Narta është e jona

E dashur Nartë,

S’kam ardhur asnjëherë te ti. Kam kaluar aty pranë dhe sa herë e kam lënë për një herë tjetër. Gjoja s’më dilte koha. Sot që po të shkruaj, më vjen zor të fshihem pas atij justifikimi. Kohë edhe mund të kisha gjetur, moj Nartë. Nuk ta dija vlerën.

E ja ku jemi sot. Ti, që të kam kaluar pranë pa të parë, je bërë strumbullari i zgjimit e i rizgjimit tonë kombëtar. U desh të zgjatej drejt teje çdo lloj dore e pistë e dashakeqe që më në fund të kthenim kokën. U desh të na dhembje që të nisnim të të njihnim. E duke të njohur ty, të njihnim pak më mirë vendin tonë, njëri-tjetrin, veten. Kur mendoj për lagunën tënde, më shkon mendja te një zog që kthehet pas një udhe të gjatë. Ai s’e di ç’fjalë janë thënë për ty, kush ka dalë të të mbrojë a kush ka vendosur për fatin tënd. Ai mban mend ujin. Atje ku u ul vjet, ul krahët prapë. Sa do të doja, moj Nartë, që kjo gjë kaq e thjeshtë të mbetej përherë e mundur. Që pas shumë vitesh të vij aty me mbesën time, të rrimë ca çaste pa folur e ajo të më shtrëngojë dorën sapo të shohë mbi ujë atë që kam kaq dëshirë t’ia tregoj.

Mbase ti s’ke dashur kurrë asgjë prej nesh. Vetë qenia jote, vetë fati që na ra për pjesë të lindnim e të jetonim në gjirin tënd a pranë teje, është një bekim që s’do të ta shpërblejmë dot. E ne as atë pak që na takonte, s’kemi ditur ta bëjmë siç duhet. Sa e sa prej nesh, si unë, s’të kemi parë as me sy. Ti e di si kemi jetuar. Rrugët e tua na kanë qenë dëshmitare, pemët e tua na i kanë dëgjuar hallet dhe dielli mbi ty na i ka parë. Kur në shtëpi mezi ia dilje deri në fund të muajit, edhe një udhë e shkurtër mbetej për më vonë. Po do të të gënjeja sikur të thosha se vetëm skamja na ka mbajtur larg. Kemi qenë edhe të paditur. Kemi dalë nga bankat e shkollës pa e njohur mirë dheun ku shkelnim. Tani na duhet të gërmojmë me duart tona për çdo grimcë dijeje.

Më duket se kështu po zgjohemi sot në Shqipëri, moj Nartë. Dikush dëgjon emrin tënd për herë të parë në një protestë. Dikush tjetër e ka dëgjuar që fëmijë, në gojën e babait, por vetëm tani ulet pranë tij dhe e pyet si ka qenë laguna kur ai ishte i ri. Edhe unë, këtu larg, po e kuptoj sa pak kam ditur për gjërat që i kam quajtur të miat. Po ngrihemi ende disi të përgjumur, ende me shumë për të mësuar, por po ngrihemi. Dhe sa mall më merr për vendin tim kur shoh shqiptarë që mblidhen për një copë të tij, edhe kur ajo copë dheu është larg shtëpisë së tyre.

Sot të njohin edhe të huajt. Për ty dolën bij e bija shqiptarësh dhe dhimbjen tënde e ndien edhe ata që s’të kishin parë kurrë. E ti, bujare si përherë, si gjithë dheu ynë, dole në ballë dhe i bëre bijtë e shqipes të kthenin sytë nga ti e, bashkë me ty, nga dheu i tyre i çmuar, i larë me gjak e i shpëlarë me lot. Kudo që i ke sot bijtë e tu, moj Nartë, sytë e veshët i kanë te ti.

Në emër të tyre e në emrin tim, të kërkoj falje që u desh një gjëmë të na shkundte nga gjumi i këtyre viteve. Që prej 31 majit e gjer më sot nuk kemi reshtur së ngrituri zërin. Por unë dua të të jap fjalën edhe për një ditë tjetër, për një ditë të zakonshme, kur emrin tënd të mos e ketë më kush në gojë e secili të ketë punët e veta. Edhe atë ditë na takon të pyesim ç’po bëhet me ty. Na takon t’u rrimë pranë atyre që të dalin zot, t’ua dëgjojmë fjalën njerëzve që të kanë njohur një jetë të tërë dhe të kërkojmë llogari nga kushdo që merr përsipër të vendosë për ty. E mua, që të kam kaluar aq herë pranë, më takon më në fund të vij. Të të njoh edhe në një ditë të qetë.

Nuk do të reshtim derisa nderi yt të vihet në vend e të mund të jesh siç e do i madhi Zot. Ti je e jona e ne jemi të tutë. E në mos pastë më Nartë të shqiptarëve, mos pastë më as shqiptari. Fatet tona janë lidhur që në kërthizë. Ndaj vazhdo të na bekosh, moj Nartë, të na frymëzosh e të na japësh fuqi. E di, mbase të kërkojmë shumë. Po ne, të mjerët, sapo kemi nisur ta kuptojmë çfarë kemi dhe na vlen çdo grimcë ndihme. Zoti të bekoftë ty e Zoti e ndihmoftë shqiptarinë të përmbushë vullnetin e Tij.

Narta e vogël,
shpirt i xhaxhit,

Get Bleon Hasani’s stories in your inbox

Join Medium for free to get updates from this writer.

Remember me for faster sign in

sot emri yt më vjen në buzë ndryshe. Deri dje, kur thosha «Nartë», mendja më shkonte te laguna. Sot e them edhe me zë të ulët, si të isha pranë teje e të të ruaja gjumin. Mirë se erdhe në jetë, o dritë, mirë se erdhe në këtë realitetin tonë shqiptar. Ti je bekimi i bardhë i shtëpisë sonë, i derës e i fisit tonë. Je shpresa jonë, je e ardhmja jonë.

Sot mori fund pritja për të gjithë ne. E gëzove Anën pa masë. Po tim vëlla, Ergysin, si mund ta them me fjalë sa e gëzove? Veç shpirti i tij e di sa të ka dashur e me sa padurim të ka pritur. I gëzove gjyshërit e tu dhe çdo njeri të afërt që mezi priste ardhjen tënde. E më gëzove edhe mua, xhaxhain tënd këtu larg. Eh, moj zemra e xhaxhit, sa më digjet shpirti për ty sonte. Jam vetëm këtu në Berlin dhe me gjithë shpirt do të doja të isha në Tiranë, pranë teje. Të hyja në majë të gishtave, të përqafoja Anën e tim vëlla e pastaj të ulesha pak aty ku je ti. Më ka marrë malli të të mbaj në krahë pa të pasur ende një herë në krahë. Ja që kështu na ka rënë jeta. Ditën që linde ti, mua më gjeti larg, dhe këtë mbrëmje më duhet ta kaloj këtu.

E megjithatë, sa i lumtur jam që mund ta ndiej dashurinë tënde edhe nga kaq larg. Sot, në mes të punës, të ankthit e të lodhjes, mendova për një çast «jam bërë xhaxhi²» dhe më doli e qeshura vetiu. Aty, në atë çast të vogël që s’e pa askush, e ndjeva ç’bekim kishte rënë mbi shtëpinë tonë. Edhe mbi mua këtu. Pa më parë, pa më prekur, pa e ditur ende kush jam, ti ma ngrohe këtë të mërkurë të ftohtë të Berlinit. M’u bë si një nga ato ditët e majit te qershitë tona. Do t’i shohësh kur të rritesh, shpirt i xhaxhit. Do të zgjedhim bashkë një të pjekur mirë e do ta provosh vetë sa e ëmbël është. Sot më ngrite nga zymtësia e melankolia ime. M’i çele sytë si të më kishe dhënë një bar që s’e njihja. E mora frymë lirisht, për hatrin tënd, për hatrin e tim vëllai, për hatrin tim.

Ti, o dashuri e xhaxhit, i ke hapur sytë në një botë të trazuar, në një realitet të egër, në një kohë kur luftohet për të ardhmen e Shqipërisë e të shqiptarisë. Ja, për ty luftohet, e për gjithë ato bekime shqiptare si puna jote. Po ti, zemra e xhaxhit, mos u tremb. Nëna jote e babai yt do të të rritin me përkushtim të pashoq e me atë dashuri që s’kursen asgjë nga vetja. Do të të mbrojnë e do të të bëjnë gati të zësh vendin tënd në jetë. Pranë do të na kesh të gjithëve, edhe gjyshërit e tu, edhe mua.

Ti ende s’e di, po mua më kanë quajtur «gjerman», se u dukem i ftohtë. Të tjerë më thonë se ajo është veç lëvorja ime, se përbrenda ndiej më shumë se kushdo. Këtë as vetë s’e di. Di vetëm se të kam dashur që kur ishe veç një mendim. Të desha kur morëm vesh se po vije. E tani je këtu, në jetë, Narta jonë. Do të të dua e do të të çmoj si xhevahirin e familjes sonë.

Unë, o dritë e xhaxhit, të betohem se do të bëj ç’të mundem që bota ku do të rritesh të jetë ca më e mirë, ca më mikpritëse për ty. E kur të vijë dita të të çoj për dore te laguna që të fali emrin, dua të mund të të shoh në sy e të të them se xhaxhi e mbajti fjalën që të dha ditën kur linde. Për këtë zotohem e betohem sot, në sy të të gjithëve, në sy të Zotit.

Rrofsh e qofsh, shpirti i xhaxhit. U rritsh me nënë e babë, me shëndet e me bereqet. U bëfsh aq e begatë, aq e mirë e aq e bukur sa Narta e bukur. Qofsh sot e mot bekimi i prindërve të tu, bekimi im e i gjithë të dashurve tanë.

Mirë se erdhe, o dritë.
Rrofsh ti, Narta jonë!
Rroftë Narta jonë!
Rroftë Shqipëria! Rroftë shqiptaria!

Xhaxhi të puth nga larg, me plot dashuri.

Berlin 04.11.2026