Πώς οι «αγορές» τζογάρουν και με το θάνατο

Του Χρήστου Πραμαντιώτη



Ομόλογα με αντικείμενο στοιχηματισμού το… προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων – Επενδυτές-όρνεα σε μια αγορά με προοπτικές πολλών δισεκατομμυρίων

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τα συμβόλαια θανάτου, πρακτική που σχετίζεται με τον υπόκοσμο και με χρηματικές συναλλαγές με σκοπό την επ’ αμοιβή δολοφονία ανθρώπων από πληρωμένους εκτελεστές. Παλιά πρακτική, μαφιόζικη, γνωστή και στην Ελλάδα βεβαίως.

Ήρθε όμως, τις προηγούμενες μέρες, η Eλληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για να εισαγάγει στις έννοιες που μέχρι τώρα ξέραμε, άλλη μία: τα… ομόλογα θανάτου που έκαναν την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά. Μιλάμε για κανονικά ομόλογα, που αγοράζονται, πωλούνται, αποτελούν ένα μακάβριο αντικείμενο επένδυσης και υπόσχονται… υψηλό ρίσκο αλλά και υψηλές αποδόσεις. Τζογάρουν με τη διάρκεια ζωής ενός ανθρώπου, ποντάρουν στον θάνατό του και κερδοσκοπούν από το… μοιραίο. Τι πιο ταιριαστό θα μπορούσε κανείς να φανταστεί για έναν κόσμο όπου τα πάντα μπορούν να γίνουν αντικείμενο στοιχηματισμού.

«Αλλοδαπά κεφάλαια» με… νύχια γαμψά

Προ ημερών η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προειδοποιούσε το επενδυτικό κοινό ότι «τα αλλοδαπά κεφάλαια «Aurora Defined Benefits Funds», φερόμενα ως Αμοιβαία Κεφάλαια, τα οποία έχουν εκδοθεί από την εταιρία Private Client Portfolio με έδρα στα Cayman Islands και Transfer Agent την CACEIS Fastnet Ireland Limited με έδρα στην Ιρλανδία, δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να διατίθενται στην Ελλάδα».

Τι είναι όμως αυτά τα «αλλοδαπά κεφάλαια» που δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, την Επιτροπή δηλαδή που φροντίζει «για την προστασία των επενδυτών και την εύρυθμη λειτουργία της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, η οποία αποτελεί σημαντικό μοχλό ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας»; Και γιατί δηλαδή δεν δίνει την άδειά της η Επιτροπή, εφόσον στον ζουγκλώδη 21ο αιώνα τα Χρηματιστήρια κάθε είδους, οι επενδυτές και οι «αγορές» είναι πάνω απ’ όλα;

Πολύπλοκα «προϊόντα» με απλή θανατερή λογική

Τα ομόλογα θανάτου αναφέρονται ως πολύπλοκα επενδυτικά προϊόντα, των οποίων όμως η λογική είναι πολύ απλή. Πρόκειται για ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής που αγοράζονται και πωλούνται και οι διάφοροι «επενδυτές» στοχεύουν σε κέρδος το οποίο προέρχεται από την αγορά του δικαιώματος στις ασφαλιστικές καταβολές που θα ενεργοποιηθούν με το θάνατο του αρχικού ασφαλισμένου.

Πιο απλά: πρόκειται για την εξαγορά συμβολαίων ζωής ατόμων που χρειάζονται ρευστό. Με τη συναλλαγή αυτή ο πωλητής εισπράττει μετρητοίς λιγότερο από το μισό της αποζημίωσης που θα εισέπρατταν οι κληρονόμοι του, ενώ ο αγοραστής πληρώνει τα ασφάλιστρα περιμένοντας πότε θα πεθάνει ο αρχικός δικαιούχος ώστε να πάρει αυτός (ο αγοραστής) την προβλεπόμενη αποζημίωση. Ένας μακάβριος στοιχηματισμός πάνω στον οποίο ένα σωρό αεριτζίδικες επενδυτικές εταιρίες στήνουν παράγωγα προϊόντα που υπόσχονται ένα καλό… μεροκάματο στον κάθε τίμιο επενδυτή.

Πάνω απ’ όλα η προστασία του επενδυτή

Μπορεί η ιδέα των «ομολόγων θανάτου» να ξεπερνά κάθε ηθικό όριο και κανόνα, όμως δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν δίνει (ακόμη;) επίσημη άδεια για τη διάθεσή τους στην Ελλάδα. Ο λόγος είναι απλώς ότι θεωρεί τα «προϊόντα» αυτά δύσκολα στην παρακολούθησή τους και υψηλού ρίσκου. Ας παρακολουθήσουμε τη λογική της Επιτροπής που θεωρεί τα ομόλογα θανάτου επενδύσεις υψηλού κινδύνου επειδή:

«1. Χρησιμοποιούν περίπλοκες επενδυτικές στρατηγικές που εμπεριέχουν υπολογισμούς σχετικά με τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων. Οι υπολογισμοί και οι προβλέψεις μπορεί να αποδειχθούν εσφαλμένοι με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να είναι μικρότερες των προβλεπομένων.

2. Τα συγκεκριμένα επενδυτικά σχήματα πρέπει να διατηρούν μεγάλα αποθέματα διαθεσίμων για να συντηρούνται οι επενδύσεις σε Traded Life Policies. Εάν ο διαχειριστής του επενδυτικού σχήματος χρειαστεί χρηματοδότηση και επιχειρήσει να πουλήσει μέρος των επενδύσεων σε Traded Life Policies, ενδέχεται να μη βρει αγοραστή ή να αναγκαστεί να πουλήσει με ζημιά. Εάν αυτό γίνει σε μεγάλη έκταση δημιουργείται πρόβλημα ρευστότητας το οποίο μπορεί να δυσχεράνει την εξαγορά μεριδίων εκ μέρους των επενδυτών ή και να μειώσει σημαντικά την αξία των επενδύσεών τους.

3. Συχνά οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν πολλές εταιρίες σε διαφορετικές χώρες. Αυτό δημιουργεί δυσκολία στη διαχείριση των επενδύσεων κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη μεταχείριση των επενδυτών. Είναι εν γένει δύσκολο για τους επενδυτές αλλά και τους διανομείς των προϊόντων να αντιληφθούν πλήρως τον τρόπο λειτουργίας τους και τους κινδύνους που εμπεριέχουν».

Τόσο απλά. Το γεγονός ότι κάποιος κερδοσκοπεί με τον θάνατο ανθρώπων δεν ενοχλεί κανέναν, αρκεί να διασφαλίζεται η προστασία του επενδυτή.

«Διακανονισμός ζωής»

Ο μεγάλος κίνδυνος είναι οι ασφαλισμένοι να ζουν πολύ περισσότερο από το μέσο όρο, και επομένως το επενδυτικό σχήμα που διαχειρίζεται ομόλογα θανάτου «στην περίπτωση αυτή θα συνεχίσει να πληρώνει τα ασφάλιστρα και όσοι επένδυσαν σε αυτά θα χάσουν μια περιουσία. Αλλά νομίζω ότι οι πιθανότητες αρχίζουν να γυρίζουν αισθητά υπέρ των ομολόγων αυτών» έγραφε πριν από ένα χρόνο αρθρογράφος των Financial Times σε άρθρο που ισχυριζόταν ότι «Τα ομόλογα θανάτου δεν πέθαναν ακόμη».

Περισσότερο κυνικός είναι ο Τζέρεμι Λιτς, άνθρωπος που δραστηριοποιείται στον τομέα των πάσης φύσεως χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και αυτοσυστήνεται ως «ειδικός στα ομόλογα θανάτου», τα οποία αποκαλεί μάλιστα «διακανονισμό ζωής». Συμβουλεύει λοιπόν ο Λιτς: «Οι επενδυτές και οι διαχειριστές κεφαλαίων μπορούν να αγοράσουν χαρτοφυλάκια ομολόγων θανάτου αφού εκτιμήσουν το προσδόκιμο ζωής των ασφαλισμένων, χρησιμοποιώντας στατιστικές θνησιμότητας του πληθυσμού και τα στοιχεία για την υγεία των ασφαλισμένων προκειμένου να υπολογίσουν πόσο θα πρέπει να πληρώσουν για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και να επιτύχουν μια σταθερή απόδοση». Τόσο απλά…

Ως «ειδικός» ο Λιτς έχει και ευρύτερη γνώση για τα ζητήματα αυτά. Στην ιστοσελίδα του διαβάζει κανείς και την ιστορία της υπόθεσης, αποκαλυπτική. Η ιστορία ξεκίνησε (πού αλλού;) από τις ΗΠΑ στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ένας χειρουργός αγόρασε ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής που ανήκε σε κάποιον από τους ασθενείς του. Ο ασθενής είχε ανάγκη από χρήματα για να πληρώσει για τη χειρουργική επέμβαση κι έτσι προσφέρθηκε να πουλήσει για 100 δολάρια το ασφαλιστήριο συμβόλαιό του στον γιατρό, με τη συμφωνία αυτός ο τελευταίος να πληρώσει τα υπόλοιπα ασφάλιστρα.

