Θέματα απαντήσεις Χημείας στις εισαγωγικές εξετάσεις του 1977

Φυσικομαθηματικός, Πολυτεχνικός, Γεωπονοδασολογικός κύκλος

ΖΗΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Α1) Τι σημαίνει ισχύς οξέος και πως καθορίζεται το μέτρον της.

Α2) Να εξηγήσετε τη σχέση ανάμεσα στις οξειδωτικές και αναγωγικές ιδιότητες των στοιχείων και τη θέση τους στο περιοδικό πίνακα

ΖΗΤΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ

Β1) Ποιος είναι ο ρόλος:

α) του διοξειδίου του πυριτίου στη βιομηχανική παρασκευή του φωσφόρου κατά τη μέθοδο της ηλεκτρικής καμίνου

β) του κρυολίθου στην ηλεκτρολυτική παρασκευή του αργιλίου από τον βωξίτη.

γ) του ανθρακικού ασβεστίου στην υψικάμινο κατά την παρασκευή του σιδήρου.

Β2) Πως από αλκυλαλογονίδιο μπορεί να παρασκευασθεί:

α) κεκορεσμένος υδρογονάνθραξ

β) αλκοόλη

ΖΗΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ

40 ml διαλύματος NaOH κανονικότητας 0,1 greq ανά lt (0,1N), προστίθενται σε 10 ml διαλύματος HCl μοριακότητας 0,45 M (0,45 γραμμομόρια ανά λίτρο).

Ποιο θα είναι το PH του διαλύματος που θα προκύψει, δεδομένου ότι το υδροξείδιο του νατρίου και το υδροχλώριο είναι ισχυροί ηλεκτρολύτες;

Κατά την ανάμιξη των διαλυμάτων ο συνολικός όγκος παραμένει αμετάβλητος η δε συμμετοχή των ιόντων υδρογόνου που προέρχονται από τη διάσταση του ύδατος στον καθορισμό της τελικής τιμής του πεχά είναι αμελητέα.

ΖΗΤΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ

Να ευρεθεί ο χημικός τύπος οξειδίου του αζώτου από τα παρακάτω δεδομένα:

10 cm³ του οξειδίου του αζώτου αναμιγνύονται με 20 cm³ υδρογόνου και το μίγμα εκρήγνυται με τη βοήθεια ηλεκτρικού σπινθήρα, οπότε μέρος του υδρογόνου καίγεται από το οξυγόνο του οξειδίου του αζώτου.

Μετά την ψύξη στην αρχική θερμοκρασία το μίγμα αποτελείται από άζωτο και υδρογόνο και έχει όγκο 20 cm³.

Στο μίγμα αυτό προστίθενται 10 cm³ οξυγόνου και το μίγμα εκρήγνυται με τη βοήθεια ηλεκτρικού σπινθήρα, οπότε όλο το υδρογόνο καίγεται παραμένει δε μίγμα αζώτου και οξυγόνου του οποίου ο όγκος είναι 15 cm³.

Όλες οι μετρήσεις όγκων έγιναν στην ίδια θερμοκρασία και πίεση. Στις συνθήκες αυτές όγκος του σχηματιζομένου ύδατος είναι αμελητέος   

Απαντήσεις σε μερικές ερωτήσεις θεωρίας

Α1) Η ισχύς των οξέων κατά Arrhenuis εξαρτάται εκ του βαθμού διαστάσεως των εις ιόντα υδρογόνου. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάσταση τόσο ισχυρότερο είναι το οξύ.

