Μέσα μας γίνεται η Γέννηση...

Μέσα μας γίνεται η Γέννηση. Έξω στέκει το σχήμα της – Μας φανερώνεται.

Εδώ που στήσαμε τη φάτνη, Εδώ που κρεμάσανε το άστρο, Είναι σα μια μεγάλη πέτρα –

Πέτρα υψηλή, μετέωρη.

Ένα πυκνό σημείο αιωνιότητας.

Το Βρέφος, ο Ιωσήφ και η Μαρία, Τ’ αγαθά ζώα. Οι Άγγελοι Σταματημένοι σε μια πτήση

Ψηλά, στη σιωπή, παίζοντας όργανα.

[...]

Αν στέκουν εδώ, πετούν εκεί, Στον άλλο χώρο∙ αντλούν Αίμα σκληρό απ’ το αίμα μας, Αγάπη απ’ την αγάπη μας.

Παίρνουν τα όνειρά μας και τα ψηλώνουν.

Γιώργος Θέμελης, Η φάτνη.

Ο πασχάλιος χαρακτήρας των Χριστουγέννων

Δέν εἶναι λίγες οἱ φορές πού ἁπλοί ἄνθρωποι χαρακτηρίζουν τά Χριστούγεννα ὡς Πάσχα. Δέν κάνουν κάποιο λάθος, ἀλλά ἐκφράζουν τό βαθύτερο νόημα τῆς χριστιανικῆς ἑορτῆς ἡ ὁποία ἑνώνει τά γεγονότα τῆς ἐν Χριστῷ οἰκονομίας καί ἀναδεικνύει τή χαρά γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Ἕνα εἶναι τό μυστήριο τοῦ Χριστοῦ καί μία κατά βάσιν εἶναι ἡ ἑορτή, τό γεγονός δηλαδή «τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως καί τῆς ἡμῶν θεώσεως». Ἡ Ἐνσάρκω­ση τοῦ Λόγου ἀποτελεῖ τήν ἀρχή τοῦ λυτρωτικοῦ ἔργου καί τό Πάσχα «πέρας τῆς οἰκονομίας ἐστί. Πῶς δ’ ἄν ἐγένετο τό πέρας, εἰ μή ἡ ἀρχή καθηγήσατο; Τί τίνος ἐστίν ἀρχηγικώτερον; Ἡ γέννησις δηλαδή τῆς κατά τό πάθος οἰκονομίας». Μέ ἁπλούστερα λόγια οἱ δύο πυλῶνες τοῦ λειτουργικοῦ ἔτους, Χριστούγεννα καί Πάσχα (κινητό καί ἀκίνητο ἑορτολόγιο), εἶναι ἀλληλένδετοι, διότι ἐάν δέν ἐγεννᾶτο ὁ Χριστός δέν θά ἀνίστατο. Ὁ Χριστός «εἶναι ὁ Λόγος-Δημιουργός διά τοῦ ὁποίου ἔγιναν τά πάντα καί εἶναι ὁ ἴδιος ἐπίσης πού ἔρχεται νά ἀναπλάσει τά πάντα στούς ἔσχατους καιρούς… Τά Χριστούγεννα στήν καρδιά τοῦ χειμώνα, εἶναι ἡ στιγμή ὅπου τό φῶς ἀρχίζει νά θριαμβεύει πάνω στό σκοτάδι, πράγμα πού συμβολίζει τήν ἐμφάνιση τοῦ ἥλιου τῆς δικαιοσύνης. Ἀντίθετα τό Πάσχα, στήν ἐαρινή ἰσημερία σημαίνει τόν θρίαμβο τοῦ Χριστοῦ διά τῆς ἀναστά­σεώς του»...

Παναγιώτης Ἰ. Σκαλτσῆς

Το νόημα της αιτίας που εορτάζουμε...

Και βέβαια υπάρχει η χριστουγεννιάτικη κατάθλιψη. Σε κάποιους έφτασε ήδη, άλλοι την περιμένουν σαν απειλή. Οι ψυχολόγοι θα μιλήσουν ξανά για το αίσθημα της υποχρεωτικής χαράς που πνίγει. Για το αίσθημα του παρακατιανού που δεν μπορεί να πάρει μέρος στο γλέντι των άλλων. Και άλλα παρόμοια.

