Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου

Ἀντίφωνον ΙΕ' 

Ἦχος πλ. β'

Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου, ὁ ἐν ὕδασι τὴν γῆν κρεμάσας. (ἐκ γ'). 

Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν περιτίθεται, ὁ τῶν Ἀγγέλων Βασιλεύς. 

Ψευδῆ πορφύραν περιβάλλεται, ὁ περιβάλλων τὸν οὐρανὸν ἐν νεφέλαις. 

Ῥάπισμα κατεδέξατο, ὁ ἐν Ἰορδάνῃ ἐλευθερώσας τὸν Ἀδάμ. 

Ἥλοις προσηλώθη, ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας. 

Λόγχῃ ἐκεντήθη, ὁ Υἱὸς τῆς Παρθένου. 

Προσκυνοῦμέν σου τὰ Πάθη Χριστέ. (ἐκ γ'). 

Δεῖξον ἡμῖν, καὶ τὴν ἔνδοξόν σου Ἀνάστασιν.

Λίγα λόγια για το Οκτάηχο Δοξαστικό Στιχηρών του Εσπερινού της Εορτής της Κοιμήσεως Θεοτόκου

Αγαπητοί μου αναγνώστες, φτάσαμε με την βοήθεια και την χάρη Του Θεού, σε άλλο ένα «Πάσχα του Καλοκαιριού», στην εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου (και στην απόδοση της εορτής). Έχουμε γράψει στο παρελθόν, για το πρόσωπο της Παναγίας μας, το σπουδαίο ρόλο που διαδραμάτισε στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας και για τα πολλά ονόματα και θαυμάσια που έχει κάνει και κάνει καθημερινά, σε όσους την επικαλούνται με πίστη.

Στο φετινό άρθρο, αποφασίσαμε να τα ανακεφαλαιώσουμε όλες τις αναφορές μας, προσθέτοντας και νέα στοιχεία, μέσα από το Δοξαστικό το οποίο ψέλνουμε στον Πανηγυρικό Εσπερινό, της παραμονής της Εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, το γνωστό σε όλους μας : «Με νεύμα του ύψιστου Θεού οι θεοφόροι Απόστολοι….». 

Για τους γνώστες της Εκκλησιαστικής Μουσικής παράδοσης, πρόκειται για οκτάηχο Δοξαστικό. Oκτάηχα λέγονται τα μέλη εκείνα που είναι συνθεμένα και στους οκτώ ήχους της εκκλησιαστικής μουσικής, είναι από τα ωραιότερα και σπουδαιότερα εκκλησιαστικά μέλη, ορισμένα από τα οποία μάλιστα πρέπει να θεωρούνται αριστουργήματα όχι μόνο της Εκκλησιαστικής, αλλά και της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας.

Τούς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας (Ἀπολυτίκιον)

Ἦχος α΄

Τούς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς Τρισηλίου θεότητος, τούς τήν οἰκουμένην ἀκτῖσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τούς μελιῤῥύτους ποταμούς τῆς σοφίας, τούς τήν κτίσιν πᾶσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τόν μέγαν, καί τόν Θεολόγον Γρηγόριον, σύν τῷ κλεινῷ Ἰωάννη, τῷ τήν γλῶτταν χρυσοῤῥήμονι, πάντες οἱ τῶν λόγων αὐτῶν ἐρασταί, συνελθόντες ὕμνοις τιμήσωμεν· αὐτοί γάρ τῇ Τριάδι, ὑπέρ ὑμῶν ἀεί πρεσβεύουσιν.

Ἀπολυτίκιον Κοιμήσεως Θεοτόκου

Ἦχος α΄

Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, 

ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε· 

μετέστης πρὸς τὴν ζωήν, μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς, 

καὶ ταῖς πρεσβείαις ταῖς σαῖς λυτρουμένη, 

ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Τήν γάρ σήν μήτραν (μέλος ἀρχαίον)

 I.N.Pantanassis · Την Γαρ Σην Μήτραν

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

τήν Κυριακῇ 25 Δεκεμβρίου 2022) 

 Ἐπὶ σοὶ χαίρει, Κεχαριτωμένη, πᾶσα ἡ κτίσις, Ἀγγέλων τὸ σύστημα, καὶ ἀνθρώπων τὸ γένος· ἡγιασμένε ναέ, καὶ Παράδεισε λογικέ, παρθενικὸν καύχημα, ἐξ ἧς Θεός ἐσαρκώθη, καὶ παιδίον γέγονεν, ὁ πρὸ αἰώνων ὑπάρχων Θεὸς ἡμῶν. 

Λύτρωσιν ἀπέστειλε Κύριος τῷ λαῷ αὐτοῦ

 I.N.Pantanassis · Κοινωνικόν Χριστουγέννων Λύτρωσιν Απέστειλε (Δανιήλ Πρωτοψάλτου)

Κοινωνικόν Δανιήλ Πρωτοψάλτου 

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

σήμερα Κυριακῇ 25.12.2022)

Ὅτε καιρός, τῆς ἐπί γῆς παρουσίας σου

 I.N.Pantanassis · Δοξαστικό Αίνων, Ότε καιρός

Δοξαστικὸν 

Ἦχος πλ. β'

Τά σύμπαντα σήμερον... Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη

I.N.Pantanassis · Τα Σύμπαντα σήμερον... Δόξα εν Υψίστοις

Δόξα... Ἦχος β'

Τὰ σύμπαντα σήμερον, χαρᾶς πληροῦνται. Χριστοῦ τεχθέντος ἐκ τῆς Παρθένου.

Κυριακή Πάσχα, Όρθρος και Θεία Λειτουργία

    

I.N.Pantanassis · Κυριακή Πάσχα, Όρθρος, Θ. Λειτουργία (02.05.2021)

Δέκα λεπτομέρειες για την Βυζαντινή Μουσική

Ἡ ἑλληνική μουσική παράδοση μπορεῖ νά καυχᾶται γιά ἕνα μεγάλο κεφάλαιό της: τήν Βυζαντινή Μουσική. Πολλοί γνωρίζουν πώς πρόκειται γιά τήν λατρευτική μουσική τῆς ἑλληνικῆς ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ὡστόσο πολλοί, ἀκόμη καί πιστοί ἐντός τοῦ ἱεροῦ περιβόλου μέ ἐκκλησιαστικό καί πατριωτικό ζῆλο, ἱερωμένοι καί λαϊκοί, ἀγνοοῦν μερικά ἀπό τά στοιχεῖα πού ἀποδεικνύουν ἀκριβῶς ὅτι ἡ Βυζαντινή Μουσική εἶναι ἕνας πολύτιμος θησαυρός. Μερικές λεπτομέρειες λοιπόν, λιγότερο γνωστές, συναθροίστηκαν καί σχολιάστηκαν μέ δημοσιογραφικό ὕφος στό παρόν ἄρθρο.

Οἱ ὅροι Βυζαντινή Μουσική καί Ψαλτική καί ἡ ἐτυμολογία τους

Ἀρχίζοντας μέ τήν τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψιν πρέπει νά θυμίσουμε πώς ὁ ὅρος «Βυζαντινή Μουσική» εἶναι συμβατικός καί μεταγενέστερος, ὅπως κάθε ὅρος πού ἀποδόθηκε μετά τόν 16ο αἰ., ἀπό Γερμανούς κυρίως λογίους, ὡς «Βυζαντινός, –η, ο». Ὡστόσο, εἶναι τιμή γιά τήν ἑλληνική κατά παράδοσιν ἐκκλησιαστική Μουσική τό ὅτι κέρδισε διεθνῶς τήν ἀποκλειστικότητα νά ἐκφέρεται μέ αὐτόν τόν ὅρο, ὡς τό σπουδαιότερο καλλιτεχνικό προϊόν ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, ἐπισκιάζοντας κάθε πιθανή κοσμική ἐκδοχή –χαμένη βέβαια– τῆς μουσικῆς τοῦ Βυζαντίου. Ἕνας δόκιμος ὅρος εἶναι ὁ ὅρος Ψαλτική. 

Εὔκολα βρίσκει κανείς πώς ἡ Ψαλτική βγαίνει ἀπό τό ψάλλω ἤ ἀκόμα ὅτι σχετίζεται μέ τούς Ψαλμούς τοῦ Δαυΐδ (τήν κυριότερη πηγή τοῦ ὑμνογραφικοῦ λόγου) ἤ καί μέ τό ὄργανο «Ψαλτήριο» πού ἔπαιζε ὁ προφήτης. 

Ἡ ἁγία Ἀναφορά (μουσικό) (Καταβασία, Μή τῆς φθοράς)

I.N.Pantanassis · Λειτουργικά Πρίγγου (ήχος βαρύς)

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

τήν Κυριακῇ τῆς Πεντηκοστῆς, 7 Ἰουνίου 2020)

Ἱερεὺς

Στῶμεν καλῶς· στῶμεν μετὰ φόβου· πρόσχωμεν τὴν ἁγίαν ἀναφορὰν ἐν εἰρήνῃ προσφέρειν.

Χορὸς

Ἔλεον εἰρήνης, θυσίαν αἰνέσεως.

Ἱερεὺς

Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν.

Χορὸς

Καὶ μετὰ τοῦ πνεύματός σου.

Ἐξομολογεῖσθε τῷ Κυρίω

Πολυέλεος Ἐξομολογεῖσθε τῷ Κυρίω (επιλογή στίχων)

(Σύλλογος Ἱεροψαλτῶν Ν. Πιερίας '' ὁ ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ ''

''Φώτια 2020'': Θεατρικό Αναλόγιο «Πέτρος ο Πελοποννήσιος, ο μέγας μουσικοδιδάσκαλος»

Ένα λυρικό ταξίδι γνωριμίας με τον «Πέτρο τον Πελοποννήσιο, τον μέγα μουσικοδιδάσκαλο».

