ผู้เขียนมีความจำเป็นต้องเดินทางต่างประเทศบ่อย นอกจากเรื่องตั๋วเดินทาง โรงแรมที่ต้องเตรียมตัวแต่เนิ่น ๆ แล้ว การใช้งานมือถือในประเทศที่จะไปสำคัญมากกับผม เพราะ หากไม่มีอินเทอร์เนตและโทรศัพท์ที่ติดต่อได้นี่จะวุ่นวายมาก ลูกค้า คู่ค้า พาร์ทเนอร์จะติดต่อโวยวาย เหงาไม่มีเพื่อนคุยด้วย ฉะนั้นการวางแผนและเตรียมความพร้อมที่ดีจะช่วยให้เราประหยัดเงินได้อย่างมาก เลยจดวิธีการที่ตัวเองใช้เอาไว้แชร์กับทีมด้วย

วิธีการใช้โทรศัพท์มือถือที่ประหยัดและคุ้มที่สุด

1. ซื้อซิม local ในต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศที่โครงค่ายค่อนข้างดี เช่นสิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย พม่า เวียดนาม มักจะมี tourist sim จำหน่ายราคาไม่แพง 200–400 บาท internet ใช้งานได้จำนวนมาก บางที่ให้ถึง 100GB ก็มี สามารถเลือก package ได้ตั้งแต่ 3–5 วันไปจนถึง 30 วัน ในบาง package มาพร้อมกับอัตราค่าโทร IDD call ไปต่างประเทศ(โทรกลับไทย) ราคาพิเศษ เช่นสิงคโปร์เป็นต้น
เมื่อเราใช้ SIM ต่างประเทศ ปัญหาที่จะเจอคือเรื่องการติดต่อของคนที่อยู่เมืองไทยที่ต้องการติดต่อแล้วโทรเข้าโทรศํพท์มือถือของเรา วิธีที่ผมใช้ประจำคือสมัครบริการแจ้งเตือน Missed Call Alert สายที่เราไม่ได้รับผ่าน SMS ทำให้เราไม่จำเป็นต้องรับสายที่โทรเข้ามาแบบ Roaming แล้วใช้ เบอร์ local ในการโทรกลับ หรือจะผ่าน VOIP service เช่น Skype/LINE Callout เพื่อโทรกลับเบอร์ต้นทางในประเทศไทยก็ได้ การรับ SMS ใด ๆ เข้ามือถือในต่างประเทศจะไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
* เพื่อป้องกันปัญหาอย่าลืมปิด Internet Roaming บนมือถือก่อนเดินทางทุกครั้ง

2. ใช้บริการ SIM2Fly จาก AIS ถือว่าเป็น SIM ที่ออกแบบมาตอบโจทย์คนที่ชอบเดินทางท่องเที่ยวไปต่างประเทศมาก หาซื้อได้ง่าย ราคาไม่แพงเกินไป และมี package ให้มาเหมาะสมสำหรับการใช้งานโดยทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งบางประเทศที่การซื้อซิมอาจจะไม่สะดวกเท่าไร เช่น จีน ฮ่องกง อินเดีย อเมริกา การใช้บริการ SIM2Fly ถือว่าตอบโจทย์มาก ๆ โดยเฉพาะจีนที่การใช้ Roaming SIM ทำให้เราสามารถใช้บริการอย่าง Google, Facebook, LINE, Twitter ได้ แต่ถ้าซื้อซิมในประเทศจะโดน block ทำให้แทบไม่มีประโยชน์เท่าไร
ข้อเสียของซิมกลุ่ม Roaming ก็มีเรื่องของ Speed, Quality สัญญาพวก Roaming SIM ไปใช้ที่ประเทศปลายทางมักจะไม่ค่อยคงที่ ดีบ้าง ร้ายบ้างตามดวง

3. วิธีสุดท้ายคือการใช้ VoWIFI (Voice over Wifi) ในการเชื่อมต่อ หากใครใช้มือถือที่รองรับ VoWIFI เช่น iPhone 5S ขึ้นไป หรือ Samsung รุ่นใหม่อย่าง S6, S7, A5 สามารถเปิด function VoWIFI บนมือถือ สำหรับคนใช้ AIS, DTAC วิธีการนี้คือเพียงเรามี Wifi Internet ให้มือถือเราใช้งานได้ในต่างประเทศ เราสามารถใช้มือถือในการรับโทรศัพท์จากคนที่โทรเข้าเบอร์มือถือเรา หรือโทรออกถึงเบอร์เมืองไทย ผ่านมือถือตรง ๆ ในราคา package ที่เราใช้อยู่ที่ไทยได้ ซึ่งมันเยี่ยมมาก ๆ ๆ เพราะเราไม่จำเป็นต้องโทรผ่านแอพพลิเคชั่น OTT (Over-The-Top) อื่น ๆ เช่น True Wifi Calling App ผมว่า VoWIFI เป็น killer technology ตัวหนึ่งเลยที่แก้ปัญหาทั้งเรื่องโรมมิ่งหรืออับสัญญาณที่เมื่อก่อน หากใครอยู่คอนโดสูง ๆ ไม่มีสัญญาณก็แทบใช้มือถือไม่ได้ ต้องไปหา microcell มาติดตั้ง ซึ่งไม่ค่อยได้รับความนิยมเพราะไม่สะดวก ผู้ให้บริการไม่รองรับ ฯลฯ แต่ VoWIFI ยังเป็นมาตรฐานใหม่ที่ต้องรอมือถือให้รองรับมากกว่านี้ในอนาคตด้วย ข้อแนะนำและควรระวังคือเปิด Airplane Mode แล้วให้มือถือต่อ Wifi ไว้จะได้ช่วยป้องกันกรณีที่ VoWIFI ไม่จับสัญญาณแล้วเราเผลอรับโทรศัพท์หรือโทรออกจะโดนค่า Roaming อ่วมไม่รู้ตัว

วิธีตั้งค่า VoWIFI บน iPhone

ใครใช้ Samsung ก็สามารถไปอ่านวิธีตั้งค่าได้ที่นี่

แค่นี้ก็ช่วยประหยัดเงินกระเป๋าไปได้หลายบาทแล้ว

ใช้โทรศัพท์มือถือต่างประเทศยังไงให้ประหยัด was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ปัญหาหนึ่งของโลกธุรกิจออนไลน์คือ ขั้นตอนการชำระเงิน ที่ถือว่าเป็นหัวใจสำคัญ เพราะเป็นด่านสุดท้ายที่ลูกค้าทำการตัดสินใจชำระค่าสินค้าหรือบริการ ระบบที่ออกแบบให้ใช้งานได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว และปลอดภัย ย่อมเป็นปัจจัยที่ทำให้ธุรกิจเติบโตมีผู้ใช้และฐานลูกค้ามากขึ้นเช่นกัน รวมถึงกระแสการมาของ M-Commerce ทำให้เราเลี่ยงไม่ได้เลยที่จะบอกว่าอนาคตการช็อปปิ้งจะเกิดบนมือถือมากกว่าบนเว็บเสียด้วยซ้ำ แต่ปัญหาใหญ่ของ Payment Gateway ปัจจุบันคือไม่ได้ออกแบบมาให้รองรับการจ่ายเงินบนมือถือนี่สิ ไหนจะต้อง redirect หน้าเว็บไปยังหน้าจ่ายเงินของธนาคาร SMS ไม่มา กรอก OTP ผิด ๆ ถูก ๆ ยิงข้อมูลกลับไปไม่ถึงเว็บต้นทางปัญหาบานตะไท มาลองดูขั้นตอนการ Checkout บนเว็บและมือถือข้างล่างประกอบบทความ

ขั้นตอนการชำระเงิน Basic Step of E/M-Commerce Checkout

1. Checkout เริ่มเข้าสู่กระบวนการชำระค่าบริการ
2. Payment Type เลือกรูปแบบวิธีการชำระเงิน เช่น บัตรเครดิต หักบัญชีธนาคาร ชำระผ่าน counter หรืออื่น ๆ
3. Payment Detail กรอกรายละเอียดการชำระเงิน หมายเลขบัตรเครดิต การยืนยันตัวตน(3D-Secure) หากชำระด้วยบัญชีธนาคาร ก็ต้องกรอก username/password บนหน้าเว็บธนาคาร หรือโอนเงินอาจจะใช้วิธีการกรอกหมายเลข reference code ในการโอน
4. Shipping Information กรอกรายละเอียดที่อยู่ ข้อมูลสถานที่ วิธีการจัดส่งสินค้า
5. Billing Information กรอกรายละเอียดที่อยู่เกี่ยวกับการออกใบเสร็จ กรณีที่ต้องการใบเสร็จเต็มรูปแบบ

จะเห็นว่า กว่าลูกค้าจะทำรายการชำระเงินเสร็จจะต้องผ่านขั้นตอนการกรอกข้อมูลมากมาย บางครั้งจะต้องเชื่อมไปยังระบบอื่น ๆ เช่นระบบจ่ายเงิน หน้าเพจธนาคาร ฯลฯ ซึ่งอาจะใช้เวลาในการ Checkout นานถึง 10–20 นาทีในบางครั้ง และมีโอกาสเป็นไปได้สูงมากที่การจ่ายเงินอาจจะไม่สำเร็จ เช่น อินเทอร์เนตไม่เสถียร การเชื่อมต่อไม่สมบูรณ์ ระบบล่ม การกรอกข้อมูลผิดพลาด ฯลฯ ทั้งหลายทำให้เจ้าของธุรกิจอาจสูญเสียโอกาสในการปิดการขายได้ทั้งสิ้น

ทีนี้คนที่ลุกขึ้นมาแก้ปัญหานี้ก่อนใครในวงการ E-commerce ก็คือAmazon.com ที่สร้างบริการชื่อว่า Amazon 1-Click Checkout ในปี 2000 เรียกว่าตั้งมาตรฐานการซื้อสินค้าออนไลน์ที่แทบจะทุกคนต้องทำตามในเวลาต่อมา แต่ข้อจำกัดคือบริการ 1-Click Checkout นี้สามารถใช้ได้เฉพาะการซื้อสินค้าบนเว็บไซต์ Amazon.com เท่านั้น

เลยเป็นที่มาว่า กลุ่มผู้ให้บริการระบบชำระเงินรายใหญ่ในโลกจึงลุกขึ้นมาแก้ปัญหาเหล่านี้ในแบบ large scale มากขึ้น บทความนี้จึงขอยกตัวอย่างแบรนด์ที่เราคุ้นเคยกันดี 3 เจ้าใหญ่วงการ Payment

1. MasterPass Checkout เป็นผู้เล่นรายแรก ๆ ในตลาด เปิดตัวในปี 2013 โดยตั้งใจเป็นกระเป๋าเงิน Digital Wallet ให้กับเหล่านักช็อปออนไลน์ทั่วโลก รองรับบัตรเครดิต บัตรเดบิต บัตรสะสมแต้ม และบัตรสมาชิก รวมถึงสามารถใช้งานได้ทั้งช่องทางที่เป็น ออนไลน์(Web + Mobile) ออฟไลน์(POS และ In-Store) เป็นเจ้าที่มี features และลูกเล่นค่อนข้างครบถ้วนหลากหลายมาก เป็น Omni-Channel Checkout Experience จริง ๆ
2. Paypal One Touch จุดแข็งที่แบรนด์และความน่าเชื่อ จึงได้รับความไว้ใจจากเหล่าผู้ใช้ออนไลน์ ฉะนั้นเวลาที่ Paypal ลุกขึ้นมาขยับทำอะไรซักอย่าง จึงน่าจับตามอง และด้วยพลังของแบรนด์ ความง่ายในการใช้ SDK ทำให้การขยายช่องทางชำระเงิน Paypal เป็นไปได้โดยง่ายและได้รับการยอมรับจากร้านค้าออนไลน์ทั่วโลก
3. VISA Checkout เป็นพี่ใหญ่ที่อาจจะขยับช้ากว่าเจ้าอื่น แต่ก็มาแบบเงียบ ๆ และมั่นคง ถึงแม้ลูกเล่นและ features จะยังไม่มากเท่ากับอีกสองเจ้าข้างบน