Ο βαθμός διαστάσεως α, εκφράζεται σε ποσοστό του οξέος το οποίον έχει υποστεί ηλεκτρολυτική διάσταση και συνδέεται με την σταθερά της ιοντικής ισορροπίας Κ

Αν C η αρχική συγκέντρωση του οξέος ΗΑ, η συγκέντρωση των ιόντων Η⁺ (ή Η3Ο⁺)

είναι (Η ) = α C  και Κ= α²C / 1-α

Ισχυρά οξέα είναι HCl, HNO₃ ,  H₂SO₄  (α=1)

Ασθενή οξέα είναι H₂CO₃ ,H₃PO₄ , H₂S (α<0,1)

Α2) Οξειδωτικό λέγεται  ένα στοιχείο, όταν οξειδώνει κάτι άλλο, ενώ το ίδιο ανάγεται, δηλαδή έχει μεγάλη τάση να προσλάβει ηλεκτρόνια στην εξωτερική στοιβάδα, το λέμε και ηλεκτραρνητικό.

Ένα στοιχείο είναι περισσότερο ηλεκτραρνητικό όσο περισσότερα ηλεκτρόνια έχει στην εξωτερική στοιβάδα (5,6,7)  και όσο πλησιέστερα στον πυρήνα είναι η εξωτερική στοιβάδα

Κατά μήκος μιας ομάδας του περιοδικού  πίνακα, η  ηλεκτραρνητικότητα αυξάνεται από κάτω προς τα πάνω, γιατί όσο πάμε προς τα πάνω ελαττώνεται ο ατομικός αριθμός,  ελαττώνεται το μέγεθος του ατόμου.

Κατά μήκος μιας περιόδου η ηλεκτραρνητικότητα αυξάνεται από αριστερά προς τα δεξιά, γιατί τόσο περισσότερα ηλεκτρόνια συναντάμε στην  εξωτερική στοιβάδα. Επομένως τα περισσότερο ηλεκτραρνητικά στοιχεία είναι τα αλογόνα που έχουν επτά ηλεκτρόνια στην εξωτερική στοιβάδα και ιδιαίτερα το φθόριο που έχει το μικρότερο μέγεθος. 

Αναγωγικό λέγεται ένα στοιχείο, όταν ανάγει κάτι άλλο, ενώ το ίδιο οξειδώνεται, αυξάνεται ο αριθμός οξειδώσεως του, δηλαδή έχει μεγάλη τάση να αποβάλλει ηλεκτρόνια (αναχωρούν απ’ αυτό ηλεκτρόνια) το λέμε και ηλεκτροθετικό γαιτί αφού δώσει τα ηλεκτρόνια μετατρέπεται σε θετικό ιόν.

Ένα στοιχείο είναι περισσότερο ηλεκτροθετικό, όσο λιγότερα ηλεκτρόνια έχει στην εξωτερική στοιβάδα (συνήθως 3,2,1) και όσο μακρύτερα από τον πυρήνα είναι η εξωτερική στοιβάδα.

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα στοιχεία των τριών πρώτων ομάδων του περιοδικού πίνακα και γενικά όλα τα μέταλλα.

Τα περισσότερα ηλεκτροθετικά στοιχεία είναι τα αλκάλια (K, Na, …) και ιδιαίτερα το φράγκιο γιατί έχει το μεγαλύτερο άτομο.

(Γενικότερα

Οξειδωτικά μέσα είναι οι δέκτες ηλεκτρονίων

Αναγωγικά μέσα είναι οι πομποί ηλεκτρονίων – από τα αναγωγικά αναχωρούν ηλεκτρόνια)        

     ... Οι επόμενοι δυο πίνακες φυσικά δεν είχαν σχέση με τις ζητούμενες απαντήσεις, είναι όμως πολύ χρήσιμοι στη μελέτη της Χημείας ...

