταξύ, η χώρα ετοιμάζεται, εν μέσω ευρωεκλογών αλλά και παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου, δηλαδή ακυβερνησίας, να εγκαινιάσει το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Δηλαδή ένα διεθνές πολιτιστικό γεγονός, η αληθινή δυναμική του οποίου πιθανόν ακόμη να μας διαφεύγει. Ο κ. Σαμαράς επί του παρόντος τα πηγαίνει καλά. Οπως και ο κ. Παντερμαλής, παρά τα τεράστια προβλήματα. Επαρκούν όμως αυτοί; Τα εγκαίνια θα έπρεπε να κινητοποιήσουν ολόκληρο τον κοσμοπολιτικό ελληνισμό, τους «διασπόρους» που θα έλεγε ο Γιάννης Κουνέλλης. Αγωνίσθηκα για να μας εκπροσωπήσει φέτος ο Λουκάς Σαμαράς, γόνος Καστοριάς - κάτοικος Νέας Υόρκης, στη Βενετία, ως οφειλή στον πολιτισμό της Διασποράς.

Αρα στην τελετή θα ήθελα μόνο ένα ποίημα της Κικής Δημουλά ή του Νάνου Βαλαωρίτη και βέβαια τη μουσική του Νίκου Σκαλκώτα. Διαρκές διαβατήριό μας στην πρωτοπορία του 21ου αιώνα.

Ολα τα άλλα θα ήσαν lifestyle φαντασμαγορίες, κατώτερες της στιγμής. Επειδήτο ηρωικό παρελθόν μόνο με το αίτημα ενός ηρωικού παρόντος μπορεί να ισοφαριστεί.

Οπως στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου....

Δεν είμαι ένας Βερολινέζος

Ετυχα στο Βερολίνο το περασμένο Σαββατοκύριακο για μια διάλεξη. Εμεινα στο πρώην Ανατολικό και βέβαια σεργιάνισα στο πρώην Δυτικό, στην αρχιτεκτονική Disneyland της μεταμοντέρνας Ευρώπης: τα κτίρια-σκηνογραφίες δηλαδή του Renzo Piano, το (διαστημικό) κέντρο της Sony και την καταφανή προσπάθεια της ενωμένης Γερμανίας να προχωρήσει εμπρός χωρίς να ξεχάσει. Στα μουσεία της, πάντως, παραδοσιακά και μοντέρνα, αποθεώνονται ο ιστορικός χρόνος και τα έργα του, το δράμα των ανθρώπων από τις ιδεοληψίες των λαών και των ηγετών τους. Αισθάνεσαι παντού αυτή την επώδυνα ενοχλητική «συνείδηση Ιστορίας» να σφραγίζει και τις νεότερες γενιές. Τρακάριζα, βέβαια, και τις lifestyle ορδές των «φιλάθλων» μας, που καμάρωναν στην... κοσμάρα τους για το πόσο Ελληνάρες είναι, χωρίς να υποψιάζονται καν πόσο ελληνικά είναι, π.χ., το Altes Museum ή εκείνο της Περγάμου. Στο μυαλό τους «Ιστορία» ήταν μόνο η «τιτανομαχία» γαύρων και βάζελων. Η πλατεία Πότσδαμ αντηχούσε από τις προσφωνήσεις «ρε μαλ...» ή «άσε τις μαλ...». Αισθάνθηκα τότε εθνικά υπερήφανος. Τι κι αν η Πύλη του Βραδεμβούργου αναφέρεται ευθέως στα Προπύλαια του Παρθενώνα; Οι Ελληνάρες έγραψαν στον τοίχο της Neue Nationalgalerie, έργο του Μις φαν ντερ Ρόε, «OLYMPIAKOS 7». Δάκρυσα από συγκίνηση από τη γενναιότητά τους. Παράλληλα, χάζευα τους συμπατριώτες μας να χαζεύουν την πόλη με τη χαρακτηριστική επαρχιώτικη υπεροψία τους, να ψωνίζουν υστερικά και να τρώνε, υπέρβαροι(ες) όντας, σαν να ήταν οι έγκλειστοι του Μεσολογγίου. Επίσης, εριστικοί, γκρινιάρηδες και αγέλαστοι, μα πάνω απ’ όλα επιδειξιομανείς, κουβαλούσαν τις άπειρες σακούλες τους σαν τα λάφυρα των Μηδικών Πολέμων. Νομίζοντας πως έτσι έκαναν το χρέος τους προς την Ιστορία. Κι όμως. Στο φαντασμαγορικό Βερολίνο η κρίση είναι ψηλαφητή. Βλέπετε, αυτοί δεν ανήκουν στην πιο χρεοκοπημένη χώρα της ευρωζώνης με τους πλουσιότερους όμως κατοίκους. Ας πρόσεχαν.

ΥΓ. Στην Brunnenstrasse, σε δύο διπλανές γκαλερί, εκθέτουν αυτό τον καιρό ο Μόραλης και ο Κουνέλης. Ανακούφιση! Επιτέλους, Ελλάδα δεν είναι μόνο ο Γιασικεβίτσιους.

