Η ΣΦΗΚΑ: Βασίλης Ξυδιάς

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Βασίλης Ξυδιάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2020

Το στοίχημα του Μοράλες

Του Βασίλη Ξυδιά

Διπλή εσωκομματική αμφισβήτηση αντιμετωπίζει ο Έβο Μοράλες στην πορεία προς τις εκλογές του Μαΐου: δυσαρέσκεια από τα «αριστερά», αποστασία από τα «δεξιά». Την ίδια ώρα, η κρατική και παρακρατική βία ξεπερνά κάθε όριο. Ο ίδιος ο Μοράλες όμως δείχνει να κρατά γερά το τιμόνι και παραμένει αισιόδοξος: «Θα ανακτήσουμε τη δημοκρατία και θα επιστρέψουμε στην κυβέρνηση, όχι με τα όπλα, αλλά με το δίκιο μας· με τη συνείδηση του λαού μας», είπε μιλώντας την Τετάρτη στο κατάμεστο στάδιο της Ντεπορτίβο Εσπανιόλ στο Μπουένος Άιρες, όπου φιλοξενείται από τη νέα κυβέρνηση της Αργεντινής.

Τα κρίσιμα γεγονότα της εβδομάδας που πέρασε είναι τα εξής:

► Την περασμένη Κυριακή ορίστηκε επίσημα η δυάδα των υποψηφίων του MAS: Λουίς Άρσε για πρόεδρος, Νταβίντ Κοτσεχουάνκα για αντιπρόεδρος. Η απόφαση αυτή προκάλεσε εσωκομματικές αντιδράσεις, καθώς ανέτρεπε προηγούμενες αποφάσεις. Θετικά όμως δείχνει να ανταποκρίνεται η κοινή γνώμη, σύμφωνα τουλάχιστον με δύο δημοσκοπήσεις που επικαλέστηκε ο Μοράλες.

► Την Τρίτη η Πολυεθνική Νομοθετική Συνέλευση αποδέχθηκε τις παραιτήσεις των Μοράλες και Λινέρα, αίροντας μ’ αυτόν τον τρόπο το τελευταίο συνταγματικό εμπόδιο που αντιμετώπιζε η ντε φάκτο «προσωρινή» κυβέρνηση. Πρόκειται για επιτυχία των κύκλων που στήριξαν το πραξικόπημα, δεδομένου ότι το MAS είχε την πλειοψηφία στη βουλή, και είχε αποφασίσει να μην αποδεχθεί τις παραιτήσεις. Η αποδοχή τους έγινε δυνατή εξαιτίας της αποστασίας βουλευτών του MAS, που συντάχθηκαν με τους μειοψηφούντες –στη βουλή– υποστηρικτές της ντε φάκτο κυβέρνησης…

► Παρ’ όλα αυτά δεκάδες χιλιάδες Βολιβιανών, μέλη του MAS, ιθαγενικών οργανώσεων και κοινωνικών κινημάτων, μετέβησαν την Τετάρτη στη γειτονική Αργεντινή και γέμισαν το στάδιο της Ντεπορτίβο Εσπανιόλ, όπου ο Μοράλες και η υπόλοιπη ηγεσία του MAS γιόρτασαν τα 14 χρόνια του Πολυεθνικού Κράτους της Βολιβίας. Μεγάλες συγκεντρώσεις για την επέτειο έγιναν και στη Βολιβία, παρά την εκφοβιστική κινητοποίηση μονάδων του στρατού και της αστυνομίας – που όμως τελικά δεν επενέβησαν.

► Εν τω μεταξύ αυξάνουν μέρα με τη μέρα οι παρακρατικές επιθέσεις και οι αστυνομικές και δικαστικές διώξεις εναντίον πρώην κυβερνητικών και εκατοντάδων άλλων κρατικών στελεχών, δημοσιογράφων κ.λπ., που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση Μοράλες ή συνδέονται μέχρι σήμερα μ’ αυτόν. Με το που ορίστηκε υποψήφιος πρόεδρος ο Λουίς Άρσε, η ντε φάκτο κυβέρνηση ξεκίνησε εις βάρος του έρευνα για διαφθορά την περίοδο που ήταν υπουργός Οικονομικών

Ορίστηκαν οι υποψήφιοι του MAS

Ορίστηκαν από τον Μοράλες και το MAS και εγκρίθηκαν (με δυσκολία) από τις κοινωνικές και ιθαγενικές οργανώσεις της Βολιβίας οι υποψήφιοι για την Προεδρία και την Αντιπροεδρία της χώρας: υποψήφιος πρόεδρος θα είναι ο Λουίς Άρσε (αριστερά), πρώην υπουργός Οικονομίας, που θεωρείται αρχιτέκτονας της οικονομικής επιτυχίας, της αναδιανεμητικής πολιτικής και του κοινωνικού κράτους της Βολιβίας, και υποψήφιος αντιπρόεδρος ο Νταβίντ Κοτσεχουάνκα (δεξιά), που είχε διατελέσει υπουργός Εξωτερικών και μέχρι πρόσφατα ήταν Γενικός Γραμματέας της περιφερειακής ολοκλήρωσης ALBA (Μπολιβαριανή Συμμαχία των Λαών της Δικής μας Αμερικής).

Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, στο πρόσωπο του Λουίς Άρσε εκφράζεται η στρατηγική επιλογή της ηγεσίας του MAS να στοχεύσει στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης των νέων μεσοστρωμάτων των πόλεων. Σχετική μ’ αυτό είναι μια δήλωση του Μοράλες, ότι ήταν λάθος η επιμονή του να διεκδικήσει για τέταρτη φορά την Προεδρία, και ότι παρασύρθηκε σ’ αυτό από τις ενθουσιώδεις εκκλήσεις της ιθαγενικής κομματικής βάσης της υπαίθρου. Η επιλογή του πρώην υπουργού Οικονομίας δείχνει την απόφαση του Μοράλες και του επιτελείου του να σεβαστούν τους ρυθμούς και τις ευαισθησίες αυτών των μεσοστρωμάτων, λευκών αλλά και ιθαγενικών, που –όπως έχει εξηγήσει παλαιότερα ο Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα– αναδείχθηκαν χάρη στην οικονομική επιτυχία του MAS, δημιουργώντας νέα κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα*.

Ο Λουίς Άρσε έχει το προφίλ ενός μετριοπαθούς πολιτικού, και θεωρείται εμπνευστής του επιτυχημένου κοινωνικού-αναδιανεμητικού οικονομικού προγράμματος της Βολιβίας. Γι’ αυτό θεωρήθηκε ο πιο κατάλληλος για να πείσει τα νέα μεσοστρώματα των πόλεων να απορρίψουν τα απορρυθμιστικά μέτρα της ντε φάκτο κυβέρνησης (αποεθνικοποιήσεις, απορρύθμιση αγροτικών εξαγωγών κ.ά.) και να επανασυσπειρωθούν στην «πορεία αλλαγής» της χώρας, την οποία επαγγέλλεται το MAS. Από την άλλη, ο υποψήφιος αντιπρόεδρος Νταβίντ Τσοκεχουάνκα είναι ο άνθρωπος από τον οποίο η ηγεσία περιμένει ότι θα συγκρατήσει την ιθαγενική ψήφο και θα απαλύνει τη δυσαρέσκεια από τη «μετριοπαθή» επιλογή του Κατακόρα.

Για τον νεαρό ιθαγενή Αντρόνικο Ροντρίγκεζ, που προβαλλόταν μέχρι πρόσφατα ως πιθανός υποψήφιος πρόεδρος, ο Μοράλες είπε τον έχει εντυπωσιάσει η δημοφιλία του, θεωρεί όμως ότι είναι ακόμη «πολύ νέος για την προεδρία». Θυμίζουμε ότι το προηγούμενο Σάββατο είχε πραγματοποιηθεί συνδιάσκεψη εκατοντάδων στελεχών του MAS και κοινωνικών οργανώσεων του λεγόμενου «Συμφώνου Ενότητας» στη βολιβιάνικη κωμόπολη Χουανούνι. Εκεί συζητήθηκαν εξαντλητικά οι διάφορες υποψηφιότητες, και τελικά επιλέχθηκαν από την πλειοψηφία ο Νταβίντ Τσοκεχουάνκα ως υποψήφιος πρόεδρος και ο Αντρόνικο Ροντρίγκεζ ως υποψήφιος αντιπρόεδρος. Αλλά η απόφαση που ελήφθη την περασμένη Κυριακή στο Μπουένος Άιρες ανέτρεψε τις διαδικασίες αυτές.

Επικρατούν ψυχραιμότερες σκέψεις

Η επιλογή της δυάδας Άρσε-Τσοκεχουάνκα φαίνεται να δικαιώνεται από δύο δημοσκοπήσεις που δημοσίευσε ο Μοράλες και της δίνουν απόλυτη πλειοψηφία (δεν στάθηκε δυνατόν να τις επιβεβαιώσουμε από άλλη πηγή). Σε κάθε περίπτωση, έχει ενδιαφέρον να συγκρίνει κανείς τα μεγάλα ποσοστά του τελικού υποψηφίου του MAS με τις αμέσως προηγούμενες δημοσκοπήσεις, στις οποίες ο εικαζόμενος ως υποψήφιος Αντρόνικο Ροντρίγκεζ έβγαινε επίσης πρώτος, αλλά με σχετική πλειοψηφία και με μεγάλο ποσοστό αναποφάσιστων. Δεν αποκλείεται η νέα υποψηφιότητα του MAS να κερδίζει αυτό το τμήμα της κοινής γνώμης. Την επιλογή της ηγεσίας στηρίζει, παρά την εμφανή δυσαρέσκειά του, και ο Αντρόνικο Ροντρίγκεζ, που δήλωσε: «Είμαστε κοντά στις εκλογές και δεν μπορούμε να εμπλακούμε σε μια διαμάχη για τις υποψηφιότητες, η οποία θα ευνοήσει μόνο τον αντίπαλο».

Σε αντίθεση με τον Ροντρίγκεζ, μεγάλο μέρος της κομματικής βάσης έδειχνε ανάστατο και απρόθυμο να σεβαστεί την απόφαση του Μοράλες. Διάφοροι συνδικαλιστικοί και κομματικοί εκπρόσωποι ζητούσαν να παραμείνει υποψήφια η δυάδα του «Συμφώνου Ενότητας» (Τσοκεχουάνκα-Ροντρίγκεζ), ενώ άλλοι πρότειναν παραλλαγές. Ο επικεφαλής της εργατικής συνομοσπονδίας COB αντιπρότεινε ως υποψήφιο πρόεδρο τον Τσοκεχουάνκα και ως υποψήφιο αντιπρόεδρο τον μεταλλωρύχο Ορλάντο Γκουτιέρεζ (πάντως η ηγεσία της COB είχε βάλει κι αυτή το χέρι της στην παραίτηση του Μοράλες, ζητώντας του στις 10 Νοεμβρίου να παραιτηθεί «για να ειρηνεύσει η χώρα»…). Όλα αυτά έληξαν προχθές, όταν νέα σύσκεψη του «Συμφώνου Ενότητας» στο Ελ Άλτο ενέκρινε, μετά από επανειλημμένες παρεμβάσεις του Τσοκεχουάνκα, την απόφαση του Μοράλες.

Και κάτι τελευταίο: Η αποστασία των βουλευτών του MAS που υπερψήφισαν την αποδοχή των παραιτήσεων του Μοράλες και του Λινέρα είναι μια μικρή μόνο ένδειξη του πόσο ανώμαλος θα είναι ο δρόμος μέχρι τις εκλογές…

* Βλ. Ήττες και νίκες (άρθρο του Λινέρα στο φύλλο 304, σελ. 16-17) και Ένα “πληβειακό κόμμα προετοιμάζεται για τα δύσκολα (φύλλο 339, σελ. 28).

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 29 Ιουλίου 2019

Οι μετανάστες κρίνουν το άσυλο...

Του Βασίλη Ξυδιά

Η απεργία πείνας των μεταναστών στη Νομική ήταν, όπως φαίνεται, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι με το άσυλο. Κι όμως, όπως εύστοχα γράφτηκε, οι μετανάστες στη Νομική ίσως να είναι «η πρώτη φορά σε όλη την Μεταπολίτευση που γίνεται πραγματική χρήση του ασύλου»

(Θ. Παντούλα, «Άσυλο στην υποκρισία», Αντίφωνο).