Μετά το θάνατο του ασθενούς ο γιατρός διεκδίκησε δικαστικά να εισπράξει την αποζημίωση που προέβλεπε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του νεκρού. Και βεβαίως το πέτυχε… Η αποφασιστική συνέχεια όμως δόθηκε στο «θεσμό» αυτό 80 χρόνια αργότερα, λέει ο Λιτς, ως αποτέλεσμα της… εξάπλωσης του AIDS. Στη δεκαετία του ’80 τα ομόλογα θανατου πήραν την πρώτη σύγχρονη μορφή τους όταν ένας μεγάλος αριθμός ασθενών βρέθηκε στην ανάγκη να αναζητήσει ρευστό για την υγειονομική του φροντίδα. Αυτό ήταν. Ευρισκόμενοι μπροστά σε μια θανατηφόρα ασθένεια με προσδόκιμο ζωής λιγότερο από τρία χρόνια, τα όρνεα μύρισαν αίμα και όρμηξαν.

Τα φάρμακα που ανακαλύφθηκαν έκτοτε αύξησαν το προσδόκιμο ζωής και τους χάλασαν τη δουλειά, όμως το «προϊόν» είχε κάνει τα πρώτα αποφασιστικά βήματα συγκροτώντας μια νέα αγορά. Τα ομόλογα θανάτου «θεωρούνται ακόμα ριψοκίνδυνες επενδύσεις και η αγορά κλίνει πλέον προς τα συμβόλαια ζωής των ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών), όπου οι εκτιμήσεις για το προσδόκιμο ζωής είναι πολύ πιο ακριβείς» λέει ο Λιτς, που μιλώντας στη γλώσσα των επενδυτών αναφέρει και υπολογισμούς ότι η αγορά ομολόγων θανάτου αναμένεται να αναπτυχθεί από μια αγορά 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005, σε μια αγορά 161 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2030.

Μακάβριος στοιχηματισμός

Φτάνει όμως με τους γύπες και τις προσδοκίες τους. Τα ομόλογα θανάτου είναι ένα ακόμη παράδειγμα για το πώς οι περίφημες αγορές που έχουν απογειωθεί πάνω από την πραγματική οικονομία τρώνε τις σάρκες της κοινωνίας βγάζοντας χρήμα το οποίο (ελλείψει κερδοφόρων παραγωγικών επενδύσεων) ξανα-επενδύουν για να ξανα-φάνε τις σάρκες της κοινωνίας. Το ότι μετατρέπουν οτιδήποτε σε εμπόρευμα δεν είναι καινούργιο, ούτε και πρωτάκουστο (είναι η φύση του καπιταλισμού, εξάλλου).

Το ότι μετατρέπουν ακόμη και την προσδοκία του θανάτου σε εμπόρευμα που αγοράζεται και πουλιέται, επίσης δεν είναι κάτι αδιανόητο στην εποχή που οι κεφαλαιαγορές μπορούν να δημιουργήσουν φτώχεια και δυστυχία με ένα απλό φτάρνισμά τους. Το απίστευτο είναι το πόσο φυσιολογικό και «νόμιμο» μοιάζει σήμερα να στοιχηματίζεις για το θάνατο ενός ή μάλλον πολλών ανθρώπων. Το ότι αναφερθήκαμε στην αρχή σε «συμβόλαια θανάτου», δεν είναι τυχαίο.

Πόσο διαφέρουν οι δύο πρακτικές; Βεβαίως τα συμβόλαια θανάτου εμπεριέχουν δόλο και φόνο. Πόσο άδολες είναι όμως οι περίφημες αγορές; Πόσο άδολα είναι τα επενδυτικά κεφάλαια που φτιάχνουν προϊόντα για να βγάλουν κέρδος από το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, οι οποίοι πωλούν τα ασφαλιστήριο συμβόλαιό τους για να εξασφαλίσουν μια ελάχιστη ρευστότητα σε εποχές κρίσης; Και πόσο διαφέρουν, τελικά, αυτά τα επενδυτικά κεφάλαια από το όρνεο της διάσημης φωτογραφίας που περιμένει υπομονετικά να πεθάνει από ασιτία το παιδάκι; Και τι άλλο μπορούμε να περιμένουμε από τους τζογαδόρους επενδυτές του 21ου αιώνα;

Δρόμος

Διαβάστε Περισσότερα »

Η φαντασίωση του κυβερνοΣΥΡΙΖΑ

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Σκίτσο του Γιάννη Αντωνόπουλου (johnantono.blogspot.gr)

Έχει βαλθεί να τους τρελάνει όλους η κυβερνητική Αριστερά; Δεν μιλάω για την παράνοια να εφαρμόζει με θρησκευτική ευλάβεια ένα πρόγραμμα ολοκλήρωσης της καταστροφής και την ίδια στιγμή να λέει ότι θα το εφαρμόσει με κοινωνική ευαισθησία. Όχι. Αυτό το ξεπεράσαμε πια. Μιλάω για άλλες πλευρές αυτής της μεταμοντέρνας αφήγησης που υιοθετούν τα στελέχη του κυβερνοΣΥΡΙΖΑ τα οποία ζουν… το μύθο τους.

Είναι εντυπωσιακό, για παράδειγμα, να γίνεται μια γενική απεργία που έχει αιχμές την υπεράσπιση της κοινωνικής ασφάλισης, την αύξηση του κατώτατου μισθού, την υπεράσπιση της λαϊκής κατοικίας, μια απεργία η οποία στρέφεται ενάντια στα κυβερνητικά μέτρα που ξεζουμίζουν τον κόσμο της εργασίας, και την ίδια στιγμή οι οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ να επιχειρηματολογούν περίπου ότι το βαθύτερο νόημα της απεργίας είναι στην πραγματικότητα… φιλοκυβερνητικό.

Είναι να τραβάει κανείς τα μαλλιά του όταν διαβάζει τις απεργιακές ανακοινώσεις του ΣΥΡΙΖΑ που λένε, ούτε λίγο-ούτε πολύ, ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να μείνει μόνη της τώρα που δίνει μάχη με τους δανειστές και άρα είναι αναγκαία (και ισχυρό όπλο της κυβέρνησης) η απεργία και η μαχητική κοινωνική κινητοποίηση ενάντια στον νεοφιλελεύθερο μονόδρομο. Σε ελεύθερη μετάφραση, όποιος αντιδρά στα κυβερνητικά μέτρα είναι… φίλος της κυβέρνησης.

Η υπόθεση θυμίζει λίγο εκείνο το ανέκδοτο που κάποιον τον έφτυναν κι αυτός νόμιζε ότι βρέχει. Είναι ένας περίεργος τρόπος να είσαι και με την κυβέρνηση που διαλύει και με την κοινωνία που διαλύεται. Και με την καταστροφή της χώρας και με τη σωτηρία της. Και με τους δανειστές και με τους δανειζόμενους.

Πρόκειται για μία ακόμη περίτεχνη ακροβασία του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ; Όχι ακριβώς. Περισσότερο μοιάζει με μια «δημιουργική» (όσο και μάταιη) προσαρμογή της καινούργιας γραμμής η οποία ορίζει ότι η νέα μνημονιακή κλίκα που νέμεται την εξουσία θα προχωράει τη δουλειά της και το κόμμα θα φροντίζει να κρατάει επαφές με την κοινωνία. Μια διγλωσσία δηλαδή, που θέλει να βάλει την κοινωνία στην κωλότσεπη. Είναι φανερό ότι αυτή η γραμμή, όσες ενέσεις κι αν χρειαστεί να της κάνουν, δεν θα κρατήσει για πολύ. Γιατί τώρα ήταν η απεργία, την άλλη βδομάδα θα είναι στην Αθήνα οι αγρότες που αρνούνται να γίνουν μελλοθάνατοι, την παράλλη οι αντιδράσεις ενάντια στο ξεπούλημα της χώρας και μετά οι μάχες για να μη γίνουν πλειστηριασμοί σπιτιών και πάει λέγοντας…

Το κόμμα ΣΥΡΙΖΑ και τα στελέχη του, όσο χαμαιλεοντισμό κι αν επιστρατεύσουν, δεν μπορούν να κρατήσουν για πολύ το μοτίβο αυτό. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ελπίζουν ότι θα διαρκέσει για πολύ ακόμη η απογοήτευση και η καθήλωση που προκάλεσαν στην κοινωνία, όταν ματαίωσαν κάθε ελπίδα για έναν άλλο δρόμο.