Εικόνες σε φόντο γκρίζο

Παρήγορη εικόνα: Ο Καραμανλής αγορητής στο κυπριακό κοινοβούλιο, επειδή μοιάζει να ξεχνάμε ποια είναι τα παιχνίδια της πολιτικής, αρκούμενοι στα τριτεύοντα ή το τηλεκουτσομπολιό. Τα λέμε συχνά: Αυτός ο τόπος ανήκει κατ’ οικονομίαν σ’ εμάς τους παρόντες. Περισσότερο ανήκει στους νεκρούς του –συχνά πιο παρόντες από τις σημερινές σκιές που ακκίζονται ύπαρξη μέσα στις λιμουζίνες τους–, αλλά και στις μελλοντικές γενιές. Φοβάμαι πως αυτός ο εφιάλτης δεν ταράζει το μακάβριο ύπνο μερικών δοτών ή από σπόντα ηγετών της πατρίδας. Είτε μιλάμε για πνευματικούς ταγούς είτε για πανίσχυρους επιχειρηματίες είτε για επικεφαλής κομμάτων. Δυσοίωνη εικόνα: Το Κυπριακό εισήλθε ήδη σε νέα φάση, οι ως τώρα πολιτικές δεν επαρκούν, η κατάρα του Ανάν ανασταίνεται πάλι, ο αυτόματος πιλότος του ΥΠΕΞ δεν εξασφαλίζει πλέον τίποτε. Επιβάλλεται να αναθεωρηθούν οι έως τώρα στρατηγικές μας, εφόσον η Τουρκία, με τη στήριξη Ομπάμα, παρουσιάζεται ως ο ισχυρός εταίρος των ΗΠΑ στην περιοχή, το «κλειδί» στο Μεσανατολικό, το σταυροδρόμι ex meritus για τα πετρέλαια ή το φυσικό αέριο. Επίσης, η κορυφαία βαλκανική χώρα και η μελλοντική «ιπποδύναμη» της Ε.Ε. Με τα 70 εκατομμύριά της εγκατεσπαρμένα από το Βερολίνο έως τον Καύκασο. Κι εμείς ασχολούμαστε με τον Παυλίδη και τις μικροκομματικές σπέκουλες. Και αφήνουμε να κάνουν πολιτική στο Αιγαίο κάτι τύποι του μιντιακού τσίρκου, οι οποίοι συνδυάζουν κουτοπονηριά, επαγγελματική «φιλοπατρία» και... Αγαθονήσι. Θλιβερή εικόνα: Η γυναίκα μου είναι Ελβετίδα και κάθε εβδομάδα (!) βομβαρδιζόμαστε με έντυπα ψηφοφορίας από τη χώρα και το καντόνι της για να συμμετάσχει σε τοπικά δημοψηφίσματα, ετήσιες εκλογές κ.λπ. Ετσι, διατηρείται ζωντανός ο δεσμός με την πατρίδα και η ίδια αισθάνεται υπεύθυνη για τη μοίρα της. Αυτό το δικαίωμα το αρνήθηκε η Βουλή των Ελλήνων στα εκατομμύρια των συμπατριωτών μας στην Αμερική, στην Αυστραλία, στη Β. Ευρώπη. Αγνοώντας πως η Διασπορά ανέκαθεν αποτελούσε τεράστια δύναμη για τον Ελληνισμό, ακόμη ανεκμετάλλευτη. Κρίμα, κυρίως γι’ αυτούς που ίδρυσαν υφυπουργείο Απόδημου Ελληνισμού...

Ο Μαρξ πηγαίνει λαϊκή

Λαϊκή αγορά στην Ξενοκράτους, Κολωνάκι. Τη ζωγράφισε στο πιο φιλόδοξο έργο του ο Παναγιώτης Τέτσης. Λαϊκή αγορά στη Μ. Αλεξάνδρου, Ν. Σμύρνη. Οπου η ταξική πάλη του Μαρξ, ταξικός μεν πλην εγκάρδιος εναγκαλισμός. Στο αγαπητικό κλίμα της Ορθόδοξης παράδοσης. Αλλά και στη γενικότερη διάθεση που διακρίνει τους Νεοέλληνες να ξεχνάνε και να συγχωρούν. Λαϊκή αγορά λοιπόν σαν τελετουργία και θέατρο της πιο άμεσης Δημοκρατίας. Και μάλιστα σε λαϊκή απογευματινή. Οπου παραγωγοί, τα παιδιά της γης, διαπραγματεύονται μελιτζάνες ή ρεπανάκια με τους νεόκοπους αστούς, τα παιδιά της πόλης. Αυτό που αποθεώνεται εδώ είναι η ζωντανή, λαϊκή γλώσσα. Προφορική, ευρηματική έως… σκανδάλου, προσωπική και συγχρόνως δημόσια. «Ποπό, πράμα που σαλεύει» ωρύεται ο υπαίθριος ψαράς δείχνοντας το σαλάχι στον πάγο και τρυπώντας συγχρόνως με το βλέμμα του το μπούστο της μελαχρινής πελάτισσας. Απολαμβάνω τότε το τελευταίο ίχνος της αγοράς του δήμου, αληθινό ξεφάντωμα υπό το πρόσχημα της φρέσκιας, φθηνής τροφής ή του μισοτιμής προϊόντος. Πράγματα δηλαδή που έχουν περάσει στη σφαίρα των μυθικών συμβόλων καθώς ζούμε στην εποχή του fastfood, του delivery ή των χαοτικών «Μall». Αντίθετα, στη λαϊκή ζει ένα ελευθεριακό πνεύμα, ο προνεωτερικός τρόπος ανταλλαγής αγαθών με κυρίαρχη την «κοινοτική» αλληλεγγύη. Και βέβαια το ήθος των χειρωνάκτων, δηλαδή εκείνων των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν μόνοι τις ανάγκες τους και που καταναλώνουν ό,τι παράγουν. Πριν υποκύψουν στα τυποποιημένα, τα προμαγειρεμένα, τα προκάτ και τον ετοιματζίδικο παράδεισο των supermarkets. Ευκαιρία για φλερτ -κυρίως μεταξύ (υπερ) ώριμων. Οσων δηλαδή διαθέτουν άφθονο χρόνο επειδή δεν τους περισσεύει και πολύς. Η λαϊκή είναι ένας εκφραστικός, ερωτικός χώρος με τους ψωνίζοντες και τους πωλητές σαν Χορό αρχαίας κωμωδίας. «Αχαρνής», ας πούμε. Και με το φαλλικό στοιχείο παρόν. Λόγου χάρη, τα καρότα ή τα αγγουράκια. Είναι ενδεικτικός εξάλλου ο τρόπος με τον οποίο ακκίζονται οι μεγαλούτσικες πελάτισσες και οι νεότεροι πωλητές: «Τι τις ζουλάς, μαντάμ, τις ντομάτες; Δεν κορνάρουν!». Ποιητική μεταφορά που θα ζήλευε και ο Βιτσέντζος Κορνάρος. 

Αναστηθείτε, βρε!

Αν αλλάξεις η ημερομηνία και τα ονόματα των κομμάτων, νομίζεις πως το κείμενο γράφτηκε και χτες! Ζούμε πάλι τον Ιούλιο του 2015. Το άρθρο δημοσιεύτηκε πριν 8 χρόνια. Σαν να μη πέρασε μια μέρα!