Στη συζήτηση που ξέσπασε πολυάριθμα άρθρα αναπαράγουν την ανόητη (κυριολεκτικώς) κοινοτυπία ότι το άσυλο αφορά την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών (και μάλιστα των επιστημονικών, όπως πολλοί σπεύδουν να προσθέσουν). Δηλαδή τι θέλουν να πουν; Ότι αλλιώς θα κινδύνευε να συλληφθεί από την αστυνομία όποιος υπερασπίζεται τα παράλληλα σύμπαντα ή τη μεγάλη έκρηξη; Ή μήπως έχουν ανάγκη πανεπιστημιακού ασύλου οι ριζοσπαστικές κοινωνικές και πολιτικές ιδέες την ώρα που ο Μαρξισμός έχει γίνει επίσημο μάθημα στα νηπιαγωγεία;

Νόημα θα μπορούσαν ίσως να έχει αυτό που λένε κάποιοι ότι το άσυλο δεν είναι μόνο για τις ιδέες, αλλά και για τις πρακτικές. Αλλά κι αυτό είναι τελικώς υποκριτικό. Διότι ζητώ άσυλο σημαίνει υιοθετώ τη θέση του ικέτη. Δηλώνω αδύναμος και ανυπεράσπιστος. Δεν σημαίνει οχυρώνομαι για να οργανώνω επιθέσεις ή για να παράγω ανεμπόδιστος μολότωφ (ΑΣΟΕΕ, 2008). Για να μην πούμε βέβαια για τις «επαναστατικές πρακτικές» που είχαν ως συνέπεια την καταστροφή της βιβλιοθήκης της Νομικής ή της πρυτανείας του Πολυτεχνείου και της ΑΣΚΤ παλιότερα, και όλα αυτά που ζούμε στις επετείους του Πολυτεχνείου.

Αυτά όλα θα έπρεπε βέβαια να αντιμετωπίζονται ως παράνομες πράξεις, η κάθε μία ανάλογα με το είδος και το βαθμό της παρανομίας της, και όχι να καλύπτονται υπό το πρόσχημα του ασύλου. Αλλά ας μην κοροϊδευόμαστε. Η εγκληματική ως τώρα αμηχανία των εκάστοτε πρυτανικών αρχών είναι μια ακόμα έκφραση της αδυναμίας της γενιάς του Πολυτεχνείου να συλλάβει τη δημοκρατία ως ευθύνη. Και μαζί η συλλογική υποκρισία μιας ολόκληρης κοινωνίας που, μη μπορώντας να εμπνεύσει τα παιδιά της μ’ ένα θετικό συλλογικό όραμα, δεν έχει άλλο τρόπο για να εξαγοράσει τα πιο ατίθασα από αυτά, παρά μόνο κάνοντάς τα συνένοχα στην καταστροφή.

Αν κανείς το σκεφτεί σοβαρά θα δει ότι η μοίρα αυτή του ασύλου ήταν εύλογη. Διότι η νομική κατοχύρωσή του από το ΠΑΣΟΚ δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια φαντασιακή αναπλήρωση της μη συμμετοχής των προοδευτικών δυνάμεων στο Πολυτεχνείο (δεν ήταν εκεί απέναντι στο τανκς την ώρα που έπρεπε, οπότε υποσχέθηκαν δια του νόμου, να προτάξουν τα στήθη τους στα επόμενα τανκς που θα έρχονταν στο μέλλον). Όλα αυτά είναι τώρα εκτός εποχής. Ας καταργηθεί λοιπόν.

Έτσι κι αλλιώς, το πανεπιστημιακό άσυλο ήταν και είναι παντού και πάντα εθιμικό. Δεν νοείται νομική κατοχύρωση του ασύλου. Όπου υπάρχει άσυλο το στηρίζει η συνείδηση του λαού. Και η «ασάφεια» του εθίμου επιτρέπει στον θεσμό να έχει πλαστικότητα. Να ανταποκρίνεται στο εκάστοτε απρόβλεπτο αίτημα ασύλου απ’ όσους πραγματικά έχουν ανάγκη. Όπως, ας πούμε, τώρα, με τους μετανάστες. Η δική τους ικεσία κρίνει το πραγματικό ή φαντασιακό χαρακτήρα του ασύλου.

Το ότι ομόθυμα τούς αρνηθήκαμε το άσυλο, το ότι δεν κάναμε δεκτή την ικεσία τους, είναι μια συλλογική ύβρις, που τη διαπράξαμε όλοι μαζί ως ελληνική κοινωνία και φοβάμαι ότι θα την πληρώσουμε με πολλούς τρόπους στο εγγύς μέλλον.

Πηγή: tvxs.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 28 Μαρτίου 2019

#ClimateStrike: ένας βολικός ξεσηκωμός;

Του Βασίλη Ξυδιά

Μόλις έξι μήνες πέρασαν από τότε η μικρή Γκρέτα Τούνμπεργκ βγήκε στους δρόμους, και το παγκόσμιο κατεστημένο έχει ενθουσιαστεί μαζί της. Πρόσφατα την πρότειναν για το Νόμπελ Ειρήνης, έγινε πρωτοσέλιδο στους Times και στο Cosmopolitan, ενώ προηγουμένως την κάλεσαν να μιλήσει στη διεθνή διάσκεψη για το κλίμα του ΟΗΕ που έγινε στο Κατοβίτσε της Πολωνίας, όπου, ούτε λίγο ούτε πολύ, απεκάλεσε τους συνέδρους «ανώριμους» (Δεκ. 2018). Παρ’ όλα αυτά την κάλεσαν και στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός (Ιαν. 2019), και μετά στο συνέδριο της Ε.Ε. για το κλίμα στις Βρυξέλλες (Φεβ. 2019). Εκεί βλέπουμε τον Πρόεδρο της Ε.Ε. να σκύβει και να της φιλά σεβαστικά το χέρι! (Φωτο: REUTERS/Yves Herman).

Στον πόλεμο ενάντια στην κλιματική αλλαγή «τον κρίσιμο ρόλο θα τον παίξουν οι νέοι», οι οποίοι «θα πρέπει να επηρεάσουν τους πολιτικούς, ακόμα και αν δεν έχουν την ηλικία να ψηφίζουν»! …είπε το καλοκαίρι του 2017 σε βίντεο-συνέντευξή του στην ιστοσελίδα LADbible ο Αλ Γκορ – πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, δημιουργός του πολυπροβεβλημένου ντοκυμαντέρ «Μια Άβολη Αλήθεια» και αδιαμφισβήτητος αρχιερέας της κλιματικής ορθοδοξίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Και να που δύο χρόνια μετά, οι μαθητές, στους οποίους απευθυνόταν ο Αλ Γκορ, ξεσηκώνονται πράγματι σε όλο τον κόσμο, θυμωμένοι με τους «μεγάλους» που αδιαφορούν για την επερχόμενη καταστροφή. Θα κινητοποιούνται, λένε, μια μέρα κάθε βδομάδα. Ξεκίνησαν στο Βέλγιο Πέμπτη 10 Ιανουαρίου 2019 και τη δεύτερη βδομάδα η κινητοποίηση επεκτάθηκε στη Γαλλία. Έκτοτε συνεχίζουν σε διαρκώς αυξανόμενους αριθμούς. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περί τις 2.000 διαδηλώσεις σε περισσότερες από 125 χώρες, ενώ συγκεντρώσεις έγιναν την περασμένη εβδομάδα και σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Κρήτη και Κύπρο με την υποστήριξη οικολογικών οργανώσεων, όπως το WWF.

Κεντρική φιγούρα των κινητοποιήσεων είναι η 16χρονη Σουηδέζα μαθήτρια Γκρέτα Τούνμπεργκ, που το καλοκαίρι του 2018 ξεκίνησε μόνη της «σχολική απεργία για το κλίμα». Μια Παρασκευή αποφάσισε να μην πάει σχολείο και με ένα πανό διαμαρτυρίας κάθισε έξω από το σουηδικό κοινοβούλιο. Έτσι απλά –διαβάζουμε στα μέσα ενημέρωσης– ξεκίνησε το #FridaysforFuture, το νέο παγκόσμιο κίνημα διαμαρτυρίας κατά της κλιματικής αλλαγής, το οποίο, όπως αποδεικνύεται, εκτός από τους συνομήλικους της Γκρέτα έχει αγγίξει και τις ευαισθησίες των αρχόντων του κόσμου τούτου

Πολλοί συντηρητικοί πολιτικοί σκανδαλίστηκαν με την ιδέα των χαμένων μαθημάτων, άλλοι βρέθηκαν μεταξύ ήξεις-αφήξεις. Όμως σημαίνοντες πολιτικοί ηγέτες υποστήριξαν τις κινητοποιήσεις. Δεν είναι μόνο ο Αλ Γκορ, που όπως είδαμε παραπάνω τις είχε προφητέψει. Είναι η Κριστιάνα Φιγκέρες, βασική αρχιτέκτων της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, ο Τζέρεμι Κόρμπιν στην Αγγλία, αλλά και η Άνγκελα Μέρκελ στη Γερμανία, που είπε ότι «πρόκειται για μια καλή πρωτοβουλία», συμπληρώνοντας πως «οι στόχοι για το κλίμα μπορούν να επιτευχθούν μόνο εάν υπάρχει στήριξη στην κοινωνία». Το ίδιο και ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντώνιο Γκουτιέρες, που δεσμεύτηκε να οργανώσει μια Σύνοδο Κορυφής των Ην. Εθνών για το κλίμα.

Αν και δεν μπορεί να έχει κανείς αμφιβολία για τα άδολα κίνητρα των μαθητών, είναι εντούτοις σαφές πως το κίνημα αυτό συμπίπτει τούτη την ώρα με τις επιδιώξεις της παγκοσμιοποιητικής πτέρυγας του διεθνούς κατεστημένου, τόσο σ’ αυτές καθεαυτές τις περιβαλλοντικές του πολιτικές, όσο και στον διμέτωπο αγώνα του εναντίον του δεξιού και αριστερού «λαϊκισμού»: α) εναντίον του Τραμπ και της αντιπεριβαλλοντικής πολιτικής του, β) εναντίον των Κίτρινων Γιλέκων και κάθε άλλης πιθανής λαϊκής αντίδρασης στα αντιδημοφιλή περιβαλλοντικά μέτρα. Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων ξέσπασε σαν αντίδραση στον «περιβαλλοντικό» φόρο που επέβαλε η γαλλική κυβέρνηση στη βενζίνη. Και όλοι καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικό θα ήταν για τις κυρίαρχες ελίτ να βρουν στο πλευρό τους ένα αντίθετο κοινωνικό κίνημα που να πιέζει για την εφαρμογή «αντιμολυντικών» μέτρων.

Ποια τροπή θα πάρουν τα πράγματα; Υπάρχει περίπτωση το κίνημα αυτό να ξεφύγει από την αγκαλιά του κυρίαρχου περιβαλλοντισμού; Δεν το αποκλείω, αλλά μένει να το δούμε.

Δημοκράτες και ορθολογιστές χωρίς δημοκρατία και ορθολογισμό

Μια σκέψη για την κλιματική αλλαγή

Αρκετά χρόνια τώρα προσπαθώ να καταλάβω τι συμβαίνει με την κλιματική αλλαγή και μελετώ ό,τι σχετικό πέφτει στην αντίληψή μου. Αν και δεν έχω καταφέρει να καταλήξω σε κάποιο ξεκάθαρο συμπέρασμα, οφείλω να πω πως δεν έχω πειστεί από τη θεωρία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής· άποψη, που δεκαετίες τώρα προβάλλεται ομόφωνα από τον ΟΗΕ, τους περιβαλλοντολόγους, τις οικολογικές οργανώσεις, τα μέσα ενημέρωσης κ.ά. σαν ένα είδος «παγκόσμιας σταθεράς».

Υπάρχει επιστημονικός αντίλογος απέναντι στη θεωρία αυτή, που λέει με δυο λόγια: α) Ότι είναι παραπλανητικό το να μιλάμε για κλιματική αλλαγή σαν κάτι πρωτοφανές, αφού το κλίμα της γης δεν έπαψε ποτέ να αλλάζει, και μάλιστα με διακυμάνσεις πολύ μεγαλύτερες απ’ αυτές των τελευταίων δεκαετιών και με πολύ σοβαρότερες επιπτώσεις στις ανθρώπινες κοινωνίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η επονομαζόμενη «Εποχή του Μικρού Παγετώνα» (Little Ice Age), που επηρέασε δραματικά την Ευρώπη μεταξύ 14ου και 19ου αιώνα. β) Ότι η κύρια αιτία για τις μεγάλες αλλαγές κλίματος, τόσο στο παρελθόν όσο και στις μέρες μας, είναι η ηλιακή δραστηριότητα (ηλιακές κηλίδες κ.λπ.), με δευτερεύουσες αιτίες τη μετατόπιση του άξονα της γης και τα ηφαίστεια, και όχι τόσο –ενδεχομένως και καθόλου– τα λεγόμενα «αέρια του θερμοκηπίου» (διοξείδιο του άνθρακα κ.ά.). Μια καλή σύνοψη του αντιλόγου αυτού μπορεί κανείς να βρει στο ντοκιμαντέρ «Η μεγάλη απάτη της πλανητικής υπερθέρμανσης” (The Great Global Warming Swindle) που προβλήθηκε το 2007 από το βρετανικό Channel 4 – κάτι σαν απάντηση στην «Άβολη Αλήθεια» του Αλ Γκορ.

