Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιώργος Παπαϊωάννου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιώργος Παπαϊωάννου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2020

Αριστερή αφασία

Γιώργος Παπαϊωάννου*


Τι δείχνει η στάση απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό


Τότε που ακόμα έβγαζε τα προς το ζην μόνο ως φιλόσοφος, ο Κ. Δουζίνας συνήθιζε να γράφει συχνά για την «αριστερή μελαγχολία». Σήμερα –όχι ότι δεν υπήρχε και τότε– ζούμε στον απώτατο βαθμό την «αριστερή αφασία». Δυστυχώς, τουλάχιστον στην Ελλάδα, ο ορισμός της έννοιας «Αριστερά» τείνει να διαμορφωθεί περίπου ως εξής: «Αριστερά είναι εκείνη η ιδεολογία ή παράταξη που διακατέχεται από ορισμένες γενικές και αφηρημένες ιδέες, εντελώς ανεξάρτητες από την πραγματικότητα, αδιαφορώντας για την ιστορικότητά τους και αφαιρώντας πάντα την καθοριστική πλευρά των πραγμάτων». Αυτό βέβαια ισχύει στις πιο «αγνές» εκδοχές.

***

Ας δούμε τι συμβαίνει σήμερα. Αναλύσεις επί αναλύσεων για τα ελληνοτουρκικά, τον εθνικισμό, τον διεθνισμό, την αντιπολεμική πάλη και τη φιλία των λαών. Τι λείπει από τις περισσότερες; Τι άλλο φυσικά, το βασικό. Ο καθοριστικός παράγοντας των εξελίξεων. Ότι δηλαδή η Τουρκία, από ενδιάμεσος περιφερειακός παίκτης εξαρτημένος από τη Δύση, όπως ήταν μέχρι πριν λίγα χρόνια, προσπαθεί να μετατραπεί σε δύναμη που θα κυριαρχεί σε όλη την κοντινή της περιοχή και θα έχει σημαντικό διεθνή ρόλο, σε μια μεγάλη δύναμη.

Σήμερα, υλοποιεί αυτή ακριβώς τη στρατηγική. Για μια κρατική οντότητα που θα κυριαρχεί σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο και που η άμεση επιρροή της θα φτάνει από τα πολύ ανατολικά της μέχρι τα Βαλκάνια και τη Βόρεια Αφρική. Μια δύναμη που θα εμπνέεται από τις οθωμανικές της παραδόσεις, «πολυεθνική», με τη θρησκεία στο επίκεντρο. Παίρνοντας διαζύγιο από τον κεμαλισμό που σήμαινε κάποια μορφή εκδυτικισμού, εκσυγχρονισμού (με φασιστικά βέβαια στοιχεία) και κλείσιμο στα ασφαλή όρια ενός «κοσμικού» και εθνικά ομογενοποιημένου (βίαια) κράτους.

Η στρατηγική αυτή, σημαίνει απαραίτητα σημαντικό χτύπημα της κυριαρχίας της Ελλάδας. Σχηματικά, το μισό και αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της στρατηγικής δεν μπορεί να εφαρμοστεί αλλιώς. Σημαίνει, με απλά λόγια, ότι το μισό Αιγαίο θα είναι τουρκικό με γκρίζα (σε πρώτη φάση) τα νησιά που περιλαμβάνει, ότι η Κρήτη δεν θα έχει θαλάσσιο χώρο και νησιά γύρω της, ότι δεν θα υπάρχει κυπριακή κρατική οντότητα και φυσικά ούτε λόγος για Καστελόριζο. Αυτά δεν τα λένε κάποιοι φανατικοί καραβανάδες ή ακροδεξιοί, είναι σήμερα η επίσημη ιδεολογία και αποτυπώνονται στις έννοιες των «συνόρων της καρδιάς μας» και της «γαλάζιας πατρίδας».

Το στοιχείο αυτό είναι που καθορίζει σήμερα τις εξελίξεις. Ούτε γενικώς ο καπιταλισμός, ούτε ο «ανταγωνισμός ανάμεσα στις αστικές τάξεις», ούτε αορίστως ο ιμπεριαλισμός. Αυτό είναι, ως συνήθως, που ξεχνιέται από τις περισσότερες αναλύσεις.

Βέλγιο – Ολλανδία


Έτσι, σε άρθρα και τοποθετήσεις του ριζοσπαστικού χώρου, ακούμε για το άδικο και τις μαξιμαλιστικές θέσεις που έχει η Ελλάδα, για τις λογικές διευθετήσεις που ζητά η Άγκυρα, για την υπερβολή να ορίζει κυριαρχικά δικαιώματα ένα νησάκι σαν το Καστελόριζο, για τον αναγκαίο διάλογο που θα λύσει όλα τα θέματα. Η εικόνα που φαίνεται να έχουν αρκετοί στο μυαλό τους, είναι περίπου σαν το Βέλγιο να πρέπει να συζητήσει με την Ολλανδία για το πού θα τοποθετηθεί μια μπάρα στα μεταξύ τους σύνορα. Η πραγματικότητα του τουρκικού αναθεωρητισμού και επεκτατισμού αφαιρείται χειρουργικά από την πραγματικότητα, έτσι που κάθε ανάλυση συσκοτίζει αντί να φωτίζει το τι συμβαίνει.

Τι κι αν αυτή τη στιγμή ο στρατός κι οι παραστρατιωτικοί της Άγκυρας είναι μέσα στη Συρία και στη Λιβύη, ή αν καταπνίγεται φασιστικά κάθε αντίσταση στο εσωτερικό; Ενώ αυτά διαπράττονται κάπου αλλού, σε ένα παράλληλο σύμπαν, απέναντι στην Ελλάδα ένας καλός –άντε και λίγο νευρικός– γείτονας θέλει απλά να συζητήσει ώστε να λύσει κάποιες κοινά παραδεκτές διαφορές.

Έτσι, εκκινώντας υποτίθεται από πολύ αριστερές και αντιεθνικιστικές θέσεις, ορισμένοι φτάνουν να αναπαράγουν το αφήγημα και τα επιχειρήματα του Ερντογάν. Ακούγεται τραβηγμένο αλλά είναι ακριβώς έτσι. Δεν συμβαίνει άλλωστε για πρώτη φορά. Από τους ίδιους χώρους δεν είχε υποστηριχθεί το εκτρωματικό, διαλυτικό και ρατσιστικό σχέδιο Ανάν;

Στην πρωτοπορία


Υπάρχει όμως μια ακόμα ταύτιση. Οι πολύ «ριζοσπαστικοί» χώροι νομίζουν ότι διαχωρίζονται έτσι από τον «εθνικό κορμό» και την κυρίαρχη τάξη της Ελλάδας. Τίποτα ψευδέστερο. Ίσα ίσα, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι στη χώρα μας η «προχωρημένη» γραμμή των κυβερνόντων είναι αυτή της πλήρους υποχώρησης μπροστά στις απαιτήσεις της Άγκυρας. Έτσι, οι πολύ ριζοσπαστικοί κύκλοι φτάνουν να γίνονται θαυμαστές του Χρ. Ροζάκη, της Ντ. Μπακογιάννη, και φυσικά του Κ. Σημίτη.

Βέβαια, οι κυβερνώντες δεν προχωράνε πάντα μέχρι τέλους γιατί αυτοί λογαριάζουν και το πολιτικό κόστος, αφού ο λαός διακατέχεται από κάτι που ορισμένοι θα ονόμαζαν «εθνικισμό». Έχει δηλαδή την εμμονή να μην δέχεται εύκολα να παραδώσει την κυριαρχία της χώρας του. Και μπορεί να αντιτείνεται ότι «ναι αλλά κι οι Ιταλοί έχουν τα τρένα» αλλά αυτό για την υπόλοιπη κοινωνία δεν είναι το πιο πειστικό επιχείρημα για να έχουν κι οι Τούρκοι τα νησιά.

Η ταύτιση για την οποία κάναμε λόγο δεν συναντάται όμως μόνο σε αυτό το θέμα. Η προσχώρηση ουσιαστικά της Αριστεράς στην «παγκοσμιοποίηση» μέσα από αφηρημένα ιδεολογικά σχήματα που μετατρέπονται στο αντίθετό τους, έχει οδηγήσει στις μέρες μας σε ένα υβρίδιο που παρουσιάζεται ως «Αριστερά» αλλά αναπαράγει με μεγαλύτερη έμφαση τον πιο στενό πυρήνα της κυρίαρχης ιδεολογίας. Αυτή είναι όμως μια άλλη, ευρύτερη συζήτηση.

Τα κόμματα


Ας δούμε όμως και τι συμβαίνει στα πιο επίσημα αριστερά κόμματα. Το ΜέΡα-25 καταγγέλλει τους «εθνικιστικούς αλαλαγμούς», κατηγορεί τον Τσίπρα ότι γίνεται «Ανδρέας», υιοθετεί πολλές από τις αιτιάσεις της Άγκυρας και, όπως κάνει για όλα τα θέματα, σκαρφίζεται έξυπνες και επικοινωνιακές «λύσεις». Ο ΣΥΡΙΖΑ αφού κυβέρνησε με «μοντέλο Πρεσπών και για τα ελληνοτουρκικά» και ζητώντας να «μην είμαστε μοναχοφάηδες», τώρα κάνει φτηνή αντιπολίτευση όπως σε όλα. Ο Αλ. Τσίπρας αντιλαμβάνεται ότι αν υιοθετήσει όσα λέει η «ψυχή του κόμματος» θα πάει στο 3% αλλά και η δική του επίσημη γραμμή είναι «διάλογος» και τίποτα άλλο. Το παράδειγμα Τσακαλώτου είναι ενδεικτικό: Από εκπρόσωπος της «αριστερής ψυχής» έγινε αμέσως το καλύτερο παιδί του Eurogroup και τώρα η πτέρυγά του είναι ερντογανικότερη του Ερντογάν. Κανένα πρόβλημα εσωκομματικό, όλοι χωράνε, η βασική πολιτική είναι η ίδια, αλλάζει και τώρα (όπως και στο μνημόνιο) ο ιδεολογικός της χρωματισμός. Το ΚΚΕ, τέλος, βλέπει παντού ανταγωνισμό των δύο «αστικών τάξεων» και γενικώς ιμπεριαλισμό, χωρίς να ορίζει ένα μέτωπο με τον τουρκικό επεκτατισμό και με τον ενδοτισμό απέναντί σε αυτόν. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε άλλου είδους επιλογές.

***

Το θέμα δεν είναι ακριβώς το άμεσο πολιτικό αντίκρισμα της μιας ή της άλλης άποψης στην κοινωνία, ποτέ δεν ήταν έτσι. Επειδή συναντιούνται με την κυρίαρχη αντίληψη, ορισμένες απόψεις και στάσεις θα μπορούσαν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες ως επαναστατικό άλλοθι για κάθε είδους προσαρμογή. Και φυσικά θα είναι σίγουρα βολικές για να μην πυροδοτηθούν άλλες εξελίξεις μπροστά σε διάφορα ενδεχόμενα. Σε πιο «μοριακό» επίπεδο, ο ατομισμός που μπορεί να λέει «εμείς δεν πολεμάμε για τα πετρέλαια», στην πράξη εννοεί ότι «δεν αγωνιζόμαστε για τίποτα». Μπορούμε και να ζήσουμε σε μια πλήρως αποικιοποιημένη χώρα χωρίς ταυτότητα και υπόσταση, ακόμα καλύτερα. Είτε ως πολίτες του κόσμου είτε ως διεθνοποιημένοι προλετάριοι. Αυτό είναι κάτι που διαχέεται σε «ανθρωπότυπους» και στρώματα ευρύτερα από εκείνα που επηρεάζει στενά η πολιτική Αριστερά. Και αυτό ίσως είναι κάπως σημαντικό.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2020

Γιατί το αυτονόητο είναι πολύ δύσκολο;

Γιώργος Παπαϊωάννου*


Η μετάβαση σε έναν διαφορετικό κόσμο και ορισμένα εμπόδια που συναντά


Ένα από τα κορυφαία ζητήματα που έχει επιχειρήσει να αντιμετωπίσει ο Δρόμος στα 10 χρόνια της ύπαρξής του, είναι αυτό της μετάβασης σε μια διαφορετική κοινωνική κατάσταση ή οργάνωση. Το έχουμε καταρχάς αναγνωρίσει ως ζήτημα ανοιχτό, για το οποίο δεν κατέχουμε τη λύση. Έχουμε προσπαθήσει να εστιάσουμε στις προϋποθέσεις που έχει η απάντησή του, αποφεύγοντας όσο μπορούμε τις εύκολες συνταγές και τη συνθηματολογία. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί, ειδικά σε μια εποχή που το θέμα τίθεται επί τάπητος, αλλά και συναντά εμπόδια που μοιάζουν ανυπέρβλητα.

Γιατί το αυτονόητο είναι πολύ δύσκολο;

Κοντεύει ήδη να καταντήσει κλισέ η διαπίστωση ότι η πανδημία και η κρίση που τη συνοδεύει, οδηγούν έτσι κι αλλιώς σε έναν διαφορετικό κόσμο. Από τη μια, επιταχύνονται αλλαγές που εκπορεύονται από τις ελίτ και οδηγούν σε μεγαλύτερη περιθωριοποίηση και απόρριψη τεράστια τμήματα της κοινωνίας. Από την άλλη, κοινωνικές, πνευματικές και πολιτικές δυνάμεις που αντιμετωπίζουν κριτικά το υπάρχον σύστημα, θέτουν επί τάπητος την ανάγκη έλευσης ενός νέου κόσμου με περισσότερη ισότητα, ελευθερία και δικαιοσύνη.

Πράγματι, η μετάβαση σε μια διαφορετική κοινωνική οργάνωση μοιάζει σήμερα με αυτονόητη ανάγκη, απλά εξηγήσιμη. Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται και κανοναρχούνται οι κοινωνίες, οδηγεί σε τεράστια προβλήματα, αδιέξοδα και καταστροφές. Ο οικονομικός γιγαντισμός, η υπερσυγκέντρωση και η χρηματιστηριακή αποχαλίνωση, οι ανισότητες ανάμεσα στους ανθρώπους, τις χώρες και τις ηπείρους, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η απόλυτη προτεραιότητα του κέρδους, η τεράστια απόσταση των πολιτών από τα κέντρα αποφάσεων, στερούν τη δυνατότητα για μια καλύτερη ζωή.

Όλα αυτά διαπιστώνονται συχνά από διανοούμενους, στοχαστές, δημόσια και πολιτικά πρόσωπα. Ειδικά το τελευταίο διάστημα, πληθαίνουν διακηρύξεις και αναλύσεις που τα εντοπίζουν και ζητάνε μια άλλη πορεία. Γιατί, όμως, τίποτα δεν δείχνει να πηγαίνουν διαφορετικά τα πράγματα σε καμιά σχεδόν περιοχή του κόσμου; Θα μπορούσαν να ανιχνευτούν μερικές από τις απαντήσεις.

***

1. Το «μέλλον» δεν έρχεται από μόνο του, το «καλό» δεν θριαμβεύει επειδή έτσι πρέπει, και το «αυτονόητο» δεν εγκαθιδρύεται επειδή είναι τέτοιο. Οι προτάσεις και τα προτάγματα διαμεσολαβούνται από πολιτικές διαμορφώσεις. Οι κοινωνικές ανάγκες τυγχάνουν διαχειρίσεων και εκφράσεων στο πολιτικό πεδίο με τρόπους που σχεδόν ποτέ δεν είναι ευθύγραμμοι. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαμεσολαβήσεις έχουν ή αποκτούν τη δική τους δυναμική και οδηγούν σε αποτελέσματα διαφορετικά από τις αρχικές προσδοκίες και προδιαγραφές, όχι πάντα με την έννοια της «λοξοδρόμησης» ή της «προδοσίας».

