- 5 gün önce
T24 yazarı Prof. Dr. Ayşe Naz Bulamur ile akademisyen Dr. Cihan Yurdaün’ün dizi ve film gibi yapımları tartıştığı Ekran Aşkına’nın bu bölümünde Jasmine dizisi mercek altında.
Kategori
🎥
Kısa filmDöküm
00:00Müzik
00:00Değerli misafirlerimiz, düğünümüze hoş geldiniz cümlesiyle başlayan Jasmine dizisini tartışıyoruz.
00:12Daha ilk sahnede düğünde herkes dans ederken damat, arabada seks işçisi Yasemin'le birlikte.
00:19Sonsuz mutluluk efsanesini söndüren ilk sahneyle ilgili ne düşünüyorsun Can?
00:24Epey çarpıcı buldum. Olaylar bu dizide biraz fazlasıyla abartılmış diyebiliriz.
00:31Ekstra bir sim eklenmiş. Bu da tabii ki bir şok etkisi yaratmak için yapılıyor.
00:36Ben abartılı dizileri, olayları çok beğenmem ama burada bir amacı var.
00:42Hatta şöyle diyebilirim, 1990'ların ortasında İngiltere'de bir tiyatro akımı ortaya çıkıyor.
00:48Önemli bir akım olarak beliriyor.
00:50Buna in your face, in your face yani yüzünün ortasında, tam ortasında al bunu gibi böyle sert,
00:57o zamanın İngiltere'deki daha yumuşak diline karşı çıkan olayları olduğu çıplaklığıyla gösteren.
01:03Bunun amacı da agresif, kışkırtıcı, filtresiz bir dille olayları anlatabilmek.
01:08Buradaki amaç da izleyiciyi sarsmak.
01:11Yani konfor alanlarından çıkarmak, şok etmek.
01:14Ben bu diziyi bu kategoride değerlendiriyorum.
01:17Yani onun parçası, böyle bir amacı var.
01:19Yani cinselliği yüzünden, burada daha çok cinsellik üstünden görüyoruz.
01:24Bu sebeple sansür konuşuyoruz.
01:26Tabii şöyle bir durum var, bu tabii açık bir kanalda yayınlanmıyor.
01:30Yayınlanamaz da zaten, onu anlıyoruz gayet iyi bir biçimde.
01:33Bir platformda yayınlanıyor.
01:35Platforma ulaşım sınırlı.
01:37Ondan sonra ebeveyn kontrolüyle kimlerin izleyeceğini de belirleyebiliyorlar.
01:41Ve aslında diziyi de düşündüğümüzde direkt çok çıplak sahnelerde yok.
01:46En çok yani erkek göğsü gene daha fazla görüyoruz.
01:49Bir ana karakter olan Yasemin'e iç çamaşırlarıyla görüyoruz.
01:53O anlamda direkt bir çıplaklık yok.
01:54Ama tabii ki çok argo dili var.
01:57Ayrıca çıplaklık direkt olmamasına rağmen tabii belirtiliyor nerede seks olduğu.
02:02Onlar açık bir şekilde alenen bizim ne denir gözümüze biraz sokuluyor.
02:07Ama dediğim gibi bunun bir amacı var gibi geliyor bana.
02:10Sen Sansür'le ilgili ne düşünüyorsun?
02:12Yani bu dizinin sansürlenmesiyle ilgili.
02:14Sansür bana bu Daniel Defoe'nun romanı Moll Flanders'ı hatırlattı.
02:20Bu 18. yüzyılda yazılmış romanda Moll hem Hırsız hem de seks işçisi.
02:25Ve o zamanlar böyle norm dışı bir karakterin adını romana vermek olay yaratmıştı.
02:32Şimdi bugün de bir seks işçisinin adını diziye vermek de kabul görmedi.
02:36Demek ki yüzyıllar geçse de Sansür hep kadınların namusu üzerinden işliyor.
02:42Katılıyorum dizinin bu kadar göze batması yani olay yaratmasındaki bir sebep de direk olarak seks işçisinden ziyade erkeklerin hatalarını veyahut da yanlışlarını erkekler arasındaki yozlaşmayı ortaya çıkartması.
02:56Çünkü bu dizide en sık rastladığımız böyle otorite pozisyondaki belli erkekler.
03:01Otorite pozisyonu da demin birçok noktada erkeklerin DJ olsun, doktor olsun, polis olsun bu ağın bir Yasemin ağının parçası olmaz.
03:11Yani yozlaşmanın parçasında önemli bir noktasında erkekler var aslında ve Yasemin de parası olmadığı için seksi bir nevi para birimine çevirmiş.
03:22Bunu görüyoruz.
03:23Evet yani bir de bence Yasemin sosyal sınıf kategorilerini tanımadığı için de sansasyonel.
03:30Yani normal hayatta küçümsenen seks işçisi dizide karakolda, hastanede, bir holdingin toplantı odasında, müzede her yerde müşterisi var.
03:41Ve bence sınıf farklılıklarını ve tırnak içinde elit cahil ayrımlarını alt üst ettiği için de sevilmedi bize.
03:51Peki Yasemin'in üvey kardeşi Tufan'la ilgili ne düşünüyorsun?
03:56Tufan sahici bir karakter olmuş bence.
03:58Şimdi bu kelimeyi tekrardan kullanmayı sevdim sahici demek.
04:01Yani bu tip böyle bir tiplemeden beklediğimiz hareketler de bulunuyor.
04:05Mesela nedir? Travmatik bir geçmişi var, at yarışı seviyor, kumarla uğraşıyor.
04:11E tabi bir nevi kız ve kız kardeşini onun da koruması ama aralarındaki ilişki bana birazcık Oedipus kompleksine, Freud'u hatırlattı.
04:23Hani anneye aşık olma gibi.
04:25Anne ortada yok, baba yok ve travmatik olaylar olmuş.
04:29Yasemin de bir nevi anne gibi de görüyor gibi düşündüm.
04:32Ama şeye karar veremedim açıkçası.
04:35Yani bu dizide hani abartılar var diyorum gözümüze soksun diye ama kız kardeşine yani üvey kız kardeşine aşık olması.
04:42Bunu derinlik mi alacağız yoksa fantezilerin gene abartılması gibi mi alacağız?
04:46Mesela oralarda ben hep kararsız da kaldım.
04:49Doğru bir de bence de bu jokey olamamış ve Topal Tufan üzerinden de eril gücü sorguluyor dizi.
04:57Mesela yani bu üvey kardeş fantezisi onu yiyip bitiriyor.
05:02Yani silahı olmasa aslında bir hiç.
05:05Ve bu Yasemin'in müşterilerinden mesela Koray da hatırladığım kadarıyla iktidarsız.
05:10Erkek hakimiyeti yok dizide.
05:13Peki kadınların denize atıldığı, öldürüldüğü ve bir haydutun adil olarak tanıtıldığı dizi varken neden biz toplum olarak cazmine taktık?
05:25Gene bizi linçletmek için bir cümle.
05:29Şöyle dizilerde şiddet, erkeklik ve bir nevi olmayan adaleti tanımlamakla ya getirmekle tanımlanıyor.
05:38O yüzden tolere edilebiliyor.
05:41Özellikle erkekle bağdaştırılabiliyor.
05:43Burada tabii ki en büyük sorun bir kadının senin de dediğin gibi buradaki erkeklerin erkekliğinin bir nevi kontrol altına almaz.
05:51En çok rahatsız eden insanlığı, insanları insanlığı, insanları rahatsız eden bu kadının aslında bu kadar kuvvetli olması.
05:59İşte bütün otorite figürlerinin güçlü yerdeki insanlarla bağı var ve işlerini o şekilde hallediyor.
06:04İşte tufan, nezarete atılıyor.
06:06Oradan çıkartması için hani oradaki bir komiserle ilişkisini anlıyoruz.
06:10Mesela bu tabii ki şok edici ve amacı da bu zaten rahatsız edici.
06:14Yani burada her erkek oyuncağı çevrilebilir ve bu da bir nevi kırılgan erkek egosi için çok zararlı.