Εννοείται πως τα αντιρρητικά επιχειρήματα δεν αθωώνουν τον σύγχρονο πολιτισμό για τον εν πολλοίς αντιοικολογικό χαρακτήρα του και για τις επιπτώσεις του στο φυσικό περιβάλλον και στη ζωή, μας κάνουν όμως προσεκτικούς στο να διακρίνουμε ό,τι επηρεάζει το κλίμα σε πλανητική κλίμακα με ό,τι συνιστά ρύπανση ή περιβαλλοντική καταστροφή σε τοπικό, εθνικό ή και σε διεθνικό-περιφερειακό επίπεδο. Διότι, ενώ εκ πρώτης όψεως θα φανταζόταν κανείς ότι οι τρόποι αντιμετώπισης της οικολογικής ανισορροπίας στα διάφορα επίπεδα είναι ίδιοι ή συμβατοί μεταξύ τους, τελικά, έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί οι διάφορες πολιτικές, μοιάζει σαν να συμβαίνει το αντίθετο. Πολλές φορές τα μέτρα που λαμβάνονται ενάντια, υποτίθεται, στην κλιματική αλλαγή –όπως για παράδειγμα οι τεράστιες ανεμογεννήτριες που αλλοιώνουν τους ορεινούς όγκους– προκαλούν φοβερές περιβαλλοντικές καταστροφές σε τοπικό επίπεδο· καταστροφές τις οποίες παραβλέπουν σαν αναγκαίο «περιβαλλοντικό κόστος» όσοι προτάσσουν –ή υποκρίνονται ότι προτάσσουν–τη σωτηρία του πλανήτη.

Εν πάση περιπτώσει, θα περίμενα οι οπαδοί της κλιματικής ορθοδοξίας να επιδιώκουν τη συζήτηση χάριν και της επιστήμης, και του ορθού λόγου και της δημοκρατίας. Αντ’ αυτού όμως βλέπω πως, έχοντας στα χέρια τους όλα τα μέσα (πολιτικούς θεσμούς, χρηματοδότηση, προπαγάνδα), είτε αποσιωπούν εντελώς τον αντίλογο, είτε τον λοιδορούν αποκαλώντας τον «ψευδοεπιστήμη», την οποία ταυτίζουν με τον Τραμπ, τους διεθνείς «πετρελαιάδες» και –οπωσδήποτε– με τον λαϊκισμό. Όλα αυτά είναι κατά τη γνώμη μου αβάσιμα. Διότι συμφέροντα προφανώς και υπάρχουν, αλλά αυτά βρίσκονται πίσω και από τη μία και από την άλλη άποψη. Και θα έλεγα πως δεν μπορεί κανείς να δει ποια ακριβώς συμφέροντα ταυτίζονται με ποια άποψη αφού οι φοβεροί «μολυντές» (πετρελαιάδες κ.λπ.) είναι οι ίδιοι που προωθούν και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την Πράσινη Οικονομία γενικώς. Αλλά και από ιδεολογικοπολιτική άποψη είναι σαφές ότι και στα δύο στρατόπεδα υπάρχουν ταυτοχρόνως «αριστερές» και «δεξιές» εκφράσεις. Για παράδειγμα: δείτε, αν δεν το έχετε δει, το σατιρικό βιντεάκι «Save the Planet!» του George Carlin (υπάρχει και με ελληνικούς υπότιτλους). Επομένως το να ταυτίζονται όλοι όσοι έχουν αντιρρήσεις με την ακροδεξιά, τον ανορθολογισμό και τους μολυντές, δεν είναι κατ’ εμέ τίποτα περισσότερο από απλοϊκή και απλουστευτική προπαγάνδα.

Είπα και στην αρχή ότι μου είναι αδύνατον να παρακολουθήσω τα εκατέρωθεν επιχειρήματα από ένα επιστημονικό επίπεδο και πέρα. Βλέπω όμως τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκείται τόσο επί της επιστημονικής κοινότητας, όσο και επί της κοινής γνώμης. Και αυτό με τοποθετεί ενστικτωδώς στην αντίθετη θέση απ’ αυτή της κλιματικής ορθοδοξίας.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 17 Οκτωβρίου 2018

Η Ουκρανία ένα βήμα πριν τον «αυτοκέφαλο» εμφύλιο

Του Βασίλη Ξυδιά

Η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου είναι μεγάλο μοναστικό συγκρότημα, Ιδρύθηκε το 1051 και σήμερα λειτουργεί ως θρησκευτικό προσκύνημα και εθνικό τουριστικό αξιοθέατο. Για την ώρα είναι η έδρα της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (υπό το Πατριαρχείο Μόσχας) και εκεί έχει την κατοικία του ο επικεφαλής της, Μητροπολίτης Ονούφριος Μπερεζόφσκυ. Τη διεκδικούν όμως τόσο το κράτος όσο και οι άλλες ορθόδοξες εκκλησιαστικές ομάδες

Κρίσιμες αποφάσεις για την Ουκρανία έλαβε την εβδομάδα αυτή το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως. Αν και δεν προχώρησε ακόμα στην τελική αναγνώριση του εκκλησιαστικού αυτοκεφάλου (όπως παραπλανητικά προβάλλουν την είδηση τα περισσότερα δημοσιογραφικά μέσα), έκανε ωστόσο ένα ακόμα κρίσιμο βήμα προς αυτήν· κατά πάσα πιθανότητα το προτελευταίο.

Αναγνώρισε ως κανονικές τις δύο εκκλησιαστικές ομάδες που όλες οι ανά τον κόσμο Ορθόδοξες Εκκλησίες –μεταξύ αυτών και το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο– χαρακτήριζαν μέχρι προχθές ως σχισματικές: πρόκειται για την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία-Πατριαρχείο Κιέβου (UOK-CP) με προκαθήμενο τον Φιλάρετο Ντενισένκο, και την Ουκρανική Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία (UAOC) με προκαθήμενο τον Μακάριο Μαλετίτς.

Επιπλέον, με την ίδια απόφαση η Πατριαρχική Σύνοδος αναίρεσε την από το 1686 υπαγωγή της Ουκρανικής Εκκλησίας στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας. Σημειώνει μάλιστα πως αυτή ήταν μια «κατ’ οικονομίαν» ρύθμιση, που δεν αναιρούσε επί της ουσίας την κατά τα άλλα «κανονική εξάρτηση» της Ουκρανικής Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Οι επιπτώσεις από την κίνηση αυτή θα είναι άμεσες. Συλλογικές αποφάσεις από τη Ρωσική Εκκλησία αναμένεται να ληφθούν σε δυο-τρεις ημέρες, ενώ οι πρώτες αντιδράσεις από εκεί ήταν οργισμένες. Ρώσοι αρχιερείς που σχολίασαν την απόφαση τη χαρακτήρισαν «παράνομη» και «καταστροφική για ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο».

Και ενώ είναι φανερό ότι στο εκκλησιαστικό πεδίο οδηγούμαστε σε ένα ιστορικής κλίμακας διορθόδοξο σχίσμα, πολύ άσχημες θα είναι οι συνέπειες και στο εσωτερικό της Ουκρανίας, με εξίσου άσχημες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Σε προηγούμενο άρθρο του Δρόμου (φ. 421, 15/9/2018) μιλούσαμε για επικείμενο «θρησκευτικό εμφύλιο». Φαίνεται, δυστυχώς, πως η ώρα αυτή έφτασε. Όλοι μιλούν για ενότητα και ειρήνη, αλλά η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι.

Πολιτική η επιτυχία του Κιέβου

Ας δούμε όμως πρώτα πώς δέχθηκαν τα νέα οι κερδισμένοι της υπόθεσης. Μετά την ανακοίνωση του Πατριαρχείου, δικαιωμένος ο Πατριάρχης Κιέβου Φιλάρετος, επισκέφθηκε τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο, λέγοντάς του: «Κύριε Πρόεδρε, Σας συγχαίρω για την πρώτη νίκη. Ήρθα να σας ευχαριστήσω προσωπικά, γιατί λόγω της επιμονή σας, χάρη στη σοφία σας, πετύχατε σήμερα αυτό. Οι προηγούμενοι πρόεδροι της Ουκρανίας, εργάστηκαν πάνω σε αυτό, αλλά δεν τα κατάφεραν. Εσείς όμως πετύχατε ένα κοινό στόχο.» Λέγοντας βέβαια αυτά ο επικεφαλής της UOK-CP απεκάλυπτε την πολιτική διάσταση και το παρασκήνιο που υπάρχει πίσω από τις αποφάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αλλά τέτοιες ώρες ποιος προσέχει τα λόγια του;

Έτσι και ο ίδιος ο Ποροσένκο, δήλωσε με τη σειρά του: «Ο Κύριος είδε τον αγώνα του ουκρανικού λαού για την ανεξαρτησία του, και εισάκουσε τις προσευχές μας. […] Οι αποφάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου διαλύουν οριστικά τις αυτοκρατορικές ψευδαισθήσεις και σοβινιστικές φαντασίες της Μόσχας, σχετικά με την Ουκρανία ως κανονικό έδαφος της Ρωσικής Εκκλησίας. […] Το ζήτημα της Αυτοκεφαλίας υπερβαίνει τα όρια της Εκκλησιαστικής ζωής, είναι ένα ζήτημα ανεξαρτησίας για όλους μας, της εθνικής ασφάλειας, της κρατικής υπόστασης και της παγκόσμιας γεωπολιτικής».

Ενότητα που διασπά

Ο Φιλάρετος ανακοίνωσε πως θα αναλάβει ο ίδιος πρωτοβουλία για την ενοποίηση όλων των Ουκρανών Ορθοδόξων σε μία Ενιαία Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, μεταξύ αυτών και «Ιεράρχες του Πατριαρχείου Μόσχας της Εκκλησίας της Ουκρανίας, εάν και εφόσον θελήσουν». Η διαδικασία αυτή θα είναι –συμπλήρωσε– ειρηνική και εθελοντική, αλλά από τη στιγμή που θα υπάρξει η μία και μοναδική κανονική αυτοκέφαλη Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία «δεν μπορεί να υπάρχει άλλη Εκκλησία στην επικράτειά μας. Μπορούν να υπάρχουν και άλλες Μητροπόλεις στην χώρα –διευκρίνισε– αλλά δεν θα εντάσσονται στο σώμα της ενιαίας ορθόδοξης εκκλησίας της Ουκρανίας, επομένως δεν θα έχουν το δικαίωμα να ονομάζονται Ουκρανική Εκκλησία.»

Καταλαβαίνει κανείς τι πρόκειται να ακολουθήσει: Η μόνη ως τώρα κανονική Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (UOC) με προκαθήμενο τον μητροπολίτη Ονούφριο Μπερεζόφσκυ, θα παραμείνει ασφαλώς στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας. Οπότε, καλυμμένη υπό τη σκέπη του Οικουμενικού Πατριαρχείου η κυβέρνηση θα προχωρήσει στη θεσμική υποβάθμισή της, σε αφαίρεση ναών, προσκυνημάτων κ.λπ., καθώς και σε κάθε μορφής εκβιασμούς ή απόπειρες εξαγοράς προς τα μέλη της να την εγκαταλείψουν για να προσχωρήσουν στην νέα «ενωτική» Εκκλησία, που θα έχει τη στήριξη του κράτους.

Το ξεκαθάρισε και ο Ποροσένκο, την ώρα που βεβαίωνε, υποτίθεται, για το αντίθετο. «Εγγυώμαι –είπε– ότι το κράτος της Ουκρανίας θα σεβαστεί την επιλογή των ατόμων που αποφασίζουν να μείνουν στη δομή της Εκκλησίας, που θα διατηρήσει την ενότητα της με την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Αλλά εγγυώμαι επίσης ότι το κράτος θα προστατεύει τα δικαιώματα των κληρικών και λαϊκών της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου Μόσχας, οι οποίοι θα αποφασίσουν οικειοθελώς να αποκοπούν από τη Μόσχα, και μαζί με τους άλλους Ορθοδόξους να δημιουργήσουν μια ενιαία τοπική Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία».

Τι σημαίνει αυτό, το εξήγησε με πολύ γλαφυρό τρόπο πριν από μία εβδομάδα ο Διευθυντής του Τμήματος Θρησκευτικών Υποθέσεων και Εθνικοτήτων του Υπ. Πολιτισμού της Ουκρανίας, Αντρέι Γιουράς, λέγοντας χαμογελαστά το εξής: «Για φανταστείτε, οι μοναχοί της Λαύρας των Σπηλαίων μετά από μια ημέρα να έρθουν και να φέρουν τα κλειδιά του μοναστηριού, λέγοντας ότι είχαν σχετικό όραμα που τους είπε να προσχωρήσουν στην ενιαία τοπική Εκκλησία».

Η σύρραξη που όλοι απεύχονται

Όπως φαίνεται λοιπό, η σύγκρουση είναι μάλλον προδιαγεγραμμένη. Και η θρυαλλίδα θα είναι αυτή που υπονόησε ο Ουκρανός αξιωματούχος: η διαμάχη για το ποιος θα κατέχει τη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου και τη Λαύρα του Ποτσάεφ.