Μέχρι τότε, οι ΣΥΡΙΖαίοι μπορούν να συνεχίσουν να ζουν το μύθο τους.

Δρόμος

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι μάγοι… του προγράμματος

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Πώς θα… βραχυκυκλώσει η επόμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τις αντεργατικές προβλέψεις του μνημονίου

Ότι το μνημόνιο είναι το μοναδικό πρόγραμμα που θα έχει να εφαρμόσει η όποια επόμενη κυβέρνηση, είναι προφανές. Στις ερχόμενες εκλογές δεν αντιπαρατίθενται διαφορετικά ή αποκλίνοντα προγράμματα, αλλά η καταλληλότητα του… διαχειριστή τους. Εκείνο που δεν ήταν προφανές μέχρι τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε το νέο του πρόγραμμα ως μνημονιακή πλέον δύναμη, ήταν το πόσο μάγοι μπορεί να είναι όσοι απαρτίζουν το προγραμματικό επιτελείο του κόμματος. Διότι η συμβολή της μαγείας είναι καθοριστική όταν πρέπει να κάνεις το μαύρο-άσπρο.

Το νέο ΣΥΡΙΖέικο πρόγραμμα που αφορά τα εργασιακά και ασφαλιστικά θέματα προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από το δάχτυλο, αλλά δεν τα καταφέρνει. Πώς, εξάλλου, να καταφέρεις να πείσεις ότι το σχέδιό σου θα κινηθεί ευέλικτα ανάμεσα στις συντριπτικές παραγγελιές των «θεσμών»; Με ποιο επιχείρημα; Με την «ταξική μεροληψία» της προηγούμενης περιόδου;

Ο στρατηγικός και οι άμεσοι στόχοι

Η έτερη βασική δύναμη των εκλογών, η Ν.Δ. ως παλαιότερη μνημονιακή δύναμη είναι ξεκάθαρη. Δεν χρειάζεται να καταθέσει πρόγραμμα για τα εργασιακά. Τα λέει όλα το μνημόνιο που ψήφισε. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως; Θα έχει πρόβλημα να πείσει ότι θα ελαφρύνει εργαζόμενους και άνεργους από τα βάρη που επιφέρει και το 3^ο «πρόγραμμα διάσωσης». Δεν έχει, βεβαίως, αξία να μιλήσει κανείς για το στρατηγικό στόχο του ΣΥΡΙΖΑ, που όπως τον περιγράφει το εκλογικό πρόγραμμα του κόμματος, παραμένει η διασφάλιση πλήρους και σταθερής εργασίας για όλους. Αυτό είναι ένας στρατηγικός στόχος – δεν είναι ούτε για σήμερα, ούτε για αύριο, ούτε για τα επόμενα πολλά χρόνια. Τίθεται, δε, στο πρόγραμμα για να κρατήσει ένα συνδετικό νήμα με τον προ μνημονίου ΣΥΡΙΖΑ.

Εκείνο που έχει μεγαλύτερη αξία είναι να δει κανείς τις επαγγέλλεται το κόμμα ως πιο άμεσο στόχο. Και εδώ είναι που πιάνουν δουλειά οι μάγοι του κόμματος, οι οποίοι δηλώνουν στο πρόγραμμά τους ότι θα αδρανοποιήσουν «το μέχρι σήμερα κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο σχέδιο για την εργασία, ασκώντας επιθετικά πολιτικές με αριστερό και κοινωνικό πρόσημο». Η θεμελίωση αυτού του βαρύγδουπου στόχου είναι τρεις απλές ιδέες:

• i) νέο νομοθετικό πλαίσιο για συλλογικές συμβάσεις εργασίας, συνδικαλιστικό νόμο και ομαδικές απολύσεις,
• ii) κύρωση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης
• iii) ομαλή αύξηση του κατώτατου μισθού.

Το (iii) θεωρείται απλό, γιατί εφόσον θα φτιαχτεί νέος νόμος για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, το ζήτημα της αύξησης του κατώτατου μισθού θα το λύσει η… ταξική πάλη. Επομένως, απομένουν οι δύο πρώτες ιδέες. Στην πραγματικότητα, ούτε κι αυτές απομένουν όμως. Το πρώτο (νέο πλαίσιο για συλλογικές συμβάσεις, συνδικαλιστικό νόμο και ομαδικές απολύσεις) το ζητούν εδώ και ένα χρόνο επιτακτικά οι δανειστές και οι δύο προηγούμενες κυβερνήσεις (Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ.) το πάνε και το φέρνουν.

Ας πάμε όμως στο Μνημόνιο ΙΙΙ που αποτελεί πλέον νόμο του κράτους. Για τα θέματα αυτά ορίζεται ότι θα πρέπει να συντελέσουν στην ευελιξία. Δηλαδή στην απογείωση της μερικής, της εποχικής απασχόλησης, της ευλυγισίας. Ότι επίσης θα πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές. Δηλαδή, τις πρακτικές που σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες κάνουν απαγορευτικό το δικαίωμα της απεργίας. Κι επίσης τις πρακτικές που έχουν φέρει τη μερική απασχόληση να ξεπεράσει στην Ε.Ε. το 20%. Θα θεωρηθεί βέλτιστη πρακτική η Ολλανδία που έχει μερική απασχόληση 50%; Ή μήπως θα θεωρηθούν βέλτιστη πρακτική οι γερμανικές mini jobs;

Για τη δεύτερη ιδέα (κύρωση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης, που θεωρείται πολύ προωθημένος), φτάνει να υπενθυμίσει κανείς στους ΣΥΡΙΖαίους μάγους ότι γι’ αυτούς τους Χάρτες η Κομισιόν έχει πολλάκις απαντήσει σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν ισχύουν σε χώρες οι οποίες τελούν υπό πρόγραμμα διάσωσης. Γι’ αυτές τις χώρες τα μόνα που ισχύουν είναι οι μνημονιακές συμφωνίες που έχουν υπογράψει οι κυβερνήσεις τους, απαντούσαν μέχρι τώρα, σχεδόν μονότονα, οι υπηρεσίες της Κομισιόν. Επομένως αυτός ο Ευρωπαϊκός Χάρτης, ακόμη κι αν κυρωθεί, τι θα σημαίνει;

ΣΔΙΤ στην εργασία

Το νέο μνημόνιο όμως, λέει κι άλλα. Πρώτα, ότι η επόμενη κυβέρνηση είναι δεσμευμένη να καταργήσει το νόμο που ψήφισε «μονομερώς» το απερχόμενο κυβερνητικό σχήμα, και ο οποίος: α) όριζε σε εξάμηνο (αντί τριμήνου που είχε νομοθετήσει η κυβέρνηση Παπαδήμου) την ισχύ συλλογικών συμβάσεων που λήγουν, ενώ β) παρέτεινε την ισχύ της Γενικής Συλλογικής Σύμβασης (της ΓΣΕΕ) μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2015. Γι’ αυτή τη δέσμευση δεν αναφέρει κάτι το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ – ίσως το λύσει και αυτό η ταξική πάλη.

Το νέο μνημόνιο δεσμεύει, επίσης, την επόμενη κυβέρνηση να νομοθετήσει μέχρι τον Δεκέμβριο τις «περιφερειακές συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα» στον τομέα της μαθητείας και της επαγγελματικής κατάρτισης. Αυτές οι περιφερειακές ΣΔΙΤ θα αποτελέσουν έναν ακόμη δούρειο ίππο στην κατεύθυνση της πλήρους διάλυσης των εργασιακών σχέσεων, θα είναι μια γκρίζα ζώνη εργασίας για την οποία θα ισχύουν (αν ισχύουν) ειδικοί κανόνες. Πρόκειται για μία επί το… ιδιωτικότερον βερσιόν των Τοπικών Συμφώνων Απασχόλησης που νομοθετήθηκαν το 1998 και στόχευαν στη… δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στην καταπολέμηση της ανεργίας. Ή μήπως πρόκειται για μια πρακτική εφαρμογή των Ειδικών Οικονομικών Ζωνών; Ό,τι κι αν είναι πάντως, οι μάγοι του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ δεν λένε πώς θα καταφέρουν να βραχυκυκλώσουν και αυτή τη δέσμευση, όμως και εδώ ίσως περιμένουν ότι η ταξική πάλη θα δώσει τη λύση.