2. Οι «καθαρόαιμες» αριστερές και «κομμουνιστογενείς» απαντήσεις είναι εντελώς αποδυναμωμένες και δεν πείθουν σχεδόν κανέναν. Για παράδειγμα στην Ελλάδα, ποιος περιμένει ότι τα όποια αριστερά κόμματα και οργανώσεις θα γίνουν φορείς εκπλήρωσης λαϊκών προσδοκιών και δρομολόγησης μεγάλων αλλαγών; Οι αριστερές συλλογικότητες έχουν εγκλωβιστεί στις δικές τους ιεραρχήσεις και τους δικούς τους μηχανισμούς, χωρίς επί της ουσίας να μετέχουν στην πολιτική διαδικασία και να εκφράζουν διεργασίες στο κοινωνικό επίπεδο. Στην πραγματικότητα, αντλούν την «ποίησή» τους από το παρελθόν χωρίς ιδιαίτερη σχέση με το παρόν (ως τόπο και χρόνο) ή ιδέες για το μέλλον.

3. Ο κόσμος μας δεν είναι ένα «πλανητικό χωριό» όπως προσπαθούν εδώ και δυο τρεις δεκαετίες να πείσουν οι σπόνσορες της παγκοσμιοποίησης. Οι διεθνείς σχέσεις εξακολουθούν να είναι σχέσεις εξουσίας, εξάρτησης και υποταγής. Τα κράτη δεν είναι ισότιμα μέλη μιας παγκόσμιας κοινότητας, αλλά υπόκεινται σε έναν διεθνή καταμερισμό με ανισότητα και διαφορετικούς ρόλους. Έτσι, στερούνται βάσης οι «εναλλακτικές» που διακηρύσσονται σαν να αρκεί η υιοθέτησή τους από την «παγκόσμια κοινότητα».

ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ: Από αυτή την άποψη, για παράδειγμα, προτάγματα όπως αυτό της «αποανάπτυξης» και άλλα, έχουν ισχυρά επιχειρήματα ως απάντηση στην καταστροφική ανάπτυξη αλλά με μεγάλους αστερίσκους: Οι δόσεις «αποανάπτυξης» και «υπερσυγκέντρωσης» είναι υπαρκτά κομμάτια στο πάζλ του διεθνούς καταμερισμού. Οι διεθνείς αλλά και εθνικές «ρυθμίσεις» για άλλου είδους ιεραρχήσεις, έχουν πολιτικές προϋποθέσεις και αντίστοιχους φραγμούς. Αλλά και δεν έχουν μονοσήμαντο περιεχόμενο. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, το «small» (is beautiful) μπορεί να υπάρξει τόσο ως ανταγωνιστικό πρόταγμα όσο και άμεσα υπαγόμενο στον γαλαξία πολυεθνικών συμφερόντων. Γι αυτό και χτυπιέται αλλά και αποθεώνεται τόσο πολύ, ειδικά την τελευταία δεκαετία.

4. Το εθνικό γεγονός, η εθνική χειραφέτηση ή ελευθερία, είναι προϋπόθεση για την κοινωνική αλλαγή σε κάθε ξεχωριστή χώρα, και με ειδικό τρόπο σε αυτές που είναι καταπιεσμένες στο πλαίσιο αυτού του διεθνούς καταμερισμού. Η απλή αυτή διαπίστωση θάβεται κάτω από την επιρροή που έχουν οι «μεταμοντέρνες» προσεγγίσεις, ειδικά στις «αριστερές» τους εκδοχές, οι οποίες αποτελούν μεγάλο ιδεολογικό όπλο της παγκοσμιοποίησης. Επίσης, συχνά τα προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωπες οι χώρες και τα έθνη είναι πιο πολύπλοκα από αυτά μιας αποικίας που αντιμετωπίζει έναν ξένο ζυγό, αφού τα δεσμά είναι πολύ πιο απλωμένα στο σώμα της κοινωνίας αλλά και οι σχέσεις εξάρτησης πιο πολυσύνθετες μέσα σε έναν πιο μπερδεμένο κόσμο.

ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Η Ελλάδα δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τη δυτική επιβολή αλλά και την –καθόλου δευτερεύουσα– απειλή του ισχυρού και αναθεωρητικού επεκτατισμού μιας αναδυόμενης περιφερειακής δύναμης, της Τουρκίας. Επίσης απλή αλήθεια με πολύ δύσκολη παραδοχή.

5. Η πορεία της ανθρωπότητας εξακολουθεί να είναι μια πορεία αντιθέσεων και πάλης των τάξεων, όπως υπήρξε και η προηγούμενη ιστορία της. Η πάλη αυτή απέχει πολύ από αυτό που έχει συνήθως στο μυαλό της η πολιτική Αριστερά, δεν είναι δηλαδή καθόλου μια δυαδική αναμέτρηση δύο στρατοπέδων ή τάξεων. Έχει μεγάλη ποικιλομορφία και εμπλέκει τους πάντες μέσα από πλήθος μορφών (πολιτικών, κοινωνικών, πολιτισμικών) και κατηγοριών (έθνος, τάξεις, φύλο κ.λπ.). Αλλά σίγουρα, από την άλλη, η ανθρωπότητα δεν είναι ένα κακομαθημένο παιδί που πρέπει να συνέλθει, ούτε δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, κρίσεις, κραχ και τραγωδίες ολόκληρων ηπείρων ήταν στιγμές ενός αχαλίνωτου «πάρτι», κι έτσι η μετάβαση απέχει πολύ από το ξεπέρασμα ενός «hang over».

6. Σε πολιτικό επίπεδο, ο «αντινεοφιλελευθερισμός» ως κριτική της μονοκρατορίας των αγορών και των πολιτικών λιτότητας, τυγχάνει συγκεκριμένων εκπροσωπήσεων. Έχοντας στον πυρήνα του πλήθος αφαιρέσεων (πολιτικό στοιχείο, εθνικό και διεθνείς συσχετισμοί, γεωπολιτική κ.λπ.), σχεδόν μονοπωλείται από τον κεντροαριστερό χώρο με την ευρύτερη έννοια (ας φανταστούμε όλο τον πολιτικό χώρο από τον Ομπαμισμό και την κλασική σοσιαλδημοκρατία μέχρι, για παράδειγμα, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη «δικαιωματική» Αριστερά πολλών αποχρώσεων). Συχνά, οι φωνές διανοούμενων, προσωπικοτήτων αλλά και ριζοσπαστικών κινημάτων σε όλο τον κόσμο, αδυνατούν να βγουν από αυτό το κάδρο. Έτσι, η αμφισβήτηση πλευρών των συστημικών πολιτικών ενσωματώνεται σχετικά εύκολα στο κεντρικό πολιτικό παιχνίδι και στο ναρκοθετημένο σήμερα δίπολο Δεξιάς – Αριστεράς (ή καλύτερα «αντιδεξιάς»).

7. Δίπλα στο δίπολο που αναφέρθηκε προηγουμένως, και εν μέρει ως κρίση του, έχει συγκροτηθεί ακόμα ένας διχασμός, λιγότερο διαμορφωμένος. Πρόκειται για την «ενδόρρηξη» στο πλαίσιο του συστήματος που όμως δεν μένει στους κόλπους των ελίτ αλλά σχετίζεται, όπως πάντα γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, με μαζικές διεργασίες που αφορούν στη συνείδηση και την «κοινή λογική». Ο «εθνολαϊκισμός» εκφράζει με μπερδεμένο τρόπο διαφορετικής ποιότητας ρήξεις και αντιθέσεις και υπόκειται σε διάφορους χειρισμούς. Η πραγματικότητα αυτή δεν μπορεί να «παρακαμφθεί» ούτε να διορθωθεί σαν «ανορθογραφία» (γιατί ορθογραφία δεν υφίσταται έτοιμη και συμφωνημένη) αλλά θέτει υψηλές πολιτικές απαιτήσεις στις όποιες απαντήσεις.

8. Ακριβώς επειδή τα προτάγματα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται χωρίς τις πολιτικές τους προϋποθέσεις, το θέμα του υποκειμένου ή των πολιτικών υποκειμένων μιας διαφορετικής πορείας παραμένει ανοιχτό και ελάχιστες είναι οι πραγματικές προσεγγίσεις του, ειδικά σε ηπείρους όπως η ευρωπαϊκή. Οι σχέσεις του διεθνικού με το εθνικό, του κοινωνικού με το πολιτικό, των όποιων κεντρικών διαμορφώσεων και της βάσης, της «διάνοιας» και της πράξης κ.λπ., όχι απλώς δεν έχουν «ξεκαθαριστεί» αλλά είτε αγνοούνται είτε προσεγγίζονται με μονομέρεια και υποκειμενισμό.

* Ο Γιώργος Παπαϊωάννου είναι μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Δρόμου

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 26 Μαΐου 2020

Δείτε τι (δεν) μας κρύβουν!

Γιώργος Παπαϊωάννου


Η «συνωμοσιολογία» και η πολλαπλή της χρησιμότητα


Με αφορμή τον Covid-19, ουκ ολίγες θεωρίες συνωμοσίας κατέκλυσαν την ονομαζόμενη δημόσια σφαίρα. Από τις πιο «light» ή και με αρκετό περίβλημα επιστημοσύνης μέχρι πιο απλοϊκές και βέβαια έως τελείως εξωπραγματικές. Στην πολιτική σφαίρα, τέτοιες θεωρίες αναπαράγονται κυρίως από τους χώρους της ακροδεξιάς ή της «λαϊκιστικής» δεξιάς. (Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία, αυτή ομάδων που προσδιορίζονται στον «αυτόνομο» χώρο και επιδόθηκαν σε μια παρόμοια εκστρατεία κατά της μάσκας και των γιατρών γενικώς, αλλά αποτελεί άλλης τάξης φαινόμενο).

Στην περίπτωση του κορωνοϊού, οι περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας εδράζονται στα εξής: Πρόκειται περίπου για κάτι σαν μια απλή γρίπη. Δεν είναι τόσο επικίνδυνο όσο το παρουσιάζουν. Τα μέτρα και η καραντίνα επιλέχθηκαν για άλλους λόγους από αυτούς που εξαγγέλλονται. Ο ιός είναι κατασκεύασμα κάποιων εργαστηρίων, είτε κινέζικων είτε δυτικών. Όλο αυτό είναι μια συνωμοσία ή έγινε για να χτυπηθεί η μία ή η άλλη οικονομία, χώρα κ.λπ.

Οι θεωρίες αυτές δεν είναι και τόσο μειοψηφικές. Δεν θα ήταν υπερβολικό αν λέγαμε, χωρίς επαρκείς αποδείξεις, ότι σε ορισμένες χώρες έως και ένα 20-30% στρέφεται σε τέτοιου είδους θεωρίες και ερμηνείες. Γιατί όμως αυτές διαδίδονται τόσο εύκολα και γρήγορα;

Αυτό δεν είναι καθόλου περίεργο και εύκολα μπορεί κανείς να το αντιληφθεί. Ειδικά σε περιόδους μεγάλων κρίσεων ή πρωτόγνωρων γεγονότων και καταστάσεων, μία τάση στους ανθρώπους (όχι η μοναδική) είναι να βρουν μια εύκολη λύση, μια απλή απάντηση. Συχνά δε, ο πιο εύκολος δρόμος είναι αυτός που συνδέει απευθείας το γεγονός με τη συνέπειά του. Για παράδειγμα, αφού ο ιός οδήγησε σε πανδημία, η πανδημία έφερε μια καραντίνα και η καραντίνα πλήττει την οικονομία μιας χώρας, άρα κάποιος που ήθελε να πλήξει μια χώρα δημιούργησε τον ίδιο τον ιό σε ένα εργαστήριό του. Και προφανώς στην εποχή του διαδικτύου, μεγεθύνεται εκθετικά το φαινόμενο σε σχέση με 20 χρόνια πριν.

Στην περίπτωση βέβαια του κορωνοϊού, έχουμε μια ιδιαιτερότητα. Οι θεωρίες συνωμοσίας που αναφέρθηκαν πριν, δεν εκπορεύτηκαν μόνο από περιθωριακούς σχετικά κύκλους και σίγουρα δεν διαδόθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν μόνο από αυτούς. Ολόκληρες κρατικές οντότητες αξιοποίησαν τέτοιες πλευρές για να αποφύγουν τα «σκληρά μέτρα» και να προστατεύσουν πρώτα και κύρια την οικονομία τους στην κούρσα τους με άλλους ανταγωνιστές.

Ας φτάσουμε όμως και σε ένα σημείο πιο ιδιαίτερο και ίσως λιγότερο αυτονόητο σε σχέση με τα προηγούμενα. Οι διεθνείς ελίτ και τα συστημικά Μέσα συχνά καταφεύγουν σε εκστρατείες κατά των θεωριών συνωμοσίας, των fake news κ.λπ. αλλά στην πραγματικότητα, δεν είναι καθόλου αλήθεια ότι ενοχλούνται και τόσο από όλα αυτά. Το να στρέφονται, ειδικά πιο φτωχές ή «πληβειακές» μερίδες του πληθυσμού σε τέτοιες θεωρίες δεν ενοχλεί και τόσο. Ίσα ίσα είναι πολύ πιο βολικό από το να αναζητήσουν οι άνθρωποι πιο στέρεες και πραγματικές εξηγήσεις για όσα συμβαίνουν. Γιατί όσα συμβαίνουν δεν είναι αυτονόητα και φυσιολογικά, και αυτό δεν είναι σίγουρα μια θεωρία συνωμοσίας… Αντίθετα, η θεωρία ότι ζούμε σε έναν κόσμο αγγελικά πλασμένο είναι σίγουρα ένα από τα μεγαλύτερα fake news, συστημικής προέλευσης.

Για να το θέσουμε διαφορετικά, το πρόβλημα δεν είναι «τι μας κρύβουν» όπως κραυγάζουν οι συνωμοσιολόγοι, το πρόβλημα είναι αυτά που «δεν μας κρύβουν», αυτά που πράγματι εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο ιός δεν υπάρχει ή κατασκευάστηκε σε ένα εργαστήριο, αλλά τι εξελίξεις προωθούνται στο έδαφος του πραγματικού κινδύνου και της αντιμετώπισής του.

Οι «συνωμοσιολογικές θεωρίες» είναι χρήσιμες και αξιοποιούνται για να επιτείνουν έναν πολύ βολικό διχασμό. Από τη μια είναι η μοναδική λογική πραγματικότητα, η πάντα έγκυρη επιστήμη και η κοινή λογική. Και από την άλλη, οι ψεκασμένοι, οι οπαδοί της επίπεδης γης, οι θιασώτες κάθε παράξενης θεωρίας. Αμφισβητείς την αγνότητα των σκοπών της Google ή του Bill Gates, την ιερότητα της Silicon Valley, τις καλές προθέσεις των φαρμακευτικών πολυεθνικών; Διαφωνείς με οποιαδήποτε απόφαση μιας επιτροπής επιστημόνων που πλαισιώνει μια κυβέρνηση; Νομίζεις ότι ο George Soros είναι αληθινό πρόσωπο και όχι κατασκεύασμα της φαντασίας κάποιων φανατικών; Μην το συζητάς, κατατάσσεσαι τότε κι εσύ στο στρατόπεδο των συνωμοσιολόγων. Τι κι αν τα μαχαίρια έχουν βγει ήδη από τις μεγάλες δυνάμεις; Τι κι αν η «αντικειμενική» επιστήμη λέει άλλα στη μια χώρα και άλλα στην άλλη, άλλα χτες κι άλλα σήμερα; Τι κι αν οι ίδιες οι ελίτ δηλώνουν ήδη πώς σχεδιάζουν τη νέα πραγματικότητα; Πρέπει να διαλέξεις στρατόπεδο.

