Σλοβακία: «Καπέλο» στη βενζίνη για ξένους οδηγούς

Όποιος βρεθεί στη Σλοβακία με το αυτοκίνητό του και χρειαστεί να «φουλάρει», θα δοκιμάσει μία δυσάρεστη έκπληξη: Εδώ και λίγες μέρες οι αλλοδαποί οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν μία τιμή 1,83 ευρώ το λίτρο, δηλαδή 26 λεπτά παραπάνω από τους Σλοβάκους οδηγούς, για την ίδια ακριβώς βενζίνη.

Για να είμαστε ακριβείς, η διάκριση γίνεται με βάση την πινακίδα του αυτοκινήτου και όχι την εθνικότητα του οδηγού. Όπως εξηγεί η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Rundschau, υπάρχουν περιπτώσεις που ένας Σλοβάκος οδηγός πληρώνει την «αλμυρή τιμή» κατά λάθος ή γιατί τυχαία βρέθηκε σε αντλία που προορίζεται για τους ξένους οδηγούς και τότε ο υπάλληλος του πρατηρίου δίνει στην ταμειακή μηχανή τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος, οπότε εμφανίζεται η ένδειξη „domáci zákazník" («εγχώριος πελάτης») και η έκπτωση γίνεται εκ των υστέρων, στο ταμείο.

Για ποσότητα 50 λίτρων η διαφορά ανάμεσα στην τιμή «εσωτερικού» και σε εκείνη του «εξωτερικού» μπορεί να φτάσει τα 13 ευρώ.

Όχι στον «τουρισμό των καυσίμων»

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο υποστηρίζει ότι το μέτρο είναι νόμιμο και θεμιτό, προκειμένου να καταπολεμηθεί ο αποκαλούμενος «τουρισμός των καυσίμων», δηλαδή η μαζική προσέλευση οδηγών από γειτονικές χώρες (και κυρίως την Πολωνία και την Τσεχία, αλλά και την Αυστρία) που θέλουν να επωφεληθούν από τις χαμηλότερες τιμές των καυσίμων στη Σλοβακία. H «διπλή τιμολόγηση» ισχύει κατ´αρχήν για μία περίοδο 30 ημερών. Όλα αυτά συμβαίνουν βέβαια σε μία εποχή που, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές έχουν πάρει την ανιούσα ούτως ή άλλως σε όλη την Ευρώπη.

Η «διπλή τιμολόγηση» συζητείται εδώ και μήνες στη Σλοβακία. Στην αρχή η κυβέρνηση Φίτσο απέφευγε να λάβει τόσο δραστικά μέτρα, περιμένοντας μία «αυτορρύθμιση» της αγοράς. Γρήγορα όμως τα πράγματα άλλαξαν, ιδιαίτερα μετά την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» που κήρυξαν τον Φεβρουάριο πρατήρια βενζίνης στην πρωτεύουσα Μπρατισλάβα, όταν άρχισαν να παρουσιάζονται προβλήματα στην τροφοδοσία με ρωσικό πετρέλαιο μέσω του αγωγού Ντρούζμπα. Τις τελευταίες ημέρες τα προβλήματα στην ενεργειακή τροφοδοσία έχουν οξυνθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Ωστόσο, ο «καταναλωτικός τουρισμός» δεν είναι ασυνήθιστος, ούτε αθέμιτος στη σημερινή Ευρώπη. Αντιθέτως, είναι ο κανόνας. Εδώ και πολλά χρόνια οδηγοί από τη Γερμανία κατευθύνονται στο γειτονικό Βέλγιο ή το Λουξεμβούργο για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ με πιο φθηνή βενζίνη. Αντίστοιχα, πολλοί Βέλγοι ή Ολλανδοί προτιμούν τα γερμανικά σούπερ-μάρκετ για να κάνουν τα ψώνια τους σε καλύτερες τιμές. Πού είναι το πρόβλημα; Και τι θα γινόταν, αλήθεια, αν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με βάση την αρχή της αμοιβαιότητας, αποφάσιζαν να καθιερώσουν υψηλότερες τιμές στα καύσιμα αποκλειστικά και μόνο για Σλοβάκους οδηγούς;  

«Διπλή διάκριση» βλέπουν στις Βρυξέλλες

Σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα της Σλοβακίας Hospodarske Noviny, η διαφορετική τιμολόγηση έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στις Βρυξέλλες. Εκπρόσωπος της Κομισιόν κάνει λόγο για μία «διπλή διάκριση», καθώς από τη μία πλευρά υπονομεύεται η συνοχή της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και από την άλλη πλευρά η διαφοροποίηση γίνεται με βάση την εθνική προέλευση. 

Αναμένεται προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω της μη συμμόρφωσης κράτους-μέλους με το δίκαιο της ΕΕ, όπως είχε συμβεί σε παρεμφερή περίπτωση με την Ουγγαρία το 2022; O πρωθυπουργός Φίτσο ισχυρίζεται ότι «όσον αφορά τις ενέργειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα δούμε τι θα γίνει, αλλά η προθεσμία των 30 ημερών είναι πολύ σύντομη για να επιφέρει σοβαρά νομικά βήματα εναντίον της Σλοβακίας. Θα περίμενα μεγαλύτερη κατανόηση από την Κομισιόν, ιδιαίτερα μάλιστα από τη στιγμή που δεν βλέπω να καταβάλλει σοβαρή προσπάθεια για να εξασφαλισθεί η επανέναρξη τροφοδοσίας (με ρωσικό πετρέλαιο) μέσω του αγωγού Ντρούζμπα». Μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο, ο Ρόμπερτ Φίτσο έχει ξεκαθαρίσει ότι το μέτρο θα παραταθεί, εφόσον συνεχιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.