Πάντως, πρέπει να αναφερθεί ότι για τον κόσμο της ανεργίας, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν επικαλείται κάποιο σχέδιο, αναφέρει όμως στα επιτεύγματα της επτάμηνης διακυβέρνησης την ένταξη 107.000 ανέργων σε επιδοτούμενα προγράμματα. Επομένως δικαιούται κάποιος να υποθέσει ότι τα προγράμματα 5μηνης κοινωφελούς εργασίας και κατάρτισης είναι ο μεγαλειώδης στόχος για την αύξηση της απασχόλησης. Αυτό, εξάλλου, προβλέπει και το 3^ο Μνημόνιο…

Δρόμος

Διαβάστε Περισσότερα »

Μιας υπογραφής μύρια έπονται

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Πόσο βαριά και φαρδιά πρέπει να βλέπεις την τζίφρα σου ώστε να θεωρείς ότι μπορούν να κρυφτούν πίσω από αυτήν άνθρωποι, κόμματα, αντιλήψεις; Μια τζίφρα, μάλιστα, που την έβαλες συνθηκολογώντας; Και γιατί πρέπει να είσαι τόσο περήφανος για μια τζίφρα που την έβαλες μετά από εκβιασμούς, εικονικούς πνιγμούς και άλλα τέτοια βασανιστήρια;

Στην καλύτερη περίπτωση, σκύβεις το κεφάλι και πας να κάνεις τη δουλειά που σου υπαγόρευσαν. Δεν ζητάς και τα ρέστα από πάνω, πολύ δε περισσότερο δεν λες ότι όλοι οι άλλοι «κρύβονται πίσω από την ασφάλεια της υπογραφής» σου – όταν, μάλιστα, η υπογραφή σέρνει μαζί της καταστροφικά μνημόνια, μεταμορφώσεις και μεταλλάξεις, αυτοκρατορικό θράσος, κοινοβουλευτικά πραξικοπήματα, ανάγκη διάλυσης ενός ολόκληρου κόμματος και λοιπά όμοια.

Αυτές οι σκέψεις ήρθαν αυθόρμητα στο μυαλό όταν δημοσιεύθηκαν για άλλη μια φορά συζητήσεις που έκανε ο πρωθυπουργός «με συνεργάτες του». Και οι οποίες ήρθαν στη δημοσιότητα με προέλευση «κυβερνητικές πηγές». Με non paper, δηλαδή, όπως γίνεται συχνάκις τους τελευταίους μήνες και όπως έχουν μάθει να κάνουν χρόνια τώρα όλοι οι Μαξιμοκαβαλάρηδες. Οι «κυβερνητικές πηγές» κοντεύουν να γίνουν οι απεσταλμένοι του εκάστοτε πρωθυπουργού που επικοινωνούν το μήνυμα του ενοίκου του Μαξίμου.

Το πιο τρομακτικό σε αυτό το «πρώτη φορά Αριστερά» παλαιό ήθος είναι η άμεση επικοινωνία των αναγκών του Μαξίμου με τα διάφορα συγκροτήματα της διαπλοκής. «Ο Τσίπρας πετάει το γάντι στους συνωμότες της δραχμής» έγραφαν μάλιστα (την επομένη του κυβερνητικού non paper περί της πρωθυπουργικής υπογραφής) Τα Νέα σε μεγάλο πρωτοσέλιδο τίτλο. Κάπως έτσι το χειρίστηκαν και τα λοιπά συστημικά Μedia, όλα αυτά δηλαδή που καθημερινά παρακινούν τον πρωθυπουργό να… τελειώνει με την εσωκομματική του αντιπολίτευση.

Προφανώς, η ευθεία γραμμή Μαξίμου και διαπλοκής έχει παλαιόθεν γερές βάσεις, οι οποίες δεν ξηλώνονται εύκολα. Και οι οποίες πάντα δομούνταν επί κοινού συμφέροντος. Στο παρόν, ως κοινό συμφέρον νοείται η αποδόμηση (έως τα όρια της ανθρωποφαγίας) της εσωκομματικής αντιπολίτευσης του κυβερνητικού κόμματος. Στο μέλλον, θα δούμε…

Ωστόσο, τα Μedia δεν αναλαμβάνουν με το αζημίωτο να μεταφέρουν τα μηνύματα του Μαξίμου. Έχουν και απαιτήσεις. Και σε λίγο καιρό που θα απαιτούν, για παράδειγμα, κυβέρνηση ειδικού σκοπού δεν θα το κάνουν με non paper. Εκτός αν μέχρι τότε οι διάφορες νομοθετικές πρωτοβουλίες καταφέρουν να δημιουργήσουν «νέα τζάκια» διαπλοκής, πιο… φιλικά.

  Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Νότης Μαριάς: Οι δανειστές θα φτάσουν τον εκβιασμό στα άκρα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Χρήστο Πραμαντιώτη

Η απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου όχι μόνο δεν ανατρέπει τη νεοαποικιακή εξάρτηση της Ελλάδας από τους Ευρωπαίους δανειστές και το ΔΝΤ, αλλά αντίθετα αναγνωρίζει τη δήθεν νομιμότητα του χρέους και στέλνει στα αζήτητα το περίφημο επονείδιστο χρέος και τη διαγραφή του, ξεκαθαρίζει από την αρχή της συνέντευξής του στον Δρόμο και χωρίς περιστροφές ο Ανεξάρτητος Ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς.

Ο ίδιος μιλά πολλές φορές για τη μνημονιακή στροφή της κυβέρνησης, αναφέρεται εκτενώς στο ρόλο της ΕΚΤ, στον στόχο των δανειστών να συντρίψουν την προοπτική μιας αριστερής διακυβέρνησης σε Ελλάδα και Ευρώπη, αλλά και στο γεωπολιτικό «χαρτί» που θα μπορούσε να παίξει η χώρα μας στη διαπραγμάτευση.

Η κριτική του κ. Μαριά, που είναι επικεφαλής του Πολιτικού Κινήματος Αντιμνημονιακοί Πολίτες, είναι προφανώς εφ’ όλης της ύλης, αφού ολοκληρώνει αυτή τη συνομιλία μας με την αποστροφή ότι με την τακτική της κυβέρνησης, «ο ΣΥΡΙΖΑ σταδιακά χάνει τα κοινωνικά του ερείσματα και υπονομεύει τη συνοχή της αντιμνημονιακής πλειοψηφίας που είναι απαραίτητη για την κοινωνική σωτηρία και την ανάκτηση της εθνικής μας κυριαρχίας».

Σε συνέντευξή σας, πριν από λίγες μέρες, σημειώνατε ότι «τα δεσμά του Μνημονίου υπάρχουν και τώρα. Η κυβέρνηση τελεί υπό μνημονιακούς όρους». Εκτιμάτε ότι η απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου, είναι στην ίδια μνημονιακή ρότα; Δεν ανοίγει καμιά -έστω- χαραμάδα για άλλη πολιτική;

Η κρίση χρέους στην Ε.Ε. που οξύνθηκε λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, μετάλλαξε την Ε.Ε. από μια Ένωση Καπιταλιστικών Κρατών με σχετική θεσμική και πολιτική ισοτιμία των μελών της, σε μια Καπιταλιστική Ένωση Δανειστών όπου τα κράτη του σκληρού πυρήνα της Ευρωζώνης ως δανειστές έχουν θέσει υπό τον απόλυτο και ασφυκτικό τους έλεγχο τα κράτη-οφειλέτες της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Η νέα αυτή σχέση μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης εμπεδώθηκε μέσα από το Μνημόνιο, το οποίο αποτελεί ένα θεσμικό υβρίδιο με το οποίο ελέγχεται η πολιτική και οικονομική ζωή στην Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Κύπρο. Πρόκειται, δηλαδή, για έναν διεθνή οικονομικό έλεγχο ευρωπαϊκού τύπου που διαμορφώνει νεοαποικιακές σχέσεις στο πλαίσιο της σύγχρονης ευρωπαϊκής καπιταλιστικής ολοκλήρωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, δύο θεσμικά όργανα της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αναλαμβάνουν το ρόλο της εκπροσώπησης των Ευρωπαίων δανειστών και τα κράτη-οφειλέτες αντιμετωπίζονται πλέον ως οντότητες με περιορισμένη κυριαρχία.