ประโยชน์ข้อดีของ E-Wallet Checkout Services

1. สำหรับลูกค้า ช่วยลดกระบวนการและขั้นตอนการ Checkout ทั้งบน E-Commerce และ Mobile Commerce ให้สะดวกรวดเร็วขึ้น ในบางเจ้าอย่าง MasterPass รองรับการใช้กับร้านค้าจริง (Offline) ด้วย แทนที่จะต้องกรอกข้อมูลบัตรเครดิต วิธีการชำระเงิน ข้อมูลการจัดส่ง การออกบิล ทั้งหมด ลองจินตนาการว่าหากเราต้องซื้อของออนไลน์ซัก 2–3 เว็บไซต์แล้วต้องกรอกข้อมูลเหล่านี้ทุกครั้งคงปวดหัวไม่ใช่น้อย และอาจจะเสียเวลาเป็นชั่วโมงเลยก็ได้ รวมถึงไม่ต้องจำรหัสผ่านบ่อย ๆ ในการสั่งซื้อสินค้าหลาย ๆ ที่ด้วย
2. สำหรับร้านค้า ช่วยสร้างประสบการณ์ในการจ่ายชำระเงินแก่ลูกค้าให้ดียิ่งขึ้น แทนที่จะต้องขอให้ลูกค้ากรอกข้อมูลจำนวนมาก สามารถย่นระยะเวลาจาก 10–15 นาทีในการจ่ายเงินให้เหลือเพียงคลิ๊กเดียวจบได้ ซึ่งโอกาสที่ลูกค้าจะเปลี่ยนใจย่อมลดลง และยังลดความเสี่ยงที่จะเสียลูกค้าจากปัญหาอื่น ๆ อีกมากมาย มี SDK รองรับการใช้งานผ่านมือถือได้ดีกว่า Payment Gateway แบบเดิม ๆ ทั้ง Mobile Web และ Native App และที่สำคัญคือช่วยลด PCI compliance scope ให้แก่ร้านค้าด้วย

ผู้ที่เกี่ยวข้องในการ Setup E-Wallet Checkout Services

เจ้าของธุรกิจทั้งเว็บและมือถือจะต้องเป็นผู้ที่ต้องรับผิดชอบการเชื่อมต่อระบบจ่ายเงินเข้ากับ E-Wallet Checkout Services แต่ข้อดีคือขั้นตอนการขออนุมัติรายการจะยังส่งผ่าน Payment Gateway ธนาคารเดิมที่ใช้อยู่ได้ ยกเว้นในบางกรณี Payment Gateway ของธนาคารอาจจะต้องมีการแก้ไขเพื่อให้รองรับคุณสมบัติหรือ Features บางอย่างที่ E-Wallet Checkout มีให้บริการเช่น Card Tokenization

ทำไม Global Brand อย่าง MasterCard/PayPal/VISA ถึงต้องลุกขึ้นมาทำ E-Wallet Checkout Services

นอกจากเรื่องความสะดวก รวดเร็วและความปลอดภัยแล้ว ผู้เขียนมองว่าเหตุผลสำคัญอีกประการหนึ่งคือต้องการที่จะสร้าง Brand ของตนเองให้ผู้ใช้บัตรได้รับรู้ และสามารถที่จะ tie-in บริการอื่น ๆ ที่ตัวเองมีให้แนบสนิทใกล้ชิดกับลูกค้ามากขึ้น เพราะปัจจุบัน Card Schemes ไม่ได้ถูกหยิบยกมาเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจซื้อสินค้า หากไม่มี promotion ล่อใจหรือถูกพลักดันจากธนาคารผู้ออกบัตร ไหนจะการแข่งขันที่สูงจากคู่แข่งทางตรงและทางอ้อมอย่างผู้ให้บริการ E-Wallet/Direct Debit ในแต่ละประเทศ และอำนาจควบคุมปัจจัยเหล่านี้อยู่ที่เจ้าของร้านค้าและธนาคารเป็นหลัก ฉะนั้นการที่มีส่วนเชื่อมต่อ Interface ที่ผูกมัดกับลูกค้าไว้ทำให้โอกาสที่อนาตลูกค้าจะกลับมาเลือกบัตรที่ผูกไว้จะมีสูงมากขึ้น

What will happen next?

ท้ายที่สุดแล้วบริการ E-Wallet Checkout Services จะสร้างประโยชน์ทั้งความสะดวก ความปลอดภัยให้แก่ผู้ใช้และเจ้าของร้านค้าได้อย่างแน่นอน แต่เราในฐานะคนใช้อาจจะเจอหน้าจอตอนเลือกชำระเงินแบบรูปด้านล่างนี้ในอนาคตก็ไม่แปลก **_**

ข้อมูลอ้างอิง References

• Masterpass.com
• Check out faster with One Touch™
• Visa Checkout | Visa Developer

สงครามแย่งชิงพื้นที่ One Click Checkout - Online Digital E-Wallet was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ความบ้าในเรื่อง Payment และ Security ทำให้ผมชอบศึกษาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นในวงการเงินบนโลกใบนี้ และด้วยความที่โลกการเงินโดยเฉพาะ Financial Payment เป็นโลกที่ถือว่าปิดมากสำหรับคนภายนอกอย่างผม ก่อนที่จะมีโอกาสได้เข้ามาทำงานในวงการนี้ และการที่มันถูกกำกับดูแลอย่างหนักจากหลายฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นผู้ให้บริการเครือข่าย ธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารพาณิชย์ จึงมีความน่าสนใจมาก ไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่รวมไปถึงการป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นจากโกง การขยายการให้บริการในวงกว้าง Scalability/Security การให้บริการระบบ ก็น่าสนใจไม่แพ้กัน

การป้องกันการโกงระบบชำระเงินถือว่าเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างมาก Fraud Vector หรือช่องที่เกิดการโกงนั้นมีมากมายมหาศาลไม่ว่าจะเป็นเรื่องคน กระบวนการทำงาน หรือแม้แต่ตัวเทคโนโลยีเอง เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2559 ประเทศไทยได้มีการเปิดตัว Samsung Pay ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่น่าสนใจมาก จึงเป็นที่มาของบันทึก เล่าถึงสิ่งที่ผู้เขียนได้ติดตามมาตั้งแต่วันเปิดตัวของเทคโนโลยีตัวนี้จนถึงปัจจุบัน

LoopPay where it begins

ในปี 2013 มีบริษัทหน้าใหม่เกิดขึ้นชื่อ LoopPay ระดมทุนผ่าน crowdfunding อย่าง Kickstarter ซึ่งนำเสนออุปกรณ์เสริมไฮเทคและมีไอเดียล้ำยุคมากคือ Jacket ที่เสียบกับมือถือทำให้สามารถจ่ายเงินแบบ proximity payment กับเครื่องรูดบัตร EDC ได้ โดยที่เครื่องรูดบัตรไม่ต้องมีการแก้ไขหรือ modify ใด ๆ และเครื่องรูดบัตรไม่จำเป็นต้องมี NFC ด้วย แต่ใช้ผ่านช่องทางรูดแถบแม่เหล็กของเครื่องเอง โดยหลักการคือเก็บข้อมูลของบัตรไว้ในแอพพลิเคชั่นจากนั้นทำการส่งข้อมูลของบัตรเช่นหมายเลขบัตร วันหมดอายุ Track2Data เอาไว้แล้วทำการส่งออกมาในรูปแบบของของคลื่น Magnetic เช่นเดียวกับที่หัวอ่านของเครื่องรูดบัตร อ่านข้อมูลจากแถบแม่เหล็กเวลารูดบัตรกับเครื่องอ่าน

ด้วยช่องทางบน Kickstarter ถือเป็นการสร้างชื่อให้กับ LoopPay เป็นที่รู้จักในวงกว้าง แต่หากมาวิเคราะห์ให้ละเอียด ในช่วงแรกโครงการนี้จะสามารถใช้ได้กับเฉพาะบัตรเครดิตและเครื่องรับบัตรในอเมริกาเท่านั้น เพราะในประเทศอื่น ๆ ในโลกนี้ได้ก้าวสู่เทคโนโลยี EMV ไปก่อนหน้าอเมริกาเป็นสิบปี ฉะนั้นต่อให้สินค้านี้ขายดีหรือเป็นที่นิยมแค่ไหนก็ไม่สามารถขายไปได้ทั่วโลกอย่างแน่นอน แต่ผู้ก่อตั้งบริษัท LoopPay ไม่ใช่วิศวกรที่ไม่รู้จักความซับซ้อนในโลกการเงินแต่มีประสบการณ์ในการสร้างบริษัทที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงเช่น Will Graylin ที่สร้าง ROAMData(mPOS) แล้วขายให้กับ Ingenico มาก่อน หรือ George Wallner ที่เคยเป็นถึง Founder และ CEO ของ Hypercom ซึ่งทั้งสองคนนี้ถือว่ามีประสบการณ์และ Profile ในวงการด้านการเงินสูงมาก

ในเวลาที่ LoopPay เปิดตัวนั้น Apple ยังไม่มีแม้แต่ Apple Pay ด้วยซ้ำถือว่าแนวคิดค่อนข้างฉีกมาตรฐานวงการชำระเงินที่หากต้องการจะทำจ่ายแบบ proximity payment จะต้องใช้ EMV Contactless เช่น PayWave/PayPass เพราะปัญหาคือจะหาเครื่อง EDC ที่รองรับ NFC นั้นยาก ประกอบกับเครื่องมีราคาแพง เป็นการเพิ่มต้นทุนให้กับธนาคารผู้รับบัตร จึงไม่ได้รับความนิยม (ปี 2014 ถัดมา Apple Pay เลือกสนับสนุนมาตรฐาน EMV Contactless แทนเพราะต้องการเข้าถึงตลาดโลก)

สิ่งที่ผู้เขียนสงสัยและสนใจมาตลอดคือบริษัท LoopPay กำลังวางแผนอะไรอยู่เพราะ หากหวังที่จะขายอุปกรณ์เสริม เมื่อคำนวณขนาดตลาดแล้วไม่น่าจะคุ้มที่ทำกำไรได้ และจะขยายโอกาสทางธุรกิจต่อไปอย่างไร คำถามนี้ได้ถูกเฉลยต่อมาเมื่อ Samsung ได้เข้ามาซื้อบริษัทที่ก่อตั้งได้ไม่ถึง 3 ปีเป็นมูลค่ากว่า USD 250M เพราะต้องการเทคโนโลยี MST(Magnetic Secure Transaction) ของ LoopPay มาใส่ในมือถือของตนเองเพื่อแข่งขันกับ iPhone จาก Apple ตรงนี้ถือว่า LoopPay เลือกเปิดตัวได้ในจังหวะเวลาที่ดีมากเพราะ Samsung ต้องการสร้างความแตกต่างจาก NFC แบบเดิม ประกอบกับการเกิดขึ้นของมาตรฐานการชำระเงินแบบใหม่ที่เรียกว่า EMV Tokenization ที่ช่วยปลดล็อกปัญหาการทำ Proximity Payment ให้แก่ Apple, Google และ Samsung โดยสองค่ายแรกเลือกใช้มาตรฐานการสื่อสารผ่าน NFC ส่วน Samsung รองรับทั้ง NFC และถือหางเทคโนโลยี MST เพื่อสร้างความแตกต่าง