Τα δύο μεγάλα αυτά μοναστικά συγκροτήματα ανήκουν στην κανονική ως τώρα Εκκλησία, όμως το καθεστώς αυτό αμφισβητείται τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την Εκκλησία του Φιλαρέτου. Διάφορα βίαια επεισόδια έχουν συμβεί ως τώρα από οπαδούς εθνικιστικών οργανώσεων, που απαιτούν εδώ και χρόνια την αλλαγή του ιδιοκτησιακού αυτού καθεστώτος, αλλά φαίνεται πλέον πως ήρθε η ώρα για μια άμεση κρατική επέμβαση. Το είπε ο Μητροπολίτης της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, Αντώνιος, προειδοποιώντας πως φοβάται μια άμεση απόπειρα κατάληψης της Λαύρας του Κιέβου, αύριο κιόλας, Κυριακή 14 Οκτωβρίου, και εκφράζοντας την πεποίθηση πως οι πιστοί θα φυλάξουν τα ιερά τους.

Όλα αυτά τα καταλαβαίνει, και το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που στην τελευταία παράγραφο του ανακοινωθέντος του κάνει έκκληση «προς πάσας τας εμπλεκομένας πλευράς να αποφεύγουν καταλήψεις Ναών, Μονών καί άλλων περιουσιακών στοιχείων, ως και πάσαν πράξιν βίας και εκδικητικότητος». Ομοίως και η αμερικανική πλευρά: «Ελπίζω ότι δεν θα υπάρξουν διαμαρτυρίες ή βιαιοπραγίες σαν αποτέλεσμα αυτής της απόφασης. Κάτι τέτοιο θα ήταν τραγικό.» Αυτά δήλωσε στις Βρυξέλες όπου βρισκόταν ο ειδικός επιτετραμμένος του αμερικανικού ΥΠΕΞ για την Ουκρανία, Κερτ Φόλκερ, μόλις έμαθε την απόφαση.

Από τη δική του μεριά ο πρόεδρος Ποροσένκο έκανε της εξής σιβυλλική δήλωση: «Αν δείτε κάποιους να προσπαθούν να καταλάβουν με τη βία τη Λαύρα, να ξέρετε πως είναι πράκτορες της Μόσχας». Προφανώς ο Ποροσένκο ετοιμάζει τα επιχειρήματα που θα μεταμορφώσουν την προετοιμαζόμενη σύρραξη από θρησκευτική σε πολιτική, και τελικώς σε αναμέτρηση του πολιτισμένου δυτικού κόσμου με τους βαρβάρους. Ζούμε το Οργουελικό 1984.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 9 Ιουνίου 2018

Ιρλανδικό δημοψήφισμα: Τα ελληνικά ΜΜΕ αποσιώπησαν τη δημοκρατική διαδικασία

Του Βασίλη Ξυδιά

Την περασμένη Παρασκευή 25 Μαΐου 2018 διεξήχθη στην Ιρλανδία συνταγματικό δημοψήφισμα για τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων. Οι πολίτες αποφάσισαν υπέρ των αμβλώσεων με πλειοψηφία 66,4%. Συζητήσαμε για το θέμα με τον νομικό Χρήστο Λυντέρη, μέλος της Πρωτοβουλίας για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή.

Ο Χρήστος Λυντέρης είναι δικηγόρος, διδάκτωρ Νομικής, μέλος της Πρωτοβουλίας για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή, συγγραφέας του βιβλίου Το Σύνταγμα των Ελλήνων (εκδ. Χίλων, 2014). Παλαιότερη συνέντευξή του με τίτλο «Νέο Σύνταγμα από τον Λαό – Όχι Αναθεώρηση» έχει δημοσιευθεί στον Δρόμο (φύλλο 317, 25/6/2016)

Τι είναι αυτό που κατά τη γνώμη σου προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στο συγκεκριμένο δημοψήφισμα;

Το ζήτημα των αμβλώσεων έχει ταλαιπωρήσει την καθολική Ιρλανδία επί δεκαετίες. Υπήρξαν έντονες συζητήσεις για το κατά πόσον η εν γενέσει ζωή πρέπει να προστατεύεται εξίσου με τη γεγενημένη. Πέρα από τις σφοδρές αντιπαραθέσεις η διαφωνία αυτή έχει προκαλέσει και κοινωνικά αδιέξοδα, αφού χιλιάδες γυναίκες αναγκάζονταν κάθε χρόνο να φύγουν στο εξωτερικό για να διακόψουν την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη τους. Έτσι λοιπόν το συγκεκριμένο ζήτημα της τροποποίησης του άρθρου 40 του Συντάγματος ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για την Ιρλανδία. Ωστόσο, για τον υπόλοιπο κόσμο νομίζω ότι μεγαλύτερη σημασία από το θέμα του δημοψηφίσματος έχει η πρωτοποριακή δημοκρατική διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Ποια ήταν αυτή η διαδικασία;

Το 2016 το κοινοβούλιο δημιούργησε μια 100μελή Επιτροπή, η οποία ονομάσθηκε «Συνέλευση των πολιτών» (Citizens Assembly) και της οποίας το σύνολο σχεδόν των μελών είναι απλοί πολίτες, επιλεγμένοι με τυχαίο-αντιπροσωπευτικό τρόπο. Μόνο η πρόεδρος, η οποία είναι ανώτατη δικαστής, έχει εκλεγεί από το Κοινοβούλιο. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, 53 από τα μέλη της Επιτροπής αποχώρησαν για διάφορους λόγους και αντικαταστάθηκαν με την ίδια μέθοδο της τυχαίας επιλογής. Θα πρέπει βέβαια να διευκρινίσουμε πως η τυχαία αυτή επιλογή δεν έγινε με την πολιτική διαδικασία της κληρώσεως, αλλά ανατέθηκε σε δημοσκοπική εταιρία. Παρ’ όλα αυτά κανείς, απ’ ό,τι γνωρίζω, δεν αμφισβήτησε το αποτέλεσμα.

Στην Επιτροπή εδόθη η αρμοδιότητα να καταθέσει εισηγήσεις στο κοινοβούλιο για πέντε κυρίως βασικά ζητήματα, καθώς και για οτιδήποτε άλλο η ίδια θα έκρινε σκόπιμο. Τα πέντε ζητήματα ήταν τα εξής:

1) Η 8η τροποποίηση (eighth amendment) του Συντάγματος του 1983, διά της οποίας ορίστηκε ότι η γεγενημένη ζωή έχει ίση αξία με την ζωή του εμβρύου, με αποτέλεσμα να μην επιτρέπεται η άμβλωση.
2) Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες του υπό γήρανση πληθυσμού (challenges and opportunities of an ageing population).
3) Η καθιέρωση σταθερής θητείας του κοινοβουλίου (fixed term parliaments).
4) Η διαδικασία διενέργειας των δημοψηφισμάτων.
5) Ο τρόπος με τον οποίο η χώρα θα καταστεί πρωτοπόρος στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Για όλα αυτά η Επιτροπή εργάσθηκε πολύ μεθοδικά. Αξίζει πραγματικά τον κόπο να δει κάποιος τα σχετικά βίντεο στην ιστοσελίδα της για να διαπιστώσει την άψογη λειτουργία της. Άκουσαν ειδικούς, δέχθηκαν προτάσεις, συνεδρίασαν με δημοκρατική ορθολογικότητα καταγράφοντας όλες τις συνεδριάσεις, τόσο εγγράφως, όσο και σε βίντεο προσιτά στο youtube, και τελικώς κατέθεσαν στο Κοινοβούλιο λεπτομερείς εισηγήσεις για τα περισσότερα από τα ζητήματα.

Το πρώτο που απασχόλησε την Επιτροπή ήταν το θέμα των αμβλώσεων. Έγιναν πέντε τριήμερες συνεδριάσεις βάσει των οποίων η Επιτροπή εισηγήθηκε την αναθεώρηση του σχετικού άρθρου (40.3.3) ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Βουλή να θεσπίσει με νόμο την νομιμοποίηση των αμβλώσεων. Υιοθετώντας αυτή την εισήγηση το Κοινοβούλιο προκήρυξε το δημοψήφισμα της 25ης Μαΐου 2018 διά του οποίου οι πολίτες ενέκριναν την πρόταση αναθεώρησης κατά ποσοστό 66,4%.

Είναι μάλλον δεδομένο ότι στη συνέχεια θα διενεργηθούν δημοψηφίσματα και για τα υπόλοιπα ζητήματα που απασχόλησαν την Επιτροπή. Ένα δε από αυτά είναι η διεξαγωγή δημοψηφισμάτων μετά από λαϊκή πρωτοβουλία, πράγμα που δεν προβλέπεται σήμερα στην Ιρλανδία.

Περισσότερη λοιπόν σημασία και από το αποτέλεσμα έχει η ίδια η διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Ακριβώς. Το έγραψε μάλιστα και ο Guardian, ότι μεγαλύτερη σημασία και από το δημοψήφισμα της 25^ης Μαΐου αυτό καθεαυτό έχει η πρωτοποριακή δημοκρατική διαδικασία που ακολουθήθηκε. Θα έλεγα ότι, έστω και εάν οι εισηγήσεις της Επιτροπής δεν αρκούν από μόνες τους για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, αλλά απαιτείται και απόφαση του κοινοβουλίου, τέτοιου τύπου κληρωτή βουλή, όπως η Citizens Assembly της Ιρλανδίας, είχε να δει η ανθρωπότητα από την Βουλή των Πεντακοσίων της αρχαίας Αθήνας.

Η συνταγματική Επιτροπή Πολιτών (Citizens Assembly) σε μια από τις συνεδριάσεις της

Αν δεν κάνω λάθος, της Επιτροπής του 2016 είχε προηγηθεί μια άλλη παρόμοια συνταγματική επιτροπή πολιτών.

Πράγματι, πρόδρομος της τωρινής Επιτροπής, που, όπως είπαμε, ορίστηκε το 2016, ήταν μια άλλη ανάλογη Επιτροπή υπό τον τίτλο «Convention on the Constitution», που ορίστηκε από το Ιρλανδικό Κοινοβούλιο του 2012. Μόνο που εκείνη δεν αποτελείτο εξ ολοκλήρου από τυχαία επιλεγμένους πολίτες. Είχε κι αυτή 100 μέλη, όπως και η τωρινή, εκ των οποίων τα 66, δηλαδή τα 2/3, είχαν επιλεγεί με τυχαίο τρόπο, ενώ τα υπόλοιπα 34, στα οποία συμπεριλαμβανόταν και ο ανεξάρτητος πρόεδρός της, εκλέχθηκαν από το Κοινοβούλιο και τη Συνέλευση της Βόρειας Ιρλανδίας.

Η Επιτροπή εκείνη είχε υποβάλει εισηγήσεις για ζητήματα όπως η αλλαγή της εκλογικής διαδικασίας, η παροχή δικαιώματος ψήφου από το 16ο έτος της ηλικίας, η τροποποίηση της απαιτούμενης ηλικίας για υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές, η κατάργηση του άρθρου περί βλασφημίας, η καθιέρωση του γάμου μεταξύ προσώπων ιδίου φύλου και η αναβάθμιση του ρόλου της γυναίκας στην πολιτική. Επ’ αυτών τοποθετήθηκε στη συνέχεια η κυβέρνηση, και το 2015, με απόφαση του κοινοβουλίου, διενεργήθηκε συνταγματικό δημοψήφισμα που αποφάσισε την αλλαγή του Συντάγματος για δύο απ’ αυτά τα ζητήματα: τη μείωση της απαιτούμενης ηλικίας για εκλογή στην θέση του Προέδρου από το 35ο στο 21ο έτος της ηλικίας και την απαγόρευση κάθε περιορισμού για την τέλεση γάμου με βάση το φύλο.

Απ’ ό,τι καταλαβαίνω θεωρείς την Ιρλανδία πρωτοπόρο σε ζητήματα δημοκρατίας και πολιτικών δικαιωμάτων.

Οι Ιρλανδοί δημιούργησαν κράτος με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς και απολαμβάνουν πολιτικά δικαιώματα που οι περισσότεροι λαοί δεν διαθέτουν. Το 1937 επικύρωσαν το Σύνταγμά τους με δημοψήφισμα και έθεσαν διάταξη που επιβάλλει ότι για κάθε αναθεώρησή του είναι απαραίτητη η διενέργεια δημοψηφίσματος. Από τότε έχουν θεσπιστεί με δημοψηφίσματα 29 αναθεωρήσεις του Ιρλανδικού Συντάγματος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι πολίτες αρνήθηκαν με την ψήφο τους να επικυρώσουν αναθεώρηση του Συντάγματος που πρότεινε το Κοινοβούλιο.

Ομοίως το 1972 αποφάσισαν οι ίδιοι με δημοψήφισμα την είσοδό τους στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Έκτοτε κάθε συμμετοχή της χώρας στην αναθεώρηση των συνθηκών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και μετέπειτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τίθεται στην κρίση των Ιρλανδών με δημοψήφισμα: Το 1987 ενέκριναν με ποσοστό 69,9% την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, το 1992 αποδέχθηκαν με ποσοστό 69,1% τη συνθήκη του Μάαστριχτ, το 1998 απέρριψαν με ποσοστό 67,1% τη συνθήκη του Άμστερνταμ, όπως και τη συνθήκη της Νίκαιας με ποσοστό 57,1% το 2001, για να την αποδεχθούν τελικά το 2002 με ποσοστό 62,9%, όπως και τη συνθήκη της Λισσαβόνας, την οποία απέρριψαν αρχικώς το 2008 με ποσοστό 53,4%, αλλά την επικύρωσαν το 2009, κατόπιν παροχής εγγυήσεων, με ποσοστό 67,1%.

Ο αριθμός των διενεργούμενων δημοψηφισμάτων καθιστά την Ιρλανδία μία από τις πρώτες χώρες της Ευρώπης. Περισσότερο όμως κι απ’ αυτό η δημοκρατική της πρωτοπορία αποδεικνύεται από τον συνδυασμό των δημοψηφισμάτων με διαδικασίες υποβολής προτάσεων και δημοσίου διαλόγου όπως αυτές που περιγράφηκαν.

Τα ελληνικά ΜΜΕ αναφέρθηκαν στο δημοψήφισμα, αλλά όχι στη συνέλευση πολιτών και στον ρόλο της. Πώς το εξηγείς αυτό;

Τα ελληνικά ΜΜΕ ασχολήθηκαν ελάχιστα με το δημοψήφισμα, και η αναφορά τους περιορίστηκε στο θέμα των αμβλώσεων, αποσιωπώντας εντελώς τη δημοκρατική διαδικασία που ακολουθήθηκε. Τι να πει κανείς; Είναι γνωστή η απέχθειά τους προς οτιδήποτε σχετίζεται με τη διεύρυνση της δημοκρατίας και των πολιτικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα και στον κόσμο ολόκληρο. Ιδιαίτερα δε τα τελευταία χρόνια τα ελληνικά μέσα προβάλλουν όλο και περισσότερο τις απόψεις που στρέφονται εναντίον του θεσμού των δημοψηφισμάτων.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 25 Απριλίου 2018

Ο Ερντογάν ετοιμάζεται για τα χειρότερα

Του Βασίλη Ξυδιά

Θα ήθελα στο σημείωμα αυτό να εξηγήσω γιατί κατά τη γνώμη μου η προκήρυξη πρόωρων εκλογών δεν είναι ένας εκλογικίστικος απλώς ελιγμός του Τούρκου Προέδρου, και γιατί το ενδεχόμενο ανάφλεξης με την Ελλάδα και την Κύπρο θα είναι ακόμα πιο ισχυρό μετά την πιθανή επικράτησή του.

Ο Ερντογάν δεν είναι τακτικιστής. Κάνει ό,τι κάνει υπηρετώντας μια μακρόπνοη στρατηγική. Την οποία, βεβαίως, είναι υποχρεωμένος να αναπροσαρμόζει διαρκώς μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες, ανοίγοντας όλο και περισσότερα μέτωπα, παίρνοντας όλο και μεγαλύτερα ρίσκα. Φτάνει, όπως είδαμε, να παίζει ακόμα και με τις στρατηγικές του συμμαχίες. Όμως όλα αυτά τα κάνει όχι για να μείνει απλώς στην εξουσία (αν ήταν αυτό θα μπορούσε να το πετύχει με πιο συμβατικά και πολύ πιο ασφαλή μέσα), αλλά διότι έτσι μόνο μπορεί να επιμείνει, παρά τις τεράστιες αντιξοότητες, σ’ αυτό που ήταν εξ αρχής ο κεντρικός του στόχος: η ανάδειξη της Τουρκίας σε μια μεγάλη, όχι απλώς περιφερειακή, αλλά παγκόσμια δύναμη.

Ο μακρόπνοος και υπερφιλόδοξος αυτός στόχος δεν οφείλεται στη μεγαλομανία ή στην παλαβομάρα, όπως νομίζουν πολλοί, του ίδιου του Ερντογάν. Εκφράζει ένα τμήμα της τουρκικής ελίτ που απέκτησε συναίσθηση του ιστορικού πολιτισμικού αδιεξόδου του δυτικού κόσμου και είδε στο αδιέξοδο αυτό μια ευκαιρία για την ίδια και έναν τρόπο “φυγής προς τα μπρος” από τα δικά της προβλήματα.

Θυμόμαστε ότι στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του Ερντογάν –ας πούμε μέχρι το 2007 ή κάπου εκεί– ο στόχος αυτός εκφράστηκε με τον Νεοοθωμανισμό του Νταβούτογλου, δηλαδή με τη λογική της δυναμικής μεν, αλλά πάντως ειρηνικής ηγεμόνευσης της Τουρκίας στους τουρκογενείς πρώτα απ’ όλα πληθυσμούς της Ευρώπης και της Ασίας, και κατά δεύτερον στον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο. Όμως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως θα ήθελαν ο Νταβούτογλου και ο Ερντογάν. Εκεί που πηγαίναν για μαλλί, κινδύνευαν να βγουν κουρεμένοι. Ο εσωτερικός εκδημοκρατισμός κινδύνεψε να τινάξει στον αέρα την πολιτική ηγεμονία του Ερντογάν, ενώ οι περιπλοκές της Αραβικής Άνοιξης και κυρίως η ανάφλεξη στη Συρία οδήγησαν σε αδιέξοδο το βασικό δόγμα του «κανένα πρόβλημα με τους γείτονες».

Αντί να αναδιπλωθεί ο Ερντογάν αντιμετώπισε το πρόβλημα με τη ριζική αναπροσαρμογή της στρατηγικής του, επιμένοντας όμως στον κεντρικό στόχο: τη μεγάλη Τουρκία. Εγκατέλειψε τα δόγματα Νταβούτογλου, επιστρέφοντας σε μια πιο τουρκοκεντρική και απολύτως αυταρχική πολιτική, ανοίγοντας, όπως είπα, όλα τα μέτωπα και παίρνοντας απίθανα ρίσκα τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Για όσους προσπαθούν να αναλύσουν τις κινήσεις του Ερντογάν με όρους ρεάλ πολιτίκ, ισχύος κ.λπ., αυτά είναι εντελώς ακατανόητα. Όμως από τη σκοπιά του ίδιου ήταν κινήσεις «φορσέ» σε μια λογική «ή όλα ή τίποτα».

Στην επίσπευση τώρα των εκλογών μέτρησαν προφανώς και συγκυριακά δεδομένα, όπως η χειροτέρευση της οικονομίας. Όμως το κεντρικό ζητούμενο είναι η εσπευσμένη εφαρμογή του νέου συγκεντρωτικού συντάγματος, πράγμα που θα δώσει στον Ερντογάν τις εξουσίες για να προωθήσει ανεξέλεγκτος τις ρήξεις στα μέτωπα που θέλει, μεταξύ αυτών στο Αιγαίο και την Κύπρο. Το πιο πιθανό είναι να χάσει στο τέλος, αλλά το κακό που θα έχει προκληθεί θα είναι τεράστιο και καμία «στρατηγική ψυχραιμίας» δεν θα το αποτρέψει.

Γιατί τόση αργοπορία;

Θετική κίνηση η πρωτοβουλία στο Ευρωκοινοβούλιο για την άμεση απελευθέρωση των δυο ομήρων στρατιωτικών από τις φυλακές της Τουρκίας, όπως και το τελικό ψήφισμα. Αλλά γιατί τόση αργοπορία από μεριάς των Ελλήνων ευρωβουλευτών ακόμα και αυτών της Αριστεράς; Γιατί τόση καθυστέρηση για μια αυτονόητη κίνηση που θα έπρεπε να είχε γίνει άμεσα; Έπρεπε να περάσουν δύο μήνες για να υπάρξει κάποια πρωτοβουλία; Γιατί δεν υπάρχουν άλλες ανάλογες κινήσεις σε διεθνείς οργανισμούς; Φοβόμαστε μην θυμώσει το θηρίο ή να μας δώσει κάποιος το «οκ»; Μάλλον τελικά η αντίληψη του πολιτικού κόσμου στην Ελλάδα δεν θέλει να συλλάβει ότι υπάρχει τουρκική απειλή για την χώρα και αυτό οδηγεί σε γκάφες και παλινωδίες. Και όταν υπάρξουν διάφορα επεισόδια τότε περιμένουμε από άλλους να «καθαρίσουν». Και τελικά αντί να λειτουργούμε αποτρεπτικά, προσκαλούμε ακόμα περισσότερους κινδύνους με την στάση αυτή.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 6 Ιανουαρίου 2018

Για την επανάσταση: δυο ατελείς σκέψεις

Του Βασίλη Ξυδιά

Το 2017 ήταν γεμάτο απολογισμούς για τη μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση, που, μετά από εκατό χρόνια ελπίδων και απογοητεύσεων, συνεχίζει να ψάχνει –αν και μάλλον αμήχανα– μια θέση στη σκέψη και στις καρδιές όσων επιμένουν σε μια εγκόσμια διέξοδο από την εκμετάλλευση, την καταπίεση, την αδικία, την αλλοτρίωση. Μπορεί κανείς να βγάλει κάποιο λογικό συμπέρασμα;

Απ’ όλα όσα έπεσαν στην αντίληψή μου (συζητήσεις, βιβλία κ.λπ.) θα σημείωνα τρεις εκδόσεις:

Τον τρίτο τόμο του μνημειώδους έργου του Σαρλ Μπετελέμ, Οι ταξικοί αγώνες στην ΕΣΣΔ, 3η περίοδος 1930-1941 (εκδ. Κουκίδα, 2017). Πρωτοεκδόθηκε στα γαλλικά το 1982, συμπληρώνοντας τους δύο προηγούμενους τόμους που είχαν εκδοθεί το 1974 και το 1977.
Του Κώστα Παπαϊωάννου, Η Γένεση του Ολοκληρωτισμού (Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2017). Πρωτοεκδόθηκε στα ελληνικά το 1959 και ήταν μια από τις πρώτες και πιο βαθιές κριτικές του σοβιετικού καθεστώτος από τα αριστερά.
Το Μπακούνιν κατά Μαρξ (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2017), με τρία κείμενα των Σαμ Ντόλγκοφ και Τζον Κλαρκ και πρόλογο Γιώργου Ν. Πολίτη.

Αν και δεν αναφέρονται άμεσα στη Ρωσική επανάσταση, τα τρία αυτά βιβλία ήταν για μένα μια αφορμή να ξανασκεφθώ σοβαρά μετά από πολλά χρόνια πάνω στην απελευθερωτική της δυναμική και τα όριά της:

Τι θα πει, για παράδειγμα, συλλογική κατοχή των μέσων παραγωγής; Είναι δυνατόν να υπάρξει κάτι τέτοιο; Κατά πόσο αυτό προσεγγίστηκε και γιατί απέτυχε στην ΕΣΣΔ, στην Κίνα και αλλού;
Από πού προκύπτουν το κράτος, η γραφειοκρατία και οι κάθε λογής εξουσιαστικές δομές; Είναι εξαρτημένες αντανακλάσεις των σχέσεων παραγωγής ή μήπως εκφράζουν διακριτές και αυτόνομες σταθερές της ανθρώπινης κατάστασης;

Υπό τη σκιά αυτών και άλλων παρόμοιων ερωτημάτων μού έμεινε βαθειά χαραγμένη η τραγική δήλωση του αντιπροέδρου της Βολιβίας Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα στην ομιλία του «11 θέσεις για τη επανάσταση». Κάθε επανάσταση, είπε ο Λινέρα, είναι «μια απελπισμένη αναζήτηση χρόνου» («αναζήτηση χρόνου για να επιτρέψει στην κοινωνία των πολιτών την εξασφάλιση χώρου για την δημιουργικότητά της, για τη διεύρυνση του εκδημοκρατισμού της, για να δοκιμάσει και να υποχωρήσει και να ξαναδοκιμάσει με μεγαλύτερη ορμή νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης»). Όμως, καταλήγει ο Λινέρα, «φαίνεται ότι κάθε επανάσταση είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. … Αλλά μόνο μέσα από την αποτυχία, προχωρεί η κοινωνία και η Ιστορία.»(*)

Χαρακτήρισα τη δήλωση αυτή τραγική, και μάλιστα με την κλασική, αρχαιοελληνική έννοια, διότι διερευνά με φοβερό διανοητικό θάρρος και αυτόσυναίσθηση τα όρια της ανθρώπινης ελπίδας για αυτοκυβέρνηση. Πολύ δε περισσότερο που δεν εκστομίζεται από έναν εν γένει μελετητή, αλλά από έναν ενεργό μαχητή· ο οποίος μ’ αυτή τη φράση δεν θέτει σε κρίση απλώς τις απόψεις του, αλλά την ίδια του τη ζωή.

(*) Ομιλία στην εκδήλωση για την παρουσίαση του συλλογικού τόμου «1917, η Ρωσική επανάσταση 100 χρόνια μετά», Μαδρίτη, Ιούλιος 2017.

Βλ. βίντεο και εκτεταμένα αποσπάσματα στην ιστοσελίδα του Δρόμου.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 29 Οκτωβρίου 2017

28η Οκτωβρίου Αι ημέτεραι δυνάμεις έχουν πάψει να αμύνονται του πατρίου εδάφους

Του Βασίλη Ξυδιά

Το Υπ. Παιδείας αποφάσισε φέτος να μην πραγματοποιήσει τον καθιερωμένο εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, διότι, λέει, έχει πένθος (υπονοώντας την πρόσφατη απώλεια του τ. Γ.Γ. Γιάννη Πανδή). Πιο κωμική –και ταυτόχρονα τραγική– δικαιολογία δεν θα μπορούσε να βρει ο Υπουργός. Διότι η απόφαση αυτή δεν έχει βέβαια να κάνει με καμιά «συναισθηματική φόρτιση» όπως αφελώς φαντάζεται ο Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου στη σχετική ανακοίνωσή του. Είναι ένα πολύ ψύχραιμο και κυνικά υπολογισμένο βήμα στην πορεία υποβάθμισης του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου, με απώτερο στόχο την αντικατάστασή του από τον εορτασμό της 12ης Οκτωβρίου: της ημέρας που οι Γερμανοί αποχώρησαν από την Αθήνα.

Είναι κάποια χρόνια τώρα που το Υπουργείο Παιδείας προσπαθεί να καθιερώσει την 12η Οκτωβρίου σαν ημέρα εκδηλώσεων, συζητήσεων, προβολών κ.λπ. σε όλα τα σχολεία της χώρας. Και δεν είναι μόνο αυτό. Ξεκινώντας από το 2015, μια ευρεία σύμπραξη οργανισμών, αποτελούμενη από πέντε σημαίνοντες φορείς (τον Δήμο Αθηναίων, την Περιφέρεια Αττικής, το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και την ΕΡΤ) και συνεπικουρούμενη από πάμπολλους άλλους, οργανώνει σειρά εκδηλώσεων για τον εορτασμό της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς. Αν και οι εκδηλώσεις αυτές δεν εμφανίζονται υποχρεωτικά σαν ανταγωνιστικές προς την 28η, εντούτοις εκτείνονται καθ’ όλο τον μήνα Οκτώβριο και τις αρχές Νοεμβρίου, υπερκαλύπτοντας με τον τρόπο αυτό τον εορτασμό της 28ης. Η λογική τους είναι ξεκάθαρη. Οι εορτές αυτές «επανατοποθετούν, κατά κάποιον τρόπο, μια επετειακή κανονικότητα». «Ο οργανωμένος και τεκμηριωμένος εορτασμός… αναιρεί μια ανωμαλία. Να γιορτάζεται, δηλαδή, η έναρξη του πολέμου, που οδήγησε στην κατοχή της χώρας, κι όχι η απελευθέρωση.» (Τάκης Κατσιμάρδος, Η εθνική επέτειος που καθυστέρησε 71 χρόνια για να πάρει τη θέση της στην ιστορία).

Ποιοι και πότε λανσάρανε την ιδέα; Κάνοντας μια πρόχειρη έρευνα έχω μείνει με την εντύπωση πως η ιστορία μάλλον άνοιξε το 2011 με μια συζήτηση που είχε αυτό ακριβώς το θέμα («Γιατί γιορτάζουμε την είσοδο της χώρας στον πόλεμο και όχι τη λήξη του»), και η οποία διοργανώθηκε στις 11 Μαΐου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση με συμμετοχή τριών ιστορικών: Αντώνη Λιάκου, Χάγκεν Φλάισερ (Παν/μιο Αθηνών) και Χριστίνας Κουλούρη (Πάντειο). Όμως η προσεκτική παρακολούθηση των τριών ομιλιών (που υπάρχουν αναρτημένες στο διαδίκτυο) δείχνει ότι τουλάχιστον οι δύο από τους τρεις εισηγητές: οπωσδήποτε η Χρ. Κουλούρη, αλλά και ο ίδιος ο Αντ. Λιάκος, μάλλον υπερασπίστηκαν τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου. Εντούτοις, λίγους μήνες μετά, τον Οκτώβριο 2011, το TVXS επανήλθε στο θέμα με μια συνέντευξη της ιστορικού Τασούλας Βερβενιώτη, τούτη τη φορά με μια ξεκάθαρη τοποθέτηση που φαινόταν ήδη από τον τίτλο («Είμαστε η μοναδική χώρα που δεν γιορτάζει την απελευθέρωση της»). Ακολούθησαν πολλά δημοσιεύματα, σχόλια κ.λπ., και η άποψη αυτή άρχισε σιγά-σιγά να διαδίδεται σε πάσης φύσεως ιδεολογικούς και πολιτικούς χώρους.

Δεν ξέρω ποιοι είναι οι πραγματικοί στόχοι όλης αυτής της επιχείρησης. Βέβαιο πάντως είναι πως οι επικριτές της 28ης Οκτωβρίου δεν αντιλαμβάνονται κάτι ουσιώδες. Ότι οι Έλληνες, όπως και οι Σέρβοι, οι Ιρλανδοί και πολλοί άλλοι λαοί, γιορτάζουν την έναρξη και όχι το νικηφόρο τέλος ενός αγώνα, διότι στο δικό τους ηθικοπνευματικό πλαίσιο το ιστορικό αποτέλεσμα (ήττα ή νίκη) έχει σχετική αξία, ενώ αυτό που έχει απόλυτη ηθική αξία είναι η αγωνιστική στάση· πολύ περισσότερο όταν γίνεται σε αντίθεση προς τα ρεαλιστικά δεδομένα ισχύος. Δεν αντιλαμβάνονται τη διαφορά μεταξύ ήττας και θυσίας· και της θυσίας σαν προϋπόθεση και προεόρτιο της τελικής και ουσιαστικής νίκης. Ενώ οι Έλληνες, που τα αντιλαμβανόμαστε αυτά διότι έχουμε τη λειτουργική εμπειρία της Αναστάσεως, γιορτάζουμε –και πάντα θα γιορτάζουμε– την 28η Οκτωβρίου, όπως γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου και τη 17η Νοέμβρη.

Πηγή: e-dromos.gr

Βασίλης Ξυδιάς: Σχετικά με τον Συντάκτη

Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 23 Απριλίου 2017

Η «συνταγή» Μελανσόν

Του Βασίλη Ξυδιά

Οι προσδοκίες που γεννά η εκλογική δυναμική του Ζαν-Λικ Μελανσόν βρίσκει πολλούς από εμάς κάπως αμήχανους ή επιφυλακτικούς. Θα καταφέρει η «Ανυπότακτη Γαλλία» να σταθεί όρθια μπροστά στους δυσμενείς συσχετισμούς και τα ιδεολογικά αδιέξοδα που κατέβαλαν άλλους ή ανέστειλαν τη δυναμική τους; Βλ. ΣΥΡΙΖΑ, Podemos, Κόρμπιν, Σάντερς (αν περιοριστούμε σε κινήματα του δυτικού κόσμου που είναι κάπως συγκρίσιμα). Εύλογο ερώτημα, αφού όποιος καεί στον χυλό φυσάει και το γιαούρτι.

Υπάρχει πάντως μια κρίσιμη διαφορά, που αξίζει να σημειωθεί εξ αρχής. Ο Μελανσόν δεν μιλάει στο όνομα της αριστεράς, ούτε των γενικών κοινωνικών και πολιτικών οραμάτων της. Μιλάει στο όνομα του γαλλικού έθνους-λαού ενσαρκώνοντας την ιδέα ενός ιστορικά ενεργού, ριζοσπαστικού, δημοκρατικού-πατριωτικού ρεπουμπλικανισμού που παραπέμπει πριν απ’ όλα στο συστατικό γεγονός του γαλλικού κράτους: στην επανάσταση του 1789. Στρέφοντας τα πυρά του πρώτα και κύρια εναντίον του πολιτικού συστήματος εστιάζει με πολύ συγκεκριμένο τρόπο στη θεσμική-συνταγματική υπέρβαση της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Σ’ αυτόν τον βασικό καμβά εντάσσει σε δεύτερο πλάνο την αντιμετώπιση της λιτότητας, την προστασία του κοινωνικού κράτους, τη θέση της Γαλλίας απέναντι στην Ευρώπη κλπ. Είναι μια συνεκτική στρατηγική, την οποία η «Ανυπότακτη Γαλλία» – ολόκληρη σαν κίνημα και όχι απλώς ο Μελανσόν σαν προσωπική ρητορική – συνοψίζει θαρραλέα και χωρίς κανένα κόμπλεξ στην έννοια του «ανθρωπιστικού λαϊκισμού», αντιδιαστέλλοντάς τον προς τον ακροδεξιό-ρατσιστικό λαϊκισμό της Λε-Πεν.

Αν όλα αυτά δεν είναι απλώς επικοινωνιακά, αλλά εκφράζουν πραγματική πολιτική πρόθεση, τότε αποτελούν το σωστό κατά τη γνώμη μου μίγμα πολιτικού ριζοσπαστισμού και ιδεολογικής μετριοπάθειας που χρειάζεται για να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη και νικηφόρα στρατηγική η βιωμένη αγανάκτηση και η αηδία που η μεγάλη πλειονότητα των Γάλλων – και όχι μόνο – νιώθουν για το πολιτικό τους σύστημα. Είναι αυτός ο ιδιότυπος συνδυασμός ριζοσπαστισμού και ευθύνης για τον οποίο έχω αναλυτικά μιλήσει αλλού (βλ. άρθρο μου σε Τετράδια 66-67, Φθιν.-Χειμ. 2016-17), εννοώντας τον ριζοσπαστισμό που αναλαμβάνει με πραγματικούς όρους την ευθύνη της σύγκρουσης με την παγκόσμια ελίτ και την αναζήτηση εναλλακτικής διεξόδου από την κρίση εδώ και τώρα – και όχι «όταν θα ωριμάσουν οι συνθήκες».

Είναι το ακριβώς αντίθετο απ’ αυτό που υπήρξε η «Πρώτη φορά Αριστερά» στην Ελλάδα, όντας ακριβή στα πίτουρα και φτηνή στ’ αλεύρι· όντας δηλαδή δήθεν ασυμβίβαστη σε σοσιαλίζουσα προοδευτικότητα (ταξικισμός, δικαίωματα κλπ) και ηττοπαθής σε ό,τι αφορά τη ρήξη με το πολιτικό σύστημα και τις δυνατότητες λαϊκής πολιτικής συμμετοχής – ατυχής συνδυασμός του ιδεοληπτικού ριζοσπαστισμού των αριστερών συνιστωσών με τον πολιτικό πραγματισμό της ηγετικής ομάδας. Είναι επίσης αυτό που δεν μπόρεσαν να κάνουν ο Κόρμπιν και ο Σάντερς, εγκλωβισμένοι, παρά τις καλές ενδεχομένως προθέσεις, στα ιδεολογικά και άλλα πλοκάμια της κεντροαριστεράς. Και είναι αυτό που επεχείρησαν, αλλά δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν με τον ίδιο ξεκάθαρο τρόπο οι Podemos.

Μ’ αυτές τις σκέψεις θέλω να πιστεύω πως ο Μελανσόν μπορεί να κάνει τη διαφορά σε σχέση με όλους τους άλλους.

Είδομεν, άλλωστε… Κοντός ψαλμός, αλληλούια.

Πηγή: e-dromos.gr

Δρόμος της Αριστεράς: Επιλογές

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 27 Δεκεμβρίου 2016

Η απεργία οφείλει να υπερασπίζεται τα κοινά αγαθά

Του Βασίλη Ξυδιά

Επανέρχεται στην επικαιρότητα με αφορμή την πρόσφατη απεργία της ΠΝΟ, μια συζήτηση που ξεκίνησε λίγα χρόνια πριν. Στον πόλεμο εναντίον των μνημονίων το θέμα δεν είναι να μπλοκάρεις το σύστημα εξουσίας, αλλά να ξεμπλοκάρεις την κοινωνία. Γι’ αυτό και οι κλασικές διεκδικητικές απεργίες – ιδίως αυτές που βασίζονται στο μπλοκάρισμα λειτουργιών κοινωνικού χαρακτήρα (παιδεία, υγεία, συγκοινωνίες, μεταφορές, καθαριότητα κ.λπ.) – είναι αναποτελεσματικές, αδιέξοδες, τροφοδοτούν αναπόφευκτα τον κοινωνικό αυτοματισμό και καταλήγουν με μαθηματική ακρίβεια στην ήττα.

Η διέξοδος στο πρόβλημα αυτό είναι ο συνδυασμός των λειτουργικών καταλήψεων (στο επίπεδο των κοινωφελών υπηρεσιών) με το μπλοκάρισμα των κεντρικών διοικητικών και επιτελικών λειτουργιών του αντιπάλου.

α) Λειτουργικές καταλήψεις: Μετατροπή των «αρνητικών» απεργιών εργασιακής αποχής, σε «θετικές» απεργίες, όπου οι εργαζόμενοι καταλαμβάνουν τους χώρους ή τα μέσα της εργασίας τους και τα διαχειρίζονται με δική τους ευθύνη προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
β) Μπλοκάρισμα κεντρικών λειτουργιών: Όχι αυτών στις οποίες παρέχονται οι κοινωνικά χρήσιμες υπηρεσίες, αλλά αυτών που αφορούν την κεντρική διαχείριση του αντιπάλου (του κράτους ή του όποιου άλλου φορέα εναντίον του οποίου γίνεται η απεργία). Π.χ. καταλήψεις εφοριών, κεντρικών διοικητικών δομών κ.λπ.

Δεν είναι καινούργια ιδέα. Ήδη το φθινόπωρο του 2013, υπήρξαν αρκετές φωνές στην απεργία των εκπαιδευτικών και των νοσοκομειακών που έθεσαν το θέμα των λειτουργικών καταλήψεων. Πολιτικές και συνδικαλιστικές ηγεσίες στάθηκαν τότε αρνητικά.

Αλλά και στις περσινές αγροτικές κινητοποιήσεις, στην αρχή ένα μέρος των μπλόκων έδειξε να κατανοεί την ανάγκη θετικής επαφής με τον ευρύτερο πληθυσμό. Π.χ. στην αρχή των κινητοποιήσεων το μπλόκο του Ισθμού της Κορίνθου άνοιξε τα διόδια για να περνούν ελεύθερα τα αυτοκίνητα, αλλά όταν επικράτησαν οι «παλιοί», τα ξαναέκλεισαν με το αφελές επιχείρημα ότι έτσι οι κάτοικοι των αστικών κέντρων θα πιεστούν να ξεσηκωθούν. Ετέθη επίσης το ζήτημα του αποκλεισμού των τραπεζών και των εφοριών. Με την παρέμβαση όμως των παλιών συνδικαλιστών οι λιγοστές τέτοιες ενέργειες βαφτίστηκαν «συμβολικές» και έχασαν τη δύναμή τους.

Όσο ο συνδικαλισμός εγκλωβίζεται στις κλασικές διεκδικητικές μεθόδους, ουσιαστικά παίζει το παιχνίδι του αντιπάλου. Τον αναγορεύει ενώπιον της κοινωνίας σε αποκλειστικό υπεύθυνο των «κοινών αγαθών».

Κατά τη γνώμη μου ίσχυε και παλιότερα. Το βέβαιο είναι ότι στο ιστορικό σημείο που βρισκόμαστε τώρα ο διεκδικητικός αγώνας δεν μπορεί να σταθεί αν δεν είναι ταυτοχρόνως και αγώνας για την ανάληψη της κοινής ευθύνης. Η μέθοδος δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ουσία. Οφείλει να δείχνει τον δρόμο προς την απελευθέρωση – τον δρόμο για μια εναλλακτική διαχείριση των κοινών αγαθών.

Πηγή: e-dromos.gr

Δρόμος της Αριστεράς: Επιλογές

Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016

Μετατοπίζονται οι πολιτικοί άξονες και στην ελληνική κοινωνία

Κείμενα-επιμέλεια: Νίκος Ταυρής, Βασίλης Ξυδιάς

Αξιοσημείωτη διαφοροποίηση στο τι σκέφτονται και αισθάνονται οι Έλληνες πολίτες καταγράφουν τρεις δημοσκοπήσεις του τελευταίου μήνα

Ο Δρόμος δημοσιεύει ορισμένα στοιχεία από τρεις έρευνες που έχουν διεξαχθεί στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση τον τελευταίο μήνα. Σε αυτές τις δημοσκοπήσεις αποτυπώνονται τάσεις που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και δημιουργούν μια διαφορετική συνολικά εικόνα από αυτήν που είχαμε συνηθίσει μέχρι σήμερα για την ελληνική κοινωνία. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι Έλληνες πολίτες δεν αισθάνονται πως θα πάνε καλύτερα τα πράγματα τους μήνες ή τα χρόνια που έρχονται. Αυτό είναι κάτι που έχει αποτυπωθεί σε πολλές έρευνες, ιδιαίτερα στο οικονομικό επίπεδο, όμως στην τελευταία δημοσκόπηση του Πολιτικού Βαρόμετρου της εταιρείας Public Issue εκδηλώνεται έντονη ανησυχία και για την κακή τροπή που παίρνουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μάλιστα ένα μεγάλο ποσοστό των συμπολιτών μας δεν αποκλείει και το ενδεχόμενο ενός πολέμου με την Τουρκία μέσα στα επόμενα χρόνια.

Επίσης στις έρευνες της Κάπα Research και της Kantar Public φαίνεται πως τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει οι τάσεις των αισθημάτων αντιαμερικανισμού και φιλοευρωπαϊσμού μέσα στην ελληνική κοινωνία. Πλέον και οι δύο αυτές τάσεις αποτελούν μειοψηφία. Αυτό δεν είναι κάτι μικρό αν κανείς αναλογιστεί ποιο ρόλο έχουν παίξει αυτά τα αισθήματα και πως έχουν καταπολεμηθεί ή καλλιεργηθεί από τον αστικό κόσμο τα τελευταία τουλάχιστον 40 χρόνια.

Εκδηλώνεται πλέον πλειοψηφική τάση φιλοαμερικανισμού από τους Έλληνες, ενώ ο ευρωσκεπτικισμός έχει διογκωθεί, αφού πλέον μόνο το 31% των πολιτών θεωρεί ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στα πλαίσια της Ε.Ε. είναι κάτι θετικό. Και βέβαια μαζί με αυτό πάει και η χαμηλή δημοτικότητα που έχει η Γερμανία σαν χώρα στην Ελλάδα, κύρια λόγω της πολιτικής που έχει ακολουθήσει εναντίον του ελληνικού λαού.

Όπως γίνεται κατανοητό από όλα τα παραπάνω, μπαίνουμε σε μια νέα φάση της πολιτική ζωής. Από τη μία έχουν ρευστοποιηθεί, ανατιναχτεί ή αναπροσαρμοστεί πολιτικές και κοινωνικές σταθερές του πρόσφατου, προ κρίσης, παρελθόντος.

Από την άλλη έχουν εμπεδωθεί πολιτικές της παγκοσμιοποίησης στο κοινωνικό σώμα που όμως ανησυχεί ή αντιδρά απέναντι στις επιπτώσεις που έχουν αυτές. Αν σε αυτά προσθέσει κάποιος τη διπλή μέγγενη στην οποία βρίσκεται η χώρα, την ευρωκρατία από τα δυτικά και τα γεωπολιτικά προβλήματα που μας έρχονται από τα ανατολικά τότε καταλαβαίνουμε ότι διαφορετικά πρέπει να προετοιμαστούμε σε όλα τα επίπεδα για αυτά που έρχονται.

Μεγάλη άμβλυνση του αντιαμερικανισμού

Πρόσφατη έρευνα της Κάπα Research που πραγματοποιήθηκε λίγο πριν την επίσκεψη Ομπάμα στην Ελλάδα, στις 11-12 Νοέμβρη, έδειξε μια μεγάλη κάμψη του αντιαμερικανικού αισθήματος μέσα στην ελληνική κοινωνία. Πιο συγκεκριμένα κατέγραψε πτώση από το 32% στο 17% την τελευταία εξαετία, και άνοδο του φιλοαμερικανισμού, από 38% σε 56%, στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Στην ίδια έρευνα καταγράφεται μεγάλη υποχώρηση της άποψης ότι οι ΗΠΑ ασκούν την σημαντικότερη επιρροή στο τι συμβαίνει στην χώρα μας, από το 20% στο 2% την τελευταία δεκαετία και αύξηση της δημοτικότητας των ΗΠΑ στην Ελλάδα από το 28% σε 57,5%.

Αυτά τα στατιστικά στοιχεία πηγαίνουν παράλληλα με τη μεγάλη πτώση της δημοτικότητας της Γερμανίας σαν χώρας στην κοινωνία μας, από 78,5% σε 44,5%. Βέβαια το 44,5% είναι το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφει η Γερμανία την τελευταία εξαετία μέσα στη ελληνική κοινωνία. Επίσης καταγράφεται στη δημοσκόπηση σε μεγάλα ποσοστά η άποψη ότι η Ε.Ε. είναι ο θεσμός με την σημαντικότερη επιρροή στη χώρα μας, άποψη που εκτινάχτηκε από το 8% στο 38,5% την τελευταία δεκαετία. Ακόμα διατηρείται υψηλά η δημοτικότητα τρίτων χωρών όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Γαλλία, χωρών δηλαδή που δεν έχουν αναμειχτεί ιδιαίτερα στα εσωτερικά μας.

Από τα στοιχεία της έρευνας γίνεται φανερό ότι έχουμε μια μεγάλη άμβλυνση του αντιαμερικανισμού στη Ελλάδα. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί με διάφορα επιχειρήματα, όπως με το γεγονός ότι στη διάρκεια της θητείας Ομπάμα η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ είχε περισσότερο τα χαρακτηριστικά ενός πολέμου χαμηλής έντασης σε διάφορα μέτωπα και όχι των πολεμικών σταυροφοριών μιας παλαιότερης περιόδου. Την ίδια στιγμή η ανάμιξη της Γερμανίας στην εσωτερική ζωή της Ελλάδας ήταν τόσο επιθετική που επισκίασε τον αμερικανικό παράγοντα και τον ρόλο του, αλλά και σε πολλές περιπτώσεις τον έκανε να φαίνεται ότι τρέφει φιλικά αισθήματα προς τη χώρα μας.

Επίσης φαίνεται να παίζει ρόλο ότι έχει εμπεδωθεί σε ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας η άποψη πως η Ελλάδα είναι κύρια μια χώρα του δυτικού κόσμου που πρέπει να ασπάζεται τις πολιτικές της παγκοσμιοποίησης σαν αντίβαρο σε όποιες γεωπολιτικές απειλές φαίνεται να έρχονται από τα ανατολικά.

Αξιοσημείωτο είναι, τέλος, το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών θεωρεί την εκλογή Τράμπ δυσμενή εξέλιξη για τη χώρα μας και τη στάση των ΗΠΑ απέναντι μας.

Μεγάλη ανησυχία για τα ελληνοτουρκικά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έρευνα Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 20 – 27 Οκτωβρίου με θέμα Οι στάσεις της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Όπως δείχνουν τα ευρήματα, στο διάστημα του τελευταίου χρόνου έχει τριπλασιαστεί, από 21% σε 62%, το ποσοστό των ελλήνων πολιτών που πιστεύουν ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν πάει προς το χειρότερο. Την ίδια στιγμή έχει διπλασιαστεί, από 21% σε 43%, το ποσοστό εκείνων που θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να κάνει διάλογο με την Τουρκία για να αντιμετωπίσει τις σχέσεις της με τη γείτονα χώρα. Επίσης παρουσιάζεται και ένα πολύ σημαντικό ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας, περίπου 29%, που θεωρεί πιθανό να έχουμε πόλεμο με την Τουρκία μέσα στα επόμενα χρόνια.

Αντίστοιχα φαίνεται να χάνουν έδαφος μέσα στην ελληνική κοινωνία οι απόψεις που υποστηρίζουν ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις περνoύν περίοδο στασιμότητας ή καλυτέρευσης, όπως και οι απόψεις ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει να διαπραγματεύεται με την Τουρκία διάφορα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν μεγάλες διαφοροποιήσεις της ελληνικής κοινωνίας πάνω στο ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Και όλα αυτά τη στιγμή που το θέμα δεν απασχολεί τα ελληνικά ΜΜΕ, προωθείται πολιτική κατευνασμού από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και η ελληνική αριστερά περί άλλων τυρβάζει.

Από ό,τι φαίνεται ένα μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας ανησυχεί πραγματικά για το ζήτημα και αυτό οφείλεται στη συνεχή επιθετικότητα προς τη χώρα μας από την πλευρά της Τουρκίας (Κυπριακό, Αιγαίο, Θράκη, Συνθήκη Λωζάννης, ΑΟΖ κ.ο.κ.), στην επεκτατική της πολιτική, στη στάση της για το μεταναστευτικό, στις εσωτερικές αντιδημοκρατικές εξελίξεις στη γείτονα χώρα, στην εμπλοκή της Τουρκίας σε όλους τους πολέμους της περιοχής, αλλά και στα μεγαλοκρατικά σχέδια που εξαγγέλλει ο Ερντογάν.

Το αισθητήριο του ελληνικού λαού έχει «πιάσει» ό,τι υπάρχει κίνδυνος και εξ Ανατολών για τη χώρα. Τα παραπάνω ποσοστά δεν γίνεται να οφείλονται σε μια απλή άνοδο του εθνικισμού – φασισμού ούτε σε μια συντηρητικοποίηση των κοινωνικών αντανακλαστικών. Αντιθέτως αν δεν ληφθούν υπ’ όψιν οι παραπάνω μεταβολές, από την Αριστερά που ενδιαφέρεται για να σωθεί ο τόπος, τότε είναι που οι φασιστικές – εθνικιστικές απόψεις θα κερδίσουν ακόμα περισσότερο έδαφος.

Πέφτει η ευρωφιλία στην Ε.Ε.

Τελευταία η Ελλάδα, προτελευταία η Ιταλία

Τη χειρότερη γνώμη για τη συμμετοχή της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν οι Έλληνες. Όμως το «κανόνι» φαίνεται πως είναι έτοιμη να το «σκάσει» η Ιταλία.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση Parlemeter 2016 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, μόνο το 31% των Ελλήνων βλέπει θετικά τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πτώση 14% σε σχέση με πέρυσι ίδια εποχή). Ακολουθούν η Τσεχία με 32% (-2% από πέρυσι), η Ιταλία με 33% (-7%) και η Κύπρος με 34% (-2%). Πιο ψηλά είναι η Πορτογαλία 47% (-2%), η Γαλλία 48% (-4%) και η Ισπανία 55% (-3%).Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 53% (με πτώση 2% από πέρυσι). Βλ. Πίνακα 1.

Ακόμα πιο χαμηλά είναι τα ποσοστά όσων εκτιμούν ότι τα πράγματα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση στην ΕΕ. Αυτό δεν το πιστεύει παρά μόνο το 11% των Ελλήνων, το 14% των Γάλλων, 16% των Βρετανών, 20% των Ισπανών, 23% των Ιταλών και των Πορτογάλων, ενώ η Κύπρος είναι στο 25%, μαζί με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Βλ. Πίνακα 2.

Σημ. Την έρευνα διεξήγαγε η Kantar Public (πρώην TNS opinion) από 24/9/2016 έως 3/10/2016 σε τυχαίο δείγμα 27.768 Ευρωπαίων άνω των 15 ετών στα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναδημοσιεύουμε παρακάτω αποσπάσματα ενός κειμένου από την ιστοσελίδα της Κάπα Research με τίτλο: «7 επίμονες τάσεις υπονομεύουν τις αντοχές της χώρας» και έχει γραφτεί από τον Αλέξη Ρουτζούνη, υπεύθυνος Πολιτικών Ερευνών της εταιρείας. Το θεωρήσαμε ενδιαφέρον γιατί με έναν συνοπτικό τρόπο παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές που έχουν συμβεί στην ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια. Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να το βρείτε στην ιστοσελίδα της Κάπα Research.

7 επίμονες τάσεις υπονομεύουν τις αντοχές της χώρας

1 Η «οδύσσεια» των νέων: Από την αρχή της κρίσης παρατηρείται ένα νέο κύμα μετανάστευσης. Τα πρώτα ευρήματα έρευνας σε Έλληνες του εξωτερικού που πραγματοποιεί η Κάπα Research σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard καταδεικνύουν ότι η έννοια «ξενιτιά» έχει αποδραματοποιηθεί. Η μετανάστευση αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία και όχι ως τραύμα: πατρίδα είναι εκεί που μπορούν να εργαστούν και να ζήσουν αξιοπρεπώς, εκεί θέλουν να φορολογούνται, εκεί να ψηφίζουν. Η παγκοσμιοποίηση είναι η αιτία της φυγής τους αλλά και οι ίδιοι είναι η γενιά της παγκοσμιοποίησης.

2 Η «οδύσσεια» των συνταξιούχων: Η συνταξιοδότηση έπαψε να είναι μία ασφαλής κατάσταση όπου ο πιο ηλικιωμένος μπορούσε να απολαύσει τα οφέλη των κόπων του και μεταβλήθηκε σε μια επισφαλή φάση ζωής όπου η τακτοποίηση εκκρεμοτήτων (χρέη, υποστήριξη ανέργων μελών, ΕΝΦΙΑ) τείνει να λάβει μόνιμο χαρακτήρα.

3 Η υποβάθμιση των θεσμών: Ο βαθμός εμπιστοσύνης στους θεσμούς που συνθέτουν μια σύγχρονη δημοκρατία έχει κυριολεκτικά καταρρεύσει. Σήμερα, ο πολίτης αντιλαμβάνεται το ελληνικό κράτος ως «μη-κράτος»·επισημαίνει σοβαρό έλλειμμα αντιπροσώπευσης (κόμματα, κοινοβούλιο, κυβέρνηση), αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα, διαφθορά, και απώλεια προοπτικής στην οικονομία.

4 Οι κυβερνήσεις χωρίς περίοδο χάριτος: Τα κυβερνητικά κόμματα της κρίσης εκκινούν από χαμηλά. Τα άλλοτε υψηλά ποσοστά του 45% είναι απρόσιτα, ενώ και το 35% του ΣΥΡΙΖΑ επιτεύχθηκε σε συνθήκες αποχής-ρεκόρ. Ο πολιτικός χρόνος πυκνώνει, η κομματική ταύτιση απομειώνεται, η υπερψήφιση ενός κόμματος είναι περισσότερο προϊόν τιμωρίας της προηγούμενης κυβέρνησης, συνθήκες που ελαχιστοποιούν την ανοχή.

5 Ο αντιευρωπαϊσμός – ευρωσκεπτικισμός: Το αίτημα του εξευρωπαϊσμού της χώρας έπαψε να είναι κυρίαρχο στα μεσαία και κατώτερα στρώματα. Η προσλαμβάνουσα στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην ελληνική κρίση ανέκοψε την έλξη που ασκούσε η Ευρώπη στους πολίτες ως πόλος δημοκρατίας και ευημερίας. Η χώρα ακολουθεί το ευρύτερο ρεύμα αντίθεσης στην παγκοσμιοποίηση και στροφής στον συντηρητισμό που εμφανίζεται στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες. Η ελληνική κοινωνία κλίνει σταθερά προς την περιχαράκωση και τον απομονωτισμό.

6 Η διαίρεση «60-40»: Οι 6 στους 10 πιστεύουν ακόμη και σήμερα ότι μία διαφορετική λύση από το μνημόνιο είναι εφικτή, ενώ οι 4 στους 10 πιστεύουν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή. Το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 ανέδειξε και επισημοποίησε αυτόν τον διαχωρισμό (61,3% – 38,7%).

7 Η αποχή: Οι εκλογές του 2012 είχαν καταγράψει το πρώτο κύμα αύξησης της αποχής. Ωστόσο, η υπερψήφιση του τρίτου μνημονίου το καλοκαίρι του 2015 – και από την φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση – κατεδάφισε τις ψευδαισθήσεις για επιστροφή της χώρας στον «χαμένο παράδεισο». Οι σημαίες των δύο αντίπαλων στρατοπέδων – «αντιμνημόνιο» και «μένουμε Ευρώπη» – ξεθώριασαν, το διακύβευμα υποβαθμίστηκε και η συμμετοχή στις εκλογές του Σεπτεμβρίου μειώθηκε στο 56%. Για πολλούς η πεποίθηση ότι η ψήφος δεν καθορίζει την οικονομική πολιτική της χώρας καθιστά τη συμμετοχή μια διαδικασία χωρίς αντίκρισμα.

Επίλογος

Η επιφανειακή κομματική διαμάχη της περιόδου, πλούσια σε διχαστικές αναφορές στο παρελθόν, υποδηλώνει αμηχανία και δεν συγκινεί. Η κοινωνία βυθίζεται στα αδιέξοδα και τρομάζει μπροστά στο κενό. Το πολιτικό σύστημα, για να αναγεννηθεί, χρειάζεται περισσότερο αύριο και λιγότερο χθες. Ένα πρώτο βήμα θα ήταν να σταματούσε ο αυτό-θαυμασμός: πώς θα συγκινηθεί μια κοινωνία ηττημένων από την κρίση όταν οι ηγεσίες κομπορρημονούν διαρκώς για την πρωτιά τους στους αγώνες ή στις δημοσκοπήσεις;

Η κοινωνία ζει παγιδευμένη στον μικρόκοσμο της δύσκολης οικογενειακής πραγματικότητας και οι ηγεσίες κατοικούν στον μικρόκοσμο της διάχυτης ψευδαίσθησης μεγαλείου. Το υπάρχον κενό προκαλεί άλλου τύπου δυνάμεις – όχι κατ’ ανάγκην πολιτικές – να καταλάβουν τον δημόσιο χώρο.

Πηγή: e-dromos.gr

Δρόμος της Αριστεράς: Επιλογές

Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2016

Αριστερό Τζιχάντ

Του Βασίλη Ξυδιά

Στα ελληνικά αμαρτάνω σημαίνει αστοχώ.

Διπλά αμάρτησαν οι αναθαρρημένοι αριστεροί –Συριζαίοι και όχι μόνον– που έμπλεοι αντισκοταδιστικού ενθουσιασμού, έσπευσαν να συνδράμουν, ο καθένας με τον τρόπο του, τη σταυροφορία του Φίλη εναντίον του εκκλησιαστικού κατεστημένου.

Προσπερνώ –γιατί δεν είναι αυτό το θέμα μου– το ότι αυτός ο αντιθεοκρατικός αγώνας ήρθε να επικαθίσει πάνω σε μια ενδοεκκλησιαστική διαμάχη (θεολογικού και παιδαγωγικού χαρακτήρα), την οποία τεχνηέντως ο Φίλης φρόντισε να την οικειοποιηθεί μετατρέποντάς τη σε ιδεολογική σύγκρουση αριστεράς και εκκλησίας.

Και πάμε στην πρώτη αμαρτία: απολιτική.

Είναι ηλίου φαεινότερον πως αυτή η εκτός τόπου και χρόνου ιδεολογική μάχη εναντίον του χριστιανορθόδοξου «σκοταδισμού» –ιδιαίτερα σ’ αυτή τη δύσκολη ώρα της ήττας– δεν συμβάλλει στη συγκρότηση κανενός πραγματικού προοδευτικού στρατοπέδου μέσα στους κόλπους του λαού. Αντιθέτως επιτείνει τη λαϊκή αποδιοργάνωση και σπέρνει τη σύγχυση, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το έκανε πριν από 2-3 χρόνια η σύσταση του λεγόμενου «συνταγματικού τόξου» εναντίον του μπαμπούλα της Χ.Α.

Είναι η απόλυτη αδυναμία της σύγχρονης ελληνικής αριστεράς να ξεχωρίσει την κύρια (δεσπόζουσα) αντίθεση από τη βασική (θεμελιώδη)· να διακρίνει μεταξύ ριζοσπαστικής πολιτικής και ριζοσπαστικής ιδεολογίας. Πράγμα που επιτρέπει σε πολλούς να παριστάνουν τους ιδεολογικά απροσκύνητους, την ίδια ώρα που κάνουν μετάνοιες στα πόδια του Σόιμπλε και φιλούν το χέρι της Μέρκελ.

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται στην ελληνική του διάσταση. Κι εδώ είναι που εντοπίζεται η δεύτερη αμαρτία: η απώλεια της ιστορικής αίσθησης.

Είναι εκεί που ο παλαιοημερολογήτικος προοδευτισμός δεν συνειδητοποιεί πως στα χρόνια μας η οργουελιανή μεταδημοκρατία χτίζεται με προοδευτικά υλικά.

Θα πρέπει βέβαια να λάβει κανείς υπ’ όψη του πως ο σύγχρονος ατομισμός, ιδίως μετά τον Μάη του ’68, έχει περάσει από τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή. Δεν θεμελιώνεται πλέον στο συμφέρον, αλλά στην επιθυμία. Και επειδή η επιθυμία είναι αριστοκρατική υπόθεση, το νέο δυτικό όραμα γίνεται όλο και περισσότερο το όραμα μιας τυχερής πλανητικής μειοψηφίας που, είτε μέσω του καταναλωτισμού, είτε με άλλους τρόπους, διεκδικεί τη δυνατότητα της ανεμπόδιστης πραγμάτωσης κάθε ατομικής φαντασίωσης, πέρα από κάθε έννοια φύσεως, παραδόσεων και άλλων συλλογικών δεσμεύσεων, πραγματικών ή φανταστικών.

Και εδώ ακριβώς έρχονται οι προοδευτικές διεκδικήσεις να σπάσουν τα παραδοσιακά ταμπού και να κατακρημνίσουν τους θεσμούς που τα εκπροσωπούν, όχι για να απελευθερώσουν τους λαούς από τους δυνάστες τους, αλλά τα άτομα από τις κοινωνίες τους. Πράγμα που εξηγεί την εκ πρώτης όψεως παράδοξη συμπόρευση του νεοφιλελευθερισμού στο οικονομικό και πολιτικό επίπεδο με τον κλασικό κοινωνικό φιλελευθερισμό στο θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο (δικαιώματα, αυτοπροσδιορισμός κτλ).

Έτσι λοιπόν την ώρα που οι αθώοι προοδευτικοί φαντασιώνονται ότι ολοκληρώνουν την καθυστερημένη αστικοδημοκρατική επανάσταση, στην πραγματικότητα συμπλέκουν τα δεσμά της επερχόμενης νεοφεουδαρχικής τυραννίας.

Πηγή: e-dromos.gr

Η Σφήκα: Επιλογές από τον Δρόμο

Διαβάστε Περισσότερα »