Οι ασύδοτοι

.....του Ρίζου Καϊάφα

Απόψε είναι άλλη μιαν άγρυπνη νύχτα. Με τρεις παρέες φοιτητών να φωνάζουν στα γύρω μπαλκόνια, τη μουσική των καταστημάτων στη διαπασών και κάποιους μεθυσμένους να τσακώνονται στη γωνία δεν έχεις και πολλές πιθανότητες να ησυχάσεις. Κι όμως η πόλη δείχνει να κοιμάται, βυθισμένη στον αρρωστημένο καλοκαιρινό της λήθαργο.

Σκληρές αλήθειες

....του Ρίζου Καϊάφα

Το κείμενο αυτό γράφεται βιαστικά, την ώρα που η Κύπρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση στροβιλίζονται στη δίνη της τραπεζικής κρίσης.

Ποιος δουλεύει ποιον στην ελληνική εκπαίδευση;

....του Ρίζου Καϊάφα

Η αφορμή για αυτό το άρθρο δόθηκε από τις αντιδράσεις των διαδικτυακών μου φίλων σε μια σχετική μου ανάρτηση προ ημερών . Εκεί, αγανακτισμένος πλέον από μια σειρά κωμικοτραγικών φαινομένων της καθημερινότητας στο πανεπιστήμιο, είχα αναρωτηθεί «μήπως δουλευόμαστε μεταξύ μας σ’ αυτή τη σχολή;» Η απρόσμενα μεγάλη ανταπόκριση στο σχόλιό μου με έπεισε πως όχι μόνο η υποψία μου είναι βάσιμη αλλά επιπλέον – κι αυτό είναι το εξοργιστικότερο όλων – γνωρίζουμε και συμμετέχουμε σ’ αυτό το θλιβερό παιχνίδι της εθελοτυφλίας. Δεν είναι περίεργο ότι η διαπίστωσή μου θα μπορούσε να γενικευτεί σε όλες τις βαθμίδες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Η Πράξη της Αποκήρυξης: μια επανάσταση πριν την επανάσταση

....του Ρίζου Καϊάφα

Όταν αναφερόμαστε σε έννοιες όπως η λαϊκή κυριαρχία ή το κοινωνικό συμβόλαιο, συνήθως ο νους μας πηγαίνει σε φιλοσόφους όπως ο Ρουσσώ, σε κείμενα όπως η αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας και σε γεγονότα όπως η αμερικανική και η γαλλική επανάσταση.

Οι μάχες που δεν δίνονται

....του Ρίζου Καϊάφα

   Μετά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής ο Αντώνης Σαμαράς συνόψισε την ελληνική στάση, λέγοντας πως «δώσαμε μάχη ώστε να αυξηθεί το ποσό για την Ελλάδα, κυρίως δώσαμε τη μάχη να υπάρξει μια ειδική μεταχείριση της χώρας μας ακριβώς λόγω της παρατεταμένης ύφεσης και των προβλημάτων που διανύουμε [sic]». Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι αναφερόταν σε κάποια «εθνική επιτυχία», που επιτεύχθηκε μετά κόπων και βασάνων. Όμως όχι, αυτή η κοινότοπη υπερβολή χρησιμοποιήθηκε για το κατόρθωμα της χώρας μας να διεκδικήσει 20% μικρότερη μείωση στα κοινοτικά κονδύλια που της αναλογούν για τα επόμενα χρόνια.

Αφελείς αναρωτήσεις

....του Ρίζου Καϊάφα

  Από τότε που ενέσκηψε η κρίση στη χώρα μας, όλοι μιλούμε για τις αλλαγές που δεν έρχονται. Με ρυθμούς νωθρούς κι απρόθυμους, όσα κρύβαμε τόσα χρόνια κάτω από το χαλί της δανεικής μας ευημερίας βγαίνουν στην επιφάνεια. Τώρα μας ενοχλούν πολύ περισσότερο αλλά εξακολουθούμε να τα ανεχόμαστε. Οι συνήθειες μιας ζωής βλέπετε – προ πάντων οι κακές – δεν αλλάζουν εύκολα.

Μουτζουρωμένες πόλεις

....του Ρίζου Καϊάφα

Με την Ελλάδα να ασθμαίνει στο μαραθώνιο για την εκταμίευση της επόμενης δόσης, τα μέτρα να σκληραίνουν ολοένα, την κοινωνική σύγκρουση να επιτείνεται, εμένα ο νους μου έχει καρφωθεί σ’ ένα μικρό διαφημιστικό περίπτερο. Στήθηκε πριν από καμιά βδομάδα δίπλα στην Καμάρα, προφανώς για να υπενθυμίζει τους εορτασμούς για τα 100 χρόνια της απελευθέρωσης.