ย้อนประวัติความเป็นมาบัตรเครดิต

มาตรฐานบัตรเครดิตเกิดจากการรวมตัวร่างมาตรฐานของผู้ให้บริการ Card Network ต่าง ๆ โดยกำหนดให้หมายเลขบัตรคือข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการยืนยันตัวตนระหว่างกัน หมายเลขบัตรจะอยู่ในรูปแบบตัวเลข 16 หรือ 19 หลัก ซึ่งจะแบ่งตัวเลขออกเป็น 2 ชุด เลข 6 หลักแรกบ่งบองถึง “Issuer Identification Number (IIN) หรือ Bank Identification Number(BIN)” เพื่อแยกว่าบัตรเป็นของ Card Network ไหนเช่น VISA/MasterCard/Amex และเป็นของธนาคารอะไร ส่วนเลขชุดที่เหลือคือหมายเลข Primary Account Number(PAN) และหมายเลข digit สุดท้ายเป็น checksum กรณีที่เราต้องการทำรายการ ข้อมูลพื้นฐานที่ต้องใช้คือ เลขบัตร วันหมดอายุ ชื่อผู้ถือบัตร มักจะเพียงพอในการทำรายการอนุมัติแล้ว

Magnetic Stripe Card

บัตรเครดิตแบบแถบแม่เหล็กสร้างความสะดวกสบายให้แก่เจ้าของธุรกิจมาก เนื่องจากไม่จำเป็นต้องจดหมายเลขบัตรและไปชำระดุลกับธนาคารให้ยุ่งยาก แต่สามารถรับชำระเงินได้ง่าย ๆ เพียงแค่ Swipe หรือรูดบัตรกับเครื่องอ่านบัตรเท่านั้น เมื่อรูดบัตรกับเครื่องแล้ว ระบบจะอ่านแถบข้อมูล Track1 Track2 ออกมาได้เป็น ชื่อผู้ถือบัตร IIN + PAN, country code, expiration date และ field discretionary ซึ่งจะมีค่า service code รหัสการให้บริการรวมอยู่ในข้อมูลที่อ่านออกมาได้ ตัว service code จะใช้ในการแยกและระบุว่าบัตรใบนี้สามารถใช้ทำอะไรบ้าง เช่น สามารถใช้จ่ายเงินในต่างประเทศได้ไหม จะต้องมีการทำ online verification หรือต้องกด PIN เพื่อยืนยันตัวตน หรือบอกว่าบัตรใบนี้ใช้ได้แต่กับ ATM เท่านั้น

Transaction Types and Security Codes

เพื่อต่อสู้กับปัญหาของ Fraud ที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก เครื่องมือหนึ่งที่สำคัญคือการแบ่งปัญหาออกเป็นกลุ่มย่อย ๆ เพื่อที่จะสามารถจำกัดปัญหาได้ดีขึ้น นั่นคือการแบ่งรูปแบบการจ่ายเงินผ่านบัตรเป็น Card Present และ Card Not Present เพื่อจำแนกว่าการทำรายการเกิดขึ้นแบบมีบัตรจริงอยู่หรือไม่ ซึ่งในยุคแรกของบัตรเครดิตใช้หลักการใส่ security code เข้าไป 2 ชนิด
1. แบบแรกคือ security code ที่อยู่บนบัตรแต่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า CVC1 (เรียกแบบ MasterCard) หรือ CVV1 (เรียกแบบ VISA) ซึ่งจะถูกเก็บไว้บนแถบแม่เหล็ก
2. แบบที่สองคือ CVV2 หรือ CVC2 ซึ่งจะอยู่หลังบัตรและมองเห็นด้วยตาเปล่า

เมื่อเจ้าของบัตรทำรายการแบบ E-Commerce จะต้องกรอกหมายเลขบัตรและ security code แบบที่ 2 ให้แก่ร้านค้า เมื่อธนาคารผู้ออกบัตรได้รับการร้องขอเพื่ออนุมัติรายการก็จะทราบได้ว่าร้านค้านี้มีการขออนุมัติรายการแบบ Online มาเพราะไม่มี CVV1 มีแต่ CVV2

EMV Payment Types

บัตรแบบชิบการ์ดเกิดขึ้นในยุคต่อมาเพื่อต่อสู้กับ Fraud ที่เป็น Card Present โดยการเพิ่มความสามารถของการสร้าง security code แบบ dynamic ทำให้ปลอมแปลงข้อมูลหรือ counterfeit ได้ยาก

การทำรายการยุคใหม่ในร้านค้า Offline ด้วย Tokenization Apple Pay/Samsung Pay

เรากำลังอยู่ในยุคที่ 3 (อันนี้ตั้งเอง ฮาาา) ที่มือถือมีบทบาทสำคัญมากและอาจจะสำคัญกว่าบัตรพลาสติกที่เราใช้กันอยู่มานาน แต่ระบบที่ธนาคาร Card Network และร้านค้าได้ลงทุนไปแล้วเป็นจำนวนมหาศาล การที่จะไปเปลี่ยนเทคโนโลยีหรือลงทุนใหม่อาจจะไม่คุ้มค่ากับการลงทุน โดยเฉพาะประเทศอเมริกาที่เป็นผู้นำเรื่องเทคโนโลยีแต่การจะให้ธนาคารลงทุนระบบใหม่ทั้งประเทศเพื่อ Migrate ไปรับบัตรชิปการ์ดยังยากเลย ถึงแม้จะเริ่มบังคับกันไปแล้วเมื่อปลายปี 2015 แล้วก็ตาม Samsung Pay ถือว่าตอบโจทย์นี้ได้อย่างดีที่ ไม่ต้องไปบังคับให้ร้านค้าเปลี่ยนเครื่องรูดใหม่เป็นแบบใหม่

หลักการสำคัญของ Tokenization คือจะทำอย่างไรที่จะลดปัญหาเรื่อง Fraud ของการใช้หมายเลขบัตรในการทำรายการ สิ่งที่ Tokenization ทำคือการจัดเก็บเลขบัตร PAN ที่แท้จริงไว้กับผู้ให้บริการที่เชื่อถือได้เช่น Card Network หรือธนาคารเองแล้วทำการสร้างหมายเลขบัตรใหม่แบบสุ่ม ซึ่งมีขนาดความยาวและรูปที่เหมือนเดิมเพื่อให้ร้านค้าเป็นผู้ใช้ในการทำรายการ วิธีการนี้เป็นการจำกัดความเสี่ยงกรณีที่ Data Breach เกิดขึ้น

ตัวอย่างผู้ให้บริการ Tokenization Service
1. VISA Token Service (VTS)
2. MasterCard Digital Enablement Service (MDES)

Provisioning Process การทำงานของ Samsung Pay

1. ผู้ใช้ทำการ Scan บัตรเครดิตเพื่อดึงเลขบัตร วันหมดอายุ และ security code 2 เพื่อส่งไปขอยืนยัน Authorise รายการกับธนาคาร Issuer เจ้าของบัตรที่ร่วมกับ Samsung Pay
2. เมื่อบัตรได้รับการยืนยันเรียบร้อยแล้วระบบ Samsung Pay จะแจ้งให้ VTS/MDES สร้าง Token เพื่อใช้ในการจัดเก็บและใช้ในการทำรายการต่อไปในอนาคต
3. Token ที่ได้จะถูกจัดเก็บอยู่บนมือถือของ Samsung Pay เพื่อใช้ในการทำรายการกับร้านค้าต่อไป

Payment Process at Merchant

การจ่ายเงินกับร้านค้าด้วย Samsung Pay ผ่าน MST ที่เป็นจุดเด่นคือร้านค้าไม่จำเป็นต้องมีเครื่องรูดบัตรที่รองรับ NFC แบบเดียวกับ Apple Pay และสามารถใช้งานได้ทันทีกับเครื่องรูดบัตรเดิมที่มีอยู่ โดยมีขั้นตอนดังนี้

1. ผู้ใช้ Login แอพ Samsung Pay และเลือกบัตรที่ต้องการจ่าย จากนั้นแตะไปยังเครื่องรูดบัตรใกล้กับช่องรูด MSR
2. Samsung Pay ส่งเลขบัตร Token ไปยังธนาคาร Acquirer เพื่อขออนุมัติรายการ
3. ธนาคาร Acquirer ตรวจเลขบัตรพบว่าไม่ใช่บัตรที่ตัวเองรู้จักจึงส่งต่อให้กับ Card Network เพื่อทำการแปลงเลขบัตรจาก Token เป็นเลขบัตร PAN จริง
4. ธนาคาร Acquirer ส่งเลขบัตรจริงไปยัง Issuer เพื่อทำการอนุมัติรายการตามปกติ

ประโยชน์ของ EMV Tokenization

1. ปกป้องข้อมูล Sensitive Information เช่นหมายเลขบัตรให้จำกัดอยู่ในเฉพาะผู้ที่เกี่ยวข้องเช่น Payment Processor, Banks
2. ลด Scope PCI-DSS ที่ทางร้านค้าต้องรับผิดชอบ
3. สามารถทำงานร่วมกับ Technology เดิมที่มีอยู่แล้วได้ไม่ว่าจะเป็น MSR, NFC, Online

Where is the next improvement?

Samsung Pay, Apple Pay หรือแม้แต่ Google Pay เองก็แล้วแต่ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี EMV Tokenziation กันทั้งหมดแต่ว่าข้อเสียที่ธนาคารกำลังมองคือการสูญเสียการควบคุมไปอยู่ภายใต้ Brand ของมือถือ อีกทั้งบางแบรนด์เช่น Apple Pay มีการขอส่วนแบ่งเพิ่มเติมกับธนาคารต่อรายการที่เกิดขึ้น ซึ่งหากอนาคตถูกควบคุมทุกอย่างภายใต้ Brand มือถือเท่ากับความเสี่ยงของธนาคารเองที่จะสูญเสียตลาดหรืออำนาจต่อรองในอนาคต

ผู้เขียนเชื่อว่า ธนาคารผู้ออกบัตรจะให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีที่เป็นมาตรฐานเช่น HCE เพิ่มมากขึ้นในอนาคต รวมถึงลดการพึ่งพิง Tokenization จาก Payment Processor ที่อยู่ภาพนอกเช่น VISA/MasterCard แต่จะบริหาร Payment Tokenization ด้วยตนเองเพื่อลดต้นทุน Interchange ที่ต้องจ่ายสำหรับรายการที่เป็น On-Us transaction เพื่อสร้างผลกำไรและโอกาสการแข่งขันในตลาดที่เข้มข้นที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

อ้างอิง

• Visa Token Service | Visa Developer
• Mastercard Developers
• เจาะลึกบริการจ่ายเงินผ่านมือถือ Samsung Pay พร้อมทดลองใช้แอพตัวจริงในไทย | Blognone

EMV Tokenization Payment was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ประเทศไทยมีบัตรประชาชนที่เป็น SmartCard มานานกว่าสิบปี จนถึงทุกวันนี้ เราทำธุรกรรมกับหน่วยงานทั้งรัฐและเอกชนยังจำเป็นต้องเอาบัตรประชาชนเราไปถ่ายเอกสารสำเนาแล้วเซ็นต์บนเอกสาร ถือเป็นความล้มเหลวระดับชาติอีกโครงการหนึ่งที่น่าเศร้า แต่การจะบ่นโดยไม่ลงมือทำอะไรก็เท่ากับยอมให้ประเทศเดินถอยหลังเข้าไปอีก จึงเป็นที่มาของการเขียน Blog เพื่อเล่าและบันทึกความคิดของตัวเองไว้

ประโยชน์ของการที่ประเทศมี E-ID คือเราสามารถที่จะทำธุรกรรมใด ๆ ก็ได้โดยลดขั้นตอนของการใช้เอกสาร ที่ยุ่งยาก ขั้นตอนการ KYC ที่ต้องใช้เวลาทั้งการเดินทางและการดึงข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ การนำไปใช้สามารถใช้ได้กับการเปิดบัญชีธนาคาร การโอนหรือกู้เงิน การตรวจสอบสัญญา การชำระสินค้าหรือบริการภาครัฐ การสมัครหรือใช้บริการต่าง ๆ กับหน่วยงานของรัฐและเอกชน เช่นการซื้อประกัน เปิดบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ การรับเงินผู้สูงอายุ ฯลฯ จะเห็นได้ว่า E-ID เป็นพื้นฐานของบริการแทบจะทุกอย่างที่เราใช้กันอยู่ หากเราสามารถใช้งานระบบ E-ID ได้อย่างเต็มที่จะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพให้แก่ประเทศเป็นอย่างมาก

พอดีผู้เขียนมีโอกาสได้เดินทางมาประเทศสวีเดนและเห็นการทำ E-Identification and Signing ที่น่าสนใจจึงเอามาแชร์และเสนอแนะแนวทางที่ประเทศไทยเราสามารถทำให้เกิดได้โดยใช้เวลาอันสั้น ปัจจุบันบัตรประชาชนไทยเป็นความรับผิดชอบของกระทรวงมหาดไทย การจะดำเนินการแก้ไขใด ๆ กับภาครัฐคงเป็นไปได้ยากและใช้เวลาและทรัพยากรมากเกินความจำเป็น ประเทศสวีเดนมีบริการที่เรียกว่า BankID ซึ่งก่อตั้งโดยสมาคมธนาคารในสวีเดนปี 2002 ประกอบไปด้วย Danske Bank, Handelsbanken, Ikano Bank, Länsförsäkringar Bank, SEB, Skandiabanken และ Swedbank

ข้อมูลที่น่าสนใจ Update July 2016

• ในประเทศสวีเดนมีประชากร 9.5 ล้านคน มีจำนวนคนใช้งาน Mobile Banking ทั้งหมด 8 ล้านคน
• มีธนาคาร Issuing BankID จำนวน 11 แห่ง และ Acquiring BankID 5 แห่ง
• จำนวนคนใช้งานการยืนยันตัวตนผ่าน BankID 7 ล้านคน
• ยอดการทำรายการผ่าน BankID มากกว่า 2 พันล้านครั้งในปี 2016

เป้าหมายของ BankID คือเป็น Single Authentication และ Identification เพื่อลดความยุ่งยากตั้งแต่การสมัครบริการของธนาคาร การทำธุรกรรมกับธนาคาร และต่อมาได้เปิดให้คู่ค้าเอกชนและหน่วยงานของรัฐสามารถเชื่อมต่อระบบได้ จนมีมากกว่า 300 บริการที่รองรับการใช้ BankID

ขั้นตอนการสมัคร BankID

1. บุคคลสัญชาติสวีเดนหรือผู้มีหมายเลข Swedish Social Security Number ที่มีอายุ 18 ปีขั้นไป สามารถขอสมัครใช้บริการ BankID ได้ที่ธนาคารในเครือข่าย BankID ทุกสาขา
2. ธนาคาร Issuer ทำการ KYC ลูกค้าและออก BankIDให้แก่ผู้สมัคร โดยสามารถเลือกใช้บริการได้หลายช่องทางเช่น
   2.1 Mobile BankID เป็นแนวทางการทำที่ได้รับความนิยมสูงมากกก ทั้งจากธนาคารที่ช่วยลดต้นทุนค่าอุปกรณ์ Token และผู้ใช้งานก็ได้รับความสะดวกในการใช้งาน เป็นแอพลิเคชั่นสามารถติดตั้งได้บนโทรศัพท์มือถือ iOS, Android, Windows บางครั้งอาจทำงานร่วมกับ SIM จากผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือก็ได้
   2.2 BankID on File เป็นการดาวน์โหลด certificate ไว้บนคอมพิวเตอร์เพื่อทำธุรกรรมผ่านออนไลน์จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติมบนเครื่องคอมพิวเตอร์ซึ่งปัจจุบันรองรับ Windows และ Mac OS
   2.3 BankID on Card ปัจจุบันมีรูปแบบ SmartCard สามารถเสียบกับเครื่องอ่านบัตรในคอมพิวเตอร์ และแบบ OTP Token

ประโยชน์จากการใช้บริการ BankID ในชีวิตประจำวัน

1. การเปิดบัญชีธุรกรรมต่าง ๆ กับธนาคารสามารถทำผ่าน Online และใช้ BankID ในการสมัครโดยไม่จำเป็นต้องไปที่สาขาและไม่ต้องกรอกข้อมูลซ้ำซ้อน
2. ผู้ใช้ที่มีบัญชีหลายธนาคารสามารถใช้ BankID เป็นตัวทำ Authentication การเข้าถึงบัญชีและการสั่งโอนเงิน หรือแม้แต่ Mobile Payment อย่าง Swish ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงก็ใช้ BankID เป็นระบบทำ Authentication
3. การเข้าสู่แอพพลิเคชั่นหรือเว็บไซต์ออนไลน์ต่าง ๆ สามารถใช้ BankID เป็น Login โดยไม่ต้องจำรหัสผ่านซ้ำซ้อน
4. การเข้าถึงบริการผ่านช่องทาง Physical Channel เช่น ATM สาขา โทรศัพท์ผ่าน Call Center สามารถใช้ BankID ในการยืนยันตัวตนได้
5. การทำธุรกรรมใด ๆ ผ่าน BankID ถือว่าเป็นการยืนยันการลงนามที่มีผลตามกฏหมาย E-Signature ของสวีเดนซึ่งได้รับการรับรองตั้งแต่เดือนมีนายน 2009

ปีนี้เราเห็นข่าวเรื่อง Thailand National E-Payment เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะการโอนเงินผ่าน PromptPay ที่กำลังเป็นกระแสบน Social Network ทั้งเรื่องความปลอดภัย วิธีการสมัครบริการ ฉะนั้นการให้ความรู้และความเข้าใจแก่ผู้ใช้ที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่ผู้เกี่ยวข้องทั้งธนาคารแห่งประเทศไทยและธนาคารพาณิชย์ให้ความสนใจต่างช่วยกันประชาสัมพันธ์ แต่ปัญหาผู้ใช้จะประสบในเร็ววันนี้คือ ความวุ่นวาย ขั้นตอนการใช้งาน วิธีการยืนยันตัวบุคคลที่แต่ละธนาคารให้บริการอาจจะไม่เหมือนกันไม่ว่าจะด้วยความพร้อมหรือช่องทางให้บริการที่ไม่เท่ากัน

นี่อาจจะเป็นเวลาที่เหมาะสมที่ธนาคารในไทยจะร่วมมือกันสร้างบริการที่เป็น E-ID and Signing สำหรับการให้บริการในภาคการเงิน เนื่องจากธนาคารแห่งประเทศไทยได้ออก กฏหมาย E-KYC สำหรับการเปิดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ให้มีผลตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2559 ซึ่งหากอนาคตระบบนี้ได้รับความนิยมมากขึ้น ผู้เขียนเชื่อว่าเราจะสามารถพลักดันให้กฏหมายไทยรองรับ Electronic ID and Signature ได้จริงโดยไม่ต้องรอให้ภาครัฐเป็นผู้ริเริ่มโครงการ และนี่จะเป็นอีกก้าวหนึ่งที่พลักดันให้เราเข้าสู่ Smart Nation ที่เทียบเคียงได้กับประเทศอื่น ๆ ในโลกนี้

ข้อมูลอ้างอิง

• Hem
• ธปท.เปิดทางแบงก์พาณิชย์ให้บริการ "เปิดบัญชีเงินฝากลูกค้าบุคคลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์"
• Thailand's Pricey ID Cards Fail 'Smart' Test | SecurityInfoWatch.com
• Swish

Future of Thailand National E-Identification and E-Signing Solution was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

บ่อยครั้งเวลาเดินทางไปต่างประเทศ หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับการแลกเงินตามร้านรับแลกเงินแถวประตูน้ำ หรือตามห้างต่าง ๆ แต่ปัจจุบันเวลาผมเดินทางต่างประเทศมักจะไม่ต้องไปแลกเงินแล้ว แต่ใช้เศษเงินที่มีเหลือ หรือบางครั้งเวลาเดินทางแทบไม่ต้องใช้เงินสดเลย เพราะเราสามารถใช้บัตรเครดิตจ่ายเงินได้แทบทุกร้านค้า ร้านอาหาร รถไฟ รถเมล์ หรือแม้แต่ Taxi เพราะเรียกผ่าน Uber เรียกว่าใบเดียวจบ จากเกิดเหตุต้องใช้เงินสดจริงก็กดเอาจากตู้ ATM ได้ทั่วโลกที่มีเครื่องหมาย VISA/MasterCard เราก็กดเงินสดออกมาได้โดยเสียค่าธรรมเนียมกดเงินเพียง 100 หรือ 200 บาทต่อครั้งเท่านั้น สะดวกกว่าต้องลำบากวุ่นวายไปแลกเงินเป็นไหน ๆ ยกเว้นบางประเทศที่อัตราแลกเปลี่ยนธนาคารกับร้านแลกเงินที่แตกต่างกันมาก

เมื่อเราต้องเดินทางไปต่างประเทศ แล้วใช้บัตรเครดิตในร้านค้าขนาดใหญ่ หรือร้านค้าที่เป็นที่นิยมในหมู่นักท่องเที่ยว จะต้องเคยเจอประสบการณ์ที่พนักงานร้านค้าถามว่าเราจะจ่ายเงินเป็นสกุลเงินไทยไหม นั่นแปลว่าเรากำลังเจอกับบริการ DCC แล้ว

หลักการทำงานของ DCC

1. ผู้ถือบัตรชำระเงินด้วยบัตรเครดิต/เดบิตแก่ร้านค้า
2. เครื่องรูดบัตรทำการตรวจสอบสกุลเงินบนบัตร (Home-base currency) เทียบกับสกุลเงินของเครื่อง หากสกุลเงินบนบัตรไม่ตรง ให้ทำรายการ DCC
3. เครื่องรูดบัตรทำการดึงอัตราแลกเปลี่ยนจากผู้ให้บริการ DCC Provider และแสดงยอดที่ต้องชำระในสกุลเงินต่าง ๆ ให้แก่ผู้ถือบัตร เพื่อทำการเลือกสกุลเงินที่ต้องการชำระ
4. กรณีผู้ถือบัตรทำการเลือกชำระเป็นสกุลเงินของตัวเองบนบัตร (Home currency) ธนาคารผู้รับบัตร (acquirer bank) จะทำการขอตัดวงเงินกับธนาคารผู้ออกบัตรด้วยสกุลเงินนั้น ๆ

ประโยชน์ของการทำ DCC

1. ผู้ถือบัตร ทราบจำนวนยอดที่ตัวเองชำระสินค้าในสกุลเงินของตัวเองได้ทันที ทำให้สามารถตัดสินใจซื้อสินค้าได้สะดวกขึ้น
2. ร้านค้า ได้รับส่วนแบ่งจากค่าบริการ DCC หรือมี incentive จาก DCC Provider
3. ธนาคารผู้รับบัตร ได้ประโยชน์จากอัตราแลกเปลี่ยน Foreign Exchange (FX) แทนที่ธนาคารผู้ออกบัตร