Β1α) Η άμμος SiO₂ επιδρά επί του φωσφορικού ασβεστίου Ca₃(PO₄)₂ και σχηματίζει πεντοξείδιο του φωσφόρου P₂O₅  και εύτηκτη σκωρία από CaSiO₃ που συλλέγεται στον πυθμένα της καμίνου και απορρίπτεται

Β1β) Ο κρυόλιθος (AlF₃ 3NaF) χρειάζεται ώστε να καταστεί το όλο τήγμα αγώγιμο,

 - Το Al₂O₃ δεν είναι αγώγιμο -,  για τη σημαντική ελάττωση του σημείου τήξεως του  Al2 O₃ αλλά και σαν καταλύτης για την αναγωγή του (Al⁺³) σε (Al)

(ηλεκτρόλυση τήγματος Al2O3 διαλυμένου σε τήγμα κρυολίθου)

Β1γ) Το CaCO₃ συντελεί στην απομάκρυνση των ξένων προσμείξεων του σιδηρομεταλλεύματος. Στην υψηλή θερμοκρασία της υψικαμίνου, διασπάται σε οξείδιο του ασβεστίου, το οποίο ενώνεται με τις ξένες προσμείξεις του σιδηρομεταλλεύματος κυρίως SiO₂  και σχηματίζει σκωρία από CaSiO₃.

Ιατρικός Φαρμακευτικός κύκλος

ΖΗΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Α1) Πως εκφράζεται η περιεκτικότητα των διαλυμάτων και πως η διαλυτότητα των σωμάτων. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την διαλυτότητα των σωμάτων;

Α2) Πως ορίζεται το γραμμοϊσοδύναμο των οξέων των βάσεων και των αλάτων; Ποια είναι η σχέση μεταξύ της κανονικότητας και της μοριακότητα  ενός διαλύματος  ηλεκτρολύτου;

ΖΗΤΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ

Β1) Αναφέρετε δυο μέταλλα, που παρασκευάζονται βιομηχανικά με ηλεκτρόλυση αναγράφοντας τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται και τις χημικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται κατά τις ηλεκτρολυτικές αυτές παρασκευές. Περιγράψτε την ηλεκτρολυτική κάθαρση ενός άλλου μετάλλου.

Β2) Τι καλείται ομόλογος σειρά οργανικών ενώσεων; Αναφέρετε δυο ομόλογες σειρές οργανικών ενώσεων που έχουν τον ίδιο γενικό εμπειρικό τύπο και αναγράψτε μια γενική μέθοδο παρασκευής των μελών της μιας σειράς και γενική μέθοδο παρασκευής των μελών της άλλης σειράς.

ΖΗΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ

Να υπολογισθεί η κανονικότητα διαλύματος θειϊκού οξέος περιεκτικότητας 20% κατά βάρος σε θειϊκό οξύ, γνωρίζοντας ότι το διάλυμα θειϊκού οξέος περιεκτικότητας 60% κατά βάρος σε θειϊκό οξύ, έχει πυκνότητα 1,5 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστόμετρο, τα ατομικά βάρη H=1 ο=16 s=32 και επίσης ότι κατά την ανάμιξη του θειϊκού οξέος με το ύδωρ δεν μεταβάλλεται ο συνολικός όγκος

ΖΗΤΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ

Κατά την διαβίβαση υδρατμών μέσα από ερυθροπυρωμένους άνθρακες, για την Παρασκευή υδραερίου, γίνεται ταυτόχρονα και οξείδωση του άνθρακα σε διοξείδιο του άνθρακα. Έτσι το λαμβανόμενο υδραέριο περιέχει και διοξείδιο του άνθρακα.

Εάν για την πλήρη καύση 100 λίτρων του υδραερίου αυτού απαιτούνται 40 λίτρα οξυγόνου, να ευρεθεί η επί τοις εκατό κατ’ όγκο σύστασή του 

Τα θέματα Χημείας των εισαγωγικών εξετάσεων του 1970 τη χρονιά.

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Θεωρία: Ηλεκτρονική εξήγησις του σθένους και της χημικής συγγενείας. Ανίχνευσις και προσδιορισμός άνθρακος και αζώτου εις τας οργανικάς ενώσεις. Προέλευσις, παρασκευή και ιδιότητες του μαγνησίου.
Άσκηση: Μια σειρά αντιδράσεων ανόργανης χημείας
Πρόβλημα: Από ποσοτικά δεδομένα της εξουδετέρωσης διαλύματος διδυνάμου οξέος Η2Α από διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου να βρεθεί το ΜΒ του οξέος. Υπολογισμός ποσότητος υδροξειδίου του καλίου, με προσμείξεις, για την μετατροπή ίσης ποσότητος του οξέος σε όξινο άλας του καλίου.

ΦΥΣΙΚΟΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ – ΓΕΩΠΟΝΟΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Θεωρία: Νόμος των απλών πολλαπλασίων (Dalton) και εξήγησις αυτού. Μεταλλουργία και ιδιότητες του κασσιτέρου. Γενικά περί αλδεϋδών και κετονών. Ιδιότητες και χρήσεις της ακεταλδεϋδης.
Άσκηση: Από ανθρακασβέστιο αντιδράσεις παρασκευής ακετυλένιου, ασβεστοκυαναμίδιου, χλωροφόρμιου, ακετόνης και νιτροβενζόλιου.
Πρόβλημα: Εύρεση εκατοστιαίας σύστασης μίγματος ανθρακικού νατρίου και όξινου ανθρακικού νατρίου, από τη μάζα του μίγματος και από την αύξηση της μάζας δοχείου που περιέχει στερεό ΚΟΗ, όταν σ’ αυτό διαβιβασθεί το αέριο της αντίδρασης υδροχλωρικού οξέος με το δεδομένο μίγμα, και στη συνέχεια (δεύτερη ερώτηση) το βάρος μη καθαρού NaOH για την μετατροπή του NaHCO3 σε Νa2CO3.
( Ε! πολύ θα’ θελα να είχα ένα αντίγραφο ή το ίδιο το τετράδιο του γραπτού μου, τον Σεπτέμβριο του 1970, στο τότε κτίριο του Παν/μίου Ιωαννίνων επί της Δόμπολη, και μόνο η θεωρία έπιανε 7-8 σελίδες στα βιβλία Μανωλκίδη ή Παπαγεωργίου. Αλήθεια έπρεπε να γράψουμε από εκεί, ή έφτανε μόνο το τότε ολιγοσέλιδο βιβλίο του ΟΕΔΒ, κανείς δεν μας είχε διαφωτίσει.
Ποιος πτυχιούχος χημικός θυμάται να μας πει τη μεταλλουργία και τις ιδιότητες του κασσίτερου;
Πρόσφατα καθηγητής της Βιοχημείας σε μια Ιατρική Σχολή, σε τμηματικές εξετάσεις έβαλε μεταξύ των άλλων σαν θέμα να γράψουν οι φοιτητές/τριες τον χημικό – συντακτικό τύπο κάποιας βιταμίνης. Ένας τολμηρός, ριψοκίνδυνος φοιτητής ρώτησε τον καθηγητή αν μπορεί ο ίδιος να γράψει τον πολύπλοκο τύπο – καλύτερα έπρεπε να τον ρωτήσει σε τι θα χρησιμεύσει, μπορούσε π.χ. ο κ. καθηγητής να ζητήσει μόνο τις χαρακτηριστικές ομάδες της βιταμίνης ή τυχόν άλλες σημαντικές πληροφορίες του μορίου της βιταμίνης. Ο κ. «καθηγητής» δεν δίστασε να απαντήσει « εσύ είσαι φοιτητής και πρέπει να γνωρίζεις τον τύπο, εγώ είμαι καθηγητής…»)