Όμως η ρίζα της χριστουγεννιάτικης θλίψης είναι ζήτημα υπαρξιακό. Το γεγονός ότι τούτη η μεγάλη γιορτή προέρχεται από το ύψιστο γεγονός πως γεννιέται ο γιος του Θεού, πάμφτωχος και παράνομος μέσα σε σταύλο, δεν μοιάζει να παίζει κανένα ρόλο στο έργο. Ο σταύλος κατέληξε σε στολισμούς χλιδής, τραπέζια απελπιστικά φορτωμένα, αγώνες δώρων. Ο Χριστός ούτε αναφέρεται, έγινε: Καλές Γιορτές! Το νόημα της αιτίας που εορτάζουμε όχι απλώς εξαφανίσθηκε, αλλά αντιστράφηκε. Αυτά η βαθιά ψυχή τα γνωρίζει και πάσχει, ο ρηχός όμως νους μιλάει για κοσμικές μοναξιές και δυσπραγία να πας διακοπές στο εξωτερικό.

Το κενό και το βάρος του κενού, όντας πνευματικό, λογικά δεν αντιμετωπίζεται. Βαθαίνει όπως βαθαίνει και η αποκοπή μας από την πνευματική φύση μας και τις ανάγκες της για άλλο νόημα. Γενικά η κατάθλιψη προέρχεται από απουσία ή παραμόρφωση νοήματος στην άδεια ζωή μας.

Μάρω Βαμβουνάκη

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2022

 

«Τοῦ δέ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν. Μνηστευθείσης γάρ τῆς μητρός αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρίν ἤ συνελθεῖν αὐτούς εὑρέθη ἐν γαστρί ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου» (Ματθ.1, 18 ).

Ἐπίκαιρη ὁμιλία ὑπό τοῦ πρωτ. Λάμπρου Χ. Τσιάρα. Ἰωάννινα

Μέσα σέ ἕνα στίχο, ἀγ. ἀδελφοί, ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος διατυπώνει μέ τρόπο λιτό καί ἀπολύτως καθαρό τό «μέγα μυστήριον τῆς εὐσεβείας». Καί αὐτό τό μυστήριον  εἶναι ὅτι «Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί» (Α΄.Τιμ. 3, 16). Γιά δύο πράγματα ἐνδιαφέρεται νά μᾶς πληροφορήσει ὁ θεόπνευστος Εὐαγγελιστής: Τό ἕνα εἶναι, ὅτι ἡ γέννηση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι γεγονός ὑπερφυσικό, πού ἔγινε μέ τήν ἐπενέργεια τοῦ ἁγ.Πνεύματος ἐπί τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας, καί τό ἄλλο εἶναι, ὅτι περί τοῦ γεγονότος τούτου ἐλάλησαν οἱ Προφῆται:  «ἰδού ἡ Παρθένος ἐν γαστρί ἕξει καί τέξεται υἱόν, καί καλέσουσι τό ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός» (Ἡσαΐας, 8^ος αἰ. π.Χ.).

Μέ τή βοήθεια τοῦ Εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ καί τῆς διασωθείσης Παραδόσεως, μποροῦμε νά βάλουμε τά γεγονότα σέ μιά σειρά… Ὁ Θεός «ἐπέβλεψεν ἐπί τήν προσευχήν τῶν ταπεινῶν» Ἰωακείμ καί Ἄννης, καί, παρά τήν στειρότητα τῆς Ἄννης καί τό προχωρημένο τῆς ἡλικίας καί τῶν δυό συζύγων, τούς χάρισε τέκνο εὐλογημένο, τήν Μαριάμ, τήν ὁποία, μόλις τριετίζουσα, ἀφιέρωσαν στό ναό τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖ, στά Ἅγια τῶν Ἁγίων, «ἡτοίμασε τό σκήνωμα αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος», ὥστε ἡ μικρή κόρη νά καταστεῖ ὁ ἔμψυχος ναός καί τό κατοικητήριό του. Ὅταν ἡ Μαριάμ μεγάλωσε σάν κορίτσι καί δέν μποροῦσε πλέον νά παραμένει στόν ναό, οἱ δέ γονεῖς της μᾶλλον θά εἶχαν ἀποθάνει, οἱ ἄνθρωποι τοῦ  Ἰουδαϊκοῦ Συμβουλίου - ἀνθρωπίνως σκεπτόμενοι - , ἀποφάσισαν νά τήν ἀποκαταστήσουν, μνηστεύοντάς την μέ τόν Ἰωσήφ, ἄνδρα σώφρονα καί εὐλαβῆ, καταγόμενον  “ἐκ γένους Δαυΐδ„ , πού εἶχε ζήσει στό παρελθόν ἔγγαμο βίο κι εἶχε μεγαλώσει καί παιδιά. Ἀλλά, πρίν ἡ παρθένος κόρη ὁδηγηθεῖ στήν οἰκία τοῦ Ἰωσήφ, πῆγε κι ἔμεινε γιά κάποιον καιρό στή Ναζαρέτ. Ἐκεῖ δέχτηκε τήν ἐπίσκεψη καί τόν χαιρετισμό τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, καί, κυρίως, ἔλαβε τήν καλή ἀγγελία, ὅτι κρίθηκε ἄξια ἐξαιρετικῆς καί μοναδικῆς μεταξύ τῶν γυναικῶν   τ ι μ ῆ ς  ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ: τῆς εἶπε δηλ. ὅτι θά συλλάβει καί θά γεννήσει τόν  Υἱόν τοῦ ‘Υψίστου, ὁ ὁποῖος θά  εἶναι  Σωτήρας καί Βασιλέας αἰώνιος. Ἡ Μαρία ἀπορεῖ γιά τό πρωτάκουστο καί ζητεῖ νά πληροφορηθεῖ· «πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω;» Κι ὁ Ἄγγελος τῆς  ἀποκρίθηκε καί τῆς εἶπε·  “Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ‘Υψίστου ἐπισκιάσει σοι». Γι’ αὐτό – συνέχισε – καί τό ἅγιον Βρέφος πού θά γεννηθεῖ μέ τόν ὑπερφυσικό ἐτοῦτο τρόπο, θά ἀναγνωρισθεῖ ὡς ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ. Ἀπορεῖ, ρωτάει, μαθαίνει, πιστεύει καί, ὄχι μόνο θέτει τόν ἑαυτό της στή διακονία τοῦ θείου Μυστηρίου, ἀλλά καί εὔχεται γιά τήν πραγματοποίησή του: “ Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου , γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά σου„ , ἀπάντησε. Νά σημειώσουμε ἐδῶ, ὅτι ἡ Παρθένος δέν ἐπελέγη ἐπειδή ἦταν ἁπλῶς ἡ καλύτερη, συγκριτικά, μεταξύ τῶν γυναικῶν, ἀλλ’ ἐπειδή ἦταν ἡ ἀπόλυτα καλύτερη καί ἁγιώτερη καί τιμιώτερη, ἀκόμη καί αὐτῶν τῶν ἀγγελικῶν Δυνάμεων, ὥστε νά ταιριάζει νά εἶναι μητέρα τοῦ Θεοῦ (Νικ.Καβάσιλας).

   Οὖσα ἀπολύτως προσηλωμένη ἡ Παρθένος στόν Θεό μέ ὅλη της τήν ὕπαρξη καί τή θέληση καί τήν ἐνέργεια, δέν ἄφησε ποτέ νά τήν ἀγγίξει ἡ κακία. Μεγαλωμένη στό ναό μέ τόν Νόμο καί τούς Προφῆτες, μέ τήν νυχθήμερη προσευχή, καί τήν ἀπόλυτη ἀφοσίωσή της στόν Θεό, οἰκοδόμησε ἐντός της ρωμαλέο λογισμό, ἀτσάλινη θέληση, μεγαλειώδη σωφροσύνη, ὥστε νά τρέψει σέ φυγή κάθε ἁμαρτία καί πονηρία, καί νά φτάσει ὡς τό ὕψιστο σημεῖο τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ. Μέ ὅλ’ αὐτά ἡ Παρθένος κατάφερε νά ἑλκύσει ἀπάνω της τό βλέμμα τοῦ Θεοῦ, ὥστε νά ἐπιβλέψει «ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ», καί νά λάβει σάρκα ἀπό τήν σάρκα της, κι ὄχι μόνο σάρκα ἀλλά καί ψυχή καί νοῦ καί θέληση κι ἐνέργεια ἀνθρώπινη. Μέ μιά φράση, « ἡ Παρθένος δέν χρησιμοποιήθηκε ἁπλῶς ὡς ἄβουλο καί ἄψυχο ὑλικό κι “ ἔγινε„ ὅ,τι ἔγινε, δίχως ἡ ἴδια νά πράξει τίποτε» (Νικ.Καβάσιλας). Χωρίς τήν συγκατάθεση καί τήν συνεργία της, ὁ Θεός δέν θά παραβίαζε τίς πύλες τῆς ἀνθρωπότητος, διότι δέν θέλει νά μᾶς σώσει μέ τή βία.

Τώρα, μιά λεπτομερής ἀναφορά στήν ἐπίσκεψη τῆς Θεοτόκου – μετά τόν Εὐαγγελισμό της – στήν Ἐλισάβετ, θά μᾶς πήγαινε μακρυά. Θά ποῦμε μόνο, ὅτι πηγαίνοντας ἐκεῖ, «εἰς τήν ὀρεινήν» ἄκουσε τήν συγγενή της Ἐλισάβετ – φωτισμένη ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ – νά ἐπιβεβαιώνει, ὅτι – δέχεται τήν ἐπίσκεψη τῆς Μητέρας τοῦ Κυρίου. Ἐκεῖ ἔμεινε ἥ Μαριάμ τρεῖς μῆνες, ὥσπου ἡ Ἐλισάβετ γέννησε τόν Ἰωάννη· καί ἐπέστρεψε…,  ποῦ ἐπέστρεψε;  Στόν ναό;  ὄχι· στό σπίτι τοῦ μνήστορος Ἰωσήφ; ὄχι· «ὑπέστρεψεν εἰς τόν  οἶκον αὐτῆς», καθώς μᾶς πληροφορεῖ ὁ Λουκᾶς, πού γνωρίζει τά πράγματα καί τά γεγονότα ἀπό τήν πιό ἔγκυρη κι ἀξιόπιστη πηγή: τήν ἴδια τήν Παρθένο.

***

 

   Τό τελευταῖο σημεῖο τῆς πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως εὐαγγελικῆς .περικοπῆς, ἀναφέρεται στόν προβληματισμό τοῦ Ἰωσήφ, καθώς πρόσεξε καί εἶδε ὅτι ἡ μνηστή του ἦταν ἔγκυος. Βεβαίως ἔβλεπε τήν ἀθωότητα τῆς Μαρίας καί δέν ἔβανε κακό μέ τό μυαλό του. Ἀλλά τό δίλημμα ἐνώπιόν του ἤτανε μεγάλο: νά τήν ἐκθέσει σέ δημόσιο χλευασμό καί στίς αὐστηρές συνέπειες τοῦ Νόμου; Δέν τό ἤθελε. Ἀλλά καί νά τήν πάρει στό σπίτι του δέν μποροῦσε, γιατί ἦταν ἄνθρωπος εὐσεβής καί πιστός στό Νόμο… Ἀπό τή δύσκολη θέση τόν ἔβγαλε ὁ Θεός· Κι ἐνῶ λοιπόν εἶχε σκεφθεῖ νά ἀπολύσει κρυφά τήν μνηστή του, Ἄγγελος Κυρίου ἐμφανίζεται στόν ὕπνο του καί τοῦ λέγει: Ἰωσήφ, ἀπόγονε τοῦ Δαυΐδ, μή φοβηθεῖς νά πάρεις σπίτι σου Μαριάμ τήν γυναῖκα σου, διότι αὐτό πού συμβαίνει μέσα της εἶναι «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου». Τοῦ ἀναθέτει δέ καί τήν τιμητική ἀποστολή, νά εἶναι ὁ θετός πατέρας τοῦ παιδιοῦ. Βεβαίως ὁ Ἰωσήφ, ὡς σώφρων καί θεοφοβούμενος ἄνθρωπος, ἔκαμε ὅπως τόν πρόσταξε ὁ Ἄγγελος Κυρίου: πῆρε στό σπίτι του τήν μνηστή του καί δέν τήν γνώρισε ποτέ ὡς σύζυγο, ἀντιλαμβανόμενος ἀπολύτως, ὅτι κλήθηκε ἀπό τόν Θεό νά διακονήσει τό μέγα μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου, καί ὅτι ὁ ρόλος του δεν εἶναι αὐτός τοῦ συζύγου, ἀλλά τοῦ προστάτη τῆς ἁγνότητος τῆς Θεομήτορος, καί, παράλληλα τῆς νομικῆς κάλυψης τοῦ παιδιοῦ.

***   

   Ἀκούοντας, ἀγαπητοί ἀδελφοί, αὐτά πού σᾶς λέμε τώρα, κάποιοι ἀδελφοί μας, ἴσως προβληματίζονται, γιατί δυσκολεύονται νά πιστέψουν στό λόγο τοῦ Ἀρχαγγέλου πρός τήν Παρθένο, «ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρά τῷ Θεῷ πᾶν ρῆμα»: στόν Θεό δηλ. δέν εἶναι τίποτα ἀδύνατο· (Λουκ.α, 37). Ὁ ἐκ τῶν μεγίστων θεολόγων καί πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, λέγει τά ἑξῆς, σχετικῶς μέ τό ἀειπάρθενον τῆς Θεοτόκου: «ὅπως εἰς τήν ἐκ Πνεύματος Ἁγίου σύλληψιν τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἡ Μαρία ἦτο ἀπείρανδρος καί ἀπειρόγαμος, ἔτσι καί εἰς τήν γέννησιν ὁ τεχθείς τήν αὑτῆς παρθενίαν ἐφύλαξεν ἄτρωτον, μόνος διελθών δι’ αὐτῆς καί κεκλεισμένην τηρήσας αὐτήν». Τα λόγια τοῦ Δαμασκηνοῦ συστοιχοῦν ἀπολύτως μέ τήν προφητεία τοῦ Ἰεζεκιήλ (6^ος αἰ. π.Χ.), ὁ ὁποῖος τήν Παρθένο ἐννοώντας, μιλάει γιά τήν πύλη πού βλέπει κατά ἀνατολάς καί λέγει· αὐτή ἡ πύλη ἦτο κεκλεισμένη. Καί ὁ Κύριος μοῦ εἶπε, (συνεχίζει): «Υἱέ ἀνθρώπου ἡ πύλη αὕτη κεκλεισμένη ἔσται, καί οὐκ ἀνοιχθήσεται, καί οὐδείς οὐ μή διέλθῃ δι’ αὐτῆς· ὅτι Κύριος ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ εἰσελεύσεται δι’ αὐτῆς καί ἔσται κεκλεισμένη» (Ἰεζ.43, 27ἐξ.).

   Θαῦμα ὄντως αὐτό, τό τῆς ἀειπαρθένου. Ἀλλά τό μέγιστο θαῦμα καί μυστήριο εἶναι τό ὅτι «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο». Τό θαῦμα τῆς Θεοτόκου ἁπλῶς ὑπεμφαίνει (=ὑποδηλώνει) τό μέγιστο θαῦμα τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως… Ὁ Θεός, λοιπόν, ἐρχόμενος εἰς τόν κόσμον, δέν συνοδεύεται ἀπό ἀστραπές καί καταιγίδες· δέν συντρίβει ὅ,τι συναντάει  ἐμπρός του· κατέρχεται ἀθόρυβα «ὡς ὑετός ἐπί πόκον», ὡσάν ψιλή δροσούλα ἀπάνω στό ποκάρι. Τό ἴδιο κι ὅταν ἀνασταίνεται: ἐξέρχεται τοῦ τάφου χωρίς νά χρειασθεῖ νά θρυμματίσει τόν λίθον τοῦ μνήματος· οὔτε κἄν νά τόν μετακινήσει. Βγαίνει καί φεύγει, ἀφήνοντας τόν τάφο σφραγισμένο, καί τούς φύλακες νά μήν ἔχουν ἀντιληφθεῖ τήν ἔξοδό του. Ὁ λίθος θά κυλισθεῖ ὕστερα, ἀπό τόν ἄγγελο, γιά νά διαπιστώσουν οἱ μυροφόρες μαθήτριες τήν ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Ἔπειτα, ὅταν πηγαίνει νά συναντήσει τούς μαθητές στό ὑπερῶον, δέ χτυπάει γιά νά τοῦ ἀνοίξουν· ἐμφανίζεται ἀνάμεσά τους καί τούς δείχνει τίς πληγές του. Κάποια φορά ἔφαγε κιόλας μαζί τους, ἀλλά, καί «ἄφαντος ἐγένετο ἀπ’ αὐτῶν», χωρίς δηλ. ν’ ἀνοίξει ἡ πόρτα γιά νά ἐξέλθει. Μά εἶναι δυνατόν, αὐτός πού δημιούργησε τούς φυσικούς νόμους, νά ὑποτάσσεται σ’αὐτούς, καί νά μήν μπορεῖ νά τούς ἀναστείλει ὅταν θέλει; Τί εἶναι τό θαῦμα; ἀναστολή εἶναι τῶν φυσικῶν νόμων, ὅταν ὁ Θεός τό θέλει.

***

   Ἀγαπητοί ἀδελφοί. Κάποτε στά χρόνια τοῦ Διαφωτισμοῦ καί τῆς Ἀναγέννησης στήν Εὐρώπη τέθηκε τό ἐρώτημα: «γιατί ὁ Θεός ἔγινε ἄνθρωπος; Γιά μᾶς τούς Ὀρθοδόξους ἡ ἀπάντηση εἶναι δοσμένη μέσ’ἀπό τά κείμενα τῆς θείας Γραφῆς καί, ἀκολούθως, ἀπό τήν Ἀποστολική καί ἁγιοπατερική Παράδοση. Ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Πατρός, ὄντας ἄναρχος καί αἰώνιος καί ἀνεξιχνίαστος Θεός, ἦρθε στόν κόσμο μας, ἀπό ἄφατη φιλανθρωπία κινούμενος, καί πῆρε ἀπάνω του τή φύση μας, τό εἶναι μας, τή ζωή μας, ἔτσι ὥστε ἡ γέννησή του να εἶναι καί δική μας γέννηση σέ μιά καινούρια ζωή. Αὐτό σημαίνει, ὅτι ὁ Θεός κατέβηκε ὡς τόν ἄνθρωπο, ὥστε ὁ ἄνθρωπος νά ὑψωθεῖ ὡς τόν Θεό· ὅτι ὁ Θεός «κεκοινώνηκε σαρκός και αἵματος», ἔγινε δηλ. «κοινωνός» τῆς φύσεώς μας, ὥστε κι ἐμεῖς νά γίνουμε «θείας φύσεως κοινωνοί» (Β’Πετρ.1, 4). Κι ἀκόμα σημαίνει, ὅτι, ὁ Θεός συγκαταβαίνει καί γίνεται υἱός ἀνθρώπου, γιά νά γίνει ὁ ἄνθρωπος υἱός τοῦ Θεοῦ («ἵνα τήν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν») [Γαλ.4, 5]. Αὐτά ἀκούγονται κάπως λογοτεχνικά· δέν εἶναι. Στήν κίνηση τοῦ Θεοῦ, ἐννοεῖται ὅτι πρέπει κάτι νά κάνουμε κι ἐμεῖς. Μέ τήν ἐνσάρκωση τοῦ Λόγου δέν ὑψωνόμαστε στή σφαῖρα τοῦ θείου αὐτομάτως. Χρειάζεται πρωτίστως νά κάνουμε χῶρο στήν καρδιά μας καί νά δώσουμε κατάλυμα σέ αὐτόν πού «ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἐξ ὕψους»· νά τοῦ ἐμπιστευθοῦμε ἀπόλυτα τή ζωή μας, νά ζήσουμε τή ζωή του μέσα στό ἅγιο Σῶμα του, τήν Ἐκκλησία μας. Ἀλλοιῶς, ἡ θεία Γέννηση θά μένει γιά μᾶς ἐντελῶς ξένη, ἤ μᾶλλον ἐμεῖς θά μένουμε ξένοι ἀπό αὐτήν, ἀκολουθώντας τό ρεῦμα τῆς ἐποχῆς καί τίς κοσμικές συνήθειες τῶν ἡμερῶν. Ἄν ἔτσι περάσουμε τοῦτες τίς ἅγιες ἡμέρες, δέν θά ἀξιωθοῦμε νά «ἴδωμεν τό ρῆμα τοῦτο τό γεγονός, ὅ ὁ Κύριος ἐγνώρισεν ὑμῖν». Ποιό ρῆμα; ποιό γεγονός; «ὅτι ἐτέχθη ἡμῖν σήμερον Σωτήρ, ὅς ἔστι Χριστός Κύριος ἐν πόλει Δαυΐδ».

 Το λοιπόν ἀδελφοί:

  Χριστός ἐξ ούρανῶν· ἀπαντήσατε. Χριστός ἐπί γῆς· Ὑψώθητε.

ΑΜΗΝ.

Το ξαπλωμένο βρέφος στο σπήλαιο...

Το ξαπλωμένο βρέφος στο σπήλαιο, είναι πια η κάθοδος του Λόγου στον Άδη και η έκφραση ίσως η πιο εκπληκτική του προλόγου του Δ΄ Ευαγγελίου: Το φως λάμπει στα σκοτάδια. Η απόλυτη πολικότης που περιέχει αυτός ο λόγος υποχρεώνει να κατανοήσουμε τα σκοτάδια στην τελευταία τους σημασία, καταχθόνια, προσδιορίζοντας όλο το τραγικό του Σχεδίου του Θεού μέσα από την ιστορία. Από την άποψη του χρόνου, είναι η πιο αγωνιώδης συνύπαρξη του Φωτός και του σκότους, του Θεού και του Σατανά. Από την άποψη της αιωνιότητος: ο Ήλιος που έδυσε με Αυτόν διασκορπίζει παντοτινά τα σκοτάδια του θανάτου!

Παύλος Ευδοκίμωφ

«Το φως το της γνώσεως...»

Με την είσοδο του Χριστού στον κόσμο όλοι όσοι ζούσαν στο σκοτάδι και δεν γνώριζαν τον αληθινό Θεό, έλαβαν την θεία αποκάλυψη. Όλους τους φώτισε «το φως το της γνώσεως», όπως λέει το απολυτίκιο της μεγάλης σημερινής γιορτής: «Η Γέννησίς σου Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω, το φως το της γνώσεως».

Ας σκεφτούμε καλύτερα το νόημα του μεγάλου αυτού λόγου «το φώς το της γνώσεως». Μήπως πρόκειται για το φως της διανοίας; Όχι, όχι, το νόημα είναι πιο βαθύ. Δεν φωτίζεται η κάθε διάνοια από το φως το αληθινό. Ακόμα και ο θαυμάσιος νους των μεγαλυτέρων φιλοσόφων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη δεν φωτίζονταν από το φως της αληθείας, ενώ η διάνοια μερικών άλλων φιλοσόφων ήταν τόσο σκοτισμένη, ώστε αρνούνταν και μεγάλες πνευματικές αλήθειες.

Άγιος Λουκάς Αρχιεπισκόπος Κριμαίας

Μεγάλη η χάρη σου...

Όταν πριν 9 μήνες, Μάρτιος ήτανε θαρρώ, ο άγγελος σου έπλεκε το εγκώμιο  και η δύναμις του υψίστου σε επισκίασε για να σε κάνει μάνα έψαχνες να βρεις να καταλάβεις... άραγε εκεί στη φάτνη των αλόγων καθώς στην αγκαλιά σου τον κρατούσες... ήξερες;

Το βλέμμα σου σε ετούτη την εικόνα, πού κερί  ανάβω τώρα, θλιμμένο μοιάζει ακόμα.. λίγο πιο πέρα από τον Σταυρό, στην άλλη εικόνα, καθώς σε βλέπω να κλαις και να χτυπάς τα στήθια σου και να αλαλάζεις, μου φαίνεται δεν ήξερες... παραμένεις έχουσα εαυτόν εν αγνοία... Και μόνο ένας θεός ξέρει... Μεγάλη η χάρη σου...

Κώστας Καρτελιάς 

Η γέννηση του Ιησού Χριστού...

Η γέννηση του Ιησού Χριστού έγινε έτσι. όταν παντρεύτηκε η μητέρα του τον Ιωσήφ και πριν ακόμα συνευρεθούν έμεινε έγκυος από το άγιο πνεύμα. ο Ιωσήφ ο άντρας της δίκαιος άνθρωπος και μη θέλοντας να την έκθεση αποφάσισε να την χωρίσει στα κρυφά. Όταν όμως τα σκέφτηκε αυτά εμφανίστηκε στον ύπνο του ένας άγγελος κυρίου και του λέει, Ιωσήφ γιε του Δαυΐδ μη φοβηθείς να κρατήσεις τη γυναίκα σου την Μαριάμ γιατί το παιδί που βρίσκεται μέσα της είναι το άγιο πνεύμα. θα γεννήσει γιο και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς γιατί αυτός θα σώσει το λαό από τις αμαρτίες. Αυτό όλο έγινε για να εκπληρωθεί αυτό που είπε ο κύριος με το στόμα του προφήτη ότι ιδού η παρθένα θα μείνει έγκυος και θα γεννήσει γιο και θα του δώσουν το όνομα Εμμανουήλ που ερμηνεύεται ο Θεός μαζί μας. Τότε σηκώθηκε ο Ιωσήφ από τον ύπνο και έκανε όπως τον πρόσταξε ο άγγελος και κράτησε τη γυναίκα του και δεν την πλησίαζε ως που γέννησε το Γιο της τον πρωτότοκο...

"Κατά Ματθαίον" - απόσπασμα.

Απόδοση: Ντίνος Χριστιανόπουλος.

«Χριστούγεννα και μουσουλμάνοι»