Ανάσταση σήμερα, αλλά με την εβδομάδα των παθών, πάσης φύσεως, να παρατείνεται αφύσικα. Για όλους. Με την κυβέρνηση πρώτη να σιγοψήνεται από τις δημοσκοπήσεις και την αξιωματική αντιπολίτευση να σιγοβράζει από τις προσδοκίες αλλά και το φόβο ανεξέλεγκτων καταστάσεων, οι οποίες καραδοκούν εξαιτίας της παρατεινόμενης κρίσης της χώρας και του πλανήτη. Τέλος, ο μικρομέγας ΣΥΡΙΖΑ εισπράττει τα επίχειρα μιας ανερμάτιστης πολιτικής γεμάτης λαϊκισμούς, ατάκες, εύκολη υιοθέτηση «δύσκολων» συνθημάτων και ανοίκειους διαγωνισμούς. Της κομματικής του νομενκλατούρας που ούτε αλλάζει ούτε ανανεώνεται. Ο τόπος υποφέρει από ηγεσίες που προέρχονται αποκλειστικά από τον κομματικό σωλήνα (μηδέ του ΚΚΕ μηδέ του ΛΑΟΣ εξαιρουμένων) χωρίς ελπίδα ανανέωσης. Πράγμα που σημαίνει τη διαιώνιση παλαιοκομματικών λογικών, νεποτισμού (με συντηρητικό ή προοδευτικό μανδύα) και χονδροειδούς αναξιοκρατίας. Ακόμη και ο Τσίπρας δεν φαίνεται ικανός να δημιουργήσει τη διαφορά, γιατί τίποτα καινούργιο δυστυχώς δεν κομίζει -εκτός ίσως από το κούρεμά του. Αντί του χιούμορ, των ρηξικέλευθων πολιτικών ιδεών ή της υπεράσπισης μιας καλλιτεχνικής - αισθητικής καθημερινότητας, ο νεαρός αρχηγός επαναλαμβάνει μεγαλόστομες κοινοτοπίες στο ξύλινο τέμπο του νεοκνίτη. Κρίμα. Αλλη αιτία του γολγοθά που ανεβοκατεβαίνει. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι βέβαια το ασυμφιλίωτο πολυτασικό του μόρφωμα και η προβληματική πια συνύπαρξη της δισυπόστατης ηγεσίας του. Από την άλλη, το ΚΚΕ της μιας και αδιαπραγμάτευτης αλήθειας και της αποστόλου επί Γης Αλέκας επιχαίρει για το δράμα της «άλλης» Αριστεράς, αγνοώντας πως έτσι δεν θα υπάρξει ανάσταση -πολιτική και ιδεολογική- για κανέναν. Τέλος, ο ΛΑΟΣ έχοντας καλές -έως και προσωπικές- σχέσεις με τις επουράνιες δυνάμεις μπορεί να ελπίζει στα καλύτερα. Εξάλλου όσοι τον έστειλαν στη Βουλή, δεν μπορεί, κάτι θα ξέρουν περισσότερο από εμάς τους… αγνωστικιστές. Αν όχι από πολιτική, τουλάχιστον από kitsch… Οσο για τους κ. Βουλγαράκη, Ρουσόπουλο, Παυλίδη και Σία, επιβάλλεται ακόμη νηστεία και προσευχή. Μέχρι νεωτέρας. Επειδή, όπως φαίνεται, υπάρχει Θεός.  

Η μαϊμού και το παγώνι*

Α, τι γοητευτικά κινδυνώδες πράγμα το θέατρο! Οπου χίλιες εικόνες δεν αντέχουν το βάρος μιας λέξης. Αλλά και το αντίθετο. Μια εικόνα που π.χ. «αναπαριστά» τη βροχή να ισοφαρίζει όλες τις βροχές μιας ζωής, που έτυχε να σου υγράνουν το πρόσωπο. Στο θέατρο το ταπεινό πανί γίνεται βελούδο και το κλάμα είναι πάντα καθαρτήριο. Σαν τα πολύτιμα δάκρυα της Κάτιας Γέρου στην εμπνευσμένη συρραφή από μονολόγους Λόρκα, Ανουίγ, Μπρεχτ και Τένεσι Ουίλιαμς, που παρουσίασε το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου. Εξαίρετο μνημόσυνο στον Κουν. 

Τόσο απλό πράγμα το θέατρο επειδή είναι τόσο σύνθετο. Με ένα πιάνο, λίγα κεριά, ένα κρεβάτι, τη μουσική του Χατζιδάκι και ένα σώμα που μεταφέρει έντιμα τα πάθη και τις χαρές αυτού του κόσμου. Ετσι καταλαβαίνω πώς η συγκίνηση γίνεται αισθητική λύτρωση. Αλλιώς, μένει κούφιος εντυπωσιασμός για τους ρηχούς της ατάκας και τους σνομπ της εικόνας.

Αυτούς, δηλαδή, που ξιπάζονται ότι τάχα ζωντανεύει η ζωγραφική άμα τη μηχανοποιήσεις ως video και λησμονούν τη σιωπηλή ενέργεια που κρύβει μια νεκρή φύση του Μοράντι ή του Διαμαντόπουλου. Ποια είναι πιο ζωντανή; Μια στατική φιγούρα του Giacometti ή ένας βιντεοσκοπημένος άνθρωπος που περπατά;

Στην εποχή των άδειων εικόνων η αδυναμία μας να εμψυχώσουμε τις εικόνες είναι δραματικά ψηλαφητή. Ετσι άνθρωποι που αντάλλαξαν την ιερότητα της Τέχνης με το θέαμα, και το σανίδι με τους πολυχώρους και τα στάδια, μπορούν μεν σήμερα να εγκαινιάζουν μουσεία, μπιενάλε, θέατρα, αλλά αυτόν τον κόμπο της λυτρωτικής συγκίνησης δεν μπορούν πια να τον προκαλέσουν. Η πονηρία τρώει το ταλέντο και ο εξυπνακισμός την εξυπνάδα.

Επειδή ο πραγματικός σου Τιτανικός παίζεται όταν διακοσμείς την αποθέωση της Πέγκυς Ζήνα, εσύ δεν είσαι πλέον ο ρήγας του εαυτού σου αλλά ένας ακόμα σαματατζής για τα αγράμματα ΜΜΕ.