Έτσι, μέσα από τις σχετικές δανειακές συμβάσεις που αποτελούν τη μήτρα της εξάρτησης και της περιορισμένης εθνικής κυριαρχίας, τα κράτη-οφειλέτες παραιτούνται από την ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας, αποδέχονται ως εφαρμοστέο Δίκαιο στις δανειακές τους σχέσεις το Αγγλικό Δίκαιο, εκχωρούν την αρμοδιότητα επίλυσης των διαφορών τους με τους δανειστές σε δικαστήρια εκτός της επικράτειάς τους και δίνουν το δικαίωμα στην τρόικα πέραν των άλλων να κάνει ελέγχους στα δημόσια οικονομικά τους. Το παζλ της εξάρτησης συμπληρώνεται με το ΔΝΤ το οποίο αποτελεί αυτοτελή δανειστή και συμμετέχει στην τρόικα.

Η απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου όχι μόνο δεν ανατρέπει τη νεοαποικιακή εξάρτηση της Ελλάδας από τους Ευρωπαίους δανειστές και το ΔΝΤ, αλλά αντίθετα αναγνωρίζει την δήθεν νομιμότητα του χρέους, αφού μεταξύ άλλων προβλέπει ότι «οι ελληνικές αρχές επαναλαμβάνουν την κατηγορηματική δέσμευσή τους να τηρήσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις προς όλους τους πιστωτές πλήρως και έγκαιρα».

Έτσι πάει περίπατο το περίφημο επονείδιστο χρέος και η διαγραφή του και εμπεδώνεται η μνημονιακή στροφή της κυβέρνησης.

Παρακολουθώντας εκ του σύνεγγυς -λόγω ιδιότητας και όχι μόνο- τις διαπραγματεύσεις, πώς θα χαρακτηρίζατε τη διαπραγματευτική τακτική της κυβέρνησης;

H διαπραγματευτική τακτική της κυβέρνησης διαμορφώθηκε από την περίφημη επιστολή Βαρουφάκη στο Eurogroup, στις 19/2, η οποία εξωραΐζει την τρόικα αφού την μετονομάζει σε «θεσμούς», αναγνωρίζει το χρέος ως δήθεν νόμιμο αφού αναφέρει ότι «οι ελληνικές Αρχές τιμούν τις οικονομικές υποχρεώσεις της Ελλάδας προς τους πιστωτές» και αποδέχεται τη νεοαποικιακή δανειακή σύμβαση Ελλάδας/EFSF.

Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, ο κ. Βαρουφάκης έβαλε φαρδιά πλατιά την υπογραφή του εκ μέρους της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στη σχετική από 27/2/2015 Τροποποιητική Σύμβαση Ελλάδας/EFSF για τη γνωστή τετράμηνη παράταση της κύριας Δανειακής Σύμβασης όπου ρητά επαναλαμβάνονται οι δεσμεύσεις αναφορικά με το Αγγλικό Δίκαιο, την παραίτηση από την ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας κ.λπ.

Επίσης, με την απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου η κυβέρνηση αποδέχεται να διασφαλίσει «τα κατάλληλα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα» που το τελευταίο μέιλ Βαρουφάκη τα ανεβάζει πλέον στο 3,2% του ΑΕΠ, αναγνωρίζει τη νομιμότητα των παράνομων και χαριστικών ιδιωτικοποιήσεων που έκανε αντί πινακίου φακής η κυβέρνηση Σαμαρά, δεσμεύεται για επιπλέον ιδιωτικοποιήσεις με επίκεντρο τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια, τον ΟΛΠ, τον ΟΛΘ, την ΤΡΕΝΟΣΕ κ.λπ. και νομιμοποιεί την παρουσία Ράιχενμπαχ.

Η μνημονιακή λοιπόν στροφή της κυβέρνησης άνοιξε ακόμη περισσότερο την όρεξη των δανειστών οι οποίοι κορυφώνουν την εκβιαστική τους τακτική.

Οι εταίροι-δανειστές σφίγγουν όλο και πιο πολύ τη θηλιά γύρω από το λαιμό της χώρας και του λαού. Ποιος είναι, τελικά, ο στόχος τους; Θέλουν απλώς την πειθάρχηση, την υποταγή της κυβέρνησης ή μπορεί και να φτάσουν τον εκβιασμό στα άκρα;

Οι δανειστές απαιτούν την πλήρη υποταγή της κυβέρνησης στις απαιτήσεις τους και θα φτάσουν τον εκβιασμό στα άκρα. Στόχος τους είναι να συντρίψουν την προοπτική μιας αριστερής διακυβέρνησης στην Ελλάδα και την Ευρώπη στέλνοντας «μήνυμα προς ναυτιλλόμενους». Εκεί, άλλωστε, αποσκοπεί και η πιστωτική ασφυξία που έχει επιβάλει στη χώρα μας ο Ντράγκι και η παρέα του.

Η εκτίμηση ότι το να «εκτελέσουν την Ελλάδα» μπορεί να προκαλέσει «ντόμινο» σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, πόσο πραγματική είναι τελικά;

Οι κυρίαρχοι πολιτικοί και οικονομικοί κύκλοι της Ευρωζώνης έχουν ήδη προετοιμαστεί θεσμικά και οικονομικά προκειμένου να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν ένα ενδεχόμενο ντόμινο. Έτσι έχουν ψηφίσει και εφαρμόζουν ήδη ένα σκληρό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης στην ΟΝΕ με αυστηρούς κανόνες και για την εποπτεία των μεγάλων συστημικών τραπεζών.

Ταυτόχρονα έχουν εξουσιοδοτήσει τον Ντράγκι να διαθέσει 1,1 τρισ. ευρώ για αγορά κρατικών και ιδιωτικών ομολόγων, δράση η οποία όπως ομολόγησε και ο ίδιος ο Ντράγκι αποτελεί ασπίδα για τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης έναντι των οιωνδήποτε εξελίξεων στην ελληνική υπόθεση.

Επομένως, πέντε χρόνια μετά το Μνημόνιο οι δανειστές έχουν ισχυροποιήσει τη θέση τους σε αντίθεση με την ελληνική πλευρά.

Γίνεται πολύς λόγος για την αλλαγή συσχετισμών στην Ευρώπη, με αναφορές σε Ισπανία και Ιρλανδία. Την ίδια ώρα, οι διαμερισματικές εκλογές στη Γαλλία έδειξαν άλλη κατεύθυνση. Πώς διαμορφώνονται οι συσχετισμοί; Θα μπορούσε ο ΣΥΡΙΖΑ να επηρεάσει τη φορά των πραγμάτων στην Ευρώπη και με ποια πολιτική τακτική;

Η οικονομική κρίση, η φτώχεια και η ανεργία επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις στην Ευρώπη. Στις χώρες που τέθηκαν σε μνημόνια, οι λαοί αμφισβητούν από τα αριστερά την ίδια τη νεοαποικιακή πολιτική της ευρωζώνης και απαιτούν κοινωνική δικαιοσύνη και δίκαιη κατανομή του παραγόμενου πλούτου.

Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο εφόσον ανατραπεί η μερκελική λιτότητα και τα μνημόνια.

Όμως, οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ στις χώρες-δανειστές του σκληρού πυρήνα της Ευρωζώνης δεν είναι διατεθειμένες να σταματήσουν την αφαίμαξη των λαών της ευρωπαϊκής περιφέρειας και για το λόγο αυτό δεν διστάζουν να συμμαχήσουν και να επιστρατεύσουν την Ακροδεξιά, όπως συμβαίνει στη Γαλλία.

Έτσι, η αντίθεση Κέντρου-Περιφέρειας στην Ευρωζώνη που σε μια πρώτη φάση συμπυκνώθηκε στο πεδίο της σύγκρουσης για ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας των χωρών που μπήκαν σε μνημόνια, συμπληρώνεται με τα κοινωνικά της χαρακτηριστικά και εκφράζεται και ως σύγκρουση Αριστεράς-Δεξιάς.

