Blue Monday
Баяр ёслолыг сэтгэл хөдлөл сайхан мэдрэмжээрээ тэмдэглэсний дараагаар энгийн амьдралын хэв маягтаa орох гэж байгаа эдгээр өдрүүдийг хамгийн гунигтай өдөр болох Цэнхэр даваа гариг хэмээн нэрлэдэг ажээ. Тэгэхээр цэнхэр Даваа гариг нь шинжлэх ухаанаар нотлогдоогүй, энэ нь жилийн хамгийн гунигтай өдөр ч гэж нэрлэх нотолгоо ч байхгүй. Эрдэмтэд энэ санааг псевдо ч гэх нь бий. Мөн сэтгэл зүйн шинжлэх ухаанд энэхүү өдрийн эсрэг байдаг бөгөөд өдөр бүр ялгаагүй гунигтай, депресстэй байгаа хүнд хамгийн гунигтай өдөр гэх ойлголт ч байхгүй, тэд өдөр бүр л үүнтэйгээ тэмцдэг гэж үздэг. Жилийн аль ч өдөр цэнхэр өдөр байж болно. Сэтгэлээр унах, хямралд орох, юу ч мэдрэхгүй, ямар ч мэдрэмжгүй сэрэх нь өөрөө ҮНЭН юм.
Mind.org.uk сайтын хийсэн судалгаагаар Их Британид 4 хүн тутмын 1нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудалтай тулгардаг. Мөн түүнчлэн 7 хоног бүр 6 хүн тутмын 1 нь сэтгэл түгших (anxiety) сэтгэлийн гүн хямралд (depression) ордог гэсэн үзүүлэлт ч байна. 6 хүн тутмын 1д тохиолдолдоод байгаа нийтлэг асуудал тул 1 сард сэтгэл санаагаар унах нь сүүлдээ хэвийн үзэгдэл болоод байгаа аж.
Get Dulguun Batjargal’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Үүнийг мөн улирлын чанартай нөлөөлөл гэж үзэж болохоор. Өөрөө хэлбэл өвлийн сэтгэл гутрал хэмээн нэрлэдэг бөгөөд энэ нь өвлийн эхэнд мэдрэгдэж өвөлтэй хамт дуусах хандлагатай байдаг. Ихэнх хүмүүс өвлийн улиралд үүнийг мэдэрч, зуны улиралд илүү эрүүл харьцангуй эрч хүчтэй, сэтгэлийн тэнхээтэй байдаг бол цөөн хэдэн хүн л эсрэгээрээ зун тавгүйтэж өвөл тайван байдалтай байдаг байна. Сэтгэл гутрал, эсвэл хямдралд орсоноо мэдэх шинж тэмдгүүд:
- эмзэг мэдрэмтгий болох байнгын гэм буруу,харамсал мэдрэх
- өдөр тутмын хэвийн үйл ажиллагаанаас таашаал авахаа болих, сонирхолгүй болох
- цочромтгой байдал цөхрөл, гэм буруу, үнэ цэнэгүй байдлын мэдрэмж
- нойрмоглох (эрч хүч дутагдах), өдрийн цагаар нойрмоглох
- ердийнхөөсөө удаан унтаж, өглөө босоход хэцүү болох
- нүүрс ус идэх хүсэл, хоолны их дуршил, жин нэмэгдэх
Үүсэх ямар ч тодорхой шалтгаан гэж байхгүй боловч намар өвлийн богино өдрүүд, нарны гэрэл бага тусах зэрэгтэй холбоотой байх магадлалтай. Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг эндээс… Сэтгэл санаа, сэтгэцийн эрүүл мэндээ хэвийн хадгалах, гутралд өртөхөөс сэргийлэн бид юу хийж чадах вэ гэвэл Хэрэв та өөрийгөө нэг л уйтгар гунигтай, эсвэл сэтгэл санааны байдал муу, сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудалтай гэж бодож байвал таны хамгийн түрүүнд хийх алхам бол мэргэжлийн хүнд хандаж ярилцах явдал юм. Тэд таны шинж тэмдгийг тодорхойлон, нөхцөл байдлыг оношлох, танд тохирох эмчилгээ, сургалт, ярилцлагыг санал болгох эсвэл зохих тусламжийн үйлчилгээнд шилжүүлэхэд туслах болно. Ингээд цэнхэр Даваа гаригт өртөхгүй, сэтгэлийн гутрал, депресст өртөхгүйн тулд 1р сард идэвхтэй хийж болох хэд хэдэн зүйлс бий. Үүнд:
- Тогтмол дасгал хөдөлгөөн хийх.
- Стрессийн түвшинг удирдах, бясалгал хийх.
- Гэрлийн эмчилгээ — нарны гэрэл тусахгүй бол, бүрхэг цаг агаартай газар амьдардаг бол шар өнгийн гэрлийн чийдэнг ашиглаж болно. (Эсвэл Tann)
- Тэнцвэртэй хооллолт, эрүүл дэглэм барих.
- Сэтгэл хөдлөлийнхөө талаар нээлттэй найз нөхөд, гэр бүл, хамт ажиллагсад, эсвэл сэтгэл зүйчтэй ярилцах.
- Тэмдэглэл хөтлөх — өөрийн бодол санаа, мэдрэмжээ тогтмол бичиж байх, эмх цэгцэнд оруулах.
Хаанаас дэмжлэг авах боломжтой вэ гэвэл
Ажлын газрын санал болгосон газар
Headspace app