Οι αμόλυντοι ευπατρίδες μιας μολυσμένης πατρίδας

....του Ρίζου Καϊάφα

«… Νέοι με την ορμή, άντρες με την ψυχή, ευπατρίδες αμόλυντοι μιας μολυσμένης πατρίδας, πού πάτε να χαθείτε άδικα των αδίκων; Πώς φεύγετε, αφήνοντας πίσω σας, κυρίαρχους, τους φαύλους και τους κακούς, τους πενταρολόγους και τους κοσμοπολίτες; Γιατί πάτε να δώσετε τα δώρα σας εκεί; Διψά η αυλή σας για νερό, γυρίστε πίσω. Γυρίστε πίσω…»

Από το «Σάλπισμα» του Ανδρέα Καρκαβίτσα, εφημερίδα ο Χρόνος, 16 Οκτωβρίου 1909

Στη χωματερή της Καμάρας

...του Ρίζου Καϊάφα

    Μέχρι το 2008 τον τόνο έδιναν τα κάθε είδους και ιδεολογικής απόχρωσης «εναλλακτικά» στέκια με τους φοιτητές, τους αριστεριστές, τους «αντιεξουσιαστές» θαμώνες τους. Τα μεγάλα επεισόδια εκείνου του Δεκέμβρη ήταν κατά κάποιο τρόπο το κύκνειο άσμα τους. Έκτοτε αποτραβήχτηκαν σε πιο απόμερα στενά χωρίς ωστόσο να εξαφανιστούν. Απλώς η ανθρωπογεωγραφία του κέντρου άλλαζε μαζί με την υπόλοιπη Θεσσαλονίκη.

Αθλητισμός ,χρήμα και πολιτική

....του Ρίζου Καϊάφα 

 Δεν ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για τα αθλητικά ούτε για τους εν εξελίξει ολυμπιακούς αγώνες. Το 2004 συνειδητοποίησα ότι η Ελλάδα διεκδικούσε το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα μόλις στους ημιτελικούς ενώ ελάχιστα παρακολούθησα τους ολυμπιακούς της Αθήνας. Ίσως για αυτό δεν μπορώ να κατανοήσω κάποια φαινόμενα που πεισματικά επαναλαμβάνονται σε κάθε μεγάλη ή μικρή αθλητική διοργάνωση.

Ζωντανοί νεκροί

....του Ρίζου Καϊάφα

   Η είδηση αποκαλύφθηκε από το Reuters αλλά στην Ελλάδα σχεδόν αποσιωπάται. Κι όμως παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς περιγράφει ανάγλυφα την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το τραπεζικό μας σύστημα και κατ’ επέκταση ολόκληρη η χώρα. Σε αδρές γραμμές, όπως αναγράφεται στο protagon.gr, πρόκειται για μια ακόμη σκανδαλώδη περίπτωση δανεισμού μιας σχεδόν χρεωκοπημένης τράπεζας από μια εντελώς χρεοκοπημένη τράπεζα, με απώτερο στόχο να μετακυλυθούν οι ζημιές στους Έλληνες φορολογούμενους ενώ ο έλεγχος των τραπεζών παραμένει στους ίδιους ανθρώπους που ευθύνονται για το σημερινό τους κατάντημα.

Εγκλωβισμένοι στα στερεότυπα

....του Ρίζου Καϊάφα

   Ζούμε εγκλωβισμένοι σε έναν τρόπο πολιτικής σκέψης που βρίθει αντιφάσεων και στερεοτύπων. Αποδείχθηκε περίτρανα στις πρόσφατες εκλογές κι επιβεβαιώνεται τις τελευταίες μέρες στις συζητήσεις για τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής, την «ήττα» της Γερμανίας, τη «σωτηρία» της Ευρώπης. Στην πραγματικότητα βέβαια η Γερμανία έκανε έναν πολύ επωφελή συμβιβασμό, η Ευρώπη κέρδισε μερικούς ακόμα μήνες αγωνίας ενώ η αποσύνδεση τραπεζικού – κρατικού χρέους δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα ισχύσει και στην ελληνική περίπτωση. Όμως αυτά είναι απλώς «ψιλά γράμματα» για την τρέχουσα ποδοσφαιροποιημένη ανάλυση των Μ.Μ.Ε. Όπως και στην πολιτική μας έτσι και στη δημοσιογραφία μας όλα έχουν ένα συνθηματολογικό περιεχόμενο. Εδώ οι μεν εξακολουθούν να μηχανεύονται τρόπους να φορτώσουν στους δε τις ευθύνες για τη διεθνή απουσία και τις αποτυχίες της χώρας, όπως βέβαια και για το εσωτερικό μας κατάντημα.