Δεν είναι της παρούσης, φυσικά, να αναλύσουμε τον ρόλο συγκεκριμένων μεσοστρωμάτων αλλά και της «εργατικής αριστοκρατίας» των χωρών του σκληρού πυρήνα της Ευρωζώνης που μαζί με την οικονομική ολιγαρχία και την τραπεζοκρατία των χωρών αυτών συμμετέχουν, σε διαφορετικό βαθμό πάντως, στο κερδοσκοπικό και τοκογλυφικό πάρτι που γίνεται σε βάρος της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Με ποια πολιτική απέναντι στους δανειστές και κυρίως απέναντι στον ελληνικό λαό μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ ν’ ανοίξει μια πραγματική διέξοδο για τη χώρα με όρους εθνικής ανεξαρτησίας;

Η μνημονιακή στροφή της κυβέρνησης δεν μπορεί, βεβαίως, να συγκαλυφθεί με τη ρητορική της δήθεν σκληρής διαπραγμάτευσης, αφού καθημερινά αποκαλύπτεται ότι η κυβέρνηση κάνει δεκτές όλο και περισσότερες απαιτήσεις των δανειστών, εγκαταλείπει για αργότερα το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, διατηρεί τους φορομπηχτικούς νόμους του Σαμαρά και έχει σαλπίσει «ισπανική υποχώρηση» απέναντι στην τρόικα και τους δανειστές.

Με την τακτική αυτή της κυβέρνησης, ο ΣΥΡΙΖΑ σταδιακά χάνει τα κοινωνικά του ερείσματα και υπονομεύει τη συνοχή της αντιμνημονιακής πλειοψηφίας που είναι απαραίτητη για την κοινωνική σωτηρία και την ανάκτηση της εθνικής μας κυριαρχίας.

Η ΕΚΤ κύριος πυλώνας του παγκόσμιου καπιταλισμού-καζίνο

Έχετε αναφερθεί με ιδιαίτερη επιμονή στο ρόλο της ΕΚΤ, η οποία -ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα- φαίνεται να παίρνει ρόλο αφεντικού και να υλοποιεί όλη τη στρατηγική στραγγαλισμού της χώρας. Θεωρείτε ότι η πολιτική Ντράγκι ξεφεύγει από το θεσμικό πλαίσιο και ποιος είναι ο στόχος του;

Δυστυχώς ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο υποτίμησε το ρόλο της ΕΚΤ ως εργαλείο των δανειστών, αλλά ταυτόχρονα έσπειρε και αυταπάτες για το ρόλο του Ντράγκι «κάνοντας σπονδές» στην δήθεν κεϊνσιανή του πολιτική. Όμως η ΕΚΤ αποτελεί την καρδιά της ευρωπαϊκής τραπεζοκρατίας και έχει συγκεντρώσει στα χέρια της τεράστιες εξουσίες όχι μόνο στο πεδίο της άσκησης της νομισματικής πολιτικής, αλλά και στο πεδίο της τραπεζικής εποπτείας αφού στο πλαίσιο του ευρωσυστήματος εποπτεύει τις 130 μεγαλύτερες συστημικές τράπεζες της ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα η ΕΚΤ είναι και αυτοτελής δανειστής των κρατών-μελών της Ε.Ε. έχοντας αγοράσει, και μάλιστα με σκόντο στη δευτερογενή αγορά, κρατικά ομόλογα αξίας τουλάχιστον 217 δισ. ευρώ και είναι μέλος της τρόικας που έχει φτωχοποιήσει τις χώρες του Μνημονίου.

Όλα αυτά αποδεικνύουν την πλήρη μετάλλαξη του θεσμού της ΕΚΤ που αποτελεί τον κύριο πυλώνα του παγκόσμιου καπιταλισμού-καζίνο, που «πουλώντας αέρα κοπανιστό» κερδοσκοπεί ασύστολα σε βάρος των λαών της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Μάλιστα, το 80% των κερδών της ΕΚΤ για το 2013 προήλθε από την παραπάνω κερδοσκοπική δραστηριότητα.

Έτσι, αυτό που ενδιαφέρει την ΕΚΤ είναι να διασφαλίσει τα κέρδη της ως δανειστής των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τραπεζών τους.

Καθώς, λοιπόν, η ΕΚΤ είναι κράτος εν κράτει στην Ευρωζώνη, ασκεί εκβιαστική πολιτική απέναντι στους ευρωπαϊκούς λαούς και τις δημοκρατικές τους κυβερνήσεις στο όνομα της δήθεν διάσωσης του ευρώ. Αυτό έγινε απέναντι στην Ιρλανδία, έγινε απέναντι στην Κύπρο και από τις αρχές Φεβρουαρίου έναντι της Ελλάδας.

Η εκβιαστική αυτή τακτική της ΕΚΤ έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών στους ευρωπαϊκούς λαούς. Καθώς, μάλιστα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα από την αύξηση της επιρροής της ΕΚΤ, έκανε δεκτή σχετική τροπολογία που κατέθεσα και με την οποία απαιτεί την έξωση της ΕΚΤ από την τρόικα.

Δυστυχώς, η κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν έχει αξιοποιήσει την απόφαση αυτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με την οποία θα μπορούσε να πετάξει την ΕΚΤ έξω από την τρόικα πετυχαίνοντας έτσι ένα σοβαρό πλήγμα σε βάρος της ΕΚΤ, που όπως είπαμε αποτελεί τον κύριο πολιορκητικό κριό των δανειστών.

Το γεωπολιτικό «χαρτί» και το βέτο

Με δεδομένη την κατάσταση της χώρας μας, θεωρείτε ότι η κυβέρνηση αξιοποιεί με ουσιαστικό τρόπο το περίφημο γεωπολιτικό «χαρτί»; Πώς θα έπρεπε να κινηθεί σχετικά με αυτό το ζήτημα;

Το ζήτημα του δήθεν χρέους της χώρας δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει αντιμετωπιστεί από την ελληνική πλευρά με γεωστρατηγικούς όρους.

Η πατρίδα μας έχει τεράστιο στρατηγικό απόθεμα λόγω της γεωγραφικής της θέσης, των πλουτοπαραγωγικών της πηγών αλλά και της θεσμικής της θέσης στην Ε.Ε., όπου διαθέτει το δικαίωμα βέτο στη λήψη αποφάσεων τόσο στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας όσο και στο πεδίο της οικονομίας στο πλαίσιο του Eurogroup.

Η εφαρμογή μιας πολυδιάστατης πολιτικής στους παραπάνω τομείς, αναμφίβολα, μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό εργαλείο προκειμένου να δώσει στην πατρίδα μας μια αναβαθμισμένη θέση στο διεθνές στερέωμα, έξω από μνημόνια και εξαρτήσεις.

  Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Η αποκτήνωση της αγοράς εργασίας

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Μοντέλο προς εξαγωγή σε όλη την Ευρώπη το γερμανικό «θαύμα»

Πρέπει οπωσδήποτε να συνεχιστεί στην αγορά εργασίας η μεταρρυθμιστική πνοή που έχει καταλάβει τη νεοφιλελεύθερη Ε.Ε. Αυτό αποφάσισε το Συμβούλιο των Υπουργών Εργασίας στην τελευταία συνεδρίασή του, την προηγούμενη εβδομάδα. Για να διατηρηθεί η μεταρρυθμιστική πνοή, μάλιστα, επιστρατεύονται μια σειρά εκφράσεις που ηχούν «άκακες» στα αφτιά: Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για την αύξηση της παραγωγικότητας. Επανένταξη των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας. Βελτίωση των φορολογικών συστημάτων για να υποστηρίξουν τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Εκσυγχρονισμός των συστημάτων κοινωνικής προστασίας για να παρέχουν αποτελεσματική προστασία για όλους.

Μέχρι εδώ, τίποτε καινούργιο. Οι ειδικοί του μάρκετινγκ έχουν ρίξει όλα τα όπλα τους στην προσπάθεια να βρουν τις όμορφες εκφράσεις που θα αποκρύπτουν την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας στην Ευρώπη. Μια ματιά στην Ελλάδα της εκτεταμένης ανεργίας και της διευρυμένης ημιανεργίας θα μπορούσε να είναι αποκαλυπτική για τις «κατευθυντήριες γραμμές στις πολιτικές απασχόλησης». Ούτε κι αυτό όμως είναι ολόκληρη η εικόνα.

