«Σαν ιερέας ολόκληρης της ζωής του...»

«Στον τεράστιο καθεδρικό ναό που είναι το σύμπαν του Θεού, ο κάθε άνθρωπος είτε είναι λόγιος είτε είναι χειρώνακτας, καλείται να ενεργήσει σαν ιερέας ολόκληρης της ζωής του -να πάρει ό,τι είναι ανθρώπινο και να το μετατρέψει σε μια προσφορά και σ' ένα ύμνο δόξας...».

Παύλος Ευδοκίμωφ

«Όλοι επιθυμούμε την αγάπη...»

«Υπάρχει και κάτι ακόμα που μας κάνει να φοβόμαστε να ζήσουμε. Όλοι επιθυμούμε την αγάπη, αλλά όταν αρχίσουμε να τη βιώνουμε είτε στην οικογένεια, είτε στις φιλίες, είτε στις ερωτικές σχέσεις, σε όλα τα πιθανά επίπεδα, ανακαλύπτουμε ότι η αγάπη συνήθως είναι πολύ μεγαλύτερη από εμάς. Η λέξη "αγάπη" είναι μια από αυτές τις λέξεις "ομπρέλες", που περιλαμβάνουν πράγματα πολύ διαφορετικά το ένα από το άλλο για να βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη. Χρησιμοποιούμε την ίδια λέξη για να πούμε "Αγαπώ τον Θεό" και για να πούμε " Αγαπώ τις φράουλες με κρέμα σαντιγί". Είναι η ίδια λέξη στην καθημερινή χρήση, αλλά πόσο διαφορετική η σχέση που υπονοεί!...».

Μητροπολίτης Αντώνιος του Σουρόζ, «Ο ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ και Ο ΑΛΛΟΣ. Στοχασμοί για τις ανθρώπινες σχέσεις», εκδ. «Πορφύρα», Αθήνα 2016, σσ. 87-88.

«Υπάρχει ο κίνδυνος να μας φυλακίσει το κάλλος...»

«Άλλοτε πάλι προσέχουμε την αισθητική: "Αυτός ο άγιος έγραφε ωραία, ο άλλος είναι φτωχός στην επιλογή λέξεων και εικόνων". Αλλά και οι δυο έχουν βάλει την ψυχή τους στις λέξεις αυτές, όπως μπορούσαν. Κάποιες φορές μπορούμε να σκεφτούμε ότι μια μικρή, φτωχή φράση ειπώθηκε με δάκρυα, και ο Θεός πρόσεξε αυτές τις λέξεις και είδε τα δάκρυα, και ότι τα δάκρυα έδωσαν στις λέξεις άρωμα και τόση ομορφιά, που καμιά λογοτεχνική διατύπωση δεν θα μπορούσε να δώσει. Υπάρχει ο κίνδυνος να μας φυλακίσει το κάλλος και να μην το αφήσουμε να μας γεμίσει και να μας αλλοιώσει, αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός του κάλλους. Βρίσκεται εκεί, για να μας αγγίξει και να μας ικανώσει να δεχθούμε το μήνυμα με τρόπο ολότελα πειστικό, όπου το "ολότελα" σημαίνει: στον απόλυτο βαθμό που καθένας από μας είναι ικανός να λάβει το μήνυμα, όσο τέλεια μπορούμε να το αναδεχτούμε...».

Anthony Bloom, «Του Χριστού ή του κόσμου τούτου;», εκδ. «Πορφύρα», Αθήνα 2018, σσ.129-130.

