Λόγος ΙΖ'. Παραινετικός προς μετάνοια. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

Λόγος ΙΖ'. Παραινετικός προς μετάνοια

Είναι καλό, ευχάριστο στον Θεό και σωτήριο για εμάς, αν εκπληρώνουμε με ευχαρίστηση τα τάματα πού κάναμε στον Θεό. Σε αυτήν την περίπτωση εφαρμόζουμε στην πράξη το ρητό του προφήτη Ιωνά: «Εγώ δε μετά φωνής αινέσεως και εξομολογήσεως θύσω σοι, όσα ηυξάμην αποδώσω σοι εις σωτηρίαν μου τώ Κυρίω»[1].
Αν όμως ασθενούμε λόγω γήρατος η εξαιτίας συχνών νόσων και δεν αντέχουμε να μένουμε χωρίς τροφή την Τετάρτη και την Παρασκευή, τότε ας περιμένουμε ως την εσπερινή ώρα, για να λύσουμε την νηστεία μας με ελαφρά και απλή τροφή, και μάλιστα όχι για να χορτάσουμε, αλλά για να ελαφρύνουμε λίγο την σωματική ασθένεια. Έτσι μας διδάσκει ο μεγάλος απόστολος Παύλος, πού γράφει στον Τιμόθεο αυτά τα λόγια: «Μηκέτι υδροπότει, αλλ’ οίνω ολίγω χρώ διά τον στόμαχόν σου και τάς πυκνάς σου ασθενείας»[2].
Να ξέρεις επίσης ότι η νηστεία έχει καθιερωθεί για μάς, με σκοπό να νεκρώσουμε τα σαρκικά πάθη και τις επιθυμίες, πού βεβηλώνουν τον εσωτερικό άνθρωπο, όπως είπε ο προφήτης: «Εγώ δέ, εν τώ αυτούς παρενοχλείν μοι, ενεδυόμην σάκκον και εταπείνουν εν νηστεία την ψυχήν μου»[3]. Όταν όμως η σάρκα εξασθενήσει από τα γεράματα η από τις αρρώστιες, τότε πρέπει να την ενδυναμώσουμε με ελαφρά τροφή, για να είναι σε θέση να υπηρετήσει την ψυχή στις πνευματικές πράξεις της συμβάλλοντας στην προσευχή με τις μετάνοιες, την ορθοστασία και την τέλεση των απαραιτήτων εργασιών.

Η Υπεραγία Θεοτόκος απευθύνεται στους κερδοσκόπους, στούς ασώτους και κάθε είδους κακούργους, οι οποίοι ελπίζουν να Την ευαρεστήσουν με κανόνες και ψαλμούς. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

Η Υπεραγία Θεοτόκος απευθύνεται στους κερδοσκόπους, στούς ασώτους και κάθε είδους κακούργους, οι οποίοι ελπίζουν να Την ευαρεστήσουν με κανόνες και ψαλμούς

Λόγος ΙΕ΄ 

Άγιος Μάξιμος ο Γραικός 

Όταν δώ ότι με τα έργα σου εκτελείς τις εντολές του Υιού μου, ότι αποφεύγεις γενικώς κάθε κακό, την ασωτία, το ψεύδος, την υπερ­ηφάνεια, τον δόλο και την άδικη αρπαγή ξένης περιουσίας, θα με ευχαριστεί το «Χαίρε!» πού μου ψάλλεις συχνά, το οποίο είναι δημιούργημα του σοφού Θεού.
Όσο όμως κάνεις αυτές τις πράξεις, και μάλιστα τις χαίρεσαι, όσο πίνεις χαρούμενα το αίμα των πτωχών με διπλούς τόκους και ρουφάς το μεδούλι από τα κόκαλά τους με αμέτρητα καταναγκαστικά έργα, μέχρι τότε δεν θα διαφέρεις για εμένα σε τίποτα από τον αλλόθρησκο, τον Σκύθη η τον οποιονδήποτε διώκτη του Χριστού, όσο και αν καυχιέσαι για το βάπτισμά σου.
 Δεν θα εισακούσω καθόλου τις προσευχές σου, έστω και αν μου ψάλλεις με ευχάριστη φωνή. «Έλεος θέλω και ου θυσίαν και επίγνωσιν Θεού η ολοκαυτώματα»[1].
Εσύ όμως σαν χοίρος παραδίδεσαι σε κάθε ασέλγεια και σαν άγριος λύκος αρπάζεις ξένες περιουσίες και αδικείς δυστυχισμένες χήρες. Είσαι πλεονέκτης σε όλα και πλήρης ανόμων πράξεων, σαν Τατάρος, καθώς διασκεδάζεις και μεθάς, παίζοντας πάντοτε το γούσλι[2] και απολαμβάνοντας αισχρά και ακόλαστα τραγούδια.

