𝐊𝐨𝐩𝐞𝐫𝐭𝐨́𝐰𝐤𝐚 𝐛𝐞𝐳 𝐭𝐫𝐳𝐲𝐦𝐚𝐧𝐤𝐢
Mimo konwulsji coraz większej ilości firm i zbliżającej się agonii gospodarki, kolejny dzień w Sejmie upłynął nie na debacie o ekonomii i zdrowiu, a na kombinowaniu, jak nie wprowadzać stanu nadzwyczajnego. Wczoraj wieczorem PiS kolanem dopychał i przegłosował już kolejny projekt ustawy dotyczącej wyborów prezydenckich ogłoszonych na 10 maja. Nim przyjrzymy się efektowi tych prac, należy o kilku kwestiach zapomnieć.
Pomijam, że zgodnie z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego nie należy wprowadzać „istotnych” zmian w prawie wyborczym na mniej niż 6 miesięcy przed wyborami, a totalne przewrócenie sposobu głosowania trudno jest uznać za nieistotną zmianę.
Zupełnie ignoruję, że przepisy Regulaminu Sejmu (art. 82 ust. 2) stanowią, że pierwsze czytanie projektu zmian kodeksu wyborczego może odbyć się 14 dni od doręczenia posłom tego projektu. Więc, gdyby nawet przyjąć swobodną interpretację, czy więc zignorowanie wyroków Trybunału, to zapis Regulaminu nie daje pola do dyskusji i tak pierwsze czytanie powinno się odbyć dopiero za 2 tygodnie, a nie po 2 godzinach.
Nie zwracam uwagi na takie ciekawostki, że posłowie PiS (np. Violetta Porowska, Barbara Dziuk i Robert Telus) będąc setki kilometrów od Warszawy dali radę w 2 godziny fizycznie podpisać się pod projektem ustawy po tym, jak poprzedni projekt PiS przepadł w Sejmie. Tajemnicą poliszynela jest, że posłowie PiS podpisują się in blanco i nie mają pojęcia do jakiego projektu będzie to potem użyte. To też wyjaśnia, mówiąc eufemistycznie, niezbyt logiczne późniejsze tłumaczenie się posłów.
Zapominam o zasadzie legalizmu, zgodnie z którą instytucje państwa mogą działać tylko na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), co wprost oznacza, że nie można przygotowywać nowych ‘wyborów’ bez podstawy prawnej. Jednak już widać, że w PiS przygotowania idą pełną parą, o czym chociażby świadczy zmiana na stanowisku prezesa Poczty Polskiej na wiceministra obrony Tomasza Zdzikota, wieloletniego współpracownika Mariusza Błaszczaka.
Terminy też można próbować zignorować, ale… projekt trafił do prac w Senacie i marszałek Grodzki już zapowiedział, że Senat będzie musiał „zasięgnąć opinii RPO, PKW, SN… [a także] zapytać epidemiologów i lekarzy chorób zakaźnych”. Spokojnie można założyć, że Senat wykorzysta przysługujące mu 30 dni i projekt wyjdzie z niego 6 maja, więc na 4 dni przed ogłoszoną datą wyborów. Na to jest jednak sposób, o czym napiszę dalej. Abstrahuję od tego, że najbliższe posiedzenie Senatu zwołane jest na 13–14 maja, bo to zostanie pewnie zmienione.
𝐂𝐨 𝐤𝐫𝐲𝐣𝐞 𝐬𝐢𝐞̨ 𝐰 𝐬𝐚𝐦𝐲𝐦 𝐩𝐫𝐨𝐣𝐞𝐤𝐜𝐢𝐞?
Po pierwsze, Marszałek może przesunąć datę wyborów, czyli zostają zawieszone przepisy Kodeksu Wyborczego. Marszałek miałaby jednak trzymać się granicznych dat wskazanych w Konstytucji, czyli wybory mogłyby zostać przesunięte na… 17 maja. O tydzień! To nie przesunięcie daty, aby wybory odbyły się po epidemii, w bezpieczniejszym czasie, ale po to, aby oszukać terminy senackie i wybrać Prezydenta, zanim wyborców przejedzie rozpędzający się pociąg kryzysu — bezrobocia i biedy.
Get Maciej Wewiór’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Clou całego projektu jest, że głosowanie odbędzie się wyłącznie korespondencyjnie w I i II turze, w godzinach 6–20. Głos trzeba będzie zanieść do specjalnej skrzynki w swojej gminie. Można sobie wyobrazić, że będą porozstawiane dziesiątki skrzynek, aby uniknąć kolejek, które oczywiście będą. Pozostaje pytanie, kto będzie pilnował tych skrzynek? Policja? Wojsko? Jakie to byłoby… symboliczne.
W pierwszej zaproponowanej wersji ustawy pojawił się zapis, że niszczenie, uszkadzanie, ukrywanie, przerabianie, podrabianie lub kradzież karty do głosowania podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Czy nieoddanie głosu, niewrzucenie koperty do tej specjalnej skrzynki to np. ukrywanie lub kradzież karty? A czy oddanie nieważnego głosu to niszczenie karty? Przy odrobinie złej woli, odpowiedniej interpretacji i właściwym sądzie, to dla chcącego… Ponieważ w Polsce uprawnionych do głosowania jest trochę ponad 30 milionów, to można było mieć nadzieję, że minister Jaki dobrze przygotował więziennictwo do przyjęcia tysięcy, jeśli nie milionów ludzi. Przed ostatnim czytaniem zmieniono ten zapis na kradzież i podkładanie fałszywych kart do głosowania w skrzynkach pocztowych. Ah, uroki ustaw pisanych na szybko, na kolanie.
Polacy mieszkający za granicą będą musieli zgłosić konsulowi chęć głosowania na 14 dni przed datą wyborów. Czyli trzymając się obu dat 10 maja i możliwy 17 maja, a to jeszcze przed wejściem w życie ustawy. Pomijając kwestię restrykcji epidemicznych w innych krajach.
A skąd będzie wiadomo, że to Ty oddałeś głos? Spokojnie! I na to jest rozwiązanie. W skład pakietu, który operator, a więc Poczta Polska, dostarczy na 7 dni przed datą wyborów będzie wchodziła koperta zwrotna, karta do głosowania, koperta na kartę do głosowania, instrukcja oraz… oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu. Tak, podpiszesz, że ty to ty i zasłaniałeś ręką, jak głosowałeś. Nie ma też co się denerwować, że ktoś dowie się, jak głosowałeś. Głos wkładasz do specjalnej koperty i dopiero tę kopertę z głosem, wraz z oświadczeniem ze swoimi danymi wkładasz do innej koperty, którą zanosisz do skrzynki.
Koperta główna po dostarczeniu jest otwierana i zostaje sprawdzone, czy dane wpisane w oświadczeniu są zgodne ze spisem wyborców i czy są czytelne. Jeśli tak, to koperta z głosem trafia do urny; jeśli nie, to głos uznaje się za nieważny. Jestem spokojny, że wszystkie oświadczenia będą poprawne i … czytelne. To wszystko sprawnie przeprowadzi gminna obwodowa komisja wyborcza, która będzie powoływana zamiast dotychczasowych obwodowych. Zastanawia mnie jednak, jeśli koperta z danymi i koperta z głosem mają być niezależne, to jak miało być wiadomo, kto przerobił kartę do głosowania lub ją zniszczył.
A gdzie w tym wszystkim Państwowa Komisja Wyborcza?! PKW będzie miała bardzo ważną rolę do odegrania! Będzie mogła… wyrazić opinię. To jednak Minister Aktywów i Wicepremier w jednym — Jacek Sasin, przygotuje cały pakiet, w tym wzór karty do głosowania i sposób jej zabezpieczenia. Można mieć pełne zaufanie. Nie zapominajmy, że PKW już została ‘zreformowana’ i od nowego roku zasiadają w niej osoby wskazane przez Sejm — PiS wskazał 3, PO 2, i po jednym Lewica i PSL-Kukiz.
Pojawił się też zapis, że operator w czasie wykonywania zadań będzie zwolniony z obowiązku świadczenia innych usług pocztowych. Można więc zapomnieć o listach czy paczkach dostarczanych przez pocztę w tym czasie.
Pozostaje chyba tylko zakończyć kolejną mądrością ludową — psy szczekają, karawana jedzie dalej. Jak się wszystko posypie gospodarczo i logistycznie, a PiSowi skończą się pomysły, to w najgorszym scenariuszu po prostu ogłoszą stan nadzwyczajny w ostatniej chwili. Chociaż o brak wyobraźni nie podejrzewam rządzących, szczególnie że już dawno odrzucili wszelkie ograniczenia prawne i demokratyczne.
