Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος ΣΤ'. Τελευταίο

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

Β. Εύρεσις του νοήματος της ζωής

Ένα άλλο υπαρξιακό αίτημα, στο οποίο ανταποκρίνεται η Ορθόδοξος πίστη και παράδοσή μας, είναι η εύρεσις του νοήματος της ζωής
Έχει νόημα η ζωή του καθενός από μας, εάν δεν υπάρχει Θεός, εάν δεν υπάρχη ανάστασις των νεκρών, εάν ο Θεός δεν αγαπά τον άνθρωπο; Εάν δεν υπάρχη κέντρο, γύρω από το οποίο κινούνται και οργανώνονται όλα, τι νόημα έχει αυτός ο απέραντος κόσμος, αυτοί οι πολυπληθείς γαλαξίαι που απέχουν εκατομμύρια έτη φωτός ο ένας από τον άλλον; Τι νόημα έχει όλη αυτή η δημιουργία, εάν δεν υπάρχει Δημιουργός;
Τι νόημα έχει η δική μας ζωή, αν κάθε ένας από μας είναι αποτέλεσμα τυφλής τύχης, αναγκαιότητας και συμπτώσεως; Είμαι ριγμένος στον κόσμο σαν ένα έκθετο παιδί, που δεν γνωρίζει πατέρα και μητέρα, ούτε τίποτε άλλο για την προέλευσί του. Τότε όλα είναι παράλογα και η αντίδρασις του ανθρώπου δεν μπορεί να είναι άλλη από τον μηδενισμό. Και ο άνθρωπος δεν μπορεί να αισθανθή καμμία ουσιαστική χαρά στην ζωή του.

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος Δ'

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

Γ. Σεβασμός στο ανθρώπινο πρόσωπο

Μέσα στην ελληνορθόδοξη παράδοσί μας μάθαμε να σεβόμαστε το ανθρώπινο πρόσωπο, τον άνθρωπο. Να τον βλέπουμε ως εικόνα του Θεού. Αυτή η θεολογία του προσώπου, ας την πούμε έτσι, η τιμή, ο σεβασμός προς το ανθρώπινο πρόσωπο, είναι γέννημα της ορθοδόξου χριστιανικής μας παραδόσεως.
Η Εκκλησία επέμενε πολύ στο να τονίζη ότι η Αγία Τριάς είναι Τρία ομοούσια Πρόσωπα: Ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα. Δεν είναι θεός αφηρημένος, θεός των φιλοσόφων, θεός ιδέα, αλλά είναι Τρία Πρόσωπα «εν μιά ουσία». Γι’ αυτό όχι τρεις θεοί, Ένας Θεός.
Επέμενε επίσης η εκκλησία πολύ στο να τονίζη ότι ο Χριστός, ο Θεάνθρωπος, είναι ένα Πρόσωπο με δύο φύσεις, την θεία και την ανθρωπίνη, πράγμα που το ηρνούντο οι κατά καιρούς αιρετικοί. Ο Χριστός λοιπόν Πρόσωπο, η Αγία Τριάς Τρία Πρόσωπα.

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος Γ'

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

Β. Ασκητικό πνεύμα

Ένα άλλο βασικό στοιχείο της παράδοσής μας είναι το ασκητικό πνεύμα. Η Ορθοδοξία, όπως γνωρίζετε, είχε πάντοτε ένα ασκητικό χαρακτήρα. Δεν είναι ο δρόμος της ανέσεως, με τον οποίο βρίσκουμε εύκολα τον Θεό. Πρέπει κανείς να αγωνισθή, να καθαρισθή από τα πάθη του, να μετανοήση, να πονέση, να ασκηθή, να εγκρατευθή, να νηστέψη, για να βρή τον Θεό και να ενωθή μαζί Του.
Δεν υπάρχει ανάστασις χωρίς σταυρό. Και ο Υιός και Λόγος του Θεού αναστήθηκε, αφού πρώτα σταυρώθηκε. Έπρεπε να σταυρωθή, για να μας σώση και να μας χαρίση ανάστασι και αιώνια ζωή. Μπορούμε άραγε εμείς να ζούμε ανάστασι, χαρά, βαθειά ειρήνη, χωρίς σταυρό, χωρίς άσκησι, χωρίς αγώνα κατά των παθών μας;        
Ένας εύκολος Χριστιανισμός δεν ήταν ποτέ Ορθόδοξος. Πάντοτε οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί αγαπούσαν την άσκησι, την εγκράτεια, την προσευχή, την νηστεία, την αγρυπνία, την ορθοστασία.
 Γιατί ήξεραν ότι με αυτά θα οδεύσουν προς τον Θεό και θα κατακτήσουν τον Θεό.