Γιατί; Απλούστατα, διότι στην πρωτοπορία της εργασιακής απορρύθμισης, ακόμη πιο μπροστά κι από την Ελλάδα των μνημονίων, βρίσκεται εδώ και χρόνια η Γερμανία. Δεν είναι μόνο τα χαμηλά μεροκάματα και οι διαβόητες πλέον mini jobs. Είναι πολύ περισσότερο ένα ολόκληρο σύστημα πραγματικού καιάδα για εργαζόμενους και άνεργους, που δημιούργησε το «γερμανικό εργασιακό θαύμα» των αρχών του 21^ου αιώνα. Ένα «θαύμα» προς εξαγωγή, βεβαίως.

Πίσω από το θαύμα

Καλεσμένος του Ινστιτούτου Ρόζα Λούξεμπουργκ βρέθηκε στην Ελλάδα τις προηγούμενες μέρες ο καθηγητής Εργασιακών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Γένας, Κλάους Ντέρε. Σε συναντήσεις και ενημερώσεις που πραγματοποιήθηκαν τις προηγούμενες μέρες, ο Ντέρε είχε την ευκαιρία να αναλύσει το γερμανικό εργασιακό μοντέλο. Να αποδομήσει, για την ακρίβεια, το γερμανικό εργασιακό θαύμα που προκαλεί ρίγη ενθουσιασμού στους κύκλους των νεοφιλελεύθερων διανοούμενων. Η γλώσσα των γερμανικών αριθμών δείχνει ότι το ποσοστό των ανέργων πέφτει για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η αμειβόμενη εργασία αγγίζει επίπεδα ρεκόρ, εμφανίζονται αξιοσημείωτες ελλείψεις ειδικευμένου προσωπικού σε κάποιους τομείς της αγοράς εργασίας.

«Όποιος πει κάτι αρνητικό για το γερμανικό εργασιακό μοντέλο, συναντά την έκπληξη των συνομιλητών του», λέει ο Ντέρε, που συνδέει το «εργασιακό θαύμα» της Γερμανίας με τις μεταρρυθμίσεις Χαρτς επί καγκελαρίας του σοσιαλδημοκράτη Σρέντερ. Πίσω από το θαύμα, λέει ο Ντέρε, «κρύβεται μια τρομακτική επιστροφή και επέκταση της αναξιοπρεπούς εργασίας. Μια κατάσταση όπου η διεύρυνση των συνθηκών ανασφαλούς εργασίας και διαβίωσης θα επιβάλλει την πειθαρχία ακόμη και σε εκείνες τις κοινωνικές ομάδες που βρίσκονται ακόμη σε σχετικά σταθερές συνθήκες».

Απογείωση της επισφάλειας

«Την ίδια στιγμή που παρατηρείται αριθμός-ρεκόρ απασχολούμενων και η επίσημη ανεργία παρουσιάζει πτωτική πορεία», λέει ο Ντέρε, «η πραγματικότητα άλλα δείχνει». Πράγματι, στη μελέτη του η οποία την προηγούμενη εβδομάδα κυκλοφόρησε μεταφρασμένη στα ελληνικά (Το γερμανικό εργασιακό θαύμα- Μοντέλο για την Ευρώπη; Έκδοση του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ), ο καθηγητής δείχνει με αριθμούς ότι «ο όγκος των ολοκληρωμένων και πληρωμένων ωρών εργασίας μεταξύ 1991 και 2012 έχει μειωθεί εμφανώς περισσότερο από 10%. Ακόμη και μετά την κρίση του 2008-2009 ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε αρχικά γρηγορότερα από ό,τι ο όγκος των ωρών εργασίας. […] Η αύξηση της απασχόλησης διαπιστώνεται όχι αποκλειστικά, αλλά σε μεγάλο βαθμό, στις επισφαλείς δουλειές».

Ο μειωμένος όγκος εργασίας συνοδεύεται από τη συνεχόμενη αύξηση της μη-τυπικής απασχόλησης: «Ήδη, πριν από την κρίση το ποσοστό της προσωρινής απασχόλησης, των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, της μερικής απασχόλησης και της ελάχιστης εγγυημένης απασχόλησης (“μίνι” και “μίντι” δουλειές) αυξήθηκε κατά 46,2% μέσα σε δέκα χρόνια (1998-2008). Το 2008, 7,7 εκατομμύρια εργαζόμενοι κι εργαζόμενες δούλευαν με τις λεγόμενες “άτυπες” σχέσεις απασχόλησης (22,9 εκατομμύρια δούλευαν με κανονική απασχόληση). Σε αυτούς ήρθαν να προστεθούν 2,1 εκατομμύρια αυτοαπασχολούμενοι και αυτοαπασχολούμενες. Η ανοδική τάση της μη τυπικής απασχόλησης συνεχίστηκε και μετά την κρίση».

Ταυτόχρονα, ένα αξιοσημείωτο 23% των εργαζομένων απασχολούνται στη Γερμανία στο χαμηλόμισθο τομέα, που σημαίνει ότι βγάζουν λιγότερα από τα δύο τρίτα του λεγόμενου μέσου μισθού (σταθμισμένος μέσος όρος μισθών). Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι σε μη-τυπική απασχόληση, αλλά και το 10,6% των κατόχων θέσεων πλήρους απασχόλησης, εργάζονται σε χαμηλά αμειβόμενους τομείς. «Η Γερμανία με την εκτεταμένη χαμηλόμισθη απασχόλησή της βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, πίσω από τη βαλτική Δημοκρατία της Λιθουανίας. Συνολικά, το 42,6% των χαμηλόμισθων εργάζονται με μια τυπική σχέση εργασίας (20 και περισσότερες ώρες την εβδομάδα). Τα υψηλότερα ποσοστά τα συναντάμε στις γυναίκες (30,5%) και στους εργαζομένους κι εργαζόμενες χαμηλής εξειδίκευσης (45,6%). Τα τρία τέταρτα περίπου του συνόλου των χαμηλόμισθων διαθέτουν ολοκληρωμένη επαγγελματική κατάρτιση ή είναι κάτοχοι ακόμη και πτυχίου πανεπιστημίου».

Σημειώνεται ότι όλα τα παραπάνω συμβαδίζουν με τη στρατηγική χρησιμοποίηση της ενοικιαζόμενης εργασίας και των συμβάσεων έργου. Ενώ αρχικά οι ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι χρησιμοποιήθηκαν για να απορροφήσουν τον αντίκτυπο από την απότομη άνοδο της παραγωγής και την έλλειψη προσωπικού, τώρα εμφανίζεται μια διαφορετική τάση. Σε πολλές περιοχές της χώρας υπάρχουν εταιρίες όπου οι ενοικιαζόμενοι αναλαμβάνουν βασικά καθήκοντα.

Οι μεταρρυθμίσεις Χαρτς

Το σημείο τομής για τη Γερμανία, στον τομέα των εργασιακών σχέσεων, ήταν οι μεταρρυθμίσεις Χαρτς, μία βασική πλευρά των οποίων ήταν να καταπολεμηθεί «ο ιός της απροθυμίας για εργασία» και να εγκαθιδρυθεί η απαραίτητη ευελιξία. Ένα βασικό εργαλείο γι’ αυτό, ήταν οι συντομότερες περίοδοι παροχής του επιδόματος τύπου Ι (το πλήρες επίδομα ανεργίας) και η ρύθμιση επιδόματος τύπου ΙΙ. Αυτό το τελευταίο είναι το «επίδομα Χαρτς 4, ένα μειωμένο επίδομα το οποίο παρέχεται είτε αν δεν υπάρχει δικαίωμα στην παροχή του επιδόματος τύπου Ι είτε μετά τη λήξη της περιόδου παροχής του πλήρους επιδόματος (η παροχή ή μη επιδόματος τύπου ΙΙ εξαρτάται από την ύπαρξη και το ύψος των ατομικών αποταμιεύσεων, την οικονομική κατάσταση του/της συζύγου, την ύπαρξη ή μη ασφάλειας ζωής κ.ά.).

Παίρνοντας για οδηγό τη μελέτη του Καθηγητή Ντέρε, ας αποκωδικοποιήσουμε τα παραπάνω: «Με τις ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις οι βασικοί συντελεστές του κοινωνικού βοηθήματος τύπου ΙΙ (Χαρτς 4) εξισώνονται, έπειτα από τον πρώτο χρόνο ανεργίας, με το προηγούμενο επίδομα κοινωνικής πρόνοιας. Οι υπηρεσίες απασχόλησης έχουν τώρα αυξημένες αρμοδιότητες ελέγχου της ιδιωτικής ζωής των δικαιούχων επιδομάτων και παρέμβασης στις συνθήκες διαβίωσης και στην περιουσιακή τους κατάσταση. Επιπλέον, επανεξετάζεται διαρκώς η ανάγκη των δικαιούχων για επιδόματα. Ατομικά περιουσιακά στοιχεία όπως αποταμιεύσεις και εισοδήματα στο πλαίσιο μιας “κοινότητας κοινού συμφέροντος”, όπως η συγκατοίκηση ανθρώπων στο ίδιο νοικοκυριό, θεωρούνται αντιστάθμισμα σε μια πιθανή διεκδίκηση κοινωνικής παροχής».