«Αντιμετωπίζοντας τις αμαρτίες»

«Πρέπει να καταλάβεις...!» Φθάνεις σ' ένα σημείο όπου γίνεται σαφές πως δεν υπάρχει τίποτε για να καταλάβεις, πως όλες οι περιπλοκές είναι φανταστικές, δηλαδή πως όλα είναι μια ομίχλη που σηκώνουμε για να σκεπάσουμε τις αμαρτίες μας και για ν' αποφύγουμε να έρθουμε αντιμέτωποι μαζί τους. Τα προβλήματα της σύγχρονης συνείδησης, των νέων ανθρώπων, συχνά δεν είναι τίποτε. Δύο είναι οι πηγές της αμαρτίας: η σάρκα και η υπερηφάνεια. Και οι άνθρωποι συχνά προσπαθούν να τις συγκαλύψουν με περιπλοκές, έτσι ώστε να φαίνονται ωραίοι και με βάθος. («Αυτός έχει μεγάλα προβλήματα...») Και πάντα μπορούν να βρεθούν πρόθυμοι πνευματικοί οδηγοί, έτοιμοι να λύσουν τα προβλήματα, κυρίως με το να τα συζητούν ατέλειωτες ώρες. Η αλήθεια είναι πολύ απλούστερη: σάρκα και υπερηφάνεια. Είναι τα αληθινά κλειδιά για τη λύση των προβλημάτων και των δυσκολιών, η ρίζα των ατέλειωτων συζητήσεων, των ψιθύρων κατά τη διάρκεια των πλέον πληκτικών εξομολογήσεων, της κάθε ενδοσκόπησης και νοσηρής αυτοϊκανοποίησης. Ο Χριστιανισμός δεν είναι «αποτελεσματικός», αυτό δεν ακούγεται σωστά. Η ανεπάρκεια και η αναλήθεια της ποιμαντικής συμβουλευτικής, της θρησκευτικής «θεραπείας», είναι συχνά εξίσου ψεύτικη όσο και η άρνηση να αντιμετωπίσουμε την αμαρτία. Η πραγματική πίστη ανέκαθεν αποτελεί την ανάπτυξη μέσα στην αρετή της απλότητας - χαρμόσυνη, ολοκληρωτική και απελευθερωτική. Οι «δυσκολίες», οι «περιπλοκές» και τα «προβλήματα» είναι ασήμαντα άλλοθι του εγωκεντρικού ανθρώπου που έχει ερωτευτεί το αυτοείδωλο ενός βασανισμένου, περίπλοκου ανθρώπου.

π. Αλέξανδρος Σμέμαν,

«Ημερολόγιο».

Από το «Ημερολόγιο» του π. Αλέξανδρου Σμέμαν

Παρασκευή, 19 Οκτωβρίου, 1973
 

«Η κατάρα της δουλειάς». 
Πολλοί άνθρωποι όμως, αν όχι η πλειοψηφία, ηδονίζονται με την αχαλίνωτη δραστηριότητα, επειδή φοβούνται να σταθούν πρόσωπο προς πρόσωπο με τη ζωή, με τον εαυτό τους, με τον θάνατο. Βαριούνται, και η πλήξη είναι το βασιλειο του Διαβόλου. Βαριεστημένοι και φοβισμένοι, κλείνουν τα αυτιά τους με τη δράση, με τις ιδέες και τις ιδεολογίες. Το κλειδί που ανοίγει τον πολιτισμό μας είναι μια αισιόδοξη δραστηριότητα με ίχνη φόβου και πλήξης. Δίχως Θεό, όλα είναι δυνατά, αλλά αυτό το «όλα» είναι πάρα πολύ τρομακτικό και πληκτικό. Μου φαίνεται πως πρώτιστο καθήκον της Εκκλησίας είναι ν' αρνηθεί να λάβει μέρος στη λογική και στους κώδικες αυτού του κόσμου. Κανείς δεν μπορεί να φωτίσει τον κόσμο, αν πρώτα δεν τον απορρίψει ολοκληρωτικά. Αυτό που χρειάζεται στον σύγχρονο Χριστιανισμό είναι θάρρος και πνευματική ελευθερία: ποτέ μην ενδώσετε στην «κατανόηση», στην «ανάμειξη», στην «επιβίωση του κόσμου».