Συνεντεύξεις, φωτογραφήσεις, κοινοτοπία και πουθενά μια σταγόνα αλήθειας. Εμείς βέβαια ομνύουμε σε Σκαλκώτα, Καρούζο, Παπαλουκά, Ροντίρη, Μητρόπουλο, Παξινού και Ζαβιτσιάνου και υποκλινόμαστε στην Κ. Χέλμη και την παράσταση του Ευαγγελάτου. 

* Ουρά παγωνιού/σε πισινό μαϊμούς/τούτος ο κόσμος. 

Η βαρεμάρα ως αφροδισιακό

Ε, λοιπόν, θα σπάσω τη σιωπή μου. Επειδή δεν αντέχω να διασύρεται άδικα ο πρωθυπουργός ως ρίψασπις ή τεμπέλης. Εγώ φταίω για όλα! Εγώ δήλωσα μεταξύ τυρού και αχλαδίου στο μικρομέγαλο δημοσιογράφο πως «κουράστηκα και βαρέθηκα». Εννοώντας σαφώς πως μπάφιασα από το χαμηλό επίπεδο του πολιτικού λόγου που εκφέρεται στην Ελλάδα, αλλά και για το γελοιοδέστατο επίπεδο της τηλεόρασης. 

Δημοσιογράφοι - παπαγαλάκια αόρατων αφεντικών συζητούν κάθε βράδυ με τους ίδιους και απαράλλαχτους εκπροσώπους της εγχώριας «σελεμπριτίλας», το βουλευτή - πλασιέ εθνικιστικών βιβλίων και σύντροφο της ριαλιτζούς - μουσικού, τον ταραξία ποινικολόγο παντός καιρού, τις απαραίτητες Κατερίνα και Μιλένα, δυναμικές εκπροσώπους του Κοινοβουλίου, και ολίγην από Αριστερά παλαιάς εσοδείας (Χαλβατζή και Ανδρουλάκη συμπεριλαμβανομένων). 

Οταν μάλιστα ο παρουσιαστής είναι μερακλής, μπορεί να εμπλουτίσει το πάνελ με τον Αντώνη Καφετζόπουλο ή την οπλαρχηγό Λιάνα. Αυτά εννοούσα όταν έλεγα «κουράστηκα», που να μην άνοιγα το στόμα μου (και που να μην κούναγε συγκατανεύοντας το κεφάλι του και ο Κώστας). Κι αυτά όλα σε μια χαλαρή συνάντηση από αυτές που υποχρεούμαι να υφίσταμαι ως άτυπος, μυστικοσύμβουλος του αρχηγού της Ν.Δ. Και ο αθεόφοβος τηλε - σελεμπριτάς πήρε τη δήλωσή μου και δημιούργησε ολόκληρο, πολιτικό θέμα!

Ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο για κάτι που με αφορούσε προσωπικά. Διατί να το κρύψωμεν άλλωστε; Βαριέμαι αφόρητα τις κομματικές ίντριγκες και τους διαγκωνισμούς ανάμεσα στους νυν και τους πρώην καρεκλοκένταυρους της εξουσίας, όπως βαριέμαι να ανεβαίνω κάθε μέρα από το Φάληρο στου Μαξίμου ή να πετάγομαι στη Βουλή για να δω τα μούτρα του Γιακουμάτου, του Χρυσοχοΐδη ή της Αλέκας. Νισάφι! Ας όψεται η παλαιά μου φιλία με τον πρωθυπουργό και η υποχρέωση που του έχω για την αποκατάσταση των διδύμων (του Παγκάλου, βεβαίως).

Επίσης με κούρασε ο ασυμμάζευτος ερωτισμός αυτής της κυβέρνησης. Οι μισοί υπουργοί έχουν ερωμένη και οι υπόλοιποι λευκό γάμο. Είπαμε: Μέγιστο αφροδισιακό η εξουσία!

ΥΓ.: Το διαφημιστικό χιτ, «Βαράω γκασμά χρόνια για τη φαμέλια», για τον επίτιμο γράφτηκε; 

Κούνεβα, Πετρούλα και βία

Πρόκειται για δύο περιπτώσεις προφανούς κοινωνικής βίας, οι οποίες λόγω συγκυριών έχουν γίνει ευρύτατα γνωστές. Πριν τη δω στο γυαλί, είχα διαβάσει το όνομά της χίλιες φορές. Eνα ακόμα τηλεοπτικό προϊόν, σκέφτηκα, με ημερομηνία λήξης αλλά και με πλούσιο παρόν προβολής. Από την άλλη, πόση σεξουαλική στέρηση, πόση μοναξιά κρύβει αυτή η αγέρωχη, ανδροκρατική κοινωνία μας ώστε να τρελαίνεται κυριολεκτικά από τέτοιες περιπτώσεις; Σήμερα η Πετρούλα, προχθές η Τζένη (Χειλουδάκη) ή η Πέπη. Δίπλα τους τα ημίγυμνα κοριτσόπουλα του Θέμου, ενός ακόμα πυλώνα της σοφτ πορν διασκέδασης των καταπιεσμένων μικροαστών. Οι έμποροι της εικόνας έχοντας προ οφθαλμών έναν πήχυ τόσο χαμηλό δεν χρειάζεται καν να κουραστούν για να έχουν «επιτυχίες». Κι έρχομαι στην Κούνεβα. Την προσωποποίηση των συλλογικών και ατομικών τύψεών μας ως προς το φαινόμενο της εκμετάλλευσης και κακοποίησης μεταναστών. Εμείς που κάποτε αιμορραγούσαμε οικονομικούς μετανάστες σε Ευρώπη, Αμερική και Αυστραλία, σήμερα έχουμε καταστεί διαμετακομιστικός κόμβος φοβισμένων ψυχών και γιαλαντζί μητρόπολη που υποδέχεται τους παρίες του κόσμου για να χτίσουν την ευμάρειά της. Τον πλουτισμό μας τον στηρίζουν σχεδόν αποκλειστικά τα φθηνά εργατικά χέρια. Οσο για τα ερωτικά μας προβλήματα, φροντίζουν οι μαφίες του πρώην σοβιετικού παραδείσου και μερικά επίλεκτα μέλη της ΕΛ.ΑΣ. Το μαρτύριο της Κούνεβα, πρωτοφανές και σε σύλληψη και σε εκτέλεση. Την υποχρέωσαν να πιει βιτριόλι, κατακαίοντας οισοφάγο, φωνητικές χορδές και πεπτικό σύστημα, ενώ της έκαψαν συγχρόνως το πρόσωπο προκαλώντας μερική τύφλωση. Ποιοι; Προφανώς μπράβοι αυτού του δικτύου που λυμαίνεται εργολαβίες του Δημοσίου, χρησιμοποιώντας ως καθαρίστριες τις αποδοτικές και υποταγμένες μετανάστριες. Εξαίρεση η Κούνεβα. Η οποία ζήτησε εργατικά δικαιώματα σε έναν εργασιακό μεσαίωνα και τιμωρήθηκε αποτρόπαια. Οποιαδήποτε άλλη αστυνομία του κόσμου θα είχε συλλάβει εντός 48 ωρών εκτελεστές και ηθικούς αυτουργούς. Η δική μας, μετά από μήνες, ομφαλοσκοπεί. Ή, στην καλύτερη περίπτωση, ασχολείται με τον καιρό. Σαν την Πετρούλα.