Τά σά ἐκ τῶν σῶν ... Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς (Λειτουργικά Κ. Πρίγγου, εἰς ἦχον βαρύν)

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

τήν Κυριακῇ 26 Ἰανουαρίου 2020)

Ἱερεὺς

Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν σοὶ προσφέρομεν κατὰ πάντα καὶ διὰ πάντα.

Χορὸς

Σὲ ὑμνοῦμεν, σὲ εὐλογοῦμεν, σοὶ εὐχαριστοῦμεν, Κύριε, καὶ δεόμεθά σου, ὁ Θεὸς ἡμῶν.

Χερουβεικόν Φωκαέως βαρέως ἤχου

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

τήν Κυριακή 26 Ἰανουαρίου 2020)

Ὁ Χερουβικὸς ὕμνος

Οἱ τὰ Χερουβεὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες, καὶ τῇ ζωοποιῷ Τριάδι τὸν τρισάγιον ὕμνον προσᾴδοντες, πᾶσαν τὴν βιωτικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν, 

ὡς τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι, 

ταῖς ἀγγελικαῖς ἀοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν. Ἀλληλούϊα.

Φωνή Κυρίου ... Ἰδιόμελα Μ. Ἁγιασμοῦ Θεοφανείων

[ Παλαιά ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης

ανήμερα, Θεοφανείων, 6 Ἰανουαρίου 2016 ]

Ἰδιόμελα Ἦχος πλ. δ΄.

Σωφρονίου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων

Φωνὴ Κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδάτων βοᾷ λέγουσα· Δεῦτε λάβετε πάντες, Πνεῦμα σοφίας, Πνεῦμα συνέσεως, Πνεῦμα φόβου Θεοῦ, τοῦ ἐπιφανέντος Χριστοῦ. 

«Ἀνοίξω τό στόμα μου» Αργές Καταβασίες Τῆς Θεοτόκου

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης,
σήμερα, Κυριακή 27 Ὀκτωβρίου 2019)

ΚΑΤΑΒΑΣΙΑΙ

Τῆς Θε­ο­τό­κου

ᾨ­δὴ α´. Ἦ­χος δ´. 

Ἀ­νοί­ξω τὸ στό­μα μου * καὶ πλη­ρω­θή­σε­ται Πνεύ­μα­τος * καὶ λό­γον ἐ­ρεύ­ξο­μαι * τῇ βα­σι­λί­δι Μη­τρί· * καὶ ὀ­φθή­σο­μαι * φαι­δρῶς πα­νη­γυ­ρί­ζων * καὶ ᾄ­σω γη­θό­με­νος * ταύ­της τὰ θαύ­μα­τα. 

ᾨ­δὴ γ´. 

Τοὺς σοὺς ὑ­μνο­λό­γους, Θε­ο­τό­κε, * ἡ ζῶ­σα καὶ ἄ­φθο­νος πη­γή, * θί­α­σον συγ­κρο­τή­σαν­τας * πνευ­μα­τι­κόν, στε­ρέ­ω­σον· * καὶ ἐν τῇ θεί­ᾳ δό­ξῃ σου * στε­φά­νων δό­ξης ἀ­ξί­ω­σον. 

Αργή Δοξολογία Ιακώβου (ήχος α' Τετράφωνος)

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης,

τήν Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου πρός Τρίτη 1 Ὀκτωβρίου 2019

στά πλαίσια τῇς Ἱερὰς Ἀγρυπνίας 

ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῇς Παναγίας τῇς Γοργοϋπηκόου 

καί τῇς μνήμης τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Κουκουζέλους)

Ψάλλουν οἱ χοροί τοῦ Συλλόγου Ἱεροψαλτῶν Ν. Πιερίας

'' ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ ''

Πασαπνοάρια Αργά Ιακώβου (ήχος α'), Στιχολογία & Στιχηρά των Αίνων

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης,

τήν Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου πρός Τρίτη 1 Ὀκτωβρίου 2019

στά πλαίσια τῇς Ἱερὰς Ἀγρυπνίας 

ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῇς Παναγίας τῇς Γοργοϋπηκόου 

καί τῇς μνήμης τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Κουκουζέλους)

Ψάλλουν οἱ χοροί τοῦ Συλλόγου Ἱεροψαλτῶν Ν. Πιερίας

'' ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ ''

Κεκραγάρια Αργά Ιακώβου (ήχος α'), Στιχολογία & Στιχηρά

(Ζωντανή ἠχογράφηση στον Ι.Ν. Παντανάσσης Κατερίνης,

τήν Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου πρός Τρίτη 1 Ὀκτωβρίου 2019

στά πλαίσια τῇς Ἱερὰς Ἀγρυπνίας 

ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῇς Παναγίας τῇς Γοργοϋπηκόου 

καί τῇς μνήμης τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Κουκουζέλους)

Ψάλλουν οἱ χοροί τοῦ Συλλόγου Ἱεροψαλτῶν Ν. Πιερίας

'' ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ ''