26 Οκτωβρίου 1912. Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

Η 26η Οκτωβρίου αποτελεί την πλέον σημαντική ημέρα για τη Θεσσαλονίκη, καθώς η γιορτή του πολιούχου Άγιου Δημητρίου συνδυάζεται με την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης, το 1912

Του Αριστείδη Αποστόλου


Οι δύο βαλκανικοί πόλεμοι στις αρχές του 20ου αιώνα έδωσαν τη δυνατότητα στην Ελλάδα να διεκδικήσει και να κατακτήσει ορισμένα πάλαι ποτέ δικά της εδάφη, επεκτείνοντας σημαντικά τη μεθοριακή της γραμμή. Μεταξύ των πιο σπουδαίων κατακτήσεων συγκαταλέγεται η Θεσσαλονίκη, η «φυσική πρωτεύουσα» της Μακεδονίας: μία πόλη με αξιοσημείωτη στρατηγική θέση, η οποία ανέκαθεν έπαιζε σημαντικό ρόλο στην ιστορική πορεία των Ελλήνων.
Ωστόσο, η απελευθέρωση της πόλης κάθε άλλο παρά μία εύκολη υπόθεση ήταν. Παράλληλα με την Ελλάδα, η Βουλγαρία κινούταν απειλητικά προς τη Θεσσαλονίκη, επιχειρώντας να εισέλθει πρώτη στην πόλη: γεγονός που πιθανότητα σήμαινε ότι η Θεσσαλονίκη θα περνούσε από την οθωμανική στη βουλγαρική κατοχή.
Τελικά, κάτω από την πίεση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο ελληνικός στρατός υπερέβαλλε εαυτόν, έκαμψε τις όποιες αντιστάσεις συνάντησε στο δρόμο του και μπήκε πανηγυρικά, το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου, στην πόλη της Θεσσαλονίκης.

Η κατάσταση στα Βαλκάνια το 1912

Στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 20ου αιώνα, η ατμόσφαιρα στα Βαλκάνια ήταν ιδιαίτερα

Ο Υποπλοίαρχος Νικόλαος Βότσης και ο τορπιλισμός του "Φετχί Μπουλέντ" συνέβαλε καθοριστικά στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

Αφιέρωμα:
Ο Νικόλαος Βότσης και ο τορπιλισμός του "Φετχί Μπουλέντ"

(Φωτ.: Λαϊκή λιθογραφία της εποχής αφιερωμένη στο ανδραγάθημα του Νικολάου Βότση)

Ο υποπλοίαρχος Νικόλαος Βότσης, με μια παράτολμη και κινδυνώδη ενέργεια
το βράδυ της 18ης Οκτωβρίου του 1912 στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης,
διέρρηξε το πολεμικό... φετίχ των Τούρκων, ήτοι το πολεμικό σκάφος
"Φετχί Μπουλέντ", το οποίο οι Έλληνες αποκαλούσαν "Φετίχ Μπουλέντ".

Πανύψηλος και ωραίος ως Έλλην, ο κοσμοπολίτης Υδραίος Νικόλαος Βότσης με
το ανδραγάθημα που πραγματοποίησε έδωσε στους Έλληνες να καταλάβουν πως
πλέον όλες οι στράτες, θαλάσσιες και στεριανές, ήταν ανοιχτές για την
απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Στους Οθωμανούς, αντίθετα, το ανδραγάθημα του Βότση και του πληρώματος του τορπιλοβόλου "11" υπενθύμισε πως ήλθε η ώρα για την παράδοση της Θεσσαλονίκης στους Έλληνες. Λέγεται πως μετά την παράδοση της πόλης στους Έλληνες οι Βούλγαροι ζήτησαν από τον τούρκο αρχιστράτηγο Χασάν Ταχσίν να υπογράψει και μαζί τους πρωτόκολλο παράδοσης της Θεσσαλονίκης.
Αυτός όμως απάντησε: "Από τους Ρωμιούς την πήραμε και σ' αυτούς θα την παραδώσουμε"!

Ο Νικόλαος Βότσης δεν λογάριασε τη ζωή του, κι ας ήταν 35 χρονών. Ζήτησε ο ίδιος να κάνει μια δυναμική ενέργεια ώστε να δώσει ένα ηθικό πλεονέκτημα στους ταπεινωμένους από την ήττα του 1897 Έλληνες.
Και τα κατάφερε ιδιαίτερα εκρηκτικά και εκκωφαντικά, ενώ, όπως γράφουν οι εφημερίδες της εποχής, οι εκρήξεις από τον τορπιλισμό φώτισαν ολόκληρη την πόλη!

Επιμέλεια αφιερώματος - κείμενα εφημερίδος Μακεδονία : Στέλιος Κούκος
Άρθρο:  Μ. Φ. Δραγούμης
Γράφει: Βασίλειος Βουτέρος

Το αφιέρωμα της εφημερίδας Μακεδονία μπορείτε να το κατεβάσετε σε μορφή pdf πατώντας : 

Νικόλαος Βότσης και τορπιλισμός του "Φετχί Μπουλέντ".pdf

Αναδημοσίευση Αναβάσεις

Κωνσταντίνος Χολέβας, Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και οι Βαλκάνιοι γείτονες

Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων.

Έχουν ήδη ξεκινήσει οι προετοιμασίες για τη διοργάνωση πανηγυρικών τελετών το 2012 στη Θεσσαλονίκη. Τη χρονιά εκείνη και συγκεκριμένα στις 26 Οκτωβρίου συμπληρώνονται εκατό ακριβώς χρόνια από την Απελευθέρωση της πόλης μετά από 482 έτη Οθωμανικού ζυγού. 

Ενώ ο Μητροπολίτης, ο Δήμαρχος και ο Νομάρχης προσπαθούν να δώσουν στους εορτασμούς το ουσιαστικό τους νόημα, που είναι ένα μήνυμα, ελευθερίας, εθνικής αξιοπρέπειας και ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού, η κυβέρνηση δια της Υφυπουργού κ. Θ. Τζάκρη επιχειρεί να καλύψει τις εκδηλώσεις με ένα μανδύα παλαιομοδίτικου φιλειρηνισμού και με διπλωματικές πρωτοβουλίες που υπερβαίνουν τα εσκαμμένα.

Μάθαμε, λοιπόν, ότι από πλευράς κυβερνητικής προτείνεται ως κεντρικό σύνθημα η φράση «ποτέ πια πόλεμος»! Φυσικά ο ελληνικός λαός σήμερα είναι φιλειρηνικός και επιθυμεί την αρμονική συνύπαρξη με τους γείτονες, αλλά το σύνθημα αυτό είναι ουτοπιστικό και διφορούμενο. Τί θα πει ποτέ πια πόλεμος; Αν η Τουρκία θελήσει να καταλάβει ένα ελληνικό νησί θα τής απαντήσουμε: «Πάρε το διότι εμείς αποφασίσαμε να μην ξαναπιάσουμε όπλο στα χέρα μας»; 

Και αν είναι να γίνει πόλεμος στην περιοχή μας θα φοβηθούν οι υπαίτιοι μήπως στενοχωρήσουν τον