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος Β'

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

Γι’ αυτό η Εκκλησία μας και ο λαός μας ήθελε όλα να περνάνε μέσα στην Εκκλησία. Ήθελε όλα να εκκλησιάζωνται, όλα να λειτουργούνται, για να γίνουν όλα ευχαριστία προς τον Θεό. Και να ζούμε όλοι έτσι, ανταλλάσσοντες δώρα μεταξύ μας και με τον Θεό.
Όλη μας η ζωή να γίνη, όπως είπαμε, μια ανταλλαγή δώρων, δηλαδή έκφρασις αγάπης. Πλήρωμα αγάπης και προσφοράς. Έτσι, ζώντας ο ορθόδοξος λαός μας εκκλησιαστικά, λειτουργικά, ευχαριστιακά, ζούσε Θεοκεντρικά. Δεν έβαζε εγωιστικά ο κάθε άνθρωπος κέντρο τον εαυτό του.
 Αλλά κέντρο είχε τον Θεό. Ανεγνώριζε τον Θεό ως πηγή όλων των δώρων. Τα δεχόταν όλα ως δώρα του Θεού και ευχαριστούσε τον Θεό. Όταν ο άνθρωπος δεν τοποθετηθή έτσι στην ζωή του, τότε βάζει κέντρο τον εαυτό του. Φτιάχνει μια ψεύτικη εικόνα του κόσμου, όπου αυταπατάται ότι αυτός είναι ο Θεός.

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος Α'

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

 Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, εκφωνηθείσα στην Λευκωσία την 3η Μαϊου 1985, κατόπιν προσκλήσεως του Παγκυπρίου συλλόγου «Οι φίλοι του Αγίου Όρους».

Αισθάνομαι μεγάλη χαρά, γιατί είμαι απόψε μαζί σας. Έρχομαι εδώ σαν προσκυνητής, αλλά και για να εκφράσω σεβασμό και τιμή προς την εκκλησία της Κύπρου και προς όλους όσους διά μέσου των αιώνων διετήρησαν με τους αγώνες τους την Κύπρο ελληνική και ορθόδοξο. Αιωνία η μνήμη των αγωνιστών της ΕΟΚΑ, των νέων παιδιών που ήσαν γεμάτα από τον Χριστό, την Ορθοδοξία και την Ελλάδα.

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση»

Η Ελληνορθόδοξος παράδοσις.

Ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985.


Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς)

Ἐρωτήσεις - ἀπαντήσεις


Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς)

Ἀρχείο Ἀναβάσεων

Παράδοσις καί ἀνανέωσις εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν. Πρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ

Παράδοσις καί ἀνανέωσις εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν.

Πρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ

Ὁ λόγος γιὰ παράδοση εἶναι σήμερα ἀποκρουστικός, ἰδιαίτερα στὶς οἰκουμενικὲς σχέσεις, πόσον μᾶλλον, ὅταν ἡ παράδοση ταυτίζεται μὲ τὴν συντηρητικὴ προσκόλληση στὸ παρελθόν. Μεθυστικὸς κυριολεκτικὰ εἶναι, ἀντίθετα, ὁ λό- γος γιὰ πρόοδο, ἀνανέωση, ἀλλαγή.

Ὁ ὅρος, μάλιστα, ἀλλαγὴ ἀπὸ τὴν Γαλλικὴ Ἐπανάσταση (1789) ἔχει γίνει τὸ κύριο σύνθημα τῆς σοσιαλιστικῆς ἰδεολογίας, ὅπως τὸ ζοῦμε ἐμεῖς στὴν Ἑλλάδα, τουλάχιστον. Ἡ παράδοση συνδέεται ἀπὸ τοὺς ἐκσυγχρονιστὲς μὲ τὴν καθυστέρηση καὶ τὴν ὀπισθοδρόμηση. Καὶ ὅμως! Τίποτε δὲν ἀρχίζει στὴν καθημερινότητά μας ἀπὸ τὸ μηδέν. Σὲ κάθε ὄψη τῆς ζωῆς μας ὑπάρχει πάντα κάποιο παρελθόν, πάνω στὸ ὁποῖο οἰκοδομεῖται τὸ παρόν, γιὰ νὰ ὑπάρξει καὶ μέλλον. Μιὰ ἀναφορὰ στὰ μεγέθη παράδοση καὶ ἀνανέωση θὰ ἐπιχειρηθεῖ στὴ συνέχεια.