Προς όσους σκοπεύουν χωρίς νόμιμη δικαιολογία να εγκαταλείψουν τίς γυναίκες τους και να γίνουν μοναχοί. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

 Προς όσους σκοπεύουν χωρίς νόμιμη δικαιολογία να εγκαταλείψουν τίς γυναίκες τους και να γίνουν μοναχοί

Λόγος ΙΔ΄

Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

Επειδή είμαστε φίλοι εν Κυρίω και μου φανερώνεις εν μέρει τις σκέψεις σου, θεώρησα σωστό, αγαπητέ μου φίλε και αδελφέ, με αυτήν την μικρή πραγματεία να υπακούσω στην επιθυμία σου, εφόσον ο Χριστός, Θεός και Σωτήρας μας, πού βλέπει την φιλία μας εν τώ ονόματί Του, δέχεται να φωτίσει και να νουθετήσει τον αδύναμο νου μου για την δόξα Του προς όφελος και σωτηρία σου.
 Επειδή Αυτός δεν χαίρεται και δεν δοξάζεται τόσο πολύ με τίποτα άλλο, όσο με την σωτηρία αυτών πού Τον πιστεύουν.
Για αυτούς εξάλλου και από τον μεγάλο ζήλο Του αποφάσισε να υποστεί εκούσια τόσο πικρό θάνατο. Κανένας φιλότεκνος πατέρας δεν νοιάζεται και δεν φροντίζει για τα παιδιά του τόσο, όσο ο Δημιουργός μας, οδηγώντας μας με κάθε τρόπο προς Αυτόν, για να μας αποτρέψει από κάθε κακό, δόλο και ψεύδος, από κάθε σαρκική ακαθαρσία και ασωτία, και να μας κάνει υιούς του Θεού[1] και κληρονόμους της αιωνίας βασιλείας[2] και των άρρητων αγαθών, «α οφθαλμός ουκ είδε και ούς ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη»[3].
 Κανείς δεν μπορεί να τα αποκτήσει αυτά διαφορετικά, παρά μόνο με την επιμελή τήρηση των σωτηρίων εντολών του Χριστού.

Επιστολή προς επιθυμούντα να ενδυθεί το μοναχικό Σχήμα. Λόγος ΙΓ΄. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

 Επιστολή προς επιθυμούντα να ενδυθεί το μοναχικό Σχήμα, αρνούμενος τον κόσμο, αλλά διστάζει, αν και επανειλημμένως έχει αισθανθεί την κλήση

Λόγος ΙΓ΄

Άγιος Μάξιμος ο Γραικός 

Επιπλέον εξήγηση διαφόρων παραβολών καθώς και ρητών σκοτεινών και αινιγματικών.

Ο Ιωάννης ήταν ένας σοφός και έξυπνος άνδρας, αξιέπαινος σε όλα. Υπερείχε πολλών συνομηλίκων του στην κατανόηση των παραβολών, εικασιών και σκοτεινών ρητών και του δικού μας δόγματος και της θύραθεν σοφίας.
Όταν όμως η σπίθα της θείας φωτιάς άγγιξε την καρδιά του, περιφρόνησε αμέσως όλα αυτά πού θεωρούνται στολίσματα του εξωτερικού και του εσωτερικού ανθρώπου και ακολούθησε τον θείο κήρυκα και απόστολο, για να προσλάβει, όπως και ο Παύλος τον Χριστό.
Απελευθερώθηκε αμέσως από κάθε ματαιοδοξία και από όλες τις μέριμνες του κόσμου. Αναζήτησε την ησυχία με ακατάπαυστο ζήλο, αφήνοντας μια για πάντα όλες τις βιοτικές μέριμνες πίσω του. Προχωρούσε πάντοτε προς τα εμπρός, ζητώντας να φθάσει την τιμή της ανωτάτης κλήσεως.
Γι’ αυτό επέλεξε τον δρόμο της απόλυτης σιωπής, μάζεψε και έκλεισε μέσα του όλες τις γνώσεις του και επεδίωκε συνεχώς την αόρατη θεία ομορφιά του Ωραιοτάτου περισσότερο από όλους τους υιούς των ανθρώπων, ακολουθώντας το δίδαγμα του αποστόλου, πού λέγει:

Περί πειρασμών κατά την διάρκεια των ονείρων. Λόγος Ζ΄ – Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

Περί πειρασμών κατά την διάρκεια των ονείρων
Λόγος Ζ
 Άγιος Μάξιμος ο Γραικός 

Μάταια με σκανδαλίζεις ασταμάτητα με νυχτερινά όνειρα –άλλοτε θλιμμένα, άλλοτε πάλι χαρούμενα– εσύ, ο εχθρός των ανθρωπίνων ψυχών, ο εφευρέτης κάθε ανομίας! Μήπως νομίζεις ότι θα παραπλανήσεις την ψυχή μου και θα την αναγκάσεις να τα παραδεχθεί ως αληθινά; Εξαφανίσου, απαίσιε, εξαφανίσου από εμένα μαζί με όλα σου τα τεχνάσματα!
Ο Χριστός είναι ο Σωτήρας μου. Αυτός είναι το φώς, η αγαλλίασή μου, ο έπαινος, η δόξα μου, η ανίκητη βοήθεια και το πιο αγέρωχο τείχος εναντίον σου.
Ποτέ δεν θα με κάνεις –στο λέω ελπίζον­τας στον Χριστό– να εκλαμβάνω τα όνειρά σου σαν αληθινά. Από την στιγμή πού σε γνώρισα, κατάλαβα αμέσως ότι ζηλεύεις την ζωή μου, είσαι ολέθριος σύμβουλος, κακόβουλος όφις και η πλάνη, πού απομακρύνει από τον Θεό και οδηγεί στην κόλαση, αν και δείχνεις καμμιά φορά και κάτι δίκαιο.
Δεν φανερώνεις τα όνειρα προς όφελος της ψυχής και δεν υπάρχει σε αυτά κάτι δίκαιο. Προσπαθείς να οδηγήσεις σιγά-σιγά την ψυχή μου σε πλάνη και να την υποδουλώσεις, ώστε να την ρίξεις στην τόσο προσ­φιλή σε εσένα άβυσσο της υπερ­ηφανείας.
 Η, αφού της δείξεις τους διώκτες του Χριστού να βρίσκονται στο φως μαζί με τον Μωυσή, δηλαδή τον μωσαϊκό νόμο,τόν ιουδαϊσμό, ενώ τον Χριστό με τους μαθητές Του σε βαθύ σκοτάδι, προσπαθείς να την πείσεις να ενωθεί με τους διώκτες του Χριστού.

Διδασκαλία ηθική για τους άρχοντες των χριστιανών. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

 Διδασκαλία ηθική για τους άρχοντες των χριστιανών

Λόγος Η΄

Άγιος Μάξιμος ο Γραικός 

Η ανδρεία του σώματος έχει την ιδιότητα να καταβάλλει τα σώματα των εχθρών, να συντρίβει τα γερά τείχη των πόλεων και να μάχεται τον ορατό εχθρό, ενώ η ανδρεία της ψυχής του θεοσεβούς βασιλέως πρέπει να συνίσταται στο να νικάει τα σαρκικά πάθη με τον φόβο του Θεού και με τον θείo ζήλο.
 Αυτό μαρτυρεί ο λόγος του Θεού πού λέγει: «Τώ φόβω δε Κυρίου εκκλίνει πάς από κακού»[1]. Και τι μεγαλύτερο κακό μπορεί να υπάρχει από τα σαρκικά πάθη, πού εναντιώνονται της ψυχής για να την παραμορφώσουν ενώπιον του Θεού και Δημιουργού της; Προσ­πάθησε λοιπόν, ευσεβέστατε άρχοντα, να την κρατήσεις αγνή για τον αθάνατο Βασιλέα και Νυμφίο της, για να αξιωθεί και αυτή μαζί με τις φρόνιμες παρθένες, κρατώντας το αναμμένο λυχνάρι, να εισέλθει στην ουράνια παστάδα του Νυμφίου της[2].
Ευσεβέστατε άρχοντα, να θεωρείς αληθινό βασιλέα και αυτοκράτορα αυτόν πού όχι μόνο εξασφαλίζει την ευημερία των υπηκόων του με την δικαιοσύνη και τους καλούς νόμους, αλλά αυτόν πού υπερνικά πάντοτε τα άλογα πάθη της ψυχής του, την οργή και τον θυμό και τις άνομες σαρκικές επιθυμίες. Γιατί όποιον τον νικούν τα άλογα πάθη, δεν αποτελεί την έμψυχη εικόνα του ουρανίου Κυρίου, αλλά μόνο το ανθρωποειδές ομοίωμα της άλογης φύσεως.
Ο αληθής θεϊκός νους όχι μόνο στολίζει εσωτερικά τον άνθρωπο με σοφία, πραότητα και κάθε αλήθεια, αλλά τακτοποιεί τα εξωτερικά μέλη του σώματός του, όπως τα μάτια, τα αυτιά, την γλώσσα και τα χέρια.

Περί της έμπρακτης τήρησης των υποσχέσεών μας. Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

 Περί της έμπρακτης τήρησης των υποσχέσεών μας.  Λόγος ΙΑ΄

 Άγιος Μάξιμος ο Γραικός 

Ας κάνουμε τάματα στον Θεό καλοπροαίρετα σε περίπτωση μεγάλης θλίψεως η όταν θέλουμε να μας χαρισθεί κάτι εξαιρετικά ωφέλιμο. Σε όλην την Αγία Γραφή επαινείται η τήρηση του τάματος, ενώ η αθέτησή του προκαλεί ενοχές ενώπιον του Θεού.
 Έτσι στην Αγία Γραφή διαβάζουμε: «Εύξασθε και απόδοτε Κυρίω τώ Θεώ ημών»[1]. Ο δε μακάριος Ιωνάς εντός του κήτους προσεύχεται λέγοντας: «Εγώ δε μετά φωνής αινέσεως και εξομολογήσεως θύσω σοι, όσα ηυξάμην αποδώσω σοι εις σωτηρίαν μου τώ Κυρίω»[2].
Αλλά και ο Δαυίδ, ο του Θεού προπάτορας, λέγει: «Σοί θύσω θυσίαν αινέσεως· τάς ευχάς μου τώ Κυρίω αποδώσω εναντίον παντός του λαού αυτού»[3]. Αλλά και ο σοφός Σολομών: «Αγαθόν το μή εύξασθαί σε η το εύξασθαί σε και μή αποδούναι»[4].
Ο πατριάρχης Ιακώβ μας διδάσκει ότι πρέπει έμπρακτα να εκτελούμε τα τάματα, πού υποσχόμαστε στον Θεό. Φοβούμενος τον αδελφό του, τον Ησαύ, ο Ιακώβ υποσχέθηκε να δώσει στον Θεό την δεκάτη από όλα τα υπάρχοντά του, αν ο Κύριος τον φυλάξει από την οργή του Ησαύ[5] και, αφού σώθηκε, εκτέλεσε έμπρακτα το τάμα του[6].
Ακόμη και τον Λευΐ, τον υιό του, πού υπήρξε δέκατος, τον έδωσε στον Θεό, και αφού τον αφιέρωσε, τον ενέδυσε με την ιερατική ενδυμασία και δι’ αυτού θυσίασε στον Θεό στην Βηθήλ[7].
Από αυτόν προήλθε το ιερατείο των Εβραίων.

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀποτελοῦν τὴν αὐθεντικὴν καὶ ἀπλανῆ ὁδὸν τῆς Θεολογίας καὶ τῆς Σωτηρίας. Ἀρχιμ. Ἐφραίμ καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου (και σχετικό βίντεο)

Εὐθεῖα ἀπάντησις τοῦ καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου Ἀρχιμ. Ἐφραίμ εἰς τὴν μεταπατερικὴν θεολογίαν τῆς Ἱ. Μ. Δημητριάδος

Εἰς ἐκδήλωσιν, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη τὴν 28ην Ἰανουαρίου, εἰς τὰς Ἀθήνας, πρὸς τιμὴν τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ, ὡμίλησαν διὰ τὸν Ἅγιον ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἄρτης, οἱ ὁμότιμοι καθηγηταὶ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς κ.κ. Δημ. Γόνης, Σπυρίδων Κοντογιάννης, ἐνῶ ἔγινε καὶ παρουσίασις τοῦ βιβλίου τοῦ Δι- κηγόρου κ. Κων. Τσιλιγιάννη ὑπὸ τὸν τίτλον: «Ἡ δίκη τοῦ Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ».

Εἰς τὴν ἐκδήλωσιν συμμετεῖχε, ἐπίσης, ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μεγίστης Μονῆς Βατοπαιδίου Ἀρχιμανδρίτης κ. Ἐφραίμ, ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν διὰ τὸν Ἅγιον, ἀλλὰ ἐστράφη καὶ ἐναντίον ὅλων ἐκείνων τῶν Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἀνεκάλυψαν τὴν μεταπατερικὴν θεολογίαν καὶ ζητοῦν τὴν περιθωριοποίησιν καὶ τὴν κατάργησιν τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας.

«Οἱ Πατέρες ὅμως ἀποτελοῦν τὴν αὐθεντικὴν καὶ ἀπλανῆ ὁδὸν τῆς θεολογίας καὶ τῆς σωτηρίας. Οἱ Πατέρες εἶναι οἱ συνεχιστὲς τοῦ ἔργου καὶ τῆς διδασκαλίας τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων», ὑπεγράμμισε.