Παλίμψηστος πολτός

Ολα μπερδεύονται γλυκά. Αν μη τι άλλο, ζούμε ενδιαφέρουσες στιγμές. Με τρικυμίες στο ποτήρι ή εν κρανίω. Σε απόσταση ασφαλείας, βεβαίως, από το αυθεντικό δράμα. Τώρα, βλέπετε, οι μάχες δίνονται για μια χούφτα ευρώ παραπάνω. Κι όχι για ιδέες ποτισμένες στο αίμα. Ελπίδα μας είναι το «και μη χειρότερα». Ο Αλέξης, στη χαρούμενη αθωότητά του, είπε πως μετά τον υπαρκτό σοσιαλισμό πεθαίνει και ο υπαρκτός καπιταλισμός. Sancta Simplicitas! Αμ δε… Ο καπιταλισμός απλώς μετασχηματίζεται, αναδιανέμεται και… αντέχει. Αυτά που σταδιακά αποβιώνουν είναι οι πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας, τα εργασιακά δικαιώματα, η αλληλεγγύη και, τέλος, το κύρος του εθνικού κράτους. Σήμερα ζούμε σε έναν υπερεθνικό πολτό, όπου όλοι στρέφονται εναντίον όλων. Τα μείζονα και τα ελάσσονα διευθετούνται από μετριότητες. Η Ε.Ε., στηριγμένη σε ένα απόλυτο laissez faire, laissez passer, αναρωτιέται τι της συμβαίνει και ματαιώθηκαν όλες οι προβλέψεις. Και ακυρώθηκαν όλοι οι γκουρού, πολιτικοί και οικονομολόγοι. Κι εμείς; Οντες το «μαύρο πρόβατο» πια της ευρωζώνης, καθόμαστε φρόνιμα, μήπως και μας αγνοήσουν στην αναμπουμπούλα. Οι φωνές απευθύνονται αποκλειστικά στην εσωτερική κατανάλωση. Η άνοδος του Γιώργου αφύπνισε τον Κώστα, ο οποίος πάντως ανέκαθεν διέθετε και ωραίες ιδέες και πειθώ. Στην εφαρμογή υστερούσε. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πάλι, κατρακυλάει γλυκά, έχοντας αποσπάσει το θαυμασμό και των επαναστατών και των ρεβιζιονιστών. Το πρόβλημα των κομμάτων μας είναι ο κομματικός στρατός τους, τον οποίο και ΔΕΝ απογαλακτίζουν. Παράδειγμα οι πρόσφατες κρίσεις στις Ενοπλες Δυνάμεις ή η τοποθέτηση του κ. Σταμάτη Μαύρου ως κρατικού επιτρόπου στην Protonbank. Προηγούμενες θέσεις του: πρόεδρος ΟΝΝΕΔ και Οργανισμού Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού. Πάνω στη σύγχυση, η Μαργαρίτα Θεοδωράκη, συναινούντος του Μίκη, έδωσε τους «Λιποτάκτες» και το «Μαουτχάουζεν» στην κ. Θεοδωρίδου για το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Το ήθος γίνεται έτσι κολακεία της επικαιρότητας και η στάση χάνεται στο μεταμοντέρνο, μπουζουκλερί χυλό. Κρίμα…

Εντός και εκτός (και επί τα αυτά)

Ετσι λεγόταν μια έκθεση-αναφορά στη δεκαετία του ’60 και την ελληνική πρωτοπορία που διοργάνωσα το 2004 στην Ελληνοαμερικανική Ενωση. Τώρα βλέπω πως και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το φιλοξενούμενο από υπογείου εις υπόγειον, επαναλαμβάνει τον ίδιο τίτλο για μια δική του παραγωγή. Το αστείο όμως με το ΕΜΣΤ, αλλά και τις περισσότερες αθηναϊκές ή θεσσαλονικιώτικες γκαλερί βρίσκεται στην επιμονή τους να χρησιμοποιούν τίτλους ή κείμενα στα αγγλικά, ως ηχηρή απόδειξη του μεταστατικού επαρχιωτισμού μας. Οι Ελληνες καλλιτέχνες και οι «παράγοντες» της εγχώριας δημιουργίας ζουν –και πεθαίνουν– με το φρούδο όνειρο ότι θα περάσει σαν τον άγγελο στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ ένας ξένος τεχνοκριτικός για να τους ανακαλύψει και να τους αποσπάσει από την ιθαγενή μιζέρια. Ετσι, κύλησε άδοξα, με ξενομανείς φανφάρες, μια γενιά δημιουργών, με τους δασκάλους στην ΑΣΚΤ να μην έχουν βγάλει μαθητές και τους σταρ εικαστικούς να διατελούν σε ημιαποβλάκωση λόγω της εξαντλητικής αλλά χωρίς προφανή λόγο δημοσιότητάς τους. Λειτουργώντας σαν ωχρές αντανακλάσεις ξένων προτύπων και ως ενεργούμενα ενός δεσποτικού μάρκετινγκ που μπερδεύει το σνομπισμό με την πρωτοπορία, οι δημιουργοί μας καταργούνται όχι μόνο σε επίπεδο καλλιτεχνικό αλλά και ανθρώπινο. Γιατί βέβαια διαχρονικό θέμα της Τέχνης είναι το αίνιγμα της ζωής, το μυστήριο του θανάτου και όχι η νεύρωση της κάθε παρεξηγημένης (;) ιδιοφυΐας. Η Τέχνη κάθε εποχής χαρίζει στην εποχή το πρόσωπό της και η δική μας εποχή –μακριά από μιντιακές ευκολίες– αναζητεί εναγώνια το δικό της. Ωστε να επιτευχθεί η υπέρβαση των εκκρεμοτήτων της ψυχής, όπως θα ’λεγε ο Κλεμάν Ροσέ. Εκτός κι αν ολόκληρο το νόημα της ζωής (μας) κρύβεται στη μυθοποίηση της αγοράς (από τους νεοφιλελεύθερους) ή στη δαιμονοποίησή της (από τους παλαιομαρξιστές). Κατά τ’ άλλα, Τέχνη είναι ό,τι χαρίζει την ψευδαίσθηση εκείνης της αθανασίας που μας αρνήθηκαν οι θεοί. Κρίμα όμως για τον τόπο να προπαγανδίζονται σαν Τέχνη τα διάφορα πανηγυράκια τύπου Γιουροβίζιον. Μεταξύ μας, πάντως, κ. πρόεδρε, το τραγουδάκι με τη «γριά στο Καρναβάλι» ήταν καλύτερο από του Σάκη. Θα μου πείτε, εσείς δεν είστε ειδικός στη μουσική, μόνο στην τηλεόραση.

(Τηλε)Ιστορία μου, αμαρτία μου

Η τηλεόραση, και όταν ακόμα σοβαρεύει, βγάζει γέλιο αβίαστο. Μεταμορφώνοντας τους μιντιακούς σταρ που υποστηρίζουν τα καμώματά της σε κλόουν. Εβλεπα -και λυπόμουν- τον υπεύθυνο της σειράς «Οι Μεγάλοι Ελληνες» να αναλύει τα εγχειρήματά του και δεν πίστευα στα αφτιά μου. Εφόσον ανέδειξε στις θέσεις 82, 83, 84 και 85, κατ’ αξιολογική προφανώς σειρά, τους Ιουστινιανό, Λαζόπουλο, Ηρόδοτο, Βέγγο! Αυτοί που είχαν την ιδέα ανεπιγνώστως συνέλαβαν την πιο cult και την πιο post-modern ελληνική κωμωδία! Οπου στον τηλε-πολτό των «Ελλήνων» ανακάτεψαν ό,τι πετάει κι ό,τι κολυμπάει στο μιντιακό μας σύμπαν, επιβάλλοντας στο κοινό την υποχρέωση να κάνει πλάκα. Εφόσον δεν μπορεί, περί πλάκας θα πρόκειται η ψήφος στον Ζαγοράκη, στον «Αγνωστο στρατιώτη», στον Πλάτωνα. (Αφήνω τον Γ. Παπαδόπουλο.) Ο Παλαιοκώστας πάλι καταφανώς αδικείται από τη συγκυρία, εφόσον θα μπορούσε να τα βάλει στα ίσα με τους Βενιζέλο, Μέγα Αλέξανδρο αλλά και τον καταραμένο όφι ακόμη. Μήπως πρέπει για λόγους δικαιοσύνης να ξαναψηφίσουμε; Αν δεν κάνω λάθος, έτσι κάνουν και στο Big Brother. Ετσι χτίζεται κάθε ψευτοπραγματικότητα σήμερα. Πράγμα που θα πει ότι την Ιστορία ας την προσεγγίσουμε με περισσότερο σεβασμό. Προτού εφαρμόσουμε καλλιστεία για τους πρωταγωνιστές της, οφείλουμε να μορφώσουμε και να ενημερώσουμε σχετικά τους «κριτές» τους. Αλλιώς θα ανακατεύουμε εποχές, μεγέθη και αντιλήψεις με μια κουτάλα που από τη μια γράφει «σοβινισμός» και από την άλλη «ηλιθιότητα». Από την άλλη, αφού η κρατική τηλεόραση έχει αναγάγει σε θέσφατο την ψηφοφορία της Γιουροβίζιον, γιατί να μην τη μιμηθεί κι ένα εναλλακτικό ιδιωτικό κανάλι; Πάνω από όλα η ποιότης. Επίσης, πλάκα έχουν και οι «ειδικοί» που καλούνται να υπερασπιστούν τους «Μεγάλους Ελληνες». Τι κρίμα που οι Ροΐδης, Παρθένης, Σκαλκώτας, Μπουζιάνης, Σικελιανός, Σαχτούρης, Πηνελόπη Δέλτα, Χειμωνάς, Κουνέλλης, Κανιάρης δεν είναι μέσα σε αυτούς. Η νοικοκυρούλα ΕΡΤ της Μπήλιως και τα ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ δεν έχουν βρει χρόνο να μας μιλήσουν σχετικά. Αφήστε που δεν θέλουμε κιόλας.

Tου kitsch η χώρα κάθεται

Ξέρω ανθρώπους που συντηρούν τους μετανάστες των φαναριών. Που αθόρυβα τους δίνουν όσα περισσότερα μπορούν κάθε φορά που περνάνε από το συγκεκριμένο σημείο. Αυτό για μένα είναι αριστερή συμπεριφορά. Κάτι δηλαδή που θα ενέκριναν και ο Χριστός και ο Μαρξ. Εστω και αν αντιδρούν οι εκπρόσωποί τους σήμερα. Οι επαγγελματίες δηλαδή της θρησκείας και της ιδεολογίας. Οι οποίοι στη θέση της αυθόρμητης προσφοράς θα ήθελαν την οργανωμένη φιλανθρωπία ή τον κοινωνικό ακτιβισμό. Ο Θουκυδίδης έλεγε πως δεν μπορεί ο ένας να είναι αληθινά ευτυχισμένος όταν οι γύρω δυστυχούν. Αυτό είναι μια παμπάλαιη αλήθεια της πολιτικής οικονομίας. Την οποία οφείλουμε ταχύτατα να ενστερνιστούμε όλοι μας για να αντιμετωπίσουμε την πολυδιάστατη κρίση που έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα μας. Και που η οικονομική της διάσταση είναι η πιο ανώδυνη συνέπεια. Ξέρω τι λέω. Ο τόπος αυτός έχει περάσει εμφυλίους, καταστροφές, εισβολές, γενοκτονίες, ώστε μια οικονομική ύφεση να μην είναι δα το τέλος του κόσμου. Το έθνος θα έπρεπε να ανησυχεί περισσότερο για την παρατεινόμενη εισβολή και κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου. Και το χειρότερο είναι ότι η πλειονότητα έχει αποδεχτεί αυτή την κατάσταση. Σε βαθμό ώστε πολλοί Ελληνοκύπριοι να πηγαίνουν στην Κερύνεια για ψάρι. Επειδή, βλέπετε, η ύφεση θέλει καλοπέραση. Κι επειδή ο καπιταλισμός και το κυρίαρχο lifestyle επιτάσσουν διασκέδαση μέχρις εσχάτων. Χωρίς την ελάχιστη παραχώρηση σε τρόπους ζωής πιο λιτούς και πιο συλλογικούς. Χωρίς τη δεσποτεία του Ι.Χ., των εορτοδανείων και της ακριβής κατανάλωσης. Το ξόδεμα μιας ζωής, με άλλα λόγια, που δεν έχει αναρωτηθεί για ποιο λόγο υπάρχει. Κατά τα άλλα, τη «φτωχή» Ελλάδα πνίγουν ακόμη οι τζιπούρες και οι «μπεμπέδες» και στο τερατώδες κράτος των Αθηνών ξεχειλίζουν τα Ι.Χ. που στοιβάζονται στα πεζοδρόμια και τις πλατείες δημιουργώντας ασφυξία. Ενα σύστημα ζωής που εμείς το επιλέξαμε και κατέληξε τύραννός μας. Οδηγώ στη Συγγρού, μετράω δεκάδες τα στριπτιζάδικα και τα διαφημιστικά πανό των μπουζουκομάγαζων και των λαϊκοεντέχνων σταρ. Οπτική αηδία και πνιγμονή στη λεωφόρο του Αυνάνα. Αυτή η χώρα του kitsch είναι η πατρίδα μας;

Η Τέχνη και η κρίση της

Στη μνήμη του Ιάσονα Μολφέση.

Μερικές φορές η καλαισθησία και η άσκησή της αποτελούν εχθρό της Τέχνης, γιατί αποκοιμίζουν τη συνείδηση του θεατή. Αντίθετα, υπάρχουν φορές που η ασυμμετρία ή η παραφωνία τον ενεργοποιούν καλύτερα. Στην αληθινή Τέχνη –και όχι στη διακόσμηση– τα πράγματα οφείλουν να διεκδικήσουν και την άγρια και τη σκοτεινή όψη τους. Αλλιώς, αυτοακυρώνονται σε ένα χυλό συγκατάνευσης. Από την άλλη, ο επίπεδος ρεαλισμός που δεν απογειώνεται, η εμμονή στο προφανές με άλλα λόγια, ενέχει σπέρματα χυδαιότητας. Γιατί προσφέρει στο κοινό αποκλειστικά ό,τι το κοινό γνωρίζει και αναγνωρίζει. Είναι όμως μέγιστη πλάνη να θεωρούμε το αφανές ανύπαρκτο. Αυτό υπάρχει και μας παραμονεύει. Αλίμονο στην Τέχνη που λειτουργεί μόνο ως παραμυθία. Αλίμονο στην Τέχνη που δεν βιώνει την κρίση της σαν ευλογία. Που δεν την ηδονίζουν ο ίλιγγος και το κενό. Που δεν ζηλεύει την τρέλα του Βαν Γκογκ, τον «ύπνο» του Χαλεπά, το κομμένο πόδι του Ρεμπό. Το τελευταίο του ποίημα ουσιαστικά, αφού σταμάτησε να γράφει στα 19 του. Αποφασίζοντας να ζήσει την ποίηση φτάνοντας ως τις πηγές του Νείλου. Ζώντας αλλιώς. Επειδή λοιπόν ζούμε μόνο μία ζωή και μάλιστα ευθύγραμμη και μονότονη, αξίζει να την απλώσουμε κάθετα στον πεπερασμένο άξονά της διηθίζοντας αυτό τα ερωτηματικό που είναι ο εαυτός μας σε πολλές περσόνες και ρόλους. Εμείς σαν κάποιος άλλος. Ξεχνώντας για λίγο και τους πολιτικούς και τη μίζερη μικροδιαχείρισή τους. Κυρίως γιατί αγνοούν τον πολυσήμαντο στίχο του αυτόχειρα της Πρέβεζας: «Υπάρχω λες και ύστερα δεν υπάρχεις!» Ωστε βαθιά τη νύχτα κοιτώντας τον καθρέφτη να δούμε επιτέλους τον εαυτό μας. Εναν άγνωστο. Κι έχοντας ως εφόδιο της πλάνες μας, το μόνο εργαλείο με το οποίο προχωρούν οι άνθρωποι, να οδεύσουμε προς το επόμενο λάθος. Τον επόμενο χρόνο. Μέχρι το τέλος του χρόνου. Φορώντας κατάσαρκα τα προηγούμενα λάθη, τα προηγούμενα χρόνια. Ως το θΑνατΟ μας. Τίποτε μακάβριο σε αυτό. Θυμηθείτε την Τέχνη των αρχαίων Ελλήνων. Ούτως ή άλλως, δεν θα πεθάνουμε εμείς, μα κάποιος άλλος. Ούτως ή άλλως, ποτέ δεν πεθαίνει ό,τι έζησε.

Τσιφτετέλληνες

Στο αινιγματικό κείμενό του «Η Γυναίκα της Ζάκυθος», ο Σολωμός γράφει: «Πώς πάει το έθνος; Πώς πάνε οι δουλειές;». Για να απαντήσει: «Είδες να μαδάνε την κότα και ο αέρας να συνεπαίρνει τα πούπουλα; Ετσι πάει το έθνος». Η φράση αυτή στοίχειωσε εσχάτως το μυαλό μου σαν παντοδύναμη, προφητική εικόνα, επειδή συστοιχεί ιδιοφυώς τις «δουλειές», το «έθνος» και τα «πούπουλα». Κι ενώ το κεντρικό Μαγαζί απειλείται με φαλιμέντο, τα περιφερειακά μαγαζιά κάνουν παιχνίδι εν ου παικτοίς. Είναι αυτό που επαναλαμβάνει ο Κανιάρης. Μερικά συγκροτήματα Τύπου είναι χειρότερα κι από τη βασιλεία. Για την υπόγεια παραεξουσία που ασκούν. Ετσι ώστε η αυθαιρεσία να βασιλεύει παντού. Για παράδειγμα, ενώ ο Κανιάρης έχει κοσμήσει σταθμό του μετρό στη Ρώμη, δεν έχει προταθεί από την αρμόδια επι-ντροπή για το μετρό της Αθήνας! Η (μικρο)εξουσία της γελοιότητας και η γελοιότητα της εξουσίας. Είπαμε: η δύναμη ένιων δημοσιογράφων είναι να αποσιωπούν. Πρόκειται για τον «πολιτισμό της Μπήλιως» που συνεχίζει το πνεύμα της ΥΕΝΕΔ μέσα στην κρατική τηλεόραση, όπως λέει και ο Τζιμάκος. Τσιφτετέλια και κουλτούρα για Τσιφτετέλληνες, δηλαδή! Κι όμως, η κρίση είναι εδώ. Μόνο οι ηλίθιοι δεν τη βλέπουν. Οι εξουθενωμένοι Λετονοί παρακαλούν τον Αμπράμοβιτς να αγοράσει τη χώρα τους! Εμείς όμως δεν εξαγοραζόμαστε (ίσως γιατί έχουμε πουληθεί ήδη). Βουλιάζουμε ακόμα βαθύτερα την Παιδεία μας στηρίζοντας υποκριτικά ένα άσυλο που το έχει κουρελιάσει η αυθαιρεσία και νομιμοποιώντας τις καταλήψεις που αναπαράγουν σταθερά γενιές αγραμμάτων. Επειδή οι Ελληνες διαβάζουν αποκλειστικά στην τουαλέτα, τα σχολεία τούς είναι πολυτέλεια. Κι άλλες ανοησίες: Γράφεται κατά κόρον, για να μειωθεί η συμβολή μου στην αποστολή -επιτέλους- του Λουκά Σαμαρά στη Βενετία, ότι η πρότασή μου το 2006 ήταν «ελλιπής». Εγώ τους έφερα τον πιο δύσκολο σταρ της Διασποράς κι αυτοί βραχυκύκλωσαν την επιτυχία μου με γραφειοκρατικές γελοιότητες. Επίσης, επαναλαμβάνεται από «σοβαρές» γραφίδες ότι ο Λ.Σ. «δεν είναι ούτε Αμερικανός ούτε Ελληνας». Τότε γιατί εκπροσωπεί την Ελλάδα, ω βέλτιστοι; Εκτός κι αν είναι ούφο, όπως μερικοί από εσάς. Η Ελλάς τσιφτετέλεσται!

Delete δημοσιογραφία

Λέγαμε τις προάλλες πως σύγχρονος πολιτικός είναι αυτός που αποφασίζει για πράγματα που συνήθως αγνοεί. Εξ ου και το ομιχλώδες της έννοιας «πολιτική ευθύνη». Παρόμοιος ορισμός θα μπορούσε να ισχύσει και για ένιους δημοσιογράφους. Επειδή και αυτοί γράφουν ή μιλάνε για τα θέματα που δεν ξέρουν. Μόνη εξαίρεση οι αθλητικογράφοι. Λόγου χάρη, γράφουν «θα παίξει με φουνταριστό ο Βαλβέρδε» αλλά δεν θα θεωρήσουν ποτέ ως ανακοινώσιμη την «είδηση» «έφαγε κοτόσουπα ο Παναγόπουλος». Εκτός κι αν είναι πρόεδροι της ΕΣΗΕΑ. Η ιδιότυπη εξουσία λοιπόν των αδελφών δημοσιογράφων έγκειται όχι τόσο σε όσα γράφουν αλλά σε όσα ΔΕΝ γράφουν. Διακονώντας ευλαβικά τη «μη είδηση». Ή την delete δημοσιογραφία. Ως παλαιός παθών του αθλήματος μπορώ πια να αναγνωρίσω γιατί μυθιστοριογράφος -κριτικός βιβλίου που τόσο ζοχαδιάζει τον Ζήρα- ρίχνει στο πυρ το εξώτερον όσα μυθιστορήματα είναι καλύτερα από τα δικά του ή το πώς κυριακάτικη γεροντοκόρη μπορεί να αναφέρεται σε κείμενα από τον κατάλογο του Κανιάρη στο Μπενάκη αλλά να μην αναφέρει το συγγραφέα τους. Γούστο τους- καπέλο τους και για όποιον θυμώνει ξίδι. Πριν από μήνες πάλι, σε μια μεγάλη έρευνα για τους πλαστούς πίνακες ζωγραφικής, νεότερη δημοσιογράφος, «αυταρχική» και εξουσιάστρια, ανέφερε παλιότερη εμπλοκή μου στο ζήτημα, όταν έφερα ενώπιον της δικαιοσύνης σπείρα παραχαρακτών, χωρίς όμως να πει το όνομά μου! Εν προκειμένω, η δεοντολογία αφήνει το γάμο της ενημέρωσης και πηγαίνει για... πουρνάρια. Κανονικά όλοι αυτοί θέλουν μόνο ένα πράγμα. Και οι απαξαπαντάρχες των θεατρικών και ο εθνικός μας παρουσιαστής βιβλίων που υπογράφουν αθλητές ή πολιτικοί -ακόμη και τον Μπομπ Βουλγαράκη έχρισε «συγγραφέα» ο αθεόφοβος- και οι υμνωδοί των λαϊκοέντεχνων θεών μαχαιρομικρούτσικου τύπου επιδιώκουν απλώς... ένα τηλεφώνημα: Να τους πάρεις να τους παρακαλέσεις για το αυτονόητο. Επιβεβαιώνοντας εμμέσως την εξουσία που διαθέτουν. Επειδή πάντα υπάρχει μια μορφή εξουσίας για να την ασκήσουν εκείνοι που ισχυρίζονται ότι βδελύσσονται κάθε μορφή εξουσίας. Ιδιαίτερα όσοι συγχέουν την αγραμματοσύνη και το δήθεν με την Αριστερά. Περιμένουν λοιπόν τηλεφωνηματάκι. Αμ, δε...