Α) Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ 

1. Οὐσία τῆς παραδόσεως: 

Παράδοση γιὰ μᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους εἶναι ἡ συνέχεια τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας μας, ὡς σώματος Χριστοῦ στὸν ἱστορικὸ χρόνο. Ἡ συνέχεια τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς στὸ σύνολό της, ὡς πίστεως, πράξεως καὶ μαρτυρίας.

Απόσπασμα από το κείμενο «Ἡ Μοναδικότητα τῆς Παραδόσεως τῆς Ὀρθοδοξίας» του Φώτη Κόντογλου με αναφορά στην γελοιοποίηση της ορθοδόξου παραδοσιακής βυζαντινής μουσικής από την φράγκικη τετραφωνία!

Το κείμενο είναι απόσπασμα από το κείμενο «Ἡ Μοναδικότητα τῆς Παραδόσεως τῆς Ὀρθοδοξίας» του μακριστού Φώτη Κόντογλου. Αναφέρεται στην αλλοίωση και γελοιοποίηση της παραδοσιακής βυζαντινής μουσικής παραδόσεως της Εκκλησίας μας,
Το πλήρες κείμενο (μπορείτε να το διαβάστε ΕΔΩ)  προήλθε από απάντηση σε «συγχρονιστή» - «μοντερνιστή» - όπως συνήθιζε να λέει ο ίδιος - αρχιμανδρίτη Αθηνών την Μεγάλη Παρασκευή του 1960.

______________________

«.... Μὲ ἄλλα λόγια θέλεις νὰ πεῖς πὼς τὸ περιεχόμενο τῆς Ὀρθοδοξίας εἶναι ἄσχετο μὲ τὰ ἔργα τῆς λειτουργικῆς μουσικῆς καὶ τῆς ἁγιογραφίας, μὲ τὰ ὁποῖα ἐκφράζεται ἐπὶ αἰῶνες. Πὼς αὐτὰ εἶναι κάποια συμβατικὰ στολίδια τῆς Ὀρθοδοξίας ποὺ πρέπει νὰ τ᾿ ἀλλάξουμε, δηλαδὴ κάποιο φόρεμα ποὺ πάλιωσε, καὶ πὼς πρέπει νὰ τῆς φορέσουμε ἄλλο, καινούργιο.
Ἀληθινά, μοναχὰ ἕνας «ἐπιστημονικός» θεολόγος μπορεῖ νὰ ἔχει τόσο λίγη εὐαισθησία καὶ τόση ψυχικὴ ἀμορφοσιά, μ᾿ ὅλα τὰ πτυχία τῆς Εὐρώπης, γιὰ νὰ λέγει τέτοια ἀσύστατα πράγματα!
Μοναχὰ μιὰ ψυχὴ ποὺ λείπει ἀπὸ μέσα της ἡ θερμὴ αἴσθηση τῆς Ὀρθοδοξίας, καὶ ποὺ τὴν ἔχει ξεράνει ὁ χιονιᾶς τοῦ ὀρθολογισμοῦ, ψυχὴ ποὺ τὴν στέγνωσε ἡ πρακτικὴ βορεινὴ μεθοδολογία, καὶ γιὰ νὰ πῶ μ᾿ ἕναν σύντομο λόγο, ποὺ λείπει ἀπὸ μέσα της ὁλότελα ἡ βλογημένη καὶ δροσερὴ πνοὴ ποὺ λέγεται ποίηση τῆς Ὀρθοδοξίας, κι ἡ κατάνυξη ποὺ τὴν μεθᾶ μὲ τὸν οὐράνιον οἶνον, μιὰ τέτοια ψυχὴ μοναχὰ μπορεῖ νὰ πεῖ καὶ νὰ γράψει παρόμοια λόγια.