ΙΑΤΡΙΚΟΣ – ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Θεωρία: Ισχύς οξέων και βάσεων. Από τι εξαρτάται αύτη. Δώσατε παραδείγματα ισχυρών και ασθενών βάσεων και οξέων. Παρασκευή και ιδιότητες του μυρκηκικού και του οξαλικού οξέος. Μοριακοί και συντακτικοί τύποι. Δώσατε παραδείγματα ισομερών και πολυμερών ενώσεων. (ΝΑΙ μόνο αυτά, σχεδόν 5,6 σελίδες θεωρίες από τα φροντιστηριακά βιβλία χημείας Μανωλκίδη – Μπέζα, Παπαγεωργίου – Λιάτη, Κυριακού κλπ)
Άσκησις: Σειρά αντιδράσεων που ξεκινούσαν από θέρμανση χλωριούχου αμμώνιου με οξείδιο του ασβεστίου. Οξείδωση του παραγομένου αερίου Α σε υψηλή θερμοκρασία παρουσία λευκοχρύσου. Το νέο αέριο Β σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα προς αέριο Γ. Το αέριο Γ σε αντίδραση με ύδωρ προς διάλυμα Δ. Το διάλυμα Δ σε αντίδραση με φωσφόρο, και άλλο μέρος του Δ με πυκνό θειϊκό οξύ προς διάλυμα Ε. Το διάλυμα Ε σε αντίδραση με γλυκερίνη, και σε αντίδραση μετά τολουολίου.

Πρόβλημα: Υδρογόνωση ορισμένης ποσότητας ακετυλένιου προς αιθυλένιο και αιθάνιο με αναλογία μορίων 1 προς 4. Πόσο θειϊκό οξύ απαιτείται σε αντίδραση με ψευδάργυρο που θα δώσει το υδρογόνο της υδρογόνωσης, και πόσο χλωρικό κάλιο θα χρειασθεί να δώσει το οξυγόνο για την τέλεια καύση των προϊόντων της υδρογόνωσης.



Τα θέματα Χημείας των Πολυτεχνικού, Φυσικομαθηματικού-Γεωπονοδασολογικού, Ιατρικού-Φαρμακευτικού Κύκλων, του 1970 τη χρονιά.

Τα θέματα Χημείας του Τεχνικού κύκλου και ένα σταυρόλεξο του Αστέριου Σχοινά, καθηγητού - τότε- του Γυμνασίου Φαρσάλων.

Οι λύσεις των ασκήσεων σε επιμέλεια Ν. Πάγκαλου Ε. Συμβώνη Χημικών.

Το ζήτημα θεωρίας στις εισαγωγικές εξετάσεις του 1970, του ΦΣ/ΚΟΥ κύκλου, από βιβλία της εποχής.

Νόμος του Χημικού Dalton, των απλών πολλαπλασίων, ένας άχρηστος πια νόμος, αφού ότι ήταν να δώσει το έδωσε, μετά την εύρεση των ατομικών βαρών και τη γραφή των ενώσεων με μοριακούς τύπους, η αρχαιολογία της Χημείας.
Οι ληστές αφοί Dalton είναι ήρωες καρτούν, που τους κυνηγάει ο Λούκυ Λούκ.
(από το βιβλίο Παπαγεωργίου-Λιάκη)

Μεταλουργία και ιδιότητες κασσίτερου. Άντε τώρα να θυμάσαι πως παραλαμβάνεται ο κασσίτερος από τα μεταλλεύματά του. Φαίνεται ο θεματοδότης έκανε καλατζής, γανωματής.

(από το βιβλίο Παπαγεωγίου - Λιάκη)

Γενικά περί αλδεϋδών και κετονών (μόνο γενικά δεν ήταν). Ιδιότητες και χρήσεις της ακεταλδεϋδης (άλλα τόσα)

(από το βιβλίο Οργανική Χημεία Μανωλκίδη - Μπέζα)

Θέματα Χημείας εισαγωγικών εξετάσεων 1971.

Τα θέματα Χημείας των εισαγωγικών εξετάσεων του 1971 του Ιατρικού-Φαρμακευτικού, Φυσικομαθηματικού- Γεωπονοδασολογικού, Διδασκαλικού, Γυμναστικού, Πολυτεχνικού και Τεχνικού Κύκλου.