Πέραν τούτου, η ικανότητα για εργασία έχει επαναπροσδιοριστεί εντελώς. Ικανός να εργαστεί θεωρείται όποιος μπορεί να δουλέψει επ’ αμοιβή για περισσότερο από τρεις ώρες την ημέρα. Οι δικαιούχοι επιδομάτων πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να αλλάξουν τόπο διαμονής για να βρουν δουλειά και να δουλεύουν με χαμηλότερους μισθούς και λιγότερη εξειδίκευση απ’ ό,τι προηγουμένως. Αποδεκτή θεωρείται κάθε εργασία, την οποία οι άνεργοι έχουν τη σωματική, πνευματική και ψυχική ικανότητα να την εκτελέσουν. Καθώς η απόρριψη ευκαιριών απασχόλησης μπορεί να επιφέρει κυρώσεις, οι ενδιαφερόμενοι αναγκάζονται να ελαχιστοποιήσουν ακόμη και τις απαιτήσεις τους σε σχέση με το μισθό και την ποιότητα της εργασίας. Στην περίπτωση που οι άνεργοι δεν τηρήσουν τις συμφωνίες που συνάπτουν με τους/τις εκπροσώπους της Υπηρεσίας Απασχόλησης (συμβούλους κοινωνικής υποστήριξης, μεσάζοντες) οι αρμόδιες Αρχές μπορούν να μειώσουν τα επιδόματά τους και να αντικαταστήσουν τη χρηματική στήριξη με κουπόνια τροφίμων».

Για να κλείσουμε όπως αρχίσαμε, το γερμανικό μοντέλο τελικά υποδεικνύει στην πραγματικότητα και τους στόχους που κρύβονται πίσω από όλα τα προγράμματα για την «προστασία της εργασίας» και τις κατευθυντήριες αρχές για τις οποίες κατά καιρούς κάνουν λόγο τα ευρω-επιτελεία. Την επόμενη φορά που θα διαβάσουμε για μεταρρύθμιση στην αγορά εργασίας, ας ξαναρίξουμε μια ματιά σε αυτές τις σελίδες. Έτσι, για να αποκωδικοποιήσουμε το μεταρρυθμιστικό οίστρο που έχει συνεπάρει την Ε.Ε.

Μια νέα κάτω τάξη ανθρώπων

Η ευάλωτη ζώνη και ο στιγματισμός του Χαρτς 4

Σε όλο αυτό το πλέγμα υποχρεώσεων, όπου ελέγχεται βίαια όλη η ιδιωτική ζωή των επιδοματούχων (ο Ντέρε διηγείται στις συζητήσεις του πολλά στιγμιότυπα αυτού του ελέγχου), το πιο τρομακτικό είναι ίσως η εγκαθίδρυση ενός πραγματικού καιάδα, που δεν έχει να ζηλέψει και πολλά από το διωγμό ομάδων πληθυσμού στα χρόνια των ναζί. Όποιος πάρει το επίδομα Χαρτς 4, λέει ο Κλάους Ντέρε, «αναγκάζεται να υιοθετήσει έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής, διαφοροποιείται από την υπόλοιπη κοινωνία, μένει στο περιθώριο της κοινωνίας. Δημιουργείται μια νέα κάτω τάξη ανθρώπων. Οι υπόλοιποι κάνουν το παν για να μη φτάσουν εκεί. Όποιος μείνει άνεργος αγωνίζεται να κάνει μία, δύο, τρεις μίνι δουλειές για να μη φτάσει να πάρει το επίδομα Χαρτς 4».

Εμπειρική έρευνα που διεξήχθη μεταξύ των ετών 2006 και 2012, δείχνει ακριβώς αυτόν τον στιγματισμό. «Όσο περισσότερο παραμένεις στη λήψη επιδόματος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση να αποκτήσεις μια νοοτροπία και συμπεριφορά επιβίωσης η οποία σε διακρίνει από την υπόλοιπη κοινωνία» γράφει ο Ντέρε. «Όσο αυξάνεται η χρονική διάρκεια της λήψης παροχών, οι ερωτηθέντες και ερωτηθείσες είναι υποχρεωμένοι και υποχρεωμένες να συμβιβαστούν με τις ελλείψεις σε υλικούς πόρους, με την περιορισμένη κοινωνική αναγνώριση και με έναν στενό γραφειοκρατικό έλεγχο της καθημερινής τους ζωής. Αν συμβιβαστούν, αυτό τους διαχωρίζει από την υπόλοιπη κοινωνία. Αν διαχωριστούν, κάνουν τον τρόπο ζωής τους αντικείμενο συλλογικής απαξίωσης.

Αλλά ακριβώς επειδή οι δικαιούχοι προσαρμόζονται σε δυσμενείς συνθήκες γίνονται στόχος αρνητικών ταξινομήσεων από τη λεγόμενη κοινωνική πλειονότητα. Για το λόγο αυτόν, οι ερωτηθέντες και ερωτηθείσες δικαιούχοι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μέλη μιας στιγματισμένης μειονότητας, η οποία πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να αποκτήσει σύνδεση με την κοινωνική κανονικότητα. Το Χαρτς 4 διαμορφώνει μια κοινωνική θέση, η οποία δημιουργεί ένα παρόμοιο αποτέλεσμα για τους/τις δικαιούχους, όπως το χρώμα του δέρματος στην περίπτωση των ρατσιστικών διακρίσεων ή το φύλο στην περίπτωση των σεξιστικών. Οι άνεργοι και άνεργες και οι επισφαλώς εργαζόμενοι και εργαζόμενες είναι επαίσχυντοι/ες. Έστω και μία φορά να σημαδευτείς με το στίγμα του Χαρτς 4, είναι πολύ δύσκολο να το βγάλεις από πάνω σου».

Με όρους κοινωνικής αντίληψης, η επισφαλειοποίηση αποτελεί μια ιεραρχία στην οποία εκείνοι που ζουν στις πιο δύσκολες συνθήκες και είναι οι λιγότερο δυνατοί βιώνουν τους εαυτούς τους ως μέλη μειονοτικών ομάδων, των οποίων η καθημερινότητα διαφέρει από τα πρότυπα της «κοινωνίας της πλειονότητας». Αυτή η ειδική κατάσταση συνιστά όμως και κάτι ιδιαίτερο, γράφει ο Ντέρε: «Η επισφάλεια σε πλούσιες κοινωνίες, όπως η Γερμανία, δεν είναι μόνο μια κοινωνική κατάσταση ή μια προσωρινή παθολογία.

Πρόκειται για ένα καθεστώς ελέγχου και πειθάρχησης, το οποίο αλλάζει την κοινωνία της εργασίας στην ολότητά της. Τα εμπειρικά ευρήματα που παρουσιάζονται φανερώνουν μια εξέλιξη σύμφωνα με την οποία η επισφάλεια, πίσω από την πρόσοψη μιας υποτιθέμενης συμμετοχής-ρεκόρ στην εργασία, έχει γίνει μια “κανονική” μορφή οργάνωσης της εργασίας με τα δικά της χαρακτηριστικά και τις δικές της μορφές ύπαρξης. […] Το Χαρτς 4 δημιουργεί ένα παρόμοιο αποτέλεσμα όπως τα πτωχοκομεία και τα καταναγκαστικά μέτρα που υπήρχαν στην καταρρέουσα φεουδαρχική τάξη. Οι δικαιούχοι παροχών στη Γερμανία ανήκουν στους “νέους και νέες αγύρτες και αγύρτισσες”, οι οποίοι εκτός από την πολιτειότητα χάνουν και την αξιοπρέπειά τους»…

Τέσσερα είδη εργασιακών σχέσεων σε ένα εργοστάσιο

Έναν γαλαξία εργασιακών σχέσεων μέσα στην ίδια επιχείρηση περιγράφει στις συζητήσεις του ο καθηγητής Κλάους Ντέρε, μιλώντας για το εργασιακό μοντέλο της Γερμανