Ιάκωβος Καμπανέλλης: Δεν νοείται το θέατρο να μην είναι πολιτικό

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης μιλά για το πολιτικό θέατρο

Το θέμα που θα φέρω για συζήτηση είναι ο ορισμός πολιτικό θέατρο. Λέω ορισμός γιατί τον θεωρώ ένα θεωρητικό πρόσθετο που για τη χρησιμότητα του έχω πάρα πολλές επιφυλάξεις. Νομίζω δε ότι θα βοηθήσει τη συζήτηση μας αν ομολογήσω επιπλέον ότι τις ίδιες επιφυλάξεις έχω και για άλλους ορισμούς που συγγενεύουν, αν όχι λεκτικά, τουλάχιστον νοηματικά.

Μπρεχτ: "Για την τέχνη και την πολιτική" γ'

Βλέποντας τα υπερβολικά σκληρά μέτρα, τα τόσο μεθοδευμένα όσο και βίαια, που παίρνονται τώρα σε όλα τα φασιστικά κράτη ενάντια στη λογική, είναι επιτρεπτή η ερώτηση, αν το ανθρώπινο λογικό θα μπορέσει να αντισταθεί σ' αυτήν την έφοδο της βίας. Φυσικά, σ' αυτό το ζήτημα δεν ωφελούν οι αόριστες αισιόδοξες διαβεβαιώσεις, όπως: «Στο τέλος νικάει πάντοτε η λογική» ή «όσο περισσότερη βία ασκείται στο πνεύμα, τόσο πιο ελεύθερα αναπτύσσεται αυτό». Τέτοιες διαβεβαιώσεις είναι οι ίδιες ελάχιστα λογικές.

Μπρεχτ: "Για την τέχνη και την πολιτική" β'

Οι επιχειρήσεις του καπιταλισμού σε διάφορες χώρες δεν μπορούν πια να ευοδωθούν χωρίς τη χρήση ωμής βίας. Μερικοί πιστεύουν ακόμα ότι μπορούν να ενεργούν έτσι συνέχεια, αλλά μια ματιά στα βιβλία των λογαριασμών τους θα τους πείσει, αργά ή γρήγορα, για το αντίθετο. Είναι μονάχα ζήτημα χρόνου.

Μπρεχτ: "Για την τέχνη και την πολιτική" α'

1. Ολες οι προσπάθειες για την κουλτούρα, είτε φιλολογικές είναι είτε άλλου είδους, είτε συνειδητά εκπολιτιστικές είτε ασυνείδητα, έχουν σαν προϋπόθεση της αποτελεσματικότητάς τους, να αγγίζουν τους πάντες, που σημαίνει να αφορούν όλους τους ανθρώπους, που βρίσκονται στη σφαίρα της δράσης τους, δηλαδή να ασκούν επιρροή.

Όσκαρ Ουάιλντ: "Η ψυχή του ανθρώπου"

 "Η ψυχή του ανθρώπου στο σοσιαλισμό" είναι ένα δοκίμιο του Όσκαρ Ουάιλντ, γραμμένο στα 1890, που αποκαλύπτει μια λιγότερο στο ευρύ κοινό γνωστή πλευρά του συγγραφέα, γνωστού για τα ευφυολογήματα, "Το πορτέτο του Ντόριαν Γκρέι", τη "Σημασία του να είναι κανείς σοβαρός" και τον αντισυμβατικό τρόπο ζωής του.

Τα όσα ακολουθούν είναι αποσπάσματα από το δοκίμιο αυτό, το οποίο μπορείτε, και αξίζει, να το διαβάστε ολόκληρο εδώ.

Το πρότυπο της Αντιγόνης και το κοινωνικό ιατρείο Ελληνικού

Γιώργος Βήχας

Ο γιατρός Γιώργος Βήχας έρχεται συχνά σε ρήξη με τους διοικητές των νοσοκομείων απαιτώντας να νοσηλεύουν δωρεάν ανασφάλιστους:

«Αν τους ρωτήσουμε όλους αυτούς αν έχουν διαβάσει την "Αντιγόνη" και ποιο πρότυπο τους αρέσει, όλοι θα υποστηρίξουν το πρότυπο της Αντιγόνης. Μα, η Αντιγόνη ήταν εκείνη που μας έχει μάθει: μην υπακούετε σε νόμους που εξοντώνουν τους ανθρώπους, που είναι κατά των ανθρώπων.

Ένας νόμος, όταν οδηγεί έναν άνθρωπο στο θάνατο, είναι ένας νόμος που πρέπει να τον καταργήσουμε εμείς στην πράξη.»

Βασίλης Διαμαντόπουλος - ένας κομμουνιστής

Βασίλης Διαμαντόπουλος

• «Από τη στιγμή  που είσαι άνθρωπος μέσα σου, είσαι κατ' ανάγκη κομμουνιστής.»

• «Καλύτερη ζωή των άλλων σημαίνει καλύτερη ζωή δική μας. Είναι συμφέρον προσωπικό να ζεις σε μια καλή κοινωνία.»

• «Οι περιουσίες είναι κλοπές.» *

Οδυσσέας Ελύτης: βλέπω τη βαρβαρότητα να 'ρχεται μεταμφιεσμένη

ο Οδυσσέας Ελύτης στη συνέντευξη τύπου το 1979

«Ήδη σας το είπα. Είναι η βαρβαρότητα. Τη βλέπω να 'ρχεται μεταμφιεσμένη, κάτω από άνομες συμμαχίες και προσυμφωνημένες υποδουλώσεις. Δεν θα πρόκειται για τους φούρνους του Χίτλερ ίσως. αλλά για μεθοδευμένη και οιονεί επιστημονική καθυπόταξη του ανθρώπου. Για τον πλήρη εξευτελισμό του. Για την ατίμωσή του.