บริการ DCC ทำให้เกิดประโยชน์กับธนาคารผู้รับบัตรและร้านค้าเป็นหลัก เพราะแทนที่จะยกประโยชน์กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเงินให้แก่ธนาคารผู้ออกบัตร แต่ DCC ทำให้ธนาคารผู้รับบัตรเป็นผู้ได้รับประโยชน์ตรงนี้แทน โดยเฉพาะธนาคารใหญ่ ๆ ในเมืองไทยที่มี treasury แข็งแกร่งเริ่มทำ DCC ด้วยตัวเองแทนการใช้ DCC Provider เพราะกำไรบางครั้งมากกว่าค่าธรรมเนียมรับบัตรหลายเท่า

ข้อแนะนำการชำระเงินในต่างประเทศสำหรับผู้ถือบัตร

จากประสบการณ์ 90% ของการใช้ DCC เปลี่ยนสกุลเป็นเงินบาทจะมีอัตราแลกเปลี่ยนที่แย่กว่าเสมอ อาจสูงกว่า 3–8% เมื่อเทียบกับการชำระในสกุลเงินนั้น ๆ หรือบางครั้งมีการคิดค่าบริการ DCC Fee เพิ่มเติมจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ต้องชำระ ในผู้ให้บริการในบางประเทศด้วยเช่นกัน

ผู้เขียนแนะนำผู้ใช้บัตรที่ต้องชำระเงินในต่างประเทศให้ชำระในสกุลเงินประเทศที่เราไปเสมอ

ข้อควรระวัง หากชำระเงินในต่างประเทศ แล้วพนักงานได้ทำการเรียกเก็บเงินเป็นสกุลเงินบาทโดยที่เรายังไม่ได้มีการตกลงยินยอมใด ๆ ให้เราสามารถ dispute รายการนั้นได้ทันที เพราะในหลาย ๆ เคสพนักงานมีส่วนได้เสียกับการทำให้ชาวต่างชาติจ่ายเงินในสกุลเงินตัวเองผ่าน DCC

Dynamic Currency Conversion (DCC) in Payment was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

หากใครเดินทางในปารีสมักจะคุ้นเคยกับการใช้รถไฟ Metro หรือเรียก Uber แต่อีกทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจและได้สัมผัสบรรยากาศและทัศนียภาพและความสวยงามของเมืองปารีสคือการปั่นจักรยานเดินทางในเมืองปารีส ผ่านระบบเช่าจักรยานที่ชื่อ Vélib ที่รับผิดชอบและลงทุนโดยบริษัทโฆษณาชื่อดังอย่าง JCDecaux ตั้งแต่ปี 2007 และได้รับความนิยมมากจนปัจจุบันมีจักรยานทั้งหมดมากกว่า 23,600 คัน มีที่จอดกว่า 1,800 สถานีรอบเมือง เรียกว่ามีสถานีจักรยานทุก ๆ 300 เมตรเลยทีเดียว ถือได้ว่า Vélib เป็น Bike Sharing ที่ใหญ่เป็นอันดับต้น ๆ ของโลกรองจากเมืองจีนเท่านั้น

รูปแบบการลงทุน Vélib มีความน่าสนใจคือทาง JCDecaux เป็นผู้ลงทุนและออกค่าใช้จ่ายในระบบนี้ทั้งหมด เป็นเงินกว่า $140 ล้านพร้อมพนักงานประจำกว่า 300 คนทำงาน full-time บริหารงานระบบ Vélib รวมถึงซ่อมบำรุงจักรยานทุกคันโดยแลกกับสิทธิ์การบริหารจัดการโฆษณา Billboard 1,628 แห่งในปารีส ซึ่งรายได้และค่าธรรมเนียม Vélib ทั้งหมดจะเป็นรายได้ของรัฐบาล และต้องแบ่งค่าโฆษณา Billboard ครึ่งหนึ่งด้วยเช่นกัน

วิธีการใช้บริการจักรยานก็สามารถทำได้สะดวก โดยสังเกตุเวลาเดินผ่านถนนหลัก หรือสถานี metro และแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ จะมีที่จอดจักรยานหน้าตาประมาณนี้

วิธีการใช้งานก็ไม่ยาก เราสามารถซื้อตั๋วผ่าน online จากเว็บไซต์ Vélib หรือว่าซื้อผ่านหน้าเครื่องเลยก็ได้ สำคัญคือมีบัตรเครดิตอย่างเดียวก็พอแล้ว

วิธีการใช้งานก็ทำตามขั้นตอนบนหน้าจอคือ

1. เปลี่ยนภาษากด 5 ที่แป้นพิมพ์แล้วเลือกภาษาอังกฤษ กด 2
2. กด 1 เพื่อซื้อตั๋ว
3. ทำตามขั้นตอนบนหน้าจอ เลือกระยะเวลาที่ต้องการเช่า 1 วันหรือ 7 วัน
4. อ่านคำแนะนำ term of use
5. ตั้งรหัส PIN 4 หลัก
6. จ่ายเงินโดยเสียบบัตรเครดิตไปที่ช่องเสียบัตร
7. รอใบเสร็จเพื่อนำ Ticket Number ไปใช้บริการครั้งต่อไป
8. เลือกรถจักรยานที่เราต้องการ แนะนำให้ลองไปเทสดูก่อนเช่น ยางไม่แบน เบรกยังโอเค แล้วกดเลือกจากตู้ได้เลย

คำแนะนำในการใช้จักรยาน Vélib ก็คือค่าเช่า 1 วันจะอยู่ที่ 1.7 EUR แบบ 7 วัน 8 EUR เป็นค่าเช่าเบื้องต้นหากว่าเราใช้จักรยานและนำมาคืนที่สถานีภายในครึ่งชั่วโมงจะไม่เสียค่า surcharge เพิ่มใด ๆ แต่หากว่าใช้งานเกินครึ่งชั่วโมงจะเก็บเพิ่ม 1 EUR ครึ่งชั่วโมงแรกที่เกิน 2 EUR ในครึ่งชั่วโมงถัดไป และ 4 EUR ในครึ่งชั่วโมงถัดไป สมมุติเราปั่นจักรยานเป็นระยะเวลาทั้งหมด 2 ชั่วโมงในการเช่าหนึ่งครั้ง ระบบจะเก็บเงินเพิ่มอีก 7 EUR ฉะนั้นจะเห็นว่าเราไม่ควรจะปั่นจักรยานเกินครั้งละครึ่งชั่วโมง เพราะค่าบริการจะแพงมาก หากเราต้องการเดินทางต่อไปยังที่หมายควรจะเอาจักรยานกลับไปเข้าสถานีแล้วจึงเช่าใหม่อีกครั้งจึงจะคุ้มค่าที่สุด

ที่เห็นระบบมีการแจ้งเตือนอนุมัติรายการ 150 EUR เป็นการมัดจำเงินโดยหักจากวงเงินในบัตรเครดิตล่วงหน้า ซึ่งระบบจะไม่มีการตัดเงินจนกว่าจะครบกำหนดเวลาที่เราใช้บริการแล้ว Vélib จะทำการคำนวณค่าใช้จ่ายทั้งหมดแล้วสรุปยอด ซึ่งหากบริหารการใช้ให้ดีเราไม่ควรจะจ่ายเกิน 1.7 EUR หากเช่าแค่หนึ่งวันนะ

เป็นบริการที่น่าประทับใจมาก ความสะดวก ประสบการณ์การใช้งานและใช่ว่าระบบนี้ให้นักท่องเที่ยวใช้เท่านั้นแต่คนปารีสเองก็ใช้กันอย่างแพร่หลาย เพราะหากต้องเดินทางในเมืองเค้าสามารถนั่งรถไฟ Metro แล้วเลือกปั่นจักรยาน Vélib ต่อไปยังปลายทางได้สะดวก ซึ่งมันเป็นอะไรที่เยี่ยมจริง ๆ

ที่เมืองไทยเราเองมีบริการ Bike Sharing คล้าย ๆ กันชื่อ ปันปั่น แต่วิธีการใช้งานควรจะมีการปรับปรุงให้มีความสะดวกมากกว่านี้ เช่นสามารถใช้บัตร Credit/Debit ที่คนส่วนใหญ่มีในการลงทะเบียนใช้งานได้สะดวกมากกว่า ไม่จำเป็นต้องลงทุนอุปกรณ์ราคาแพง แต่ใช้อุปกรณ์ Smart Card Reader ธรรมดาไม่กี่พันบาทก็เพียงพอกับการขยายจุดให้บริการและสร้างประสบการณ์การใช้งานที่ดี ซึ่งธนาคารในไทยเราน่าจะยินดีที่จะให้ความร่วมมือกับบริการดี ๆ แบบนี้แน่นอน

Paris - Vélib' - vélos en libre-service à Paris - Site Officiel

http://www.punpunbikeshare.com/

Vélib Bike Sharing in Paris was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

บทความที่แล้วได้ปูพื้นเรื่อง payment 101 ไป วันนี้มาไล่ดูผู้เล่นรายใหญ่ระดับที่เป็น Schemes ในไทยว่ามีใครบ้าง โดยเรา Focus ที่ตลาดปัจจุบัน และจะยังไม่พูดถึง Thailand National E-Payment ที่กำลังจะเกิดขึ้น

กลุ่มผู้ให้บริการ Brand Payment Services 3 กลุ่มใหญ่

1. Open Loop Card Schemes ประกอบไปด้วย VISA, MasterCard, JCB, CUP, Diners, Amex และ TPN โดยบัตรที่ออกทั้งหมดจะอยู่บนมาตรฐาน EMVco เพื่อให้สามารถทำงานระหว่างกันได้ (Interoperate) ทั่วโลก กลุ่มนี้มีให้บริการทั้งแบบ Credit และ Debit โดยเจ้าตลาดในเมืองไทยคือ VISA และอันดับสอง MasterCard
2. Closed Loop Stored Value Card Schemes บัตรเงินสดที่อยู่บนมาตรฐาน NFC โดยการเก็บมูลค่าของเงินไว้บนบัตร การใช้งานจะต้องเอาบัตรไปแตะใกล้ ๆ กับเครื่องอ่านบัตร Contactless จึงจะสามารถใช้งานได้ (CP; Card Presented Transaction) เหตุผลคือเรื่องความปลอดภัยและความรวดเร็วในการชำระเงินระดับที่ต่ำกว่า 300 มิลลิวินาที(millisecond) มาตรฐานที่นิยมในไทยคือ Mifare Classic และ Mifare DESFire กลุ่มผู้เล่นในตลาดแบ่งเป็นหลายกลุ่มโดยส่วนใหญ่จะเติบโตจากฐานธุรกิจเดิมของบริษัทแม่ที่มีส่วนแบ่งตลาดสูง ได้แก่
   
   2.1 Automated Fare Collection กลุ่มนี้ให้บริการบัตรโดยสารสาธารณะ เช่น BTS Rabbit, MRT, EasyPass, M-Pass และมาตรฐานใหม่อย่างตั๋วร่วม Common Ticketing ภายใต้ชื่อ แมงมุม (Spider Card) ที่พลักดันโดยภาครัฐเพื่อจะรวมบัตร AFC ให้เป็นใบเดียวและสามารถใช้เดินทางได้ทุกรูปแบบ
   
   2.2 บัตรเงินสด Smart Purse ในกลุ่ม Thai Smart Card เครือ CP (7–11) ส่วนใหญ่ใช้สำหรับการจ่ายเงินภายในเครือข่ายธุรกิจร้านค้า 7–11
   
   ด้วยความที่ payment นี้อยู่บนมาตรฐาน Mifare เก็บมูลค่าของเงินไว้บนบัตรทำให้มีความท้าทายในเรื่องการขยายโอกาสทางธุรกิจต่อในอนาคต เช่นการขยายไปยังช่องทาง Online E-Commerce ในอนาคตอันใกล้อาจจะต้องมีการปรับปรุงระบบหลังบ้านให้รองรับการชำระเงินออนไลน์ ส่วนปัญหาเรื่องความเร็วในการรับชำระเงินปัจจุบันผู้ให้บริการบัตร Contactless Open Loop มีมาตรฐานเช่น VISA qVSDC หรือ MasterCard M/Chip เวอร์ชั่นใหม่ที่แก้ปัญหาเรื่องความรวดเร็วในการชำระเงินได้แล้ว
3. Prepaid E-Wallet Schemes กลุ่มที่กำลังมาแรงที่สุดในยุคนี้ โดยสร้างกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ขึ้นมา ให้ผู้ใช้ smartphone สามารถเติมเงิน โอนเงิน ชำระค่าสินค้าและบริการ บิลเรียกเก็บต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก เติบโตจากกลุ่มสื่อสาร Telco เป็นหลักและขยายต่อไปยังผู้เล่นหน้าใหม่ กลุ่มนี้ผู้เขียนแสดงเฉพาะคนที่มี license การให้บริการจากธนาคารแห่งประเทศไทย E-Money ค(6) โดยไม่นับผู้เล่นต่างชาติอย่าง Alipay, WeChat Pay ที่เน้นตลาดผู้ใช้ต่างชาติ กลุ่มผู้ให้บริการ E-Wallet ที่ได้รับความนิยมในไทยมีดังนี้
   
   3.1 AIS mPAY ด้วยความเป็นผู้ให้บริการเบอร์หนึ่งด้านเครือข่ายโทรศัพท์มือถือในเมืองไทยทำให้มีฐานลูกค้า และเครือข่ายที่ให้บริการ ค่อนข้างมาก
   3.2 TrueMoney เป็นกลุ่มที่มีความแข็งแกร่งเรื่อง e-wallet สูงและด้วยจำนวนผู้ใช้ความนิยม ความสะดวกในการใช้บริการ ที่โดดเด่นทำให้มีฐานผู้ใช้งานมาก
   3.3 DTAC Jaew Wallet น้องเล็กของกลุ่ม หลักจากที่ DTAC ยกเลิกแจ๋ว Agent ที่เป็นบริการสำหรับรับจ่ายบิล โอนเงิน หันมาโฟกัสกับ Wallet อย่างเต็มที่คงจะได้เห็นบริการใหม่ ๆ ออกมาตามพี่ใหญ่อย่างรวดเร็ว
   3.4 LINE PAY ด้วยจำนวนผู้ใช้ LINE messenger มากกว่า 33 ล้านคน ทำให้ LINE PAY ได้เปรียบคู่แข่งเรื่องของช่องทางเข้าถึงผู้ใช้ แต่ด้วยบริการยังมีจำกัด การรักษาผู้ใช้งานจึงเป็นเรื่องที่ท้าทาย และต้องขยายช่องทางใช้บริการให้มากขึ้น จึงต้องใช้ความพยายามมากเป็นพิเศษ จะเห็นความน่าสนใจจากข่าวการรวมกันระหว่าง LINE PAY กับ Rabbit เพราะ LINE PAY มีความแข็งแกร่งด้านช่องทาง Online แต่อ่อนใน Offline ในขณะที่ Rabbit มีความแข็งแกร่งมากด้วยจำนวนผู้ใช้งาน BTS แต่ไม่สามารถเติบโตต่อได้ด้วยข้อจำกัดของจำนวนผู้ใช้ หากผู้ให้บริการสองคนนี้สามารถรวมระบบกันได้จริง น่าจะสร้างโอกาสใหม่ ๆ ให้แก่ทั้งคู่อย่างแน่นอน
   3.5 Garena AirPay เป็นคู่แข่งที่มาเงียบ โตไว จากช่องทางแบบป่าล้อมเมือง ความแข็งแกร่งด้านการเงินจากบริษัทแม่ Garena ที่ให้บริการเกมที่ได้รับความนิยม หลายเกมในไทย จำนวนร้านเกมในเครือข่ายที่เสริมให้ช่องทางให้บริการมีจำนวนมาก ไม่ว่าจะเติมเงินเกมออนไลน์ หรือจ่ายบิล
   3.6 T2P DeepPocket StartUp ที่ให้บริการ Mobile Wallet เน้นไปยังกลุ่มเกมออนไลน์ และยังให้บริการกับแบรนด์ต่าง ๆ ในการสร้าง wallet ถือว่ามีกลยุทธ์ที่แตกต่างจากผู้เล่นรายอื่นที่กล่างมาด้านบน
   
   ความเคลื่อนไหวของกลุ่ม E-Wallet ที่น่าสนใจในปีที่ที่ผ่านมาคือ ผู้เล่น 3 รายใหญ่ได้มีการจับมือกันเพื่อทำให้ลูกค้าตัวเองสามารถโอนเงินหากันได้มี interoperability แบบเดียวกับ Open Loop Schemes โดยทำงานบนพื้นฐาน Infrastructure ของ MasterCard และได้ธนาคารธนชาติมาช่วยเป็น BIN Sponsor และ Settlement

ความสำเร็จในธุรกิจ Payment Schemes

ธุรกิจ Payment มีความซับซ้อนสูง จะประสบความสำเร็จได้อยู่ที่จำนวนผู้ใช้ และยอดการใช้จ่ายในระบบ นอกจากคนใช้บัตรหรือว่า E-Wallet จำนวนมากแล้ว จะต้องมีร้านค้าที่ให้บริการรับชำระด้วย Payment เป็นจำนวนมากเช่นกัน เหมือนไก่กับไข่ สิ่งที่ต้องพิจารณามีองค์ประกอบหลายส่วนและสร้าง win-win situation ใน ecosystem ให้สมดุลย์ ร้านค้า ผู้ใช้ สถาบันการเงินและ 3rd parties จึงจะสามารถเติบโตได้ในระยะยาว

ด้วยเทรนยุคสมัยของมือถือทำให้ WeChat, LINE และ Alipay สามารถสร้างจำนวนผู้ถือ Mobile Wallet ได้ในเวลาอันรวดเร็วและต้นทุนต่ำ เมื่อเทียบกับบัตรชำระเงิน Card Payment ที่การจะออกบัตร Plastic หนึ่งใบจะต้องใช้เงินมากกว่า 30–40 บาทต่อใบ ไม่รวมค่าดำเนินการต่าง ๆ ทั้งการสมัครและการจัดส่งบัตรจนกว่าผู้ใช้จะได้รับบัตรอาจจะต้องใช้เวลามากกว่า 2–3 อาทิตย์ แต่การจ่ายด้วยบัตรยังมีข้อดีเมื่อเทียบกับ Mobile Wallet คือไม่จำเป็นต้องพึ่งพามือถือ ในบางครั้งที่เราไม่มีแบตเตอรี่หรือเชื่อมต่ออินเทอร์เนตไม่ได้ก็ยังสามารถทำรายการชำระเงินได้ ฉะนั้นการจ่ายด้วยบัตรจะไม่ได้หายไปไหนแต่อนาคตอาจจะเปลี่ยนแปลง form ไปในรูปแบบอื่นเช่นอุปกรณ์สวมใส่ที่จ่ายเงินได้ Wearable Payment หรือเป็นเหมือนกับจิวเวอรี่หรือนาฬิกาชิ้นหนึ่งที่เราสวมก็ได้

Thailand Payments Landscape 2016 was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

ประเด็นที่น่าสนใจคือ ระบบนี้จะทำงานได้เฉพาะในเมืองที่ธนาคาร Biggins อยู่เท่านั้นและลูกค้าผู้ถือบัตรจะต้องเปิดบัญชีกับธนาคาร Biggins ด้วยเช่นกัน

การมาของบัตร Credit Card

ในยุคแรกบัตรเครดิตได้รับความนิยมจาก Diners Club ในปี 1949 ที่นาย Frank McNamara ได้ไปทานมื้อค่ำที่ร้านอาหาร New York’s Major’s Cabin Grill เมื่อทานอาหารเรียบร้อยและได้ใบเสร็จมา พบว่าตัวเองไม่ได้พกกระเป๋าสตางค์มาด้วยเค้าอับอายมากกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแต่โชคดีที่ได้เรียกภรรยามาช่วยจ่ายเงินจึงรอดไปได้ จากนั้นในปี 1950 นาย McNamara และ Ralph Schneider สองได้กลับไปที่ร้านอาหารร้านเดิมอีกครั้งและได้จ่ายเงินค่าอาหารด้วยบัตร cardboard และในปีเดียวกันได้ขยายร้านอาหารที่รับชำระเงินด้วยบัตร Diners มากถึง 28 ร้านค้าและมีสมาชิกที่เป็นกลุ่มชั้นสูงของนิวยอร์คเป็นสมาชิกมากถึง 10,000 คน

ในยุคแรกระบบบัตรเครดิตยังเป็นรูปแบบของ Closed Loop คือเจ้าของแบรนด์บัตรเครดิตเช่น Diners, AmEx เป็นผู้ออกบัตรและบริหารร้านค้าโดยตรง โดยไม่ผ่านตัวแทนหรือธนาคารใด ๆ

จนมาถึงปี 1958 เมื่อ Bank of America (BofA) ได้ก่อตั้ง BankAmerica Service Corporation และเรียกบัตรตัวเองว่า BankAmericard ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น VISA ในปี 1966 ปีเดียวกับการก่อตั้งของ MasterCharge ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของธนาคารต่าง ๆ ใน California เพื่อต่อสู้กับ BankAmericard

สิ่งที่ MasterCharge ที่ต่อมาเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการว่า MasterCard ได้นำเสนอและสร้างความแตกต่างให้กับวงการ Payment เมื่อเทียบกับคู่แข่งในตลาดเดิมคือการสร้าง concept ที่เรียกว่า Open Loop ขึ้นมาเพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างธนาคารต่าง ๆ และสามารถโอนเงินระหว่างกันได้ และทำให้กลุ่มแบรนด์เครดิตการ์ดต่าง ๆ ได้เปลี่ยนมาใช้ Model แบบ Open Loop กันมากขึ้นในปัจจุบัน

Open Loop Model

องค์ประกอบของ Card Payment ในรูปแบบ Open Loop หลัก ๆ ประกอบไปด้วยดังต่อไปนี้

1. Card Payment Networks เช่น VISA, MasterCard, JCB, Diners, AmEx, China Union Pay, TPN(local debit ของไทย) มีหน้าที่ให้บริการเชื่อมต่อระบบกับธนาคารต่าง ๆ ส่งข้อมูลการชำระดุลระหว่างธนาคาร กำหนดอัตราค่าบริการ Interchange กำหนดและดูแลกฏเกณฑ์ compliance ต่าง ๆ เพื่อให้เกิด interoperability ระหว่างกันได้
2. Issuer Banks เป็นธนาคารสมาชิก(Member Bank) ผู้ออกบัตรของ Card Payment Network ที่มี Logo ของ Payment Brand นั้น ๆ ให้แก่ผู้ถือบัตรได้ มีหน้าที่ทำสัญญา วางบิล เรียกเก็บเงินกับผู้ถือบัตร รับส่วนแบ่งค่าธรรมเนียม interchange ชำระดุลกับธนาคารผู้รับบัตร
3. Acquiring Banks ธนาคารผู้รับบัตร(Member Bank) ของ Payment Network แบรนด์นั้น ๆ ในไทยประกอบไปด้วย KBank, BBL, Krungsri, TMB, TBank, AEON, KTC, UOB, Citibank มีหน้าที่ขยายร้านค้าผู้รับบัตร ทำสัญญา underwrite รับผิดชอบบริหารความเสี่ยงที่เกิดขึ้นทั้งจากร้านค้าและนายหน้าตัวแทนร้านค้า ชำระดุลระหว่างร้านค้าและธนาคารผู้ออกบัตร
4. Master Merchant/PSP/Processor/ISO นายหน้าตัวแทนธนาคารร้านค้ารับบัตร ซึ่งมีสัญญากับธนาคารผู้รับบัตร มีหน้าที่หลากหลายขึ้นอยู่กับรูปแบบธุรกิจของนายหน้า ตัวอย่างเช่น หาร้านค้า ให้บริการอุปกรณ์เครื่องรับชำระเงิน การเชื่อมต่อกับธนาคารรับบัตร ดำเนินการรับชำระและโอนเงินให้แก่ร้านค้า บริการรูปแบบชำระเงินแบบอื่น ๆ แก่ร้านค้า ฯลฯ ซึ่งกลุ่มของนายหน้าสามารถแบ่งได้เป็นอีก 2 ประเภทย่อยคือ
   4.1 นายหน้ารับความเสี่ยง Risk Bearing ที่เกิดขึ้นจากร้านค้า เช่นกรณีเกิดเคส ปฏิเศษการจ่ายเงิน chargebacks หลอกลวงต้มตุ๋น fraud ความเสียหายจากข้อมูลที่หลุด data breach
   4.2 นายหน้าไม่รับความเสี่ยง Non Risk Bearing โดยการให้ร้านค้าทำสัญญากับธนาคารผู้รับบัตรโดยตรง

Card Payment Ecosystem Fee

เมื่อเข้าใจถึงบทบาทแต่ละคนใน Ecosystem นี้แล้ว เราควรเข้าใจถึงผลประโยชน์ของแต่ละ party ที่เกี่ยวข้องด้วย ทุกครั้งที่มีการจ่ายเงินด้วยบัตรจะมีค่าธรรมเนียมที่เกิดขึ้นที่ร้านค้าต้องชำระ Merchant Discount Rate(MDR) ซึ่งค่าธรรมเนียมนี้จะถูกแบ่งออกเป็น 3 ก้อนเพื่อจ่ายให้แต่ละ party (Acquiring + Issuing + Network Fee) มาดูกันว่าโครงสร้างเป็นอย่างไร

1. Acquiring Banks ค่าธรรมเนียม MDR ที่คิดกับร้านค้าเกิดจาก ต้นทุน Interchange + ต้นทุนรับบัตร(Processor fee, H/W, S/W) + กำไร
2. Issuer Banks ได้รับค่าธรรมเนียมจาก Interchange fee และได้รับเงินจากดอกเบี้ยที่เกิดขึ้นกรณีผู้ถือบัตรค้างชำระ รวมถึงบริการเสริมอื่น ๆ เช่นโปรแกรมผ่อนจ่าย
3. Card Payment Network ได้รับค่าธรรมเนียมจาก Issuers และ Acquirers
4. Master Merchant/PSP/Processor/ISO ส่วนต่าง MDR ที่ธนาคารผู้รับบัตรให้แก่นายหน้ากับอัตราเรียกเก็บแก่ร้านค้า อัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่อยู่กับนายหน้า

ส่วนประโยชน์ของผู้ใช้และร้านค้าประกอบไปด้วย

1. Merchants ร้านค้าได้รับประโยชน์จากต้นทุนการบริหารเงินสดที่ลดลง
2. Cardholders ผู้ถือบัตรได้รับประโยชน์จากการบริหาร Credit และเงินสด รวมถึง benefit เช่นของรางวัล Rewards ต่าง ๆ หรือ cashback

Ecosystem Risk

ความเสี่ยงของระบบการจ่ายเงินแบบ Card Payment และความรับผิดชอบ Liability ของแต่ละคน

1. Chargebacks ลูกค้าปฏิเศษการจ่าย เช่นลูกค้าไม่ได้เป็นผู้อนุมัติการชำระเงิน สินค้าไม่ได้คุณภาพ การหลอกลวงของร้านค้า ธนาคารผู้ออกบัตรจะทำการปฏิเศษการจ่ายเงินกับธนาคารผู้รับบัตร ธนาคารผู้รับบัตรจึงมีหน้าที่ติดตามเคส ขอหลักฐานยืนยันเพื่อโต้แย้งจากนายหน้าหรือร้านค้าโดยตรง
2. Payment Fraud การปลอมแปลงบัตร บัตรถูกขโมย ร้านค้าปลอม ฯลฯ เหล่านี้เป็นความเสี่ยงที่แต่ละ party ที่มีส่วนเกี่ยวข้องที่ต้องรับผิดชอบและช่วยเหลือกัน เช่น
   2.1 Card Payment Network มีหน้าที่ออกแบบระบบให้มีความปลอดภัยเพียงพอเช่น EMV, PCI-DSS
   2.2 Member Banks มีหน้าที่ทำตามกฏของ Card Network การทำ KYC ร้านค้าและผู้ถือบัตร ฯลฯ
   2.3 ร้านค้ามีหน้าที่ดูแลตรวจสอบยืนยันลูกค้าก่อนรับชำระเงิน กรณีการรับชำระเงินที่แตกต่างกันเช่น Card Present Transaction และ Card Not Present Transaction จะมีค่าธรรมเนียมและความเสี่ยงที่แตกต่างกัน ยิ่งความเสี่ยงในการรับชำระเงินมากเช่นการจ่ายเงินผ่าน Online โดยกรอกหมายเลขบัตร จะมีค่าธรรมเนียม MDR ที่สูงกว่าการจ่ายเงินแบบใช้บัตรเสียบกับเครื่องรูด และหากร้านค้าไม่มีการยืนยันตัวตนผู้ใช้เช่น 3D-Secure หากผู้ใช้บัตรปฏิเศษการจ่ายจะถือว่า Liability ตกอยู่กับร้านค้าและธนาคารผู้รับบัตร
3. Data Breach ข้อมูลถูกโจรกรรมหรือรั่วไหล ซึ่งสามารถเกิดได้ทั้ง ธนาคาร และร้านค้า หรือ Card Network ซึ่งไม่ว่ากรณีใด จะมีบทลงโทษที่แต่ละฝ่ายจะต้องรับผิดชอบ

ข้อมูลอ้างอิง

• Visa Inc. - Wikipedia, the free encyclopedia
• The history of credit cards

http://www.electran.org/wp-content/uploads/ETA-_-Overview-of-the-Payments-Ecosystem_733415011.pptx

Payments Ecosystem 101 was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

โพสที่สองหลังจากย้ายบ้านใหม่มาอยู่ Medium พยายามจะเขียน blog บ่อย ๆ เพื่อฝึกตัวเอง ช่วงนี้คนใกล้ตัวหลายคนให้ความสนใจเรื่องการซื้อขายเงินหรือ Forex กันเยอะมาก บางคนนั่งเฝ้าหน้าจอทั้งวันทั้งคืน บางคนลงเงินจริงไปหลายบาท บางคนฝันหวานสร้างวิมานว่าจะได้รายได้โดยไม่ต้องทำงาน คำพูดที่จะได้ยินเป่าหูบ่อย ๆ คือ “ให้เงินทำงาน” หรือ “Passive Income” จึงเป็นที่มาของบทความนี้เพื่อให้ข้อมูลและดึงสติก่อนจะเสียเวลา เสียเงิน ทีนี้มาลองทำความเข้าใจกันว่า Forex คืออะไร

Forex คือตลาดซื้อขาย แลกเปลี่ยนเงินตรา ที่ไม่มีตลาดกลางควบคุมโดยใครคนใดคนหนึ่ง เนื่องจากการทำธุรกิจระหว่างประเทศจำเป็นต้องมีการชำระค่าสินค้าหรือบริการระหว่างกัน การจะทำธุรกรรมจึงต้องกระทำผ่านธนาคารที่มีขนาดใหญ่ที่สามารถให้บริการแลกเปลี่ยนสกุลเงินตราระหว่างกันได้ มูลค่าของการซื้อขายเงินตราต่างประเทศระหว่างกันต่อวันมีมูลค่ามากกว่า 5.3 ล้านล้านดอลล่าห์ต่อวันทีเดียว(ข้อมูลปี 2013) เมื่อเจ้าของธุรกิจ Dealer ในไทยต้องการซื้อรถนำเข้าจากเยอรมัน ก็นำเงินบาทไปขอแลกเป็นเงินยูโร EUR/THB เพื่อนำเงินที่ได้ไปชำระค่าสินค้า ธนาคารที่เป็นตัวแทนก็ต้องทำหน้าที่ร้องขอไปยังตลาด interbank ที่ธนาคารเชื่อมต่ออยู่เพื่อขอ quote ราคาในการแลกเปลี่ยน ลักษณะเดียวกับการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ในบ้านเรา ซึ่งเทคโนโลยีที่อยู่เบื้องหลัง interbank คือ 2 เจ้าใหญ่ในตลาดซอฟต์แวร์การเงิน EBS และ Thomson Reuters

Forex ถือเป็น Zero-sum เกมโดยแท้จริง เพราะหากมีคนใดคนหนึ่งได้กำไร แปลว่าจะมีคนอีกฝั่งหนึ่งที่เสียประโยชน์เสมอ ตลาด Retail Online Forex ที่เห็นบูมขึ้นมาเป็นดอกเห็ดในยุคนี้เพิ่งเกิดมาได้เพียง 20 ปีเท่านั้น ความน่ากลัวของ Retail Online Forex คือเน้นไปที่กลุ่มคนที่ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับการซื้อขายเงินตราต่างประเทศโดยตรง โดยจะโฆษณาชวนเชื่อว่า

1. เป็นการลงทุนที่ได้ผลตอบแทนสูง (แต่มีความเสี่ยงสูงมากกกกกกกกก ก ไก่ล้านตัว ก็เฮียเล่นใช้อัตราทด leverage 1:100 1:500 เค้าเรียกว่าเข้าบ่อนแล้ว broker ไหนให้อัตราทดเกิน 1:50 ถือว่าผิดกฏหมาย CFTC)
2. เป็นการลงทุนที่สะดวกสบายเพราะมีระบบ Expert Advisor Robot คอยเทรดให้อัตโนมัติไม่ต้องเฝ้าหน้าจอ ความเสี่ยงต่ำ บลา ๆ ๆ (ถ้าระบบนี้มีอยู่ในโลกจริง โลกเราจะไม่มีคนจน)
3. แจกเงินฟรี XXX หากฝากเงินจริงเข้าระบบ broker บางแห่งให้เงินเพิ่ม 20% หรือเผลอ ๆ เพิ่มเงินให้เท่าตัว!!!! (พี่จะใจดีอะไรขนาดนี้ ขอเทรดสองสามครั้งแล้วถอนเลยได้ไหม)
4. กำไรอย่างน้อย 10–15% ต่อเดือน (Hedge Fund ระดับโลกต้องคาราวะ แบงค์ชาติต้องมาขอคำปรึกษา)
5. มีเงินหลักร้อยหลักพันก็ลงทุนได้ (Broker หรืออีกชื่อหนึ่งเรียกว่า Market Maker/Dealing Desk พวกนี้ตัวดีให้ระวังไว้เป็นอันดับแรก เพราะข้างต้นที่บอกว่าคนที่เชื่อมเข้า interbank ส่วนใหญ่นั้นเป็นธนาคารขนาดใหญ่ เคาะทีหลักหลายล้าน Retail Trader ที่อยู่กับ broker ประเภทนี้มานานแล้วได้กำไรเป็นล่ำเป็นสันจะต้องเคยเจออาการประหลาด ๆ บ้าง spike ที่มองไม่ทันแต่ hit stoploss พอดี order ไม่เข้า ฯลฯ สังเหตุได้ว่า Broker จำพวกนี้จะใช้ Platform เดียวกันคือ MT4,5 ซึ่งหาซื้อได้ง่ายและใช้กันอย่างแพร่หลาย)

ทีนี้หลายคนมักจะแย้งว่ามีคนประสบความสำเร็จในการเทรด Forex เป็นอาชีพมากมาย มีเพื่อนมาเล่าความสำเร็จให้ฟังเยอะแยะ ชีวิตดี๊ ดี ผมขอดึงสติดังนี้

1. หากใครที่มาชวนไปเทรด ลองถามว่าเค้าเป็น Full Trader จริงหรือเปล่า คือเทรด Forex เป็นอาชีพหลักเลย? ไม่ต้องเอา port มาโชว์เดี๋ยวหาว่าไปล้วงความลับ ไอ้พวก port เงินปลอมเอาไปไกล ๆ เอา statement เงินฝากกับเงินถอน แล้วดูว่าเงินถอนมากกว่าเงินฝาก แล้วใช้ชีวิตอยู่ได้จริงก็พอ
2. ถ้าคนข้างบนมีอยู่จริง เช็คอีกอย่างว่าเงินที่ได้หน่ะ เป็นเงินเทรดจริง ๆ ไม่ใช่เงินค่า forex referral bonus ที่หลอกคนอื่นไปเทรดแล้วได้ commission เหมือนนายหน้าพาคนเข้าบ่อนคาสิโน

ผมไม่ได้จะบอกว่า Forex เป็นสิ่งไม่ดี คนที่ประสบความสำเร็จในการเทรด Forex มีอยู่จริง แต่น่าจะ 0.001% ของทั้งหมดและอาชีพเค้าน่าจะทำงานอยู่กับธนาคาร หรือ Hedge Fund ที่ทำเรื่องนี้โดยตรงมากกว่าเพราะเป็นกลุ่มที่มีความพร้อม ความชำนาญ ข้อมูลเชิงลึกและทรัพยากรมหาศาล ทั้งเครื่องไม้เครื่องมือ เงินทุน การจัดการความเสี่ยง ฯลฯ

แต่ส่วนใหญ่คนรอบตัวที่เห็นเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ เหมือนเรากำลังเดินเข้าบ่อนดี ๆ นี่เอง บางคนแค่เสียเวลา แต่กับบางคนอาจถึงขั้นเป็นหนี้สินมหาศาล ถ้าใครคิดว่าเข้าบ่อนคาสิโนเพื่อหาความสนุกก็ว่ากันไป แต่หากคิดจะจริงจังกับเรื่องนี้ผมแนะนำว่าไปสมัครทำงานเป็น Trader ที่ธนาคารหรือ Hedge Fund ก่อนดีกว่าแล้วจะได้รู้ว่าชีวิต Trader จริง ๆ เป็นยังไง

ข้อมูลอ้างอิง

• Foreign exchange market - Wikipedia
• Interactive Brokers
• Foreign exchange fraud

Forex ตลาดคนโลภที่ยังไร้เดียงสา was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

เมื่อสิบปีที่แล้ว ปี 2006 มีบริษัทอเมริกาได้ก่อตั้งขึ้นมาชื่อ Mint.com ให้บริการ personal financial service ผ่านเว็บไซต์ เนื่องจากปัญหาของการที่ผู้ใช้ทั่ว ๆ ไปมักจะมีบัตรเครดิตหลายใบ เงินออมทรัพย์หลายบัญชี เวลาจะดูรายการบัญชีต่าง ๆ ก็ต้อง login เข้าไปที่เว็บของแต่ละธนาคารเพื่อดูธุรกรรม ทำให้การบริหารจัดการทำได้ลำบาก สิ่งที่ Mint.com ได้สร้างขึ้นมาคือบริการที่จะรวบรวมข้อมูลธุรกรรมที่กระจัดกระจายตามที่ต่าง ๆ ให้รวมศูนย์กันอยู่ที่เดียว เพิ่มความสะดวกให้ผู้ใช้ให้สามารถทำบันทึกรายรับ-จ่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ส่วนบริษัทเองหารายได้จากการสร้างลูกค้าให้แก่ธนาคารอีกทีหนึ่ง

ในยุคเริ่มแรกวิธีการที่ Mint.com ใช้ในการดึงข้อมูลจากธนาคารต่าง ๆ ใช้เทคนิคที่เรียกว่า web scraping คือการขอรหัส user/password จากผู้ใช้เพื่อเข้าไปดึงข้อมูลการทำธรุกรรมแต่ละรายการจาก Online internet banking โดยตรง

ปัญหาของการใช้เทคนิค web scraping ก็คือต้องมีส่วนที่จัดเก็บ user/password ของผู้ใช้ไม่ว่าจะผู้ให้บริการทำเองหรือใช้งานผ่าน data provider เช่น Intuit, CashEdge หรือ Yodlee ก็แล้วแต่ เพื่อที่จะให้โปรแกรมคอยทำงานตามกำหนดเวลาเพื่อไปดึงข้อมูลมาแสดงผล ทำให้วิธีการนี้สร้างความเสี่ยงอย่างมากให้แก่ธนาคาร ตัวผู้ใช้งาน และบริษัทเช่น

1. เมื่อธนาคารมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขการแสดงผล online banking ผู้ให้บริการ data provider จะต้องมีการ update ตัว scraping ด้วย ทำให้อาจจะดึงข้อมูลไม่สำเร็จหรือผิดพลาดได้
2. การใช้โปรแกรมดึงข้อมูลอัตโนมัติจะทำให้ระบบของธนาคารได้รับโหลดจำนวนมหาศาลจนอาจจะเกิดปัญหาตามมาจนถึงขั้นร้ายแรงที่สุดคือระบบล่มจนไม่สามารถใช้งานได้
3. หลายธนาคารมีการออกแบบระบบที่รัดกุม กรณีมีการเข้าถึงระบบจากหลายแห่งในระยะเวลาเดียวกัน เช่นผู้ใช้กำลังใช้งานในเมืองไทย ส่วน data provider กำลังดึงข้อมูลเข้ามาจากอเมริกา ระบบของธนาคารอาจจะมองว่ามีการแฮ็กระบบเกิดขึ้น จน Ban ผู้ใช้หรือ suspend account โดยอัตโนมัติ
4. ทำให้ security awareness ของผู้ใช้ internet banking ลดลง เช่นกรณีมี email notification แจ้งเตือนการ login เข้าระบบผู้ใช้อาจจะไม่สนใจ จนอาจจะทำให้ความปลอดภัยหละลวม
5. กรณีเกิดความเสียหายเกิดขึ้นไม่ว่าจะในทางใดก็แล้วแต่ ธนาคาร ผู้ให้บริการ จะปฏิเศษความรับผิดชอบได้ยาก ถึงแม้ว่าผู้ใช้งานตอนแรกจะยินยอมก็ตาม นึกถึงว่าเงินหายไปล้านหนึ่ง คงไม่มีใครอยู่เฉยแน่นอน
6. หากวิธีการเข้าถึงข้อมูลแบบนี้เป็นที่ยอมรับมากขึ้นในอนาคต จะสร้างความโกลาหลในการป้องกัน cybercrime ยากขึ้นอีก เพราะอาจจะมี application A, B, C.. เกิดขึ้นเป็นดอกเห็ด แล้วหากมีใครซักคนที่ดูแลข้อมูลไม่ดีพอจะทำให้ความเสียหายเกิดเป็นวงกว้าง

ความเสี่ยงของวิธีการ web scraping ที่เหล่า Financial Aggregator ใช้ สร้างความกังวลให้กับธนาคารจำนวนมาก

ความเสียหายที่เกิดขึ้นมันมากเกินกว่าที่จะมีใครรับผิดชอบได้ และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือความเชื่อมั่น Trust เพราะธนาคารเกิดจากความเชื่อใจและเชื่อมั่น หากขาดความเชื่อมั่นแล้วธนาคารก็จะไม่สามารถดำรงอยู่ได้เช่นกัน ฉะนั้นทางธนาคารขนาดใหญ่หลายแห่งจึงได้มีวิธีการป้องกันการดึงข้อมูลแบบไม่ถูกต้องเหล่านี้เช่นป้องกันการเข้าถึงผ่าน Firewall หรือ 2nd factor authen เช่น Token, SMS OTP, Captcha เป็นต้น

ธนาคารจำนวนมากรู้ว่าบริการ Financial Aggregator เหล่านี้เป็นที่ชื่นชอบของผู้ใช้ฉะนั้นสิ่งที่เราในฐานะผู้ให้บริการควรจะช่วยกันคือสร้าง Best Practice ช่องทางที่เป็น Official ที่ถูกต้องและปลอดภัยให้ให้ธนาคารสามารถ Share ข้อมูลเหล่านี้ให้แก่บุคคลภายนอกได้เช่น

1. ธนาคารควรมีการออกแบบ Authorization Server สำหรับ partner ในการเข้าถึงข้อมูลที่ได้รับการยินยอมจากผู้ใช้เช่นข้อมูลการเดินบัญชี ข้อมูลการใช้บัตรเครดิต ยอดการกู้ยืม การลงทุนในกองทุน ได้ โดยจะต้องไม่แชร์ข้อมูลที่เป็น sensitive data ออกมาเช่นหมายเลขบัตร ข้อมูลส่วนบุคคลฯลฯ ส่วนรูปแบบ format การแลกเปลี่ยนอาจจะใช้มาตรฐานที่ได้รับการยอมรับเช่น OAuth 2.0
2. ออกแบบขั้นตอนการยืนยันการเข้าถึงข้อมูลกับผู้ใช้ที่รัดกุมเช่น การใช้หมายเลขโทรศัพท์ ยืนยันผ่าน SMS OTP, mobile banking application, ATM หรือสาขาธนาคาร
3. ออกแบบฐานข้อมูลกลางแบบ read only ที่สามารถ share ให้แก่ 3rd party ได้ โดยรวมศูนย์จากข้อมูลในระบบอื่น ๆ ของธนาคาร Core Bank, Credit Card System, Loan, Fund, Insurance, etc.

การที่เราคาดหวังว่าจะให้ธนาคารเปิดข้อมูลให้เราเข้าถึงได้ อาจจะไม่เกิดขึ้นรวดเร็วนัก เพราะด้วยความท้าทายทั้งเรื่องของ infrastucture ความคุ้มค่าของการลงทุน ความซับซ้อนของระบบ ความพร้อมของทีมงาน ฯลฯ แต่ว่านี่คืออนาคตที่ยังไงก็จะต้องเกิดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และเมื่อเวลานั้นมาถึง เราอาจจะได้เห็นบริการใหม่ ๆ ที่จะสร้างความสะดวก เพิ่มประสิทธิ์ภาพให้กับการบริหารเงินให้กับเราได้ดีมากขึ้นแน่นอน

ข้อมูลอ้างอิง

• Mint.com
• Big Bank-Financial Aggregator Battle Continues | PYMNTS.com

Financial Aggregator Service was originally published in Digio (Thailand) on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.