Πιέσεις για αναστολή της σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ

Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες

Με φόντο την κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή και τις αυξανόμενες πιέσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πιο αποφασιστική στάση, οι υπουργοί Εξωτερικών των «27» συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο, εξετάζοντας εκ νέου τη σχέση της Ένωσης με το Ισραήλ. Στο επίκεντρο βρίσκεται αίτημα της Ισπανίας, της Σλοβενίας και της Ιρλανδίας για επανεξέταση – και ενδεχομένως αναστολή – της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, με αναφορά στη ρήτρα περί σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων προσπαθειών για αξιολόγηση της συμμόρφωσης του Ισραήλ με τις σχετικές δεσμεύσεις.

«Διακυβεύεται η αξιοπιστία της ΕΕ» τόνισαν σήμερα τόσο η Ιρλανδή υπουργός Εξωτερικών Χέλεν ΜακΈντι όσο και ο Ισπανός ομόλογός της Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, που πρόσθεσε ότι η ΕΕ πρέπει να πει ξεκάθαρα στο Ισραήλ ότι χρειάζεται αλλαγή πορείας. «Αυτός δεν είναι ο σωστός δρόμος, και όσο το Ισραήλ συνεχίζει στον δρόμο του μόνιμου και διαρκούς πολέμου, δεν θα μπορούμε να συνεχίσουμε τις σχέσεις μας με τον ίδιο τρόπο» είπε. Η Ιρλανδή ομόλογός του επισήμανε ότι «τουλάχιστον πρέπει να επιστρέψουμε στα μέτρα που πρότεινε η Κομισιόν μετά την επανεξέταση της συμμόρφωσης του Ισραήλ με τις υποχρεώσεις του για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης».

Δύσκολη η αναστολή της συμφωνίας

Ωστόσο, η προοπτική αναστολής της συμφωνίας παραμένει δύσκολη, καθώς απαιτεί ομοφωνία, με χώρες όπως η Γερμανία να εκφράζουν επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να περιορίσει τους διαύλους επικοινωνίας με το Ισραήλ. Αντιθέτως, πιο εφικτό εμφανίζεται το ενδεχόμενο μερικής αναστολής, ιδίως του εμπορικού σκέλους, που μπορεί να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία. Κρίσιμος θεωρείται ο ρόλος της Ιταλίας, η οποία εσχάτως φαίνεται να απομακρύνεται από την έως πρότινος φιλοϊσραηλινή «γραμμή» της.

Την ίδια ώρα, Γαλλία και Σουηδία εισηγούνται μέτρα για περιορισμό των εμπορικών σχέσεων με τους ισραηλινούς εποικισμούς στα κατεχόμενα εδάφη, προτείνοντας ακόμα και επιβολή δασμών σε προϊόντα της περιοχής. Η απομάκρυνση της κυβέρνησης Όρμπαν -που «μπλόκαρε» συστηματικά τις κυρώσεις εναντίον βίαιων εποίκων- διευκολύνει μια τέτοια απόφαση.

Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εμφανίζονται συγκρατημένοι ως προς το κατά πόσον έχει διαμορφωθεί πραγματική δυναμική για ριζικά μέτρα.

Αποτίμηση των διαθέσιμων επιλογών

Σύμφωνα με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας, η σημερινή συνεδρίαση θα επικεντρωθεί κυρίως στην αποτίμηση των διαθέσιμων επιλογών. Όπως σημείωσε, το κατά πόσον μπορούν να εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση των κρατών-μελών.

Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι -παρά την ευρύτερη περιφερειακή ένταση στη Μέση Ανατολή, που θα κυριαρχήσει στη σημερινή συνεδρίαση- οι «27» δεν θα καταλήξουν σε αναστολή της συμφωνίας, αντιθέτως η συζήτηση θα συνεχιστεί με έμφαση σε πιο στοχευμένα μέτρα πίεσης.