Διάβασα ότι στη Γαλλία, την πατρίδα του Διαφωτισμού, απαγορεύεται ο χριστουγεννιάτικος στολισμός των δημαρχείων με φάτνες. Το πρώτο που σκέφτηκα ήταν «επιτέλους»! Τόσο πεπιεσμένο χαρτί και πλαστικό, τόση κατανάλωση ροζ, γαλάζιου και χρυσού, καιρός ήταν να σταματήσει να ταλαιπωρεί την αισθητική μας. Ασε τις αγελαδίτσες και τα γαϊδουράκια της Βηθλεέμ. Απ’ αυτή την άποψη αισθάνομαι τυχερός που βαπτίσθηκα ορθόδοξος. Για εμάς η μεγάλη εορτή είναι το Πάσχα, με όλο το τραγικό μεγαλείο του σε ανοιξιάτικο και δη μεσογειακό τοπίο. Ενώ τα Χριστούγεννα είναι γλυκερά, σαν τα χρώματα της φάτνης. Εχουμε κι εμείς το δικό μας κιτς, όμως το καθολικό είναι σαν να έχεις φάει ένα κιλό σοκολατάκια φουρέ χωρίς μια γουλιά νερό. Παρεμβαίνει και η έλλειψη της χιονισμένης στέγης, της εστίας και της κάπας. Κάπως έτσι απεικόνιζε τα Χριστούγεννα το αναγνωστικό στο δημοτικό κι ενώ περίμενα χιόνι, έβλεπα ήλιο. Κάτι σαν πολιτισμικό σοκ, το οποίο αποφεύγεις με το Πάσχα. Το τοπίο είναι απολύτως συμβατό με τη χαρμολύπη και το ανθρώπινο περιβάλλον επιβεβαιώνει την αντίληψη που έχουμε για την κοινή μας ζωή. Κανείς δεν ακούει κανέναν και όλοι σπεύδουν να παραγάγουν το προσφιλές μας εθνικό προϊόν, τον θόρυβο. Οι πιο θαρραλέοι τον κρότο της έκρηξης, από εξάτμιση έως βαρελότο, προσφάτως δε και μολότοφ.

Υποθέτω, όμως, ότι οι φάτνες δεν απαγορεύθηκαν στα δημαρχεία της Γαλλίας για λόγους αισθητικής. Πρόκειται για ένα ακόμη άλμα που θα επιτρέψει τη συνύπαρξη των δύο θρησκειών της Γηραιάς Ηπείρου, της χριστιανικής και της μουσουλμανικής. Διότι οι Εβραίοι, οι ινδουιστές, οι ταοϊστές ή ακόμη και οι άθεοι δεν έχουν πρόβλημα, εκτός από την αισθητική, αν βρεθούν μπροστά σε μια φάτνη περιμένοντας το πιστοποιητικό από τις υπηρεσίες του δήμου. Ας μην γελιόμαστε. Η περίφημη πολυπολιτισμική κοινωνία είναι στην πραγματικότητα διπολιτισμική. Τις προάλλες εγκαινιάστηκε η χριστουγεννιάτικη αγορά στο Στρασβούργο με αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Τα έζησα πέρυσι στην Καν. Για να περάσω από τον χώρο μού έκαναν έλεγχο αεροδρομίου. Προφανώς δεν φοβούνται επιθέσεις από φανατικούς κομφουκιανιστές.

Εδώ και χρόνια μετονομάσαμε την ευχή «Καλά Χριστούγεννα» σε «Καλές Γιορτές» για να μην αποκλείονται όσοι δεν γιορτάζουν τη γέννηση του Χριστού. Εμπορικό σήμα, θα μου πείτε. Παραγνωρίζει όμως το γεγονός ότι οι «Γιορτές των Χριστουγέννων» αφορούν και τους αγνωστικιστές και τους άθεους, κοινώς είναι μια γιορτή του πολιτισμού μας που ξεκινά απ’ τη θρησκεία. Είναι όμως γιορτές των Χριστουγέννων. Και περιλαμβάνουν και τη φάτνη και το έλατο. Τα Χριστούγεννα και ό,τι σημαίνουν είναι μια ευρωπαϊκή γιορτή. Αν τα λογοκρίνεις μετονομάζοντάς τα σε «γιορτές», ακρωτηριάζεις τον πολιτισμό μας από ένα ακόμη μέλος του.

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Καλά και Ευλογημένα Χριστούγεννα!

«Ντύνεται με σάρκα για χάρη της σάρκας…»

 

«Αυτός εισέρχεται στην ίδια την εικόνα του, ντύνεται με σάρκα για χάρη της σάρκας και με ψυχή πνευματική για χάρη της ψυχής μου, καθαρίζοντας έτσι το όμοιο με το όμοιό του. Και γίνεται κατά πάντα εκτός από την αμαρτία τέλειος άνθρωπος. Αφού γεννήθηκε από την Παρθένο, της οποίας η ψυχή και το σώμα καθαρίστηκε εκ των προτέρων από το Άγιο Πνεύμα (διότι έπρεπε και η γέννηση να τιμηθεί και η παρθενία να προτιμηθεί), παραμένοντας Θεός και μετά την πρόσληψη της ανθρωπίνης φύσεως. Γενόμενος ένα από τα δύο αντίθετα, από την σάρκα δηλαδή και το πνεύμα, από τα οποία το μεν ένα έκανε το άλλο Θεό, ενώ το άλλο έγινε Θεός...». 

Γρηγορίου του Θεολόγου, «Λόγος ΛΗ', Εις τα Θεοφάνια», PG36,325Β.