Το χάος τρέφεται από την κοιλιά της τάξης

Από το ποίημα του Χάρολντ Πίντερ "Διαταγή" 1996

Χάρολντ Πίντερ: η γλώσσα χρησιμοποιείται για να καταστείλει τη σκέψη

Από την ομιλία του Χάρολντ Πίντερ

στην απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 2005.

«Η γλώσσα στην πολιτική, όπως χρησιμποποιείται από τους πολιτικούς, δεν υπάγεται σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, καθώς η πλειοψηφία των πολιτικών, όπως όλοι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ενδιαφέρονται όχι για την αλήθεια αλλά για την εξουσία και τη διατήρησή της.

Θα την αλλάξουμε τη ζωή!

"Θα 'ρθει καιρός"
της Κατερίνας Γώγου

Θα 'ρθει καιρός που θ' αλλάξουν τα πράγματα,

να το θυμάσαι, Μαρία.

Θυμάσαι, Μαρία, στα διαλείμματα

εκίνο το παχνίδι που τρέχαμε

κρατώντας τη σκυτάλη.

Μη βλέπεις εμένα μην κλαις.

Εσύ είσαι η ελπίδα.

Άκου, θα 'ρθει καιρός

που τα παιδιά θα διαλέγουν γονιούς,

δεν θα βγαίνουν στην τύχη.

Δεν θα υπάρχουν πόρτες κλειστές

με γερμένους έξω.

Και τη δουλειά θα διαλέγουμε,

δε θα 'μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.

Οι άνθρωποι -σκέψου!- θα μιλάνε με χρώματα

κι άλλοι με νότες.

Να φυλάξεις μονάχα

σε μια μεγάλη φιάλη με νερό

λέξεις και έννοιες σαν κι αυτές

απροσάρμοστοι - καταπίεση - μοναξιά - τιμή - κέρδος - εξευτελισμός

για το μάθημα της ιστορίας.

Είναι, Μαρία, δε θέλω να λέω ψέματα, δύσκολοι καιροί.

Και θα 'ρθουνε κι άλλοι.

Δεν ξέρω -μην περιμένεις και από μένα πολλά-

τόσα έζησα, τόσα έμαθα, τόσα λέω.

Κι από όσα διάβασα ένα κρατάω μόνο:

"Σημασία έχει να παραμείνεις άνθρωπος".

Θα την αλλάξουμε τη ζωή!

Παρ' όλα αυτά, Μαρία...

 

Ακούστε την Κατερίνα Γώγου να απαγγέλει το ποίημα "Θα 'ρθει καιρός" σε ένα βίντεο που έφτιαξε το 2ο ΕΠΑΛ Αμαλιάδας για την επέτειο του Πολυτεχνείου.


Ακούστε το ποίημα "Θα 'ρθει καιρός" μελοποιημένο και ερμηνευμένο από το Γιώργο Μάρτο ("Πάνω κάτω η Πατησιών" 2012).

Μη χαίρεστε...

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ για τους πανηγυρισμούς του κόσμου για το τέλος του β' παγκόσμιου πολέμου... *

Σε έναν κόσμο παράλογο... τι είναι τρέλα;

"Don Quixote" by Stanislav Prokopenko

"Όταν η ίδια η ζωή είναι τόσο παράλογη, ποιος μπορεί να πει τι είναι τρέλα και τι είναι λογική;

Ίσως τρέλα μπορεί να είναι το να εγκατελείπουμε τα όνειρά μας.

Να γινόμαστε πρακτικοί νομίζοντας ότι μπορούμε να δούμε την πραγματικότητα. Ίσως αυτό να είναι τρέλα.

Να ψάχνουμε θησαυρούς εκεί που συσσωρεύονται σκουπίδια.

Ίσως η πολλή λογική να είναι τρέλα.

Και τι μεγαλύτερα τρέλα απ' όλες να βλέπεις τη ζωή όπως είναι κι όχι όπως θα έπρεπε να είναι."

 Απόσπασμα από τον "Δον Κιχώτη" του Θερβάντες

Όλοι τιμωρούνται, εκτός κι αν...

Ο ηθοποιός στους ταξικούς αγώνες

"The actor" - Pablo Picasso

"Αν ο ηθοποιός δεν θέλει να είναι παπαγάλος ή μαϊμού, πρέπει να κάνει κτήμα του τη γνώση της εποχής του πάνω στην κοινωνική ζωή, παίρνοντας μέρος στους ταξικούς αγώνες. Μπορεί αυτό να φανεί σε μερικούς σαν κατάπτωση, μιας και τοποθετούν την  τέχνη, αφού προηγουμένως έχει ταχτοποιηθεί η πληρωμή, στος πιο ψηλές σφαίρες. Οι περισσότερες όμως μάχες του ανθρώπινου γένους δίνονται πάνω στη γη, όχι στους αιθέρες και έξω στη ζωή, όχι μες στους εγκεφάλους. Κανείς δεν μπορεί πάνω από τις αντιμαχόμενες τάξεις, γιατί κανείς δεν μπορεί να υψωθεί πάνω από τον άνθρωπο. Η κοινωνία δεν έχει κανένα κοινό μεγάφωνο, όσο είναι χωρισμένη σε τάξεις. Έτσι, όσοι λένε πως δεν ανακατεύονται στην πολιτική, σημαίνει πως ανήκουν στην άρχουσα τάξη." *

Μπέρτολτ Μπρεχτ