Κι όμως, η αμφισβήτηση του σημερινού κόσμου δεν είναι μια τρελή θεωρία. Ούτε είναι ακριβώς ένας τρίτος δρόμος ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, γιατί στην περίπτωσή μας πρόκειται για ένα τέρας με δύο κεφάλια. Είναι το «αυτονόητο» που όμως είναι πολύ δύσκολο.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 3 Απριλίου 2020

Τώρα, και όχι μετά, λογαριάζονται όλοι

Γιώργος Παπαϊωάννου


Ανάμεσα σε όσα κυκλοφορούν αυτές τις μέρες, είδαμε και το «θα λογαριαστούμε μετά» ως κεντρικό σύνθημα και τίτλο μιας πρωτοβουλίας. Ασχέτως από το ποιοι πολιτικοί χώροι το προβάλουν, ίσως αξίζει να προβληματιστούμε για ένα τέτοιο σύνθημα.

Το «θα λογαριαστούμε μετά» δίνει την αίσθηση ότι επίκειται μια μεγάλη αναμέτρηση αφού τελειώσει η σημερινή κρίση.

Η πραγματικότητα είναι ότι τώρα, σήμερα, διεξάγεται ένας αγώνας για τη ζωή. Οι πάντες λογαριάζονται και αναμετρούνται. Με κορυφαία θέματα, όπως είναι η συλλογική ευθύνη, η προσωπική προσφορά, η στάση απέναντι σε μια κρίση που πλήττει την κοινωνία.

Συντριπτικά μεγάλα τμήματα της κοινωνίας ανησυχούν για τους γύρω τους, προβληματίζονται και αναζητούν απαντήσεις για όσα συμβαίνουν. Πειθαρχούν σε ορισμένα μέτρα, αντιλαμβάνονται ότι είναι ώρα όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ενότητας. Αλλά και δεν σταματούν να αναλογίζονται τις ευθύνες όσων εδώ και μια δεκαετία κατέστρεψαν τις δυνατότητες της κοινωνίας και της πολιτείας να αντιμετωπίσουν δύσκολες καταστάσεις.

Οι πολίτες που προσέχουν να μη διαδοθεί εκθετικά ο ιός, οι νεότεροι που φροντίζουν για τους ηλικιωμένους, το προσωπικό των νοσοκομείων που είναι στην πρώτη γραμμή, οι εργαζόμενοι που εξακολουθούν να δουλεύουν σε διάφορους τομείς, όλοι δίνουν τη δική τους μάχη.

Το «θα λογαριαστούμε μετά» μοιάζει να σημαίνει ότι όλα αυτά είναι ένα «διάλειμμα» από την «κανονική» πολιτική πάλη που θα επανέλθει όταν κοπάσει η πανδημία. Σαν όλα αυτά να είναι «ουδέτερα» ή δεδομένα και μετά θα επιστρέψουμε σε όσα ξέρουμε, στην πολιτική όπως έχουμε συνηθίσει να διεξάγεται, στην αντιπολίτευση ή τον συνδικαλισμό.

Κι όμως, σήμερα λογαριάζονται όλοι, τώρα λογαριαζόμαστε. Όσα συμβαίνουν σε καταστάσεις έκτακτες, η στάση που κρατάει μέσα σε αυτές ο καθένας, οι διάφορες ομαδοποιήσεις και η κοινωνία, καθόλου μα καθόλου δεν είναι δεδομένες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η κοινωνία απεχθάνεται αυτή τη στιγμή τη μικροπολιτική, την εύκολη αντιπολίτευση, τα κομματικά παιχνίδια. Ενώ, για παράδειγμα, ακούει προσεκτικά και με σεβασμό την κραυγή του υγειονομικού προσωπικού για τις ελλείψεις στα νοσοκομεία και τις πολιτικές που δεν δίνουν λύσεις, ταυτόχρονα εκνευρίζεται αφάνταστα με όσους απλώς σπεκουλάρουν για μικροκομματικά οφέλη.

Στη γραμμή «θα λογαριαστούμε μετά», όχι τυχαία, στοιχίζονται αρκετοί κι από τους απολογητές της προηγούμενης κυβέρνησης. Ο απίθανος κ. Καψώχας μάλιστα, με το «όταν γυρίσει θα τους γ…», βγήκε ακόμα πιο μπροστά… Αυτοί που τα έβρισκαν όλα υπέροχα τα προηγούμενα χρόνια, τώρα έχουν αγριέψει και δεν κρατιούνται να λογαριαστούν με τη… Δεξιά. Τι πιο συνηθισμένο τα τελευταία χρόνια, κινήσεις που λένε μεγάλα λόγια να αθροίζονται ουσιαστικά στη συριζική «αντιδεξιά» ατζέντα.

Είναι κι ένα θέμα ποιος είναι αυτός που μιλάει. Το ίδιο σύνθημα έχει άλλη σημασία, για παράδειγμα, αν το λέει ένας χώρος εργαζομένων που δίνει τη μάχη, άλλο να το λέει ένα πραγματικό μαζικό κίνημα, και διαφορετικό αν ακούγεται από μια άλλης κλίμακας υποκειμενική συγκρότηση.

Το κλίμα στην κοινωνία, το «mood» της για να το πούμε κι έτσι, ή και των όποιων πιο «προχωρημένων» τμημάτων της, δεν είναι αυτή τη στιγμή ακριβώς στο πώς «θα λογαριαστούμε μετά». Είναι περισσότερο στο πώς λογαριαζόμαστε τώρα, τι κάνουμε, ως κοινωνία και ο καθένας ξεχωριστά, για να ξεπεράσουμε με όσο το δυνατόν μικρότερες απώλειες τη σημερινή κατάσταση. Αυτός είναι ένας πραγματικός αγώνας με πολλές διαστάσεις, προσωπικές, κοινωνικές, πολιτικές, ακόμα και ιδεολογικές με την πιο ευρεία έννοια.

Το «θα λογαριαστούμε μετά», επί της ουσίας υποτιμά ή δεν αντιλαμβάνεται αυτό τον αγώνα και τις πολυάριθμες πλευρές του. Στην πραγματικότητα, περιμένει την επιστροφή σε μια «κανονικότητα» από την ανάποδη. Εκεί όπου ο «κανονικός αγώνας», αυτός που ξέρουμε, αυτών που ξέρουμε, θα δώσει τη λύση.

Πράγματι, υπάρχει ένα θέμα «μετά». Το τι θα συμβεί μετά από αυτή την κρίση, ποια διλήμματα θα ζητήσουν επιτακτικά απάντηση, ποιες ιδέες και πολιτικές, ή και ποια «συνείδηση», θα έρθουν στο προσκήνιο, είναι μεγάλο θέμα, και μάλιστα με διεθνικές διαστάσεις. Αλλά ακόμα κι αυτό, σε μεγάλο βαθμό, θα εξαρτηθεί από όσα συμβαίνουν τώρα, σήμερα, μπροστά στα μάτια μας.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 19 Μαρτίου 2020

Συκοφαντική εκστρατεία με αντιρατσιστικό περιτύλιγμα

Γιώργος Παπαϊωάννου


Πρόκληση προς την ελληνική κοινωνία τα περί «κράτους ρατσιστών»


Η ρητορική που χρησιμοποιεί το καθεστώς Ερντογάν και ο ίδιος ο «σουλτάνος» τις τελευταίες βδομάδες, είναι γνωστή σε όλους. Η Άγκυρα έχει ξεκινήσει μια οργανωμένη εκστρατεία με σκοπό να εμφανιστεί το τουρκικό καθεστώς ως υπερασπιστής του ανθρωπισμού και των προσφύγων, ενώ η Ελλάδα παρουσιάζεται σαν κράτος δολοφόνων και ρατσιστών που δεν αφήνει τους μετανάστες και πρόσφυγες να συνεχίσουν το «ταξίδι» τους προς την Ευρώπη.

Το τι συμβαίνει στον Έβρο και ποιες οι επιδιώξεις Ερντογάν, το πώς εργαλειακά χρησιμοποιούνται οι μετακινούμενοι πληθυσμοί, αλλά και τα σχέδια για το γκριζάρισμα της περιοχής, είναι επίσης γνωστά, για όσους θέλουν να τα δουν. Το θέμα είναι ότι η «γραμμή Ερντογάν», είτε συνειδητά είτε από πολιτική «αφέλεια» (και ο χαρακτηρισμός είναι σαφώς επιεικής), ακολουθείται με παραλλαγές από διάφορους κύκλους στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έτσι, τη βδομάδα που πέρασε είδαμε συγκεντρώσεις έξω από ελληνικές πρεσβείες για την καταγγελία της Ελλάδας ως κράτους ρατσιστών γιατί δεν ανοίγει τα σύνορά της στον Έβρο. Στις συγκεντρώσεις δέσποζαν τα συνθήματα για «Έλληνες δολοφόνους» ενώ έκαναν την παρουσία τους ακόμα και σημαίες της συριακής αντιπολίτευσης που υπήρξε το όχημα των δυτικών σχεδιασμών για τη Συρία και υποστηρίζεται ανοιχτά από την Άγκυρα. Από κοντά, τα κείμενα εκατοντάδων ομαδοποιήσεων (με υπογραφές από ΜΚΟ μέχρι οργανώσεις και κόμματα της Αριστεράς) που χωρίς να λένε κουβέντα για το καθεστώς Ερντογάν και τις επιδιώξεις του, αντιμετωπίζουν ως βασικό πρόβλημα τον «ελληνικό ρατσισμό» και τα κλειστά σύνορα στον Έβρο.

Στην Ελλάδα, υποστηρικτής αυτής της τάσης είναι ουσιαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ που με τη γνωστή του διπλότητα χειρίζεται το όλο ζήτημα. Από τη μια ο πρόεδρός του, αντιλαμβανόμενος ότι κινδυνεύει να απομονωθεί πλήρως στην κοινωνία, ανεβάζει τους τόνους απέναντι στον Ερντογάν και καταγγέλλει τις μεθοδεύσεις στον Έβρο και το Αιγαίο. Από την άλλη, το «κόμμα» (και φυσικά ο μηχανισμός με τον τίτλο «νεολαία») αναπαράγει όλη τη γραμμή καταγγελίας της δήθεν ακροδεξιάς υστερίας στην Ελλάδα σιωπώντας για το ρόλο τόσο του Ερντογάν όσο και της Ευρώπης.

Χαρακτηριστική ήταν η αντίδραση του βουλευτή Τζανακόπουλου για το θέμα που προέκυψε με την παρουσία του αδελφού του στη διαδήλωση έξω από την ελληνική πρεσβεία. Ο πρώην εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε περήφανος και κάλυψε πλήρως τις συγκεντρώσεις στις πρεσβείες για τα «ανοιχτά σύνορα» και την καταδίκη των «Ελλήνων δολοφόνων».

Μη νομιστεί βέβαια ότι η ηγεσία έχει επί της ουσίας διαφορετική στάση από τον υπόλοιπο ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλ. Τσίπρας είναι που στήριξε το ευρωπαϊκό σχέδιο για το μεταναστευτικό, εγκαινίασε τη Μόρια, πανηγύρισε τη συμφωνία με την Τουρκία, και βέβαια χάιδεψε τον τουρκικό επεκτατισμό όσο ήταν κυβέρνηση, ενώ παράλληλα ενέτεινε το σφιχταγκάλιασμα με τις ΗΠΑ. Τώρα ως αντιπολίτευση μπορεί να πει καμιά… κουβέντα παραπάνω και κοιτάει να έχει μικροκομματικά οφέλη σε όλα τα θέματα. Κοιτάζοντας βέβαια κανείς «πίσω από τις γραμμές», θα δει ότι με τις δηλώσεις Τσίπρα και σήμερα ακόμα, ουσιαστικά επιχειρείται να «καρφωθεί» ο Μητσοτάκης στους δυτικούς εταίρους ότι ξεφεύγει από τη «γραμμή» (όταν για παράδειγμα εγκαλείται να πει «μήπως έχουμε πόλεμο»)…

Περί ξενοφοβικής υστερίας…


Ακούμε ήδη το αντεπιχείρημα ότι οι διαμαρτυρίες δεν απευθύνονται προς τον ελληνικό λαό αλλά προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Καλό αλλά δεν στέκει. Καταρχάς, όλο το κλίμα των συγκεντρώσεων, δηλώσεων και κειμένων που κινούνται σε αυτή τη ρότα, έχει σαφή καταγγελτικό λόγο προς την ίδια την ελληνική κοινωνία και τη στάση της. Κατά δεύτερον, η υπεράσπιση των συνόρων και η άρνηση να γίνουν αυτά σουρωτήρι από τον Ερντογάν, δεν είναι ζήτημα κυρίως της κυβέρνησης. Η συντριπτική πλειονότητα του ελληνικού λαού αντιλαμβάνεται και καταδικάζει αυτή την επιδίωξη. Η δε κυβέρνηση είναι αυτή που δεν δείχνει καμιά αποφασιστικότητα να αντισταθεί στην «κοσσοβοποίηση», αλλά με διάφορες κινήσεις και παζαρέματα εμφανίζεται έτοιμη, κυρίως μέσω της «διεθνοποίησης», να την αποδεχτεί αν κάποιος δεν την αποτρέψει.

Χαρακτηριστικό από αυτή την άποψη είναι και ένα κείμενο πανεπιστημιακών από τον χώρο της Αριστεράς που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Στην κοινή τους δήλωση, οι ακαδημαϊκοί βλέπουν «αχαλίνωτη ξενοφοβική και ρατσιστική υστερία», «ξενοφοβική ψύχωση» και την ακροδεξιά περίπου να ηγεμονεύει στην ελληνική κοινωνία. Δεν υπάρχει ούτε λέξη για τη στάση της Ευρώπης για το προσφυγικό (πέρα από τις ευθύνες της για τους πολέμους) και για το σχέδιο μετατροπής της Ελλάδας σε φυλακή προσφύγων και μεταναστών, αλλά και ούτε μία λέξη για τον τουρκικό επεκτατισμό και τον Ερντογάν.

Η στάση της ελληνικής κοινωνίας, στη μεγάλη της πλειονότητα, είναι γνωστή. Η εκστρατεία κατασυκοφάντησης δεν μπορεί να την αγγίξει. Οι εικόνες στα νησιά μας, με τους καθημερινούς ανθρώπους να περιθάλπουν τον ταλαιπωρημένο κόσμο και τα παιδάκια είναι χαραγμένες στη μνήμη. Καμιά «ξενοφοβική υστερία» δεν έπιασε αυτούς τους ανθρώπους ούτε μεταλλάχτηκαν ξαφνικά. Οι ακροδεξιές και φασιστικές αντιλήψεις είναι σε γενικές γραμμές περιθωριοποιημένες στην ελληνική κοινωνία, κι ας θέλουν κάποιοι να τις μεγεθύνουν.