06:21O yüzden çıplaklıktan bu aslında dediğim çıplaklıktan ziyade bu güç, erkeğin güçsüzleştirilmesi sıkıntı yaratıyor.
06:28Çünkü mesela bunlar Türkiye'de veya herhangi bir ülkede olmuyor diyebilir miyiz?
06:32Yani uydurmuşlar, abartmışlar.
06:35Tabii abartı olabilir bu kadar büyük bir ağ diyebiliriz.
06:38Ama daha yeni yani televizyonlar, gazetelerden okuyanlar, izleyenler biliyor ki bu olaylarla zaten uyuşturucudur, seks skandallarıyla zaten görüyoruz.
06:47Yani günümüzde olan hayatımızın parçası.
06:50Diğer bir hayatımızın parçası der ki haberlerde gördüğümüz bir olay.
06:57Eskortluk diyeceğim.
06:58Bunu sanki severek yapıyor değil ama bundan hani beklediğimiz rahatsız olma, diğer dizilerde gördüğümüz veyahut da bu benzer işlerde gördüğümüz ben bundan pişman olma, üzülme.
07:10Öyle bir şey olmaması da bence insanları sinir ediyor ve rahatsız ediyor.
07:14Mesela kendini geliştirmeye çalışıyor, sürekli pozitif durmaya çalışıyor, belli bir amacı var.
07:20Yani ah ben bunu nasıl yaptım diye pişmanlık duymadan yapıyor.
07:23Bu da en büyük sorun yaratıyor gibi düşünüyorum ama şöyle düşünelim mesela kiralık katiller öldürürken ah ben bu para için öldürüyorum nasıl bunu yapar diye bu kadar takıyor muyuz?
07:32Aslında takmıyoruz.
07:33Bu da bir nevi ikiyüzlülüğümüzü de gösteriyor gibi geliyor.
07:37E tabi mesela Dehşet Bey çok seviliyor.
07:40Çünkü neden tırnak içinde hak edenleri öldürdüğü için.
07:43Cinayet çok kanıksanmış.
07:45Gerçi burada da dizi seks işçiliğini kadının kalp rahatsızlığına bağlayarak da biraz aklıyor.
07:53Yani kalp nakli için para biriktirmesi lazım.
07:56Yoksa bunu yapmaz çıkarımı da var.
08:00Hani ölüm kalım meselesi dizide.
08:03O yüzden de biraz da Yasemin'e sempati duymamız da bekleniyor.
08:07Bir yandan da sağlık da eleştiriliyor aslında.
08:10Yani paran yoksa kalp de yok.
08:12Ama gene de bu hastalığın ikinci bölümde de ortaya çıkmasını sevdim.
08:17Çünkü ilk sahneden bilseydik acırdık.
08:20Kesinlikle bize bu eski Yeşilçam filmlerini de hatırlatmıyor değil.
08:25Orada da mesela bu işlenen görünen bir konu seks işçiliği.
08:30Ama hiçbir zaman tam ana karakter olmuyorlar yanlış hatırlamıyorsam.
08:33Ve orada da ne dediğim şu kadar ömrünüz kaldı.
08:36Mesela araba çarpar gözü kapanır, gözü açılır.
08:39Bu gördüğümüz ama dediğim gibi aklamak için kullanılıyor.
08:42Yani hatta şu noktaya geliyor.
08:44Eğer ki Yasemin işte babası annesine kendine tacizde bulunmasa, onu öldürmese, hapse girmese, hiç kimsesiz kalmasa, kalp nakne ihtiyaç duymasa bunu yapmazdı asla.
08:55Yani öyle bir şey kurtarmaya çalışılıyor.
08:58Yani öyle bir fikir de var burada.
09:01Ben bunu sonunda hani izlediğimiz diziler, filmlerle de böyle bir neo-arabesk veya neon-arabesk diye bir terim uydurdum.
09:08Açıkçası yani tersi manada bunu metruk adamda gördük mesela.
09:12O da bir arabeskti.
09:13O da bu sefer tam diğer pozitif manada ışıldı yani melek gibi, çocuk gibiydi.