Ηχηρή Προειδοποίηση

.....του Ρίζου Καϊάφα

     Τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών ήταν άλλο ένα βήμα προς τη συντριβή των συλλογικών μας ψευδαισθήσεων. Για παράδειγμα, η κατακραυγή για τα βίαια περιστατικά των προεκλογικών ημερών δεν στάθηκε ικανή να περιορίσει τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής. Όσοι νόμιζαν πως μπορούσαν να καταπολεμήσουν τον εφιάλτη με μια γερή δόση επικοινωνιακών τρικ ελπίζω να ξύπνησαν μια και καλή. Και να συνειδητοποίησαν πως η απάντηση στο νεοφασισμό δεν είναι οι απαγορεύσεις ή οι ρητορείες περί δημοκρατικού ήθους αλλά η επίλυση των καθημερινών προβλημάτων που τον εξέθρεψαν.

Διορθώσεις

.....του Ρίζου Καϊάφα

Μετά από ένα εύστοχο σχόλιο κάποιου φίλου αναγνώστη του dubium θα ήθελα να κάνω ορισμένες διευκρινήσεις/διορθώσεις σχετικά με το πρόσφατο άρθρο μου για τα αδιέξοδα της αντιπροσώπευσης.

Τα αδιέξοδα της αντιπροσώπευσης

.....του Ρίζου Καϊάφα

    Μεταξύ δύο εκλογικών αναμετρήσεων όλοι πασχίζουν να προβλέψουν και να ερμηνεύσουν τα αποτελέσματα της κάλπης. Όμως τα πιεστικά οικονομικά μας προβλήματα, η εναγώνια αναζήτηση βιώσιμου κυβερνητικού σχήματος και οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες μάλλον συσκοτίζουν παρά αναδεικνύουν τα βαθύτερα μηνύματα της λαϊκής ετυμηγορίας.

Σκέψεις της κάλπης

.....του Ρίζου Καϊάφα 

     Θα είμαι ειλικρινής ευθύς εξαρχής με τους αναγνώστες: δεν θα ψηφίσω στις επερχόμενες εκλογές διότι βρίσκομαι μακριά από τον τόπο καταγωγής μου και τα οικονομικά μου δεν μου επιτρέπουν ένα ταξίδι – αστραπή. Ωστόσο προτρέπω ανεπιφύλακτα όλους τους γνωστούς και τους φίλους να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Απόπειρα απόδρασης

.....του Ρίζου Καϊάφα

    Τώρα που κόπασε – αν και πολύ φοβάμαι προσωρινά – η εξαντλητική συζήτηση για το χρέος και το νέο δάνειο, τα ουσιαστικότερα προβλήματα αυτής της χώρας επανακάμπτουν δριμύτερα. Ανάμεσά τους και η βραδυφλεγής βόμβα της λαθρομετανάστευσης, πιο απειλητική από ποτέ.

Λάθος απαντήσεις

....του Ρίζου Καϊάφα

    Μέσα στον ορυμαγδό των γεγονότων και των δηλώσεων, που μας κατακλύζουν από τότε που γίναμε το επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, έχω ξεχωρίσει μία. Στριφογυρίζει στο μυαλό μου επίμονα, αν και δεν απευθύνεται στην Ελλάδα και στους Έλληνες. Κι όμως αισθάνομαι πως με αφορά άμεσα, πολύ περισσότερο από το θλιβερό σκηνικό της εγχώριας πολιτικής.

Η χρονιά της ευφυΐας

.....του Ρίζου Καϊάφα

   Αποκλίνοντας φαινομενικά από τη θεματολογία της στήλης, θα ήθελα σήμερα να μιλήσουμε για ένα σύνθημα. Έναυσμα για αυτή μου τη φαεινή – ευελπιστώ – έμπνευση στάθηκε η ανάγνωση ενός πρόσφατου άρθρου του Σταύρου Θεοδωράκη στο protagon. gr, όπου γινόταν λόγος για την ευφυΐα. Μια ευφυΐα χαραγμένη ως σύνθημα σε κάποιον τοίχο, κάπου στα στενά της πρωτεύουσας.

Οι χαμένες ψευδαισθήσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης

.....του Ρίζου Καϊάφα

Αυτή η σταθερή αντίφαση, ανάμεσα στις δυνατότητες και τα όνειρά μου, αυτή η

έλλειψη ισορροπίας θα εκμηδενίζει πάντα κάθε μου προσπάθεια.

Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Χαμένες Ψευδαισθήσεις