Απλώς, το 80-90% του κόσμου αντιλαμβάνεται αυτό που δυστυχώς δεν μπορούν να αντιληφθούν κάποιες «πρωτοπορίες» και που φυσικά δεν θέλουν να αντιληφθούν οι κύκλοι που έχουν άλλου είδους σχεδιασμούς. Ότι δηλαδή περάσαμε σε άλλο στάδιο, ότι η Ευρώπη έφτασε την κατάσταση στην Ελλάδα στο απροχώρητο και ότι το μεταναστευτικό-προσφυγικό μετατρέπεται σήμερα σε ζήτημα πολιτικό και γεωπολιτικό γενικά και σε όπλο της Τουρκίας ειδικά. Δυστυχώς η «πολιτική» ή η «ακαδημαϊκή» επάρκεια σπανίως αποτελεί εγγύηση για να καταλαβαίνεις τι συμβαίνει γύρω σου.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 4 Μαρτίου 2020

Η κουκούλα και άλλα τρία υπερόπλα από «Κάπα»…

Γιώργος Παπαϊωάννου


ΣΥΡΙΖΑ και προστατευόμενοι μάρτυρες


Ξεσπάθωσε ο ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή την άρνηση του ΚΚΕ να αποδεχτεί την πρωτοφανή διαδικασία κατάθεσης των προστατευόμενων μαρτύρων για την υπόθεση Novartis στην προανακριτική επιτροπή της Βουλής χωρίς τη φυσική παρουσία τους, με αλλοιωμένη φωνή μέσα από αίθουσα της ΓΑΔΑ.

***

Τη γραμμή έδωσε ο συνήθης γραμμιτζής της Αυγής Θανάσης Καρτερός που αναλαμβάνει σχεδόν πάντα αυτές τις υποθέσεις. Θαυμάστε την ιστορική αναλογία που σκέφτηκε:

«Η απόκρυψη της ταυτότητας δεν είναι σώνει και καλά ίδιον της αντίδρασης. Η Ελλάδα έζησε μια άγρια εποχή, κατά την οποία υποχρεώνονταν άνθρωποι να κυκλοφορούν κρύβοντας το ονοματεπώνυμό τους. Με πλαστές ταυτότητες, πλαστά διαβατήρια, ψεύτικα ονόματα, αχρείαστες περούκες, αχρείαστα γυαλιά. Που δεν ήξεραν τα πραγματικά τους ονόματα ούτε οι στενοί συνεργάτες τους. Τους έκανε αυτό ύποπτους για κάτι;».

Μιλάμε για επιχειρήματα τώρα, όχι αστεία…

Οι προστατευόμενοι μάρτυρες της Novartis είναι κάτι σαν τους παράνομους του μετεμφυλιακού κράτους. Το να κρύβεται κάποιος που αγωνίζεται ενάντια σε ένα καθεστώς με άμεσο κίνδυνο να χάσει τη ζωή του, είναι ένα γεγονός αντίστοιχο με το να καταθέτουν οι μάρτυρες με κουκούλες στα δικαστήρια ή στο κοινοβούλιο.

***

Τη σκυτάλη πήρε ο Μάκης Κοψίδης, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα, που αναρωτήθηκε ενθυμούμενος κι εκείνος τα παλιά:

«Μήπως θυμάται την “στάση αρχών” που κράτησαν όλοι αυτοί οι κομμουνιστές στα άγρια χρόνια της παρανομίας του κόμματος ή μια σειρά αγωνιστές στα χρόνια της χούντας;».

Βέβαια ο Μ. Κοψίδης έχει τους λόγους του. Να θυμίσουμε ότι υπήρξε στέλεχος του ΚΚΕ και δεξί χέρι της Αλ. Παπαρήγα, στη συνέχεια έφυγε με την ΚΕΔΑ που έγινε αριστερή συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ, αργότερα την εγκατέλειψε και μετακόμισε στην ανανεωτική πτέρυγα του Συνασπισμού, μετά έφυγε από τον ΣΥΝ και εντάχτηκε στο… «ρεύμα Βενιζέλου» του ΠΑΣΟΚ, στη συνέχεια μεταπήδησε στους Οικολόγους Πράσινους, για να καταλήξει τα τελευταία χρόνια πάλι στον ΣΥΡΙΖΑ!

Πάντα βέβαια ως αμειβόμενο επαγγελματικό στέλεχος (κάτι σαν τους επαγγελματίες επαναστάτες στην προεπαναστατική Ρωσία, μην ξεχνάμε τις ιστορικές αναλογίες). Αν φόραγε μια κουκούλα ο Μάκης σε όλα αυτά τα αγωνιστικά του ρεσάλτα, αν διατηρούσε την ανωνυμία του, δεν θα την είχε γλυτώσει την ξεφτίλα;

***

Τρίτο «Κάπα» ο γνωστός μας Γιώργος Κυρίτσης. Ο άνθρωπος που έγινε βουλευτής από σπόντα τις μέρες που κατατέθηκε το τρίτο Μνημόνιο και δήλωσε ότι ένιωσε σαν να κατουρήθηκε πάνω του ψηφίζοντάς το. Εδώ που τα λέμε, ένα δίκιο το έχει. Αναλογιζόμενος τη δική του εμπειρία, θα σκέφτηκε τι μπορεί να πάθει ένας μάρτυρας που θα κατέθετε σε μια τέτοια υπόθεση. Ο Γ. Κυρίτσης βέβαια δεν προχώρησε σε απαράμιλλες ιστορικές συγκρίσεις όπως οι προηγούμενοι. Πιο ντελικάτος και «κινηματικός», αφού κατήγγειλε βέβαια κι εκείνος ότι «συμπλέει με τη Δεξιά» όποιος δεν θέλει κουκουλοφόρους μάρτυρες, έγραψε:

«Επιφυλάξεις για τον θεσμό είχε και ο ΣΥΡΙΖΑ» μήπως χρησιμοποιηθεί εναντίον των κοινωνικών αγώνων, αλλά η διεθνής εμπειρία των τελευταίων χρόνων έδειξε ότι οι μάρτυρες «είναι από τη σωστή πλευρά της ιστορίας»…

Κατά τον ρουν της ιστορίας, λοιπόν, αποδείχτηκε ότι ο θεσμός των προστατευόμενων μαρτύρων είναι θεσμός οργανικά προλεταριακός που επ’ ουδενί δεν μπορεί να αξιοποιηθεί από τον ταξικό εχθρό.

***

Βέβαια το θέμα δεν είναι οι γραμμιτζήδες του ΣΥΡΙΖΑ και οι προσωπικές τους ιστορίες. Το αισχρό είναι ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιεί το κόμμα αυτό μια βρώμικη ιστορία από όλες τις απόψεις, αυτή της Novartis, για πολιτικάντικους σκοπούς. Αλλά και πώς στον βωμό αυτών των σκοπών δεν υπολογίζει απολύτως τίποτα. Γιατί είναι γνωστό πώς προήλθαν αλλά και πώς υπέστησαν χειρισμούς οι μαρτυρίες για αυτό το σκάνδαλο.

Μια πραγματική υπόθεση αξιοποιήθηκε σαν ένα δωράκι των μηχανισμών των ΗΠΑ προς τον ΣΥΡΙΖΑ για τις εκδουλεύσεις που αυτός τους πρόσφερε. Και ένα πραγματικό σκάνδαλο καθόλου δεν αποκαλύφθηκε στην έκτασή του εδώ και χρόνια (όπως και τόσα άλλα που «έκλεισαν» επί ΣΥΡΙΖΑ, λίστες Λαγκάρντ κ.λπ.) αλλά χρησιμοποιήθηκε μικροπολιτικά. Και βέβαια οι μάρτυρες δεν ομοιάζουν τόσο με… παράνομους κομμουνιστές του 1950, αλλά είναι προϊόντα άλλων διαδικασιών.

Ας θυμίσουμε στους τρεις αρθρογράφους του ΣΥΡΙΖΑ μόνο τι έλεγε ένας δικός τους, ο Π. Πολάκης:

«Τι είναι, από τον Άρη ήρθαν; Δεν είναι αγαθά παιδιά, βρήκαν τον πλουτισμό, τους πίεσαν και κελάηδησαν».

Συντονιστείτε, παιδιά…

***

Το επιχείρημα ότι αφού φοβούνται οι μάρτυρες θα πρέπει να καταθέτουν με κουκούλες, πού οδηγεί; Ένας δικαστής για οποιαδήποτε σοβαρή υπόθεση, δεν είναι λογικό να φοβάται; Γιατί να μη δικάζει ανώνυμα και με κουκούλα; Έχει εφαρμοστεί σε αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής, να περιμένουμε αύριο να προταθεί κι εδώ από τη φιλοαμερικάνικη Αριστερά; Και βέβαια, μην τρελαθούμε, αυτοί που ενδιαφέρονται γνωρίζουν μια χαρά τα ονόματα των «προστατευόμενων».

Θα θυμίσουμε μόνο αυτό που είπε σε συνέντευξή του ο Κ. Παπαδάκης, συνήγορος πολιτικής αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής, ο οποίος αρνήθηκε να δεχτεί τη διαδικασία ακρόασης προστατευόμενων μαρτύρων παρ’ όλο που αυτοί θα κατέθεταν κατά της Χ.Α.:

«Ανώνυμοι μάρτυρες σημαίνει αδιαφανής δίκη, διεξαγωγή δίκης χωρίς τις στοιχειώδεις αρχές του δικονομικού δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα και οι οποίες υπαγορεύουν την αρχή της αμεσότητας, τη δυνατότητα της κατ’ αντιπαράσταση εξέτασης, τη δημοσιότητα. Η δίκη δε γίνεται μόνο για τους διαδίκους, γίνεται και για το ακροατήριο, για να μπορεί ο κόσμος να ελέγξει την ποιότητα της απονομής της δικαιοσύνης και την αιτιολόγηση των δικαστικών απόψεων, την άσκηση των υπερασπιστικών δικαιωμάτων, τον έλεγχο της αξιοπιστίας του μάρτυρα με την υποβολή αμέσων ερωτήσεων και τον έλεγχο της γλώσσας και του σώματός του στην στάση του στο δικαστήριο».

Ψιλά γράμματα βέβαια αυτά, στον υπέρ πάντων αγώνα κατά της Δεξιάς…

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου 2019

«Μασάζ» για παραχώρηση κυριαρχίας

Γιώργος Παπαϊωάννου


Προετοιμασία στο εσωτερικό για την αποδοχή «λύσεων» υποταγής στον τουρκικό επεκτατισμό


Ο πολιτικός κόσμος στην Ελλάδα έχει από καιρό πάρει το μήνυμα από τους διεθνείς παράγοντες. Η Τουρκία είναι σημαντική για τη Δύση και μια πλήρης αποσκίρτησή της θα κόστιζε πολύ στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να διατηρήσει το σημερινό «στάτους» και πρέπει να ικανοποιήσει τις περισσότερες από τις απαιτήσεις της Άγκυρας. Αυτό, που είναι φανερό ότι με όλους τους τρόπους έχει μεταφερθεί στην Αθήνα, εξηγεί πολλά «ανεξήγητα» γύρω από τη συμπεριφορά του πολιτικού προσωπικού απέναντι στις προκλήσεις Ερντογάν.

Έχουμε μπει στη φάση κατά την οποία ο πολιτικός κόσμος προετοιμάζει μεθοδικά τον ελληνικό λαό να αποδεχτεί μεγάλες υποχωρήσεις απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό. Πέρα από πραγματικές και προσχηματικές αποχρώσεις στελεχών τους, κυρίως η Ν.Δ., ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝΑΛ ομονοούν επί της ουσίας στο σημείο αυτό. Οι όποιοι διαχωρισμοί μάλιστα, είναι περισσότερο «οριζόντιοι» στο εσωτερικό των κομμάτων, παρά τα διαφοροποιούν μεταξύ τους.

Οι «λαγοί»


Η προετοιμασία χρειάζεται και κάποιους να λένε φωναχτά την εξέλιξη που μεθοδεύεται. Πιο ξεκάθαρος από όλους, ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης που με σειρά παρεμβάσεών του ήδη τους προηγούμενους μήνες υποστήριξε ευθέως ότι θα πρέπει να αποδεχτούμε «επώδυνες λύσεις» στα ελληνοτουρκικά. Πιο πρόσφατα, ο σύμβουλος του σημερινού πρωθυπουργού Θ. Ντόκος υπεραμύνθηκε της «συνεκμετάλλευσης» με την Άγκυρα. Ο Ευ. Βενιζέλος έγραψε ότι η λύση είναι η από κοινού προσφυγή στη Χάγη με ατζέντα ευρύτερη από ό,τι μέχρι τώρα υποστηριζόταν. Και βέβαια λίγες μέρες πριν, η Ντ. Μπακογιάννη δήλωσε ότι σε ενδεχόμενο πολέμου θα είμαστε μόνοι μας, άρα η μοιρασιά θα πρέπει να γίνει με όρους διπλωματίας.

Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι οι αρμόδιοι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ (Κοτζιάς, Κατρούγκαλος) είχαν, σε ανύποπτους χρόνους πριν την κυβερνητική αλλαγή, προβεί σε αντίστοιχες δηλώσεις. Ότι δεν πρέπει να είμαστε «μοναχοφάηδες» και πως στο τουρκικό κράτος πρέπει να παραχωρηθούν δικαιώματα αφού έχει πολλά χιλιόμετρα μεσογειακών ακτών.

Πού βρισκόμαστε 


Ο Πάιατ στην Κουμουνδούρου Στην Κουμουνδούρου συνάντησε τον Αλέξη Τσίπρα ο πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ. Ο συμβολισμός, σαφής. Ο πολυπράγμων πρέσβης ήθελε οπωσδήποτε μια τέτοια συνάντηση για να δείξει ότι και η αξιωματική αντιπολίτευση ευθυγραμμίζεται (πριν λίγες μέρες είχε δει και τον Μητσοτάκη) και δεν ξέχασε τις σχέσεις που καλλιεργήθηκαν επί ημερών ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πάιατ ήταν ξεκάθαρος άλλωστε για τους λόγους της συνάντησης: «Για να συζητήσουμε τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ στη διαρκώς ανοδική τροχιά των σχέσεων ΗΠΑ-Ελλάδας». Πρόσθεσε δε ότι συζητήθηκαν θέματα σχετικά με τις βάσεις και τις «ευκαιρίες περιφερειακής συνεργασίας που άνοιξε η Συμφωνία των Πρεσπών και η Ανατολική Μεσόγειος». Κουβέντα για τις πρόσφατες τουρκικές ενέργειες στα ανακοινωθέντα από τον Πάιατ. Ο Αλ. Τσίπρας βέβαια είπε ότι τα συζήτησαν αλλά δεν μπήκε σε λεπτομέρειες για το τι ειπώθηκε. Μια ωραία ατμόσφαιρα…

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί η ουσία του θέματος, δηλαδή σε ποια συγκυρία και για ποιο πρόβλημα μιλάμε, γιατί αυτό είναι που τείνει να συσκοτιστεί πλήρως από όσους θορυβούν δήθεν «ρεαλιστικά». Δεν έχουμε δυο γειτονικές χώρες που ερίζουν για κάποια μεταξύ τους θέματα τα οποία χρειάζονται μια κάποια διευθέτηση. Σαν να είχαν, ας πούμε, το Βέλγιο και η Ολλανδία μια εκκρεμότητα σε σχέση με τον εναέριο χώρο τους. Φαίνεται τραβηγμένο το παράδειγμα, αλλά συχνά πολιτικοί και αναλυτές μοιάζει σαν να μιλάνε για κάτι τέτοιο.

Πού είμαστε λοιπόν; Βρισκόμαστε στη φάση κατά την οποία η Τουρκία, αφού έχει ξεκινήσει να προωθεί πιο δραστικά τις επιδιώξεις της στο «μέτωπο» της Μέσης Ανατολής, ξεδιπλώνει πλήρως την επιθετική και αναθεωρητική πολιτική της στη Μεσόγειο και το Αιγαίο, απέναντι κυρίως σε Ελλάδα και Κύπρο. Προωθεί τη «Γαλάζια πατρίδα» και επιχειρεί να την κάνει πράξη με το πρόσφατο «μνημόνιο με τη Λιβύη». Αμφισβητεί τη Λωζάννη και το διεθνές δίκαιο, παραβλέπει πλέον όχι το Καστελλόριζο αλλά την Κρήτη και κάθε ελληνικό νησί.

«Συνεκμετάλλευση ή τανκς»


Το διαρκώς επαναλαμβανόμενο και μοναδικό επιχείρημα που προβάλλεται είναι η αποφυγή μιας πολεμικής αναμέτρησης. Καλύτερα μια συμφωνία, όσο επώδυνη κι αν είναι, παρά ο πόλεμος. Εκείνο που κρύβει αυτή η επιχειρηματολογία είναι ότι από πουθενά δεν προκύπτει πώς μια πολιτική «κατευνασμού» και διαρκών υποχωρήσεων θα σταματήσει τις ορέξεις της Άγκυρας αποτρέποντας πιθανά πολεμικά επεισόδια.

Είναι αφέλεια να πιστέψει κανείς ότι η ελληνική πλευρά θα δώσει κάτι λίγο στον Ερντογάν και εκείνος θα εγκαταλείψει τις βλέψεις του. Δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε σε άλλες εποχές (π.χ. Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος) για να αποδείξουμε ότι η πολιτική «κατευνασμού» καθόλου δεν σταματάει την πλευρά που έχει αναθεωρητικές και επεκτατικές βλέψεις. Η ίδια η πρόσφατη ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων δείχνει ότι η πολιτική των διαρκών παραχωρήσεων και του «γκριζαρίσματος» για να αποφευχθούν τα χειρότερα, κάθε άλλο παρά μετρίασε τις ορέξεις της Άγκυρας.

Φάση χειραγώγησης


Σύμπνοια αλλά σε τι; Κλίμα «σύμπνοιας και ομόνοιας» διαπίστωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας στην πρόσφατη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής. Παρόντες εκτός από την αντιπροσωπεία της κυβέρνησης, οι Κατρούγκαλος, Καλπαδάκης του ΣΥΡΙΖΑ, Λοβέρδος, Ευθυμίου του ΚΙΝΑΛ, Σακοράφα από το ΜέΡΑ25 και εκπρόσωποι της Ελληνικής Λύσης του Βελόπουλου. Δεν έλαβε μέρος το ΚΚΕ. Σε παρόμοιο κλίμα με του Ν. Δένδια, ο Γ. Κατρούγκαλος υποστήριξε τα ΜΟΕ και το γενικό πλαίσιο που θέτουν οι ΗΠΑ, από το ΚΙΝΑΛ έκαναν λόγο για «αρραγές» μέτωπο, ενώ η εκπρόσωπος του ΜέΡΑ25 μίλησε για «εξαιρετικό» κλίμα και «εθνική συνεννόηση στη βάση του ρεαλισμού». Μακάρι η «σύμπνοια» να είχε σχέση με κάποια εθνική ενότητα στη βάση της ενημέρωσης του λαού, της αντιμετώπισης των προκλήσεων και της υπεράσπισης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Δυστυχώς αυτή εδράζεται στη γραμμή του εφησυχασμού και της επένδυσης αποκλειστικά στην καλή θέληση των «συμμάχων», ενώ η κατάσταση δυσκολεύει και απαιτεί άλλου είδους απαντήσεις και προετοιμασία.

Είμαστε λοιπόν στη φάση του «μασάζ» για να γίνει αποδεκτή μια «λύση» παραχώρησης εθνικής κυριαρχίας σε μεγάλη κλίμακα. Στη διεργασία αυτή συμμετέχουν πολιτικοί, κόμματα, διανοούμενοι και ΜΜΕ. Συμφωνούν σε μια λογική διαλόγου για τα «ανοιχτά» ζητήματα (αυτά δηλαδή που βάζει στο τραπέζι με παράνομες, πειρατικές ενέργειες και εκβιασμούς η Άγκυρα), συνυποσχετικού για παραπομπή στην Χάγη και συνεκμετάλλευση απευθείας ή υπό την προστασία των ΗΠΑ.

Γνωρίζει ο πολιτικός κόσμος ότι οι μεγάλες υποχωρήσεις στα εθνικά θέματα έφερναν πάντα πολιτική κρίση και σημαντικές αναταράξεις. Αυτό κυρίως τους ενδιαφέρει να αποφύγουν και για αυτό βάζουν μπροστά μια επιχείρηση κατεργασίας της κοινής γνώμης. Θα ζαλίσουν τον κόσμο με στημένες αναλύσεις, εκφοβισμό, στιγματισμό κάθε άλλης άποψης, για να οδηγηθούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτό είναι μπροστά μας.

Πώς θα αντιδράσει ο κόσμος μπροστά σε όσα έρχονται, αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί σήμερα να απαντηθεί. Καταρχάς γιατί δεν γνωρίζει κανείς την ακριβή πορεία των εξελίξεων. Το δεδομένο είναι ότι στην κοινωνία υπάρχει πολύ μεγαλύτερη συναίσθηση της πραγματικότητας και των κινδύνων σε σχέση με αυτή που έχει ή θέλει να εμφανίζει το πολιτικό προσωπικό όλων σχεδόν των αποχρώσεων. Υπάρχει και συναίσθηση των σημερινών αδυναμιών της χώρας μετά από μια δεκαετία διάλυσης.

Το δεύτερο είναι ότι μιλάμε για ένα δύσκολο θέμα που δεν αντιμετωπίζεται με εύκολες λύσεις ούτε με συνθήματα. Το περιβάλλον είναι σχετικά ναρκοθετημένο γιατί απέναντι στους κήρυκες της υποταγής, εμφανίζονται ή προβάλλονται συνήθως γραφικές ή αδιέξοδες φωνές. Το αν θα υπάρξουν σοβαρές απαντήσεις από τη σκοπιά της υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας, της υπόστασης της χώρας και του λαού, είναι ζητούμενο.

Τι έλεγαν ως τώρα


Στη συγκυρία αυτή, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ποιο ήταν το κυρίαρχο αφήγημα μέχρι να έρθουν οι τελευταίες εξελίξεις. Το βασικό του σημείο ήταν ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να οξύνει τη σύγκρουση με την Ελλάδα και να την οδηγήσει μέχρι σημείου πολεμικής εκτροπής. Τα επιχειρήματα ήταν κυρίως τέσσερα.

  • Το πρώτο ήταν ότι ο Ερντογάν είναι απασχολημένος στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Αυτό τον ενδιαφέρει και δεν έχει διάθεση ή δυνατότητες να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο στα δυτικά του.
  • Το δεύτερο επιχείρημα ήταν ότι όσα λέει ο Ερντογάν προορίζονται αποκλειστικά για εσωτερική κατανάλωση. Αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα στο εσωτερικό του και για αυτό χρησιμοποιεί προκλητική και εθνικιστική φρασεολογία απέναντι στην Ελλάδα.
  • Το τρίτο ήταν ότι η Τουρκία είναι γενικά απομονωμένη και ειδικά σε κόντρα με τις ΗΠΑ, άρα δεν θα αποτολμήσει μια αντιπαράθεση με μια χώρα της Δύσης.
  • Και το τέταρτο, σε συνάρτηση με το προηγούμενο, το επιχείρημα ότι οι αναβαθμισμένες σχέσεις της Ελλάδας με τις ΗΠΑ είναι αποτρεπτικές προς την τουρκική επιθετικότητα.

Τα επιχειρήματα αυτά προβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια σε διάφορες παραλλαγές. Συχνά από διάφορους «ειδικούς», αναλυτές και δημοσιογράφους. Σε μεγάλο βαθμό αναπαράχθηκαν από προσκείμενους στον ΣΥΡΙΖΑ και όμορους χώρους. Σήμερα δεν χρειάζεται να απαντήσει κανείς στα επιχειρήματα αυτά, αρκεί «να ζήσουμε να τα θυμόμαστε» για να έχουμε και ένα μέτρο αξιολόγησης όσων ακούγονται σήμερα από πολιτικούς και κάθε λογής ειδήμονες.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2019

Η διπλή λαθροχειρία της «κανονικότητας»

Γιώργος Παπαϊωάννου


Η «κανονικότητα» έχει μπει για τα καλά στο λεξιλόγιο της πολιτικής συζήτησης και αντιπαράθεσης. Με θετική και αρνητική σηματοδότηση. Το κυβερνητικό κόμμα διαφημίζει ότι με την πολιτική του, έβαλε τη χώρα στην κανονικότητα. Το δεύτερο κόμμα από την άλλη, κατηγορεί τους σημερινούς κυβερνώντες ότι επαναφέρουν μια «δεξιά κανονικότητα» παλινορθώνοντας το παλιό κατεστημένο. Τι ισχύει τελικά;

Συχνά, η προσοχή όλων στρέφεται στο πεδίο της οικονομίας, παραβλέποντας όλους τους άλλους παράγοντες. Ακόμα όμως κι εκεί, ποια είναι η πραγματικότητα που διαμορφώνεται; Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μετά από 10 χρόνια κρίσης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 22% μικρότερο από τα επίπεδα του 2009. Το νούμερο είναι τεράστιο. Χώρες που έχουν περάσει από πόλεμο, έχουν υποστεί παραπλήσιες απώλειες, με τη διαφορά ότι ακολουθούν εντυπωσιακά ποσοστά ανάπτυξης και ρυθμοί ταχείας ανοικοδόμησης. Στην περίπτωσή μας, μετράμε ήδη μερικά χρόνια «ανάκαμψης», αλλά οι δείκτες είναι τόσο ισχνοί που η διαφορά με την προηγούμενη δεκαετία παραμένει σε επίπεδα που δεν συναντούνται σε καμιά άλλη χώρα του πλανήτη. Οι προβλέψεις μάλιστα μιλούν για επιστροφή σε επίπεδα 2009 το 2031 (εκθέσεις Κομισιόν) ή το 2037 (ΔΝΤ). Ας δούμε δυο ακόμα νούμερα. Οι δημόσιες επενδύσεις είναι 5 δισ. ευρώ κι άλλο τόσο οι επενδύσεις των νοικοκυριών, όταν προ κρίσης οι πρώτες ήτανε 14 δισ. και 21 δισ. οι δεύτερες.

Καταλαβαίνει κανείς ότι, ακόμα κι αν μείνουμε στους επίσημους αριθμούς, κανένα σημάδι δεν δείχνει «κανονικότητα» στην οικονομία. Ακόμα πιο καθαρή θα γίνει η εικόνα αν φύγουμε από τα νούμερα και εξετάσουμε άλλες, πιο ουσιαστικές πλευρές. Αν δούμε δηλαδή «δείκτες» που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα των πολιτών ή με το ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο, τις αντιθέσεις και τα νέα κοινωνικά προβλήματα που έχουν προκύψει μετά από 10 χρόνια κρίσης.

Πέρα από την οικονομία


Υπάρχει όμως κάτι πιο σημαντικό που συνήθως ξεχνιέται. Τα μνημόνια δεν αφορούσαν μόνο στο οικονομικό ή το κοινωνικό (με τη στενότερη έννοια) επίπεδο. Πιο ειλικρινής σε σχέση με αυτό ήταν ο Γ. Παπανδρέου, όταν από την αρχή δήλωσε ότι τα μνημόνια θα σήμαιναν παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας. Έχουν από τότε μεσολαβήσει 10 χρόνια συνολικής υποβάθμισης της θέσης της χώρας, και μάλιστα σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον που διαρκώς γίνεται πιο ρευστό και γκρίζο.

Έχουν από τότε ανακτηθεί βαθμοί κυριαρχίας, μπαίνοντας σε μια πιο «κανονική» φάση; Όχι μόνο δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά αντίθετα η κατάσταση χειροτερεύει διαρκώς και σε πολλά επίπεδα. Η εξέλιξη με την ΑΟΖ της Τουρκίας είναι μόλις των τελευταίων ημερών. Και αποτελεί μια ακόμα κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας που τίποτα «κανονικό» δεν προδιαγράφει. Οι παραχωρήσεις σε μια σειρά ακόμα μέτωπα (Μακεδονικό, Κυπριακό κ.λπ.) παγιώνουν μια συνολικότερη υποβάθμιση. Στο Μεταναστευτικό-προσφυγικό, οι περισσότεροι πλέον αντιλαμβάνονται ότι οι συνέπειες δεν αφορούν μόνο στο κοινωνικό και ανθρωπιστικό πεδίο αλλά και στο γεωπολιτικό. Η κατάσταση στα απομακρυσμένα νησιά, μόνο «κανονικότητα» δεν θυμίζει, και το «γκριζάρισμα» ζωνών και περιοχών συνεχίζεται. Τέλος, οι σχέσεις της χώρας με άλλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ευρώπη κ.λπ.) καταγράφουν μεγαλύτερους βαθμούς εξάρτησης από ποτέ.

Υπάρχει, όμως, και κάτι που θα λέγαμε ότι έχει επανέλθει σε μια «κανονικότητα». Είναι το πολιτικό σκηνικό έτσι όπως διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια. Από το 2010 κι έπειτα, αυτό διαταράχτηκε σε μεγάλο βαθμό. Ο κοινωνικός αναβρασμός που ήρθε μετά το «Καστελόριζο» εκφράστηκε σε μια πρώτη φάση (2010-2012) με τρόπο ορμητικό και σχετικά αδιαμεσολάβητο. Απονομιμοποίησε εντελώς τα κόμματα και έκανε τους πολιτικούς να μην μπορούν να κυκλοφορήσουν. Στη συνέχεια, επενδύθηκε σε μεγάλο βαθμό στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο με πολλαπλά αποτελέσματα.

Χοντρικά, ο άξονας «δεξιά-αριστερά» αντικαταστάθηκε από το «μνημόνιο-αντιμνημόνιο». Αυτός ήταν επί της ουσίας ο μεγάλος «λαϊκισμός» που όλοι αναθεματίζουν. Γιατί ενώ το «αριστερά-δεξιά» τακτοποιούσε τη σχέση λαού και πολιτικής με σχετικά ελεγχόμενους όρους, ο νέος διαχωρισμός δημιουργούσε απρόβλεπτες καταστάσεις. Επειδή μετατόπιζε τη συζήτηση σε ουσιαστικότερα πεδία από αυτά που οριοθετούσαν οι καθιερωμένες πολιτικές ταυτότητες. Είχε βεβαίως όρια που δεν ξεπεράστηκαν, κάτι που φάνηκε στη συνέχεια.

Στο επίπεδο του κομματικού σκηνικού, αυτό έφερε σημαντικές ανατροπές και εξελίξεις. Πρώτον, καταποντίστηκαν ή απομειώθηκε η δύναμη κομμάτων που στήριξαν μνημόνια (κυρίως ΠΑΣΟΚ). Δεύτερο, εμφανίστηκαν ή εκτοξεύτηκαν κόμματα που είτε παρουσιάστηκαν ως αντιμνημονιακά (ΣΥΡΙΖΑ, Χ.Α., ΑΝΕΛ), είτε και επωφελήθηκαν από τις απώλειες άλλων τοποθετούμενα στη «φιλομνημονιακή» πλευρά (Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ κ.λπ.). Δεν είναι τυχαίο ότι όλα αυτά πλέον, πλην ΣΥΡΙΖΑ, βρίσκονται εκτός Βουλής. Αυτό πράγματι καταγράφει μια κάποια «κανονικότητα».

Ένα «κέλυφος» πολιτικής κανονικότητας λοιπόν βιώνουμε, με μια επιστροφή στα ίδια, ενώ καμιά από τις πολλαπλές πληγές της κοινωνίας και της χώρας δεν έχει επουλωθεί.

Η δεύτερη διαστροφή


Αν όμως στην αρχή αναλύσαμε κάπως την πρώτη λαθροχειρία, αυτή που διαπράττει η Ν.Δ. διαφημίζοντας ότι φέρνει την κανονικότητα, υπάρχει και μια δεύτερη. Σε αυτή έχουμε ήδη εισαχθεί μιλώντας για το πολιτικό πεδίο.

Ας δούμε λίγο το «αφήγημα» ΣΥΡΙΖΑ: Η Ν.Δ. φέρνει την κανονικότητα του σκληρού δεξιού κράτους και του κατεστημένου. «Φάτε κανονικότητα» με τους διορισμούς στα νοσοκομεία, την καταστολή, τις εργασιακές σχέσεις, τα δικαιώματα κ.λπ. Τι υπονοεί το αφήγημα ΣΥΡΙΖΑ; Ότι εκείνος είχε έρθει σε κάποια ρήξη με τις σταθερές του πολιτικού και οικονομικού συστήματος, και τώρα η Ν.Δ. κλείνει αυτή την παρένθεση και μας γυρίζει στα παλιά. Η «κανονικότητα» έτσι, ορίζεται με όρους δεξιάς-αριστεράς και σωστότερα «κεντροαριστεράς». Ο ίδιος ο ορισμός της, δηλαδή, γίνεται με όρους «κανονικότητας». Αυτή είναι η δεύτερη μεγάλη λαθροχειρία.

Στην πραγματικότητα, ο ΣΥΡΙΖΑ δούλεψε για την «κανονικότητα», με την έννοια της αποκατάστασης της ισορροπίας του πολιτικού συστήματος που διαταράχτηκε μετά τα μνημόνια. Για να μιλήσουμε πιο «συμβολικά», αυτή υπογράφηκε στις 6 Ιουλίου 2015 με τη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών την επομένη του δημοψηφίσματος. Και ολοκληρώθηκε με την ψήφιση του τρίτου μνημονίου από μια ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία, την οποία έθεσαν ως όρο οι διεθνείς παράγοντες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε δουλέψει αρκετά για αυτή την «κανονικότητα», ήδη από το 2013 και μετά, μετατρεπόμενος σταδιακά σε πόλο συστημικής ισορροπίας στα κεντροαριστερά του πολιτικού άξονα, παρά τις «περιπέτειες» που μεσολάβησαν στη συνέχεια. Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 επισφράγισαν αυτές τις εξελίξεις. Η ποδηγέτηση του ριζοσπαστισμού οδήγησε στη νέα αυτή φάση. Η εκλογική διάσωση του ΣΥΡΙΖΑ (σε αντίθεση με όλα τα σχήματα που άνθισαν στη φάση του «αντιμνημόνιου») είχε η ίδια τη σφραγίδα της «κανονικότητας» και με αυτή την έννοια ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ είναι παιδί της.

***

Γενικώς, η κανονικότητα δεν είναι κακό πράγμα. Οι κοινωνίες δεν βρίσκονται διαρκώς σε φάση αναταραχής ή εξέγερσης. Περνάνε από τέτοιες «στιγμές» σε εξαιρετικές καταστάσεις για να επανέλθουν σε νέα επίπεδα ισορροπίας και «κοινωνικής ειρήνης». Εκείνο που έχει σημασία είναι τι κατοχυρώνεται μετά από κάθε τέτοια φάση, σε ποιο σημείο επανέρχεται η νέα ισορροπία. Δυστυχώς στην Ελλάδα, μετά από μια περίοδο αναταραχής, βρισκόμαστε σε ένα σημείο με μεγαλύτερα προβλήματα και κινδύνους, αλλά και με αρκετή σύγχυση στο πεδίο της κοινωνικής συνείδησης. Υπάρχουν όμως πλήθος από συμπεράσματα, έστω και ακατέργαστα, και υπόγειες διεργασίες στην κοινωνία, σε διάφορες κατευθύνσεις. Αυτή ίσως είναι μια πιο αισιόδοξη πλευρά, αλλά δεν αρκεί.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019

Πολυτεχνείο 1973-2019: Πώς η μνήμη συναντά την εποχή;

Γιώργος Παπαϊωάννου


Μοιάζει αδύνατο να φανταστούμε τα χρόνια της μεταπολίτευσης, δίχως την εξέγερση του 1973. Αυτό που δεν σχεδιάστηκε από κανέναν, αυτό που δεν ήταν προϊόν παραγγελίας, όπως κάθε πραγματική εξέγερση, σημάδεψε πολλαπλώς μια ολόκληρη χώρα. Οι πόθοι του λαού, σε άλλο μήκος κύματος από αυτόν του πολιτικού κόσμου της εποχής, όχι μόνο εκφράστηκαν με τρόπο ορμητικό, αλλά καθόρισαν για χρόνια τις συνειδήσεις μιας κοινωνίας. Η Χούντα απομονώθηκε, οι νατοϊκοί προστάτες μπήκαν στο στόχαστρο. Μαζί και η προδοσία της Κύπρου έφεραν στο προσκήνιο έναν ριζοσπαστισμό που θα ήταν αδύνατο να υπάρξει χωρίς τον Νοέμβρη.

Το Πολυτεχνείο απέτρεψε την επαναφορά της «κανονικότητας» που ήταν στο συρτάρι. Τηρουμένων των αναλογιών, η σημερινή «μεταμνημονιακή εποχή», με όρους ήττας και «αριστερής» διαχείρισης, οδήγησε στην «κανονικότητα». Το πολιτικό σύστημα φαίνεται τώρα να ανασαίνει και επιδιώκει να παγιώσει ξανά την καθιερωμένη «πολιτική γεωγραφία» που για μια μεγάλη περίοδο αμφισβητήθηκε από στόχους, πρακτικές, ελπίδες, νοοτροπίες.

Το 1973 οι φοιτητές άνοιξαν έναν δρόμο. Ο πολιτικός αγώνας ενάντια στη χούντα και τους Αμερικάνους, εντόπισε το πολιτικό πρόβλημα της εποχής τους. Και το ερώτημα προκύπτει: Έχει σχέση ο σημερινός εορτασμός του Πολυτεχνείου με τα σύγχρονα προβλήματα της κοινωνίας και της χώρας; Δείχνει, έστω και αφηρημένα, κάποιον δρόμο για την επίλυσή τους;

Το Πολυτεχνείο εξακολουθεί και σήμερα να αποτελεί αναφορά για χιλιάδες ανθρώπους. Η μνήμη βρίσκει τρόπους να λειτουργήσει παρά τις προσπάθειες τόσων χρόνων να «ξεμπερδεύουν» με την εξέγερση και τα φορτία της. Οφείλουμε όμως να είμαστε ειλικρινείς: Ο καθιερωμένος τρόπος του εορτασμού και της διαδήλωσης, ο πολιτικός λόγος και τα συνθήματα, η «αλήθεια» του κάθε μπλοκ, οι περιφρουρήσεις και οι «στρατοί» κάθε είδους δεν συμβάλλουν σε μια ατμόσφαιρα πιο γόνιμη, πιο φρέσκια, πιο επίκαιρη.

Παρά τις κραυγές και τα μεγάλα λόγια για το αντίθετο, το Πολυτεχνείο μπαίνει σήμερα σε κάθε λογής «μουσεία». Και επειδή τα πράγματα δεν είναι «ουδέτερα», ο στόχος είναι εν προκειμένω απελπιστικά μίζερος και εξαιρετικά αποπροσανατολιστικός: Ο κεντροαριστερός «αντιδεξιός» πόλος ρουφάει, παγιδεύει και περιορίζει το όποιο πνεύμα απειθαρχίας και αμφισβήτησης. Είναι ο τρόπος μέσω του οποίου άνθρωποι, συνειδήσεις αλλά και σκιρτήματα επιδιώκεται να ενσωματωθούν στον συστημικό διπολισμό.

Την ώρα που το κοινωνικό ζήτημα και η διαπλοκή του με το εθνικό καθορίζει τις εξελίξεις, όταν το πολιτικό σύστημα προωθεί τη μεταδημοκρατία, με «αυταρχισμούς» ή με «μεταμοντέρνους» διαλυτισμούς, όταν οι γεωπολιτικές αναστατώσεις και οι απειλές από τους γείτονες αυξάνουν, όταν το προσφυγικό γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής. Αν όλα αυτά συνθέτουν το συνολικό πλέγμα ζητημάτων, τότε η αντίσταση και η ανυπακοή οφείλουν με κάποιο τρόπο να τα συναντήσουν. Δε συμβαίνει αυτό. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς το πώς θα εκδηλωθούν δυσαρέσκειες και πόθοι. Κανείς όμως δεν πρέπει να κάνει και τον ανήξερο.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2019

Χώρα όπως επιχείρηση;

Γιώργος Παπαϊωάννου


Η «κανονικότητα» και το στίγμα της κυβέρνησης


Η σύνθεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, έστειλε από την πρώτη στιγμή το μήνυμα. Δίπλα στις ομάδες στελεχών που εκπροσωπούν όχι μόνο τις εσωκομματικές πτέρυγες αλλά και το… πανταχού παρόν ΠΑΣΟΚ, δεν είναι λίγοι οι υπουργοί, υφυπουργοί και αναπληρωτές που έχουν θητεύσει ως στελέχη σε μεγάλες επιχειρήσεις, οι λεγόμενοι «άνθρωποι της αγοράς». Ανάμεσά τους, ο Α. Σκέρτσος, που ανέλαβε τον συντονισμό της κυβέρνησης έχοντας διατελέσει γενικός διευθυντής του ΣΕΒ, ενώ πέρα από στελέχη τραπεζών και πολυεθνικών, αρκετά είναι και τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου με θητεία σε διεθνείς οργανισμούς εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων συνταγών (ΟΟΣΑ, Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων κ.λπ.).

Το ενδιαφέρον δεν είναι τα βιογραφικά των μελών της κυβέρνησης. Εκείνο που αναδεικνύεται ήδη από τις διακηρύξεις και τα έως τώρα πεπραγμένα της, είναι η αντίληψη που έχει για τη χώρα και τη «διαχείρισή» της. Η ίδια η χώρα είναι μια επιχείρηση. Πρέπει να μανατζαριστεί σωστά, να αρπάξει κάποιες ευκαιρίες, να πλασαριστεί μέσα σε ένα δεδομένο και αμετάβλητο περιβάλλον όπως αυτό έχει διαμορφωθεί. Ουσιαστικά η ίδια η πολιτική είναι «εξόριστη», τη στιγμή που αυτό αποτελεί μια συγκεκριμένη πολιτική και επιλογή.

Βέβαια, σε διεθνές επίπεδο, η «μεταδημοκρατία», μαζί με τα φαινόμενα που την συνόδευσαν, εδραιώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στο πολιτικό πεδίο παράλληλα με την κυριαρχία των «νόμων της αγοράς». Αν ζουμάρουμε όμως περισσότερο, τα πιο πρόσφατα χρόνια σημειώνεται μια «επιστροφή της πολιτικής». Αυτό το βλέπουμε να εκφράζεται και σε κρατικό επίπεδο, και αφορά στον τρόπο με τον οποίο πολιτεύονται τόσο οι «μεγαπαίκτες» όσο και σημαντικές περιφερειακές δυνάμεις. Το γεγονός αυτό θέτει πολλά ερωτηματικά, περισσότερα από ό,τι παλιότερα, για την αποτελεσματικότητα αυτών των διαχειρίσεων.

Στην Ελλάδα, την τελευταία δεκαετία, η πολιτική ήρθε με έναν τρόπο στο προσκήνιο, με την κοινωνία να αντιμετωπίζει μια πολύπλευρη κρίση και ερχόμενη βίαια αντιμέτωπη με τις επιλογές και τις προοπτικές της. Στο επίπεδο, όμως, της εξουσίας, και αφού αντιμετωπίστηκε ο φόβος μιας αντισυστημικής εκτροπής, είχαμε την ευθυγράμμιση με τις διεθνείς συνταγές και μάλιστα με ένα τόσο ασφυκτικό καθεστώς που έκανε τον όρο «αποικία» να μη μοιάζει με λεκτική υπερβολή.

Παίρνοντας τη σκυτάλη από τον ΣΥΡΙΖΑ, η Ν.Δ. εφορμά στην «κανονικότητα» και δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει πιο πέρα, με τον «αυτόματο πιλότο» να οδηγεί το σκάφος. Έτσι, τίποτα δεν μοιάζει να είναι αντικείμενο πολιτικής απόφασης ή στρατηγικής, να «διακυβεύεται» ως επιλογή. Στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, όποια κι αν είναι η ερώτηση, η απάντηση είναι η Δύση και η επιβίωση κάτω από τις φτερούγες της. Στο δε επίπεδο της οικονομίας, εκείνο που μετράει είναι «πόσους ουρανοξύστες έχεις» (έξι θα σηκωθούν στο Ελληνικό) και μόνη μέριμνα είναι αν θα παρέχεται κάθε διευκόλυνση σε κάθε είδους επενδυτές. Μάλιστα, ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ έδωσε τα εύσημα στην ελληνική κυβέρνηση ότι φαίνεται αποφασισμένη να κάνει τη δουλειά («to do the job»), όπου η δουλειά δεν είναι άλλη από την πλήρη απορρύθμιση μιας «υπερυθμισμένης», κατά τον Γουίλμπουρ Ρος, οικονομίας.

Αυτά όμως συμβαίνουν σε ένα περιβάλλον το οποίο περιγελά τις ψευδαισθήσεις της «κανονικότητας». Η «επιστροφή» που ήδη αναφέρθηκε, υπογραμμίζει ακριβώς τα σταυροδρόμια που ανοίγονται μπροστά σε όλους και το γεγονός ότι καλούνται να κάνουν επιλογές για να σταθούν σε ένα ταραγμένο περιβάλλον. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, οι «φτερούγες» όχι μόνο δεν εξασφαλίζουν κάποια σταθερότητα αλλά προϋποθέτουν παραχωρήσεις που εκθέτουν σε κινδύνους από τους οποίους υποτίθεται ότι προστατεύουν. Από την άλλη, η γενικευμένη «απορρύθμιση» στερεί κι άλλο τις δυνατότητες οποιασδήποτε πραγματικής ανάταξης, αν μιλάμε για μια χώρα με ό,τι σημαίνει αυτό και όχι για μια εταιρία.

Μια χώρα-επιχείρηση που εξορθολογιζόμενη και «τακτοποιούμενη» θα επιβιώσει, και ίσως «αριστεύσει», ξεφεύγοντας από φουρτούνες και κακοτοπιές. Πρόκειται βέβαια για ουτοπία, κι ας εκπορεύεται από φανατικούς και ιδεοληπτικούς αρνητές κάθε ουτοπίας.

Υπάρχει όμως ένα θέμα πιο δύσκολο. Πώς έχει διαμορφωθεί η κοινωνική συνείδηση σήμερα απέναντι στην πολιτική και τους τρόπους με τους οποίους αυτή ασκείται. Αλλά και, πιο συγκεκριμένα, απέναντι στο ενδεχόμενο μιας διαφορετικής πορείας των πραγμάτων για μια χώρα όπως η Ελλάδα. Στο σημείο αυτό, η κατάληξη της ταραγμένης δεκαετίας (σχηματικά, 2009-2019) αφήνει έντονα τα σημάδια της. Η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έκανε πολύ πιο αποφασιστική «δουλειά» από αυτή που περιγράφει ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ. Η δουλειά έγινε στο επίπεδο της κατεργασίας της κοινωνικής και λαϊκής συνείδησης. Στην κατεύθυνση του εκφυλισμού κάθε διαφορετικής προοπτικής και αποδοχής του περιβόητου «ΤΙΝΑ» (Δεν Υπάρχει Εναλλακτική). Έτσι, σταδιακά η αναζήτηση οποιουδήποτε άλλου δρόμου αντικαταστάθηκε από την «αντιδεξιά» ή «κεντροαριστερή» ατζέντα που δεν είναι παρά ένα αναγκαίο «παράρτημα» στη μεγάλη ατζέντα του πολιτικού συστήματος και της παγκοσμιοποίησης.

Σήμερα, ως συνέπεια όσων αναφέρθηκαν, το κυβερνητικό αφήγημα, χωρίς να δημιουργεί κάποιο ισχυρό ρεύμα στην κοινωνία, μοιάζει σχετικά «λογικό» και σίγουρα χωρίς ισχυρό ή έστω υπαρκτό αντίπαλο. Ο πραγματισμός έχει εγκατασταθεί για τα καλά, με τη μορφή ενός ρεαλισμού ελλείψει άλλου σχεδίου. Η αμφισβήτησή του, δεν μπορεί σίγουρα να γίνει με τετριμμένες πρακτικές και συνθήματα, είναι πολύ δύσκολο έργο με σύνθετες προϋποθέσεις. Όσο κι αν ισχύει ότι η ίδια η πραγματικότητα θα δημιουργεί μάλλον περισσότερο έδαφος για αμφισβήτηση παρά για εφησυχασμό.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 23 Ιουλίου 2019

Πολιτικός πολιτισμός ή κάτι άλλο;

Γιώργος Παπαϊωάννου


Τι δείχνουν οι αβρότητες Ν.Δ.-ΣΥΡΙΖΑ


Οι εκλογές σταμάτησαν την παρατεταμένη περίοδο αναμονής για την αλλαγή σκυτάλης, η οποία καθόριζε για πολύ καιρό τις εξελίξεις. Τώρα, οι νέοι συσχετισμοί στο πολιτικό σκηνικό αποτυπώθηκαν και οι τάσεις στο εσωτερικό του ήδη διαμορφώνονται.

Βασικό χαρακτηριστικό των εξελίξεων θα είναι η συνεννόηση ανάμεσα στους δυο πόλους για όσα έρχονται, για τους κύριους πυλώνες των εξελίξεων. Ακούγεται παράξενο αλλά είναι η πραγματικότητα, αν τη δούμε χωρίς τον παραμορφωτικό φακό της μικροπολιτικής αντιπαράθεσης.

Βεβαίως, Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίζουν καθημερινά τις αψιμαχίες για οτιδήποτε συμβαίνει μέσα κι έξω από τη Βουλή. Ξεκίνησαν ήδη από την επομένη των εκλογών. Για το πόσους υπουργούς έχει η κυβέρνηση, μέχρι για το αν βρήκαν κατσαρίδες στα γραφεία τους οι νέοι υπουργοί.

Ενώ, όμως, για τέτοιας ποιότητας θέματα οι κόντρες θα είναι καθημερινές, στα σημαντικά είναι φανερές οι μεγάλες συμφωνίες.

Το στίγμα έδωσε ήδη λίγο πριν τις κάλπες η Μέρκελ δηλώνοντας: «Και βέβαια δεν παίζει ρόλο σε ποιο κόμμα ανήκει ο εκάστοτε πρωθυπουργός, αλλά αυτά είναι προγράμματα, για τα οποία έχει γίνει εκτεταμένη διαπραγμάτευση».

Αλλά και λίγο μετά ο Τζ. Πάιατ μιλώντας θερμά για απερχόμενους κι επόμενους, διαπιστώνοντας ότι «η Ελλάδα παίζει μεγάλο ρόλο στην περιοχή και ζούμε την καλύτερη συγκυρία στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις» και ότι η χώρα «μετατράπηκε από πηγή προβλημάτων σε πηγή λύσεων».

Στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών, η Ν.Δ. ανακαλύπτει τώρα τα θετικά της στοιχεία και προχωρά στην κατά γράμμα εφαρμογή της. Το είχε πει και προεκλογικά, οι μόνοι που φαίνεται δεν το άκουγαν είναι παράγοντες και οπαδοί του ΣΥΡΙΖΑ. Οι οποίοι αναδεικνύοντας την «κωλοτούμπα» της Ν.Δ. αποδεικνύουν κάτι άλλο: Ότι και τα δύο κόμματα έχουν ίδιες θέσεις για τη γεωπολιτική θέση της χώρας και τη στάση της στο διεθνές στερέωμα.

Στα οικονομικά, τα υπερπλεονάσματα και τις αποκρατικοποιήσεις, δεν χρειάζεται φαντασία, τα λέει όλα το τρίτο μνημόνιο, με συγκεκριμένες φάσεις και χρονοδιαγράμματα. Η αντιπολίτευση θα γίνεται στο πώς εφαρμόζονται αυτά και ίσως ο ΣΥΡΙΖΑ να λέει ότι αν συνέχιζε μπορεί να έσκιζε έστω μερικές σελίδες, αλλά λίγοι θα τον πιστεύουν.

Αυτά εξηγούν και τον «πολιτικό πολιτισμό» που επιδεικνύεται μετά τις εκλογές. Ο Μεϊμαράκης δίνει γραμμή και στηρίζει Παπαδημούλη για αντιπρόεδρο στο ευρωκοινοβούλιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ, φυσικά, ψηφίζει τον νέο πρόεδρο της Βουλής (για «έμπρακτο δείγμα θεσμικής ευθύνης» έκανε λόγο ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ). Στις παραλαβές των υπουργείων, τα καλά λόγια ανταλλάσσονται σε κλίμα αβρότητας. Μέχρι και για αγκαλιές Πολάκη, Άδωνη στο καφενείο της Βουλής έγραψαν οι σχολιαστές των παραπολιτικών.

Δεν είναι όμως μόνο «πολιτικός πολιτισμός». Είναι τα κοινά σημεία των δύο πόλων ενός άκρως φιλικού προς την παγκοσμιοποίηση συστήματος. Προς το παρόν, ο καθένας έχει τον ρόλο του και δεν αναμένονται μεγάλες αναταράξεις. Αν χρειαστεί, οι μεταξύ τους ζυμώσεις θα γίνουν πιο έντονες και δεν αποκλείεται να δούμε κι άλλες εξελίξεις στην κατεύθυνση της «σύμπνοιας». Η «κανονικότητα» είναι εδώ και οι φορείς που την έφεραν ψάχνουν τον βηματισμό τους μέσα στο ίδιο πλαίσιο. Μια «κανονική κανονικότητα» για τον λαό και τη χώρα, θα ήταν βέβαια έξω από αυτό, αλλά οι όροι για την αναζήτησή της φαίνονται σήμερα αρκετά δυσμενέστεροι.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 17 Μαΐου 2019

Φατίχ Μεχμέτ Ματσόγλου: «Βασιζόμαστε στην απλότητα και την ανθρώπινη ζεστασιά»

Γιώργος Παπαϊωάννου


Ο άνθρωπος που έγινε γνωστός ως «ο κομμουνιστής δήμαρχος στην Τουρκία» μιλάει στον Δρόμο


Το όνομα του Φατίχ Μεχμέτ Ματσόγλου, ακούστηκε αρκετά στην Ελλάδα πριν ένα περίπου μήνα. Στις 31  Μαρτίου, ο 50χρονος Ματσόγλου εκλέχτηκε δήμαρχος του Ντερσίμ, που είναι η κύρια πόλη της ομώνυμης επαρχίας. Η επίσημη ονομασία του Ντερσίμ είναι «Τούντζελι», οι ντόπιοι όμως δεν τη δέχονται και η εξήγηση είναι προφανής: Σημαίνει «σιδηρούν χέρι» και το καθεστώς της Άγκυρας μετονόμασε έτσι την κουρδική αυτή επαρχία, αφού πρώτα έπνιξε στο αίμα την επίμονη αντίσταση των κατοίκων της στο καθεστώς, αντίσταση με βαθιές κοινωνικές και πολιτισμικές ρίζες.

Το 2014, ο Ματσόγλου είχε εκλεγεί δήμαρχος της μικρής πόλης Οβάτσικ, η οποία επίσης βρίσκεται στην επαρχία του Ντερσίμ. Έγινε γνωστός για τις ριζοσπαστικές πολιτικές του, κάτι που συνέβαλε στη φετινή εκλογή του στη δημαρχία του Ντερσίμ, όπου κατοικούν οι 35.000 περίπου από τους 40.000 κατοίκους της επαρχίας. Ο Δρόμος μίλησε με τον Φατίχ Μεχμέτ Ματσόγλου για τη μέχρι τώρα εμπειρία του και τα νέα σχέδιά του, σε μια συνέντευξη που θα βρείτε σίγουρα πολύ ενδιαφέρουσα.

Ακόμα, δημοσιεύουμε ένα φλογερό, και κατατοπιστικό για την ιστορία του Ντερσίμ, άρθρο της δημοσιογράφου και ακτιβίστριας Ozlem Kırmızıtoprak, που γράφτηκε αποκλειστικά για τον Δρόμο.



Η εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς σάς συγχαίρει θερμά για την επιτυχία της υποψηφιότητάς σας στις πρόσφατες εκλογές, η οποία δίνει αισιοδοξία σε αντίστοιχες προσπάθειες σε όλο τον κόσμο. Είναι μεγάλη χαρά για εμάς να φιλοξενούμε μια συνέντευξή σας.

Η Ομοσπονδία Σοσιαλιστικών Συμβουλίων (SMF) και η Δημοκρατική Λαϊκή Αλληλεγγύη του Ντερσίμ (DDHD) καλωσορίζουν τα συγχαρητήρια της εφημερίδας σας για την εκλογική μας επιτυχία. Ως δήμαρχος του Ντερσίμ, εγώ και οι πολίτες του, χαιρετίζουμε τους συνεργάτες και τους αναγνώστες της εφημερίδας σας. Στέλνουμε τους ειλικρινείς επαναστατικούς χαιρετισμούς μας στην εργατική τάξη της Ελλάδας και στους προλετάριους που με τους διαρκείς αγώνες τους είναι πάντα πηγή έμπνευσης για μας.

Πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα διαφορετικό μοντέλο διοίκησης μέσα σε ένα γενικό περιβάλλον που είναι ασφυκτικό, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά;

Βρισκόμενοι μέσα σε ένα τόσο ασφυκτικό γενικό πλαίσιο ως πολιτική πραγματικότητα, όπως υπογραμμίσατε, δεν ήταν εύκολο να πάρουμε την τοπική διοίκηση του Ντερσίμ. Με άλλα λόγια, αν λάβουμε υπ’ όψη τις πολιτικές συνθήκες που επικρατούν στην Τουρκία, είναι ένα φως ελπίδας για όλους τους καταπιεσμένους ανθρώπους το ότι οι σοσιαλιστές πήραν τη διοίκηση. Ως Ομοσπονδία των Σοσιαλιστικών Συμβουλίων, έχουμε επίγνωση του τι έχει προκαλέσει στην Τουρκία το ιμπεριαλιστικό και καπιταλιστικό σύστημα και τι έχει κοστίσει στη χώρα μας. Στο Οβάτσικ, δείξαμε την αντίθεσή μας στην καταπίεση με σύνθημα «Το δικαίωμα στην εξουσία, την απόφαση και τον λόγο, στα χέρια του λαού». Ήταν μια, πρακτική και σχετικά εύκολη στην υλοποίησή της, αλλά παρ’ όλα αυτά επαναστατική διαδικασία. Είναι η ουσία του σοσιαλιστικού συστήματος, πλην όμως σε μικρή και περιορισμένη κλίμακα.

Ήσασταν δήμαρχος του Οβάτσικ. Έχουμε ακούσει για το πρόγραμμα δημιουργίας παραγωγικών αγροτικών συνεταιρισμών χωρίς μεσάζοντες. Θα θέλατε να μας μιλήσετε σχετικά με αυτό;

Στο Οβάτσικ, πήραμε ως βάση την αγροτική παραγωγή. Σταματήσαμε τη χρήση υβριδικών σπόρων, χημικών λιπασμάτων και δηλητηριωδών παρασικτοκτόνων. Οι παραγωγοί στο Οβάτσικ, έσπασαν τη σχέση τους με τα μονοπώλια των σπόρων και των γεωργικών φαρμάκων. Κατά δεύτερον, ανακτήσαμε τη γνήσια παλιά ταυτότητα του μελιού, των λαχανικών, των οσπρίων και των κτηνοτροφικών προϊόντων, που τώρα πλέον δεν μπορεί να βρεθεί πουθενά στην Τουρκία. Η διατροφή έγινε υγιεινή και ξανακερδίσαμε την υφή και τη λησμονημένη γεύση και μυρωδιά της φυσικής τροφής. Τρίτον, εκτός του ότι ιδρύσαμε τους δικούς μας συνεταιρισμούς, αρχίσαμε να κερδίζουμε από τα όσπρια 8 τουρκικές λίρες το κιλό, ενώ πριν τα 2,5 κιλά πουλιούνταν 3 τουρκικές λίρες. Δώσαμε σε κάθε παραγωγό βιολογικούς σπόρους και του παρείχαμε τα αναγκαία καύσιμα για να εξασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι που αναγκάζονταν να μεταναστεύσουν, εγκαταλείποντας τα χωριά τους, θα επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Έτσι, αυξήσαμε την παραγωγή 60 φορές μέσα σε 4 χρόνια. Δεν βρίσκεται εύκολα ανάλογο παράδειγμα στην ανθρώπινη ιστορία. Βγάλαμε τον τοκογλύφο και τον έμπορο-μεσάζοντα από τη ζωή των παραγωγών, με τη διασφάλιση όλου του παραγωγικού κύκλου και της διάθεσης του προϊόντος. Σήμερα, η συνεταιριστική οργάνωση κάθε τομέα της αγροτικής παραγωγής στο Οβάτσικ, έχει εδραιωθεί στις πόλεις του δυτικού τμήματος της χώρας με τη κοινή δράση χιλιάδων ανθρώπων. Αυτή είναι η απόδειξη της βιωσιμότητας του παραδείγματος του Οβάτσικ και του ενδιαφέροντος για τα αξιόπιστα προϊόντα που παράγονται στην περιοχή του Δήμου του Οβάτσικ. Δημιουργούμε αυτούς τους οργανισμούς χωρίς πόρους, στηρίζοντάς τους στην ποιότητα της παραγωγής. Διαφορετικά συμβούλια ιδρύθηκαν, όπως μαθητών, γυναικών και παραγωγών, βασισμένα στο σύνθημα της αυτοδιαχείρισης.

Τι δυσκολίες συναντήσατε στην αρχή αυτής της προσπάθειας και πώς τις αντιμετωπίσατε;

Πριν αποκτήσει φήμη το εγχείρημα της διαχείρισης του Οβάτσικ, τράβηξε την προσοχή του κοινού λόγω της κομμουνιστικής του ταυτότητας. Αυτή έχει μεταστρέψει σε σημαντικό βαθμό τη γεμάτη κατηγορίες, καταστροφολογία, έχθρα και διάθεση περιθωριοποίησης αντίληψη απέναντί μας, την οποία προβάλλουν οι κυβερνήσεις από την ίδρυση του τουρκικού κράτους. Υπήρξε ένα σοκ για την τουρκική κοινή γνώμη όταν οι κομμουνιστές πήραν τον έλεγχο των δύο Δήμων έστω κι αν αυτοί ήταν μικροί. Όπως ήταν φυσικό, αναρωτιούνταν κατά πόσον οι σοσιαλιστές θα μετέδιδαν την κουλτούρα τους, και αν θα ανταποκρίνονταν στις προσδοκίες που είχαν δημιουργήσει. Ως δήμαρχος, με την ομάδα που δημιουργήσαμε από κοινού, αρχίσαμε να εφαρμόζουμε το πρόγραμμα της Ομοσπονδίας Σοσιαλιστικών Συμβουλίων βασιζόμενοι στην τοπικότητα, την απλότητα και την ανθρώπινη ζεστασιά και εγγύτητα. Ανοίξαμε αυτό τον δρόμο χωρίς προκαταλήψεις και δισταγμούς. Το επόμενο βήμα ήταν να εφαρμόσουμε μια αντίληψη διαχείρισης κατάλληλη για το πολιτικό πρόγραμμα της SMF και να δώσουμε πνοή σε αυτές τις αρχές.

