Aikido ve Go
2002 yılında Go oynamaya, 2005 yılında ise Aikido çalışmaya başladım. Aradan birkaç sene geçtikten sonra, camiada Aikido ve Go oyununu uyum içinde yürüttüğüm, hatta oyunlarımdaki sakinliğin Aikido’nun bir sonucu olduğu söylentisinin dolaştığını öğrendim. Öncelikle şunu itiraf etmek isterim ki, böyle bir söylentinin dolaşıyor olması çok hoşuma gitmişti. Gel gör ki, buna verecek bir cevabım yoktu. Aikido’yu tam olarak doğru anlayıp anlamadığımı ve farkında olmadan oyunlarıma yansıtıp yansıtmadığımı bugün bile tam olarak bilemiyorum.
Aikido çalışırken beni en çok etkileyen kişi şüphesiz, Sensei Korkut Erbay’dı. Aikido çalışmalarımızda O’nun söylediklerini hatırladıkça, aslında Go oyununda da çok faydalı olacak kavramlardan bahsettiğini anlıyorum.
Tekniği uygularken “olduğu gibi” derdi. Fiziğimi zorlayan, dışarıdan kötü gözüken bir uygulama kesinlikle yanlıştı. Doğal hareket etmeliydim: ne fazla adım atmalı, ne aşırı hızlı, ne de bacağımı biraz fazla açmalıydım. Bir bebeğin yürüyüşü, bir kuşun ötüşü ya da suyun akışı gibi tekniği doğal uygulamalıydım, sanki vücudumun sıradan bir hareketi gibi. Go oyununda, sürekli dengeyi gözeterek, aşırılıklardan uzak, güzel şekli (Good Shape) düşünerek hamleler yapmak ile bu söylemin bir ilişkisi olduğunu düşünüyorum. Lee Chang Ho’nun oyunları aklıma geliyor : çok basit, ama güzel, ama güçlü, ama dengeli.
“Hayri, METSUKE!”
“Hayri, MA AI!” derdi…
METSUKE, yani bakış. Go oyununda sürekli olarak, “tahtanın tamamını” (overall position) dikkate alarak açılışlarınızı planlayın, taş uyumlarına dikkat edin denmiyor mu? Bana öyle geliyor ki, Joseki seçimlerinde ölçü şüphesiz METSUKE olmalı.
Get Go Akademy’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
MA AI, yani mesafe. Tekniği uygularken UKE’ye ne fazla uzak, ne de çok yakın olmalı. Olması gerektiği gibi bir mesafede tekniği uygulamalı. Bu kelime ile Go oyununda, rakip duvara (thickness) yaklaşım ya da moyoyu küçültmek için saldırı ölçüsü aklıma geliyor. Rakip duvara çok yaklaşma(don’t approach thickness) sözünü bir yerden duymuşsunuzdur. Moyoyu küçültmek için yapılacak aşırı derin bir saldırının, büyük ölümle sonuçlandığını da mutlaka tecrübe etmişsinizdir.
Aikido’daki diğer bir kavram, UKE ve TORI kelimeleridir . Go oyununda, senteyi elinde bulunduran (TORİ) ve sente hamlelerine cevap veren (UKE) ile bu kelimeler arasında bir ilişki olduğunu düşünüyorum. Aslında tekniğin güzelliği sadece TORİ’den gelmez, UKE’nin verdiği karşılık ile ortaya çıkar. Go oyununda, oyun oynadığımız kişiyi, “yenmemiz”, “üstünlük kurmamız” gereken bir kişi olarak değil de, Aikido’da olduğu gibi, TORI ya da UKE olarak görmek, doğal ve güzel bir oyunun anahtarı olacaktır. Şüphesiz, bir hamlenin güzelliği onu karşılayanın vereceği cevaba bağlıdır.
Bu konuda daha birçok şey söylenebilir. İlgi duyanlara aşağıdaki adresi öneririm. Burada da görüşlerinizi belirtebilirsiniz.
Sözlükçe
METSUKE : Fiziksel ve zihinsel bakış.
MA AI : Mesafe ve zaman kavramı.
TORI : Aikido’da tekniği uygulayan kişidir.
UKE : Tori’nin uyguladığı tekniği karşılayandır.
Originally published at Go Akademy.