Δύο ή τρεις ασκήσεις κυρίως σε όχι και τόσο Χημεία όπως: Εύρεση σύστασης μίγματος, εύρεση ατομικού βάρους στοιχείου, καύσεις οργανικών ενώσεων, εύρεση εμπειρικού τύπου, ελάχιστες οι απαιτούμενες αντιδράσεις στις ασκήσεις.

Λείπει το ζήτημα της θεωρίας σε κάθε κύκλο, που απαιτούσε τεράστια απομνημονευτική ικανότητα – σκληρού δίσκου πολλών Mb - από νόμους Χημείας, παρασκευές και ιδιότητες στοιχείων, αρκετών χημικών ανοργάνων και οργανικών ενώσεων.

Οι λύσεις των ασκήσεων στο τεύχος 27 του περιοδικού Φυσικός Κόσμος, τον Νοέμβριο του 1971, σε επιμέλεια των Παντελή Τόμου, Φαίδωνα Γερογιάννη, Φυσικών.
(Εκδότης του Φ.Κ.: Ευαγ. Παπαθεοφάνους, που εσυντάσσετο υπό τον έλεγχο Επιτροπής Επιστημόνων, με Υπεύθυνο συμφώνως τω Νόμω, Διευθυντή Συντάξεως τον Βασίλειο Σουρβίνο)

Θέματα Χημείας στις εισαγωγικές εξετάσεις του 1972.

Σήμερα είπα - μετά από παράκληση φίλου αναγνώστου του blog- να ανοίξουμε, να κεραστούμε και να πιούμε εις υγείαν, μια φυάλη εσοδείας 1972.

Από το τεύχος 34 (Νοέμβριος 1972) του περιοδικού Φυσικός Κόσμος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών τα θέματα Χημείας των εισαγωγικών εξετάσεων του Σεπτεμβρίου 1972, σε επιμέλεια των Φυσικών Παντελή Τόμου – Φαίδωνα Γερογιάννη.

(Εκδότης του Φ.Κ. Ευάγ. Παπαθεοφάνους, Επιτροπή Σύνταξης: Κωνσταντίνος Κρεατσάς, Σαλτερής Περιστεράκης, Δημήτριος Κοτζαμάνης, Διευθυντής Συντάξεως: Βασίλειος Σουρβίνος)

Τα θέματα από τέσσερα συνήθως ζητήματα το πρώτο με θεωρία, το δεύτερο θεωρία και μια απλή εφαρμογή, το τρίτο ζήτημα άσκηση, το τέταρτο ζήτημα πρόβλημα.
(Βασικά: Θεωρία τρομερή σε έκταση με πολλά ΜΒ μνήμης, Ασκήσεις – Πρόβλημα: Μίγματα, ασκήσεις με σειρά αντιδράσεων, καύσεις οργανικών ενώσεων, εξουδετερώσεις οξέων ΗχΑ με βάσεις Β(ΟΗ)ψ , Μεταλλουργία από οξείδια, ενίοτε και βαριές ασκήσεις οξειδοαναγωγής)

Στην σελίδα του ιδίου τεύχους «Το γραμματοκιβώτιον του Φυσικού Κόσμου» διαβάζουμε μεταξύ των άλλων…..
Ο κ. Απόστολος Κατσίκης (Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων) μας έστειλε μίαν ωραίαν εργασία με τίτλο «Ο έμφρων άνθρωπος – Homo Sapiens»
….Ασκήσεις πήραμε από τους συναδέλφους κ.κ. Θεόδωρο Μαλδογιάννη (Ιωάννινα) μίαν Φυσικής και μίαν Χημείας και Σιδέρη Μητσιάδη (Δ Γυμν. Αρρ. Αθηνών)

….. Οι μαθητές Αλέξανδρος Καχριμάνης, Ιωάννης Βακάλης (Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων) μας έστειλαν τις λύσεις των υπ’ αρ. 214,215, 217, 218, 219, 220 ασκήσεων.
Ο Αλέκος Καχριμάνης είναι σήμερα (2009) Νομάρχης του Νομού Ιωαννίνων.