09:18Burada da negatiflikle, kötü dille, işte cinsellikle, yüzünün tam ortasında tarzı bir ne denir bir arabesk tat var.
09:27Var kesinlikle.
09:28Benim de aklıma geçen sene Oscar alan Anora filmi geldi ve filmin ilk sahnelerinde hani seks işini gayet de güzel gösteriyordu.
09:36İşte kız kulüpte eğleniyor, zengin bir Rus'la evleniyor.
09:41Öte yandan Julia Roberts ve Richard Gere'in meşhur Pretty Woman filminde de hani burada kadın işte yakışıklı zengin Richard Gere'in karakterine aşık oluyor.
09:52Ve bir de geçen sene tam bir centinden filmini izlemiştik.
09:55Çağatay Ulusoy başroldeydi.
09:57Orada da Escort Erkeği'nin adı Saygı ve filmin adı tam bir centinden.
10:03Ama bu HBO dizisinde hiçbir güzelleme de yok.
10:06Yani bu işin en tehlikeli, en karanlık tarafını gösteriyor.
10:10Kesinlikle katılıyorum.
10:11Yani bu sert, zaten bu amacı bu.
10:13Yani insanları biraz konforlu alanlarından çıkarmak.
10:17Gene başka benim aklıma gelen Can Evren Hanım'ın Çıplak'ın benzettiğim buna 2020 yıl dizisinde.
10:24Orada da Eylül karakteri vardı.
10:26Aynı gene seks işçiliğiyle.
10:28Tabii buradaki diğer fark Eylül bundan biraz daha pişman olmasa da ikili bir hayat sürüyor gibiydi.
10:35Yanlış hatırlamıyorsun.
10:35Burada bu o kadar değil yani tek bir hayatı var ve bununla çok okey tamam hani böyle bir his uyandırıyor karakterimizi.
10:44Yani karakteri analiz ederken de biraz aslında zorlandım.
10:47Bu bakımdan ikili bir hayat sürmüyor çünkü.
10:51Ama kendi hayalleri de var.
10:52Bence orijinal bir karakter de yaratmışlar.
10:55Ne kadar gerçekçi onu bilmiyorum tabii.
10:57Ne kadar sahici diyebiliriz bunu.
10:58Ama şey aklıma geldi.
10:59Oscar Wilde'ın bir sözü vardır.
11:01Böyle mazgallara işte lağma yatıp gökyüzündeki yıldızları izliyoruz gibi.
11:06Çok güzel dizide bir sahne var işte.
11:09Mezarlığa girip bir mezara yatıyor ve gökyüzüne bakıyor mesela.
11:12Böyle böyle derinlikli yerler mesela.
11:14Onlar biraz daha zengin olsun istedim.
11:16Veyahut Yasemin'in işte lisede resim yapıyor olması.
11:20Ondan sonra yumurta çikolata vardı.
11:22Oyuncaklar biriktirmesi.
11:24Bunlar en çok da gece gündüz bir hikayeyle.
11:26Üçüncü bölümü en sevdiğim bölüm.
11:28Şu ana kadar üç bölüm yayınlandı zaten.
11:29Üçüncü bölüm oldu.
11:31Orada bir hikaye, kendi adına bir hikaye uyduruyor.
11:34Ve klasik bir şey değil.
11:35Sonunda diyor ben uydurdum diyor mesela.
11:37Ben de en etkilendiğim sahne oydu.
11:39Çünkü birbirini seven ama anlaşamayan iki kardeşi temsil ediyor gece gündüz.
11:46Ve düşündüğümüz zaman da aslında masallar, destanlar hep erkek egemen.
11:51Ama burada hikaye yazarı bir seks işçisi olmuş.
11:55Ve sonunda da hikayeyi uydurdum diyor.
11:58Gerçi zaten Yunan mitolojisi de uydurma değil mi?
12:01O kadar ders doyuk tutuyoruz şimdi.
12:03Yani burada Yasemin'in aslında hikayesi ve Yunan mitolojisinden bir,
12:08Atena'nın hikayesinden daha az değerli ya da sofistike değil.
12:13Tabii ki değil.
12:14Yani toplumca kabul edilenler var.
12:16Zamanla aktarılmış ve onları hani bunlar daha geçerli diye kabul ediyoruz.
12:20Ama onlar hep güç ilişkileriyle bağlantılı.
12:23Gene güç ilişkisi demişken de kendi ismini belirlemesi.
12:26O da değerli bir nokta bence.
12:28Böylece Yasemin diye kendine yeni bir isim uyduruyor.
12:31Başka bir kimlikle var olma çabası var.
12:33Bu da sembolik bakımdan da gene patriarkaya karşı ben kendi ismi,
12:36siz benim ne olduğumu belirleyemezsiniz.
12:38Ben kendi ismim, kendim koyarım gibi bir irade belirtisi.
12:41Veya kendini yaratma çabası olarak değerlendirebiliriz.
12:45Tabii İngilizce isimde daha havalı geliyor okula.
12:48Şimdi de İlif Şafak da soyadını İngilizce yazıyor ya.
12:51Amerikalılar şey harfini okuyamadığı için ŞEH yerine SH diye yazıyor.
12:57Şafak gibi öyle mi dönemiz gerekiyor?
12:58Çok havalı geliyor okula.
13:01O da var tabii.
13:02Sormamız gereken soru, dizi kadını istismar ediyor mu?
13:07Bu da önemli bir tartışma konusu.
13:08Veya istismar edilmesini mi gösteriyor?
13:12Yani burada da toplum mu suçlu yoksa birey mi suçlu?
13:15Yani bunu yapanlar mı yoksa bu var olan bir şey mi yansıyor?
13:18Önemli bir soru bence.
13:20Bence dizi kadını istismar etmek yerine aslında kadını istismar eden toplumu da eleştiriyor.
13:27Ve sadece erkekleri de suçlamıyor.
13:30Yani kadınlar da işin içinde.
13:32Mesela bir kuaför sahnesi var ve orada işte daha bu zengin kadınlar mesela manikürcüyü varoş diye aşağılıyorlar.
13:41İşte Yasemin'in çantasına sahte diyorlar.
13:43Yani kuaförde çantalar ve botokslar aslında birbiriyle iletişim halinde.
13:50Ve kadınların da birbirine ne kadar evlilik çocuk baskısı yaptığını görüyoruz.
13:55Ama sonra bir bakıyoruz damatlar Yasemin'le beraber karaları yerine.
14:00Yani evlilik de tamamen performatif dizide.
14:05Ben bir de en çok üçüncü bölümde bu Yasemin ve arkadaşlarının böyle TikTok pozları verdiği sahneyi çok sevdim.
14:12Yani Yasemin diyor ki işte erkekler aptal seviyor diyor.
14:15O sırada dudaklarını büzüştürüyorlar, gülüyorlar.
14:18Yani sistemle gayet güzel dalgı geçiyorlar bence.
14:23O sahneyi ben de çok sevdim.
14:25Yani erkekler aptal seviyor gibi o pozlara girmeler.
14:28Yani bunu bir kişilik değil de gene bir oyun olarak göstermeleri etkileyici değil.
14:33Evlilik kurumunu da tabii bayağı bir eleştiriyor bu şekilde.
14:37Veyahut da arzu fikrini.
14:39O da bence insanları bir noktada rahatsız ediyor.
14:42Ve yani bu sansür sohbetine veyahut da buna maruz kalmasına sebep olan faktörlerden biri.
14:48Çünkü alenen bir evlilik kurumuyla da dalga geçmediğiyle en azından altını oyup veyahut da sorgulatıyor.
14:56O yüzden bunların yayınlanması bu şekilde iyi mi kötü mü diye gerçekten düşündüm.
14:59İyi mi oluyor bunları ortaya çıkarmak gibi.
15:01Bir sonra aklıma böyle yani kötü olayların her zaman için bu tür olaylar veyahut da kötü olayların yansıtılması fikri.
15:10Yani bunları yansıtmasak bunlar olmayacak mı veya farkına varma konusunda etkili olmuyor.
15:15Bence kötü olayları yansıtabilmek bunların farkına varılmasında insanlar için faydalı olabilecek bir işlev görüyor.
15:22Tabii ki bu şey manasına gelmiyor direkt olarak herkes izlesin gibi.
15:27Bu kesinlikle herkese göre değil yani böyle cinsel şeyler ve konularla eğer probleminiz varsa zaten izlemeyin.
15:35Ve mesela sonuçta yaş sınırı da var 18.
15:3918 yaşında oy veriyorsun ve milletvekili olabildiğin bir yerde yani bunu izleyebilirsin şunu yapamazsın gibi yani bir nevi kontrol altında tutmaya çalışmak bence problemli.
15:52İnsanlara çocuk muamelesi yapınca o insanlar çocuk masumiyetine ulaşmıyor.
15:57Böyle bir şey yok.
15:58Daha çok insanların neyin kötü olduğunu gösterirsek çünkü her zamanın kötüsü de değişiyor.
16:03Ona göre belki hazırlanmasına faydalı olabilir diye düşündüm.
16:06Tabii bu da bunu müthiş böyle bu açıdan savununca da biraz müthiş bir dizi mi?
16:12Harika bir iş mi?
16:13Tabii ki değil.
16:14İyi ve kötü yanları olan bir dizi.
16:16Mesela hızlı, sürükleyici, vurucu ama derinleştirecek yerleri tabii çabuk geçmesine sebep olabiliyor.
16:22Mantık sorunları yok değil.
16:25Özellikle bu nakil işinde hastanede bir tek doktor var.
16:28Başında duruyor oyuncaklar koymasıdır.
16:30Nakil işinde veyahut da ikinci oyunculuklarda sorunlar var.
16:34İşte mafyanın adamı geliyor diyelim doktorla konuşması.
16:38Yani o bazı böyle sakil gelecek sahneler var.
16:41Hele beni en çok rahatsız eden bir en son bölümde bir Kemal Bey var.
16:45Hani o çok oyunculuk da ana karakterler dışında sıkıntı yaratabiliyor.
16:50Peki Elin Naz Hocam neden izlenir?
16:57Ben dizinin toplum eleştirisini sevdim.
17:01Böyle bence senaryo zekice yazılmış ve usul usul dizle dalga geçiyor.
17:05Bir de biz akşamları böyle çay meyve keyfi yaparken bu cinayetleri, kara para aklamaları rahat rahatsız diyebiliyoruz da
17:15iş bir seks işçisi olduğu zaman neden bu kadar rahatsız oluyoruz sorusuna cevap vermek için de izlenir diye düşünüyorum.
17:25Peki sence neden izlenir?
17:26Pek rastlamadığımız bir açıdan bize olayları anlatıyor, sıkıntılı, zor bir açıdan anlatıyor ve toplumdaki yozlaşma hani cinsellik üzerinden de anlatıyor.
17:36Yani bu zor bir konu ve çok görmediğimiz için yeni diyebileceğimiz ve döneme uygun.
17:41Mesela diliyle bunu anlatması sert, açık böyle filtresiz olarak bence çarpıcı oluyor.
17:47Yani bir anda demek böyle ilişkilerde olabilirmiş gibi düşünüyor insan.
17:51Ama böyle bir yapım herkese göre değil kesinlikle yani bunu mutlaka herkes izlemeli diye bir şey asla demiyorum.
17:59Ama yani bunu izlemem, cinsellik, uzak duruyorum diyorsanız o zaman şeye de dikkat etmek gerekiyor.
18:05Haberlere bakarken de dikkat edin.
18:07Neler var etrafta ona da dikkat edin.
18:08Çünkü bu zaten hep içinde olduğumuz bir şey.
18:10Belki bu kadar sertlikle görmüyoruz ama bu tabii sanatta o noktaya geliyor.
18:15Evet bence de izlediğimiz haberler bundan çok daha sert ve korkunç.
18:20Peki siz dizinin yasaklanmasıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?
18:24Yorumlarınızı bekliyoruz.
18:26Haftaya ekran açtığında da tekrar görüşmek üzere.
18:28Görüşmek üzere.
İlk yorumu siz yapın