Σύμφωνα με την πεποίθηση μας ότι «Ό,τι αποτελεί δικαίωμα για τον Άνθρωπο, δεν μπορεί να είναι πωλήσιμο», εξαιρέσαμε το νερό από τα αγαθά για τα οποία πρέπει κάποιος να πληρώνει και το αποδώσαμε δωρεάν, και το ίδιο κάναμε με τα μέσα συγκοινωνίας στην περιοχή του Οβάτσικ. Δώσαμε για καλλιέργεια αχρησιμοποίητα κομμάτια δημόσιας γης, οργανώνοντας πρώτα τη συνεταιριστική εργασία σε εθελοντική βάση. Ενθαρρύναμε τα άλλα χωριά στα περίχωρα να καλλιεργήσουν τη γη τους. Στήσαμε συνεταιρισμούς για την πώληση του πλεονάσματος της σοδειάς και διαθέσαμε όλες τις αρόσιμες εκτάσεις προκειμένου να καλλιεργηθούν.

Υιοθετήσαμε μια ασυνήθιστη στάση απέναντι στη γραφειοκρατική τάξη πραγμάτων, βγάζοντας την πόρτα του δημάρχου από το δημαρχείο. Τα προβλήματα της περιοχής και οι λύσεις τους, έγιναν η πρώτη μας προτεραιότητα. Για την επίλυση των προβλημάτων και για τη διαχείριση του Δήμου με τον λαό, συστήσαμε ένα συμβούλιο έτσι ώστε να παίρνουμε τις ιδέες του λαού και των κοινωνικών ομάδων. Ακούσαμε τα παιδιά, τις γυναίκες, τους άντρες, τους εργάτες, τους συνταξιούχους, και τους συμβουλευτήκαμε, χρησιμοποιήσαμε το πλεονέκτημα της συμμετοχής των κατοίκων της περιοχής στη διοίκηση.

Ήμασταν οι πρώτοι στην Τουρκία που προτείναμε στο συνδικάτο να δοθεί στους εργαζόμενους του Δήμου ένα μηνιάτικο σαν μπόνους την Πρωτομαγιά. Αυξήσαμε τους μισθούς σε όλες τις συλλογικές συμβάσεις πάνω από τα προβλεπόμενα. Σε όλη τη διάρκεια του έτους, υπολογίζαμε σε τακτική βάση τα έσοδα και έξοδα του Δήμου, και τα δημοσιοποιούσαμε αναρτώντας τα στο δημαρχείο. Με αυτό τον τρόπο, προωθήσαμε τη συμμετοχή των κατοίκων της περιοχής στον έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης του Δήμου.

Δεν αποδεχθήκαμε το υπηρεσιακό αυτοκίνητο της δημοτικής αρχής. Χρησιμοποιούσα το δικό μου αυτοκίνητο ως συγκοινωνιακό μέσο της διοίκησης και το οδηγούσα ο ίδιος. Ήταν φυσικό που όλα όσα κάναμε και όλη η δημοκρατική δημοτική δουλειά στο Οβάτσικ, έγιναν κεντρικό θέμα της προσοχής της κοινής γνώμης. Αυτό το είδος διαχείρισης, αποδείχθηκε ότι λειτούργησε σαν υπόδειγμα και έμπνευση για όλους τους εργαζόμενους, τους προλετάριους και τους διανοούμενους. Ο πληθυσμός της περιοχής είναι 2.700 άνθρωποι και είχαμε 460.000 τουρίστες που μας επισκέφτηκαν μέσα σε έναν χρόνο, αυτό είναι απόδειξη του ασυνήθιστου τρόπου διαχείρισης ενός τόπου.

Πολλοί ισχυρίζονται ότι οι πολίτες δεν θέλουν να συμμετέχουν, προτιμώντας να αναθέτουν την επίλυση των προβλημάτων τους σε άλλους. Τι δείχνει η δική σας εμπειρία;

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το παρόν σύστημα διαχείρισης υπηρετεί τον καπιταλισμό. Έτσι, είναι απόλυτα ψευδές να πούμε ότι υπάρχει δημοκρατία κάτω από τις σημερινές συνθήκες. Συνεπώς, έχοντας υπ’ όψη αυτή την πραγματικότητα, πρέπει να κατανοήσουμε γιατί τα άτομα δεν θέλουν να είναι μέρος αυτής της διαχείρισης ή γιατί θέλουν κάποιο άλλο πρόσωπο ή γενικότερα κάποιους άλλους να λύνουν τα προβλήματά τους ή γιατί εναποθέτουν το μέλλον και τα ιδανικά τους στα χέρια άλλων. Για να το πούμε απλά, όλοι οι μηχανισμοί διαχείρισης ανήκουν ολοκληρωτικά στον καπιταλισμό. Δεν έχουν δημιουργηθεί για να αναπτύξουν τη μαζική δημοκρατία. Αντίθετα, διαθέτουν πολλές μεθόδους για να εμποδίζουν τις μάζες από το να παίρνουν μέρος στη διοίκηση. Αλλά στο Οβάτσικ αποδείξαμε το αντίθετο. Δείξαμε ότι μπορείς να πετύχεις μόνο με τον λαό, αν στέκεσαι στο πλευρό του κόσμου. Είχαμε τέτοιες εμπειρίες κατά τη διάρκεια της διοίκησής μας στο Οβάτσικ, με διάφορες κοινωνικές και πολιτισμικές ομάδες που ζουν σε έναν τόπο και δεν πιστεύουν ότι η διοίκηση μπορεί να λύσει τα προβλήματά τους ή να αποτελέσει λύση για τους ίδιους. Αυτό αποδεικνύει ότι ο δισταγμός να συμμετάσχουν στη διαχείριση, δεν οφείλεται στο ότι θέλουν κάποιον άλλο να είναι η φωνή τους, αλλά στο ότι δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα στα σημερινά συστήματα. Το πρόβλημα βρίσκεται στη μέθοδο και το περιεχόμενο του συστήματος που εφαρμόζεται. Η αποφασιστικότητα να διαχειριστείτε τις υποθέσεις σας, να αυτοδιαχειριστείτε, πρέπει να είναι ισχυρή και στέρεα. Η θέληση αυτοδιαχείρισης πρέπει να γίνει απαραίτητη μέσα στα συμβούλια. Οι τρόποι για να λειτουργήσει η δημοκρατία πρέπει να είναι σαφείς και να μπορούν να εφαρμοστούν, και η πίστη των μαζών πρέπει να διατηρείται υπερνικώντας κάθε αμφιβολία. Ο τρόπος της δημοκρατίας των μαζών πρέπει να προωθηθεί κατά προτεραιότητα.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Εννοώ ότι κάθε συνηθισμένος άνθρωπος θα έπρεπε να ασχολείται με σύνθετα προβλήματα και να βρίσκει λύσεις, ακολουθώντας τις δικές του μεθόδους και τρόπους, ακόμα και εάν δεν σκέφτεται θεωρητικά. Είναι καθήκον μας να τους κάνουμε να διακρίνουν τη σημασία που έχουν οι δικές τους προσεγγίσεις στα προβλήματα και οι σκέψεις τους πάνω σε αυτά. Άπαξ και το καταφέρεις αυτό, γίνεται εύκολο να διαπιστώσεις πόσο θέλουν να συμμετέχουν στη διαχείριση. Στο Οβάτσικ, τα παιδιά του δημοτικού σχολείου θεωρούν ότι κανένας δεν μπορεί να αποφασίζει για λογαριασμό τους. Εάν κάτι δεν γίνει με την συγκατάθεσή τους, θα το θεωρήσουν απαράδεκτο και θα το απορρίψουν. Εάν παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις και αρνούνται στο ατομικό επίπεδο την υπαγόρευση της θέλησης άλλων, αυτό δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της επιθυμίας των μαζών να λαμβάνουν μέρος στη διαχείριση.

Τώρα, σε έναν μεγάλο Δήμο, οι προκλήσεις είναι σίγουρα αυξημένες. Πως σχεδιάζετε να εξασφαλίσετε ότι οι πολίτες θα συμμετέχουν στις αποφάσεις σε μεγαλύτερη πλέον κλίμακα;

Το σύστημα που αναπτύχθηκε στο Οβάτσικ, είναι ένα οργανωτικό πλαίσιο που βασίζεται στην παραγωγή και την αυτοδιαχείριση, σε αντίθεση με το καταναλωτικό και γραφειοκρατικό καπιταλιστικό μοντέλο. Σκοπός μας είναι να μεταδώσουμε αυτή τη δοκιμασμένη μέθοδο, την αντίληψη της αυτοδιαχείρισης, στο αστικό κέντρο. Στην προεκλογική περίοδο, εκθέσαμε στο κοινό με λεπτομερή τρόπο τι είχαμε κάνει και τι θα κάνουμε, πώς σκοπεύουμε να εφαρμόσουμε αυτή τη δοκιμασμένη μέθοδο, αυτό το σύστημα, στην κλίμακα πλέον του αστικού κέντρου. Αυτό μας έκανε να κερδίσουμε. Η βάση του προγράμματός μας, είναι η διαχείριση της πόλης μέσω λαϊκών συμβουλίων. Κύριος στόχος μας είναι αυτά τα συμβούλια να παίρνουν αποφάσεις και να έχουν αποδοτικά αποτελέσματα. Διαθέτουμε αρκετή εμπειρία για να πραγματοποιήσουμε αυτή την ιδέα, και αναπτύσσοντάς την στο θεωρητικό επίπεδο και υλοποιώντας την με βιώσιμο πρακτικό τρόπο. Αυτά τα συμβούλια έχουν ήδη στηθεί και σημαντικές ενέργειες έχουν γίνει προκειμένου να σταθεροποιηθούν θεσμικά και να ενισχυθεί το πολιτικό τους περιεχόμενο.

 Γνωρίζουμε ότι το Ντερσίμ είναι μια φτωχή περιοχή. Ποιό είναι το πρόγραμμά σας προκειμένου να αντιμετωπίσετε τις κοινωνικές ανισότητες και τη φτώχεια;

Όπως και στο Οβάτσικ, θα προωθήσουμε τη βιολογική οργανική παραγωγή στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τα κηπευτικά. Υπάρχουν παραγωγικές γαίες και τόποι για αυτό τον σκοπό, και οι ανάλογες δυνατότητες. Θα υποστηρίξουμε τους παραγωγούς και θα τους οργανώσουμε γύρω από τους συνεταιρισμούς που θα φτιάξουμε για αυτούς τους σκοπούς. Επιπλέον, θα πάρουμε επείγοντα μέτρα για την ανεργία. Αν και δεν μπορούμε να χτυπήσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του, θα προσπαθήσουμε να το περιορίσουμε. Έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό σε μικρή κλίμακα, δημιουργώντας εργασιακούς χώρους για τους κατοίκους που βρίσκονται σε άμεση ανάγκη ή δεν έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.

Πως θα μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν τέτοιου είδους κοινωνικές δράσεις;

Θα προχωρήσουμε βασιζόμενοι στην παραγωγή, διαφοροποιώντας τις παραγωγικές μας περιοχές και παράλληλα ακολουθώντας την αρχή μας να βασιζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις και δυνατότητες.

Σκοπεύετε να προχωρήσετε σε συνεργασίες με άλλους δήμους ή θεσμούς; Μπορούν οι αλλαγές στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης να συμβάλουν σε μια γενικότερη δημοκρατική διαδικασία;

Ένας από τους στόχους μας, είναι να οικοδομήσουμε μια ένωση των λαϊκών επαναστατικών δημοτικών διοικήσεων. Θα μπορούσαμε να το πετύχουμε αυτό και να του δώσουμε ζωή αν παίρναμε κι άλλες περιφέρειες εκτός από το Ντερσίμ. Επί του παρόντος, δεν είναι δυνατόν να σχηματίσουμε μια τέτοια ένωση κάπου αλλού στη χώρα. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να είμαστε αλληλέγγυοι και θα βρεθούμε αλληλέγγυοι με οποιαδήποτε πόλη ή περιφέρεια έχει την πρόθεση ή τη διάθεση να επιδιώξει παρόμοιους σκοπούς και ένα σύστημα διαχείρισης σαν αυτό του Οβάτσικ, ή σαν αυτό που θα δημιουργηθεί στο Ντερσίμ, αλλά χωρίς να συνθηκολογήσουμε όσον αφορά τις αρχές μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, παρά το γεγονός ότι ο λαός είναι παγιδευμένος μέσα στα όρια του καπιταλιστικού συστήματος, έχει τη δύναμη να αυτοδιαχειριστεί τις υποθέσεις του και να προβάλει σοβαρές λύσεις στο έδαφος αυτού του συστήματος που γεννά δεινά για τον λαό. Αν και στήσαμε με επιτυχία το μοντέλο που επιθυμούσαμε, δεν θεωρούμε ότι οικοδομήσαμε τον σοσιαλισμό ή ότι θεμελιώσαμε μια κομμουνιστική οργάνωση της ζωής. Αυτό δεν είναι δυνατόν μέσα σε καπιταλιστικές συνθήκες και μια τέτοια αντίληψη θα έκανε ζημιά στην ταξική πάλη. Αυτό που κάνουμε, ενώ ζούμε σε συνθήκες του καπιταλισμού, είναι να δείξουμε ότι είναι δυνατόν, αν έχεις σωστή πολιτική, να χειριστείς τις δημόσιες υποθέσεις και να βρεις λύσεις για τα περισσότερα προβλήματα προς όφελος του λαού. Ο βασικός στόχος παραμένει η υπέρβαση ή το γκρέμισμα αυτού του συστήματος.

Θα θέλατε μέσω της εφημερίδας μας να στείλετε ένα μήνυμα στους πολίτες της Ελλάδας που συμπαθούν ιδιαίτερα τον αγώνα σας;

Ευχαριστούμε τον ελληνικό λαό για το ενδιαφέρον και την υποστήριξή του στο λαϊκό, επαναστατικό αυτοδιοικητικό μας εγχείρημα, που γίνεται σε μικρή κλίμακα αλλά έχει οικουμενική αξία. Έχουμε συνείδηση ότι εμείς και οι Έλληνες, και όλη η ποικιλία των λαών της Ανατολής, μοιραζόμαστε την ίδια μοίρα του κοινού αγώνα ενάντια στο ιμπεριαλιστικό και καπιταλιστικό σύστημα. Από τον καιρό ακόμα που ο Σεΐχης Μπεντρεντίν και οι σύντροφοί του έδωσαν ενωμένοι τον δικό τους αγώνα στο χώρο του Αιγαίου και της Θράκης ενάντια στην ατομική ιδιοκτησία. Εγώ προσωπικά, ως Δήμαρχος του Ντερσίμ και μέλος της Ομοσπονδίας Σοσιαλιστικών Συμβουλίων, στέλνω τους χαιρετισμούς μου, όπως και αυτούς του λαού του Ντερσίμ, στους συνεργάτες και τους αναγνώστες της εφημερίδας σας και στην εργατική τάξη της Ελλάδας, με το ίδιο βάρος που είχε ο χαιρετισμός της Διδώς Σωτηρίου στην Ανατολή, ο οποίος είναι τόσο ζωντανός σαν να έγινε τώρα

Πηγή: e-dromos.gr



Γιώργος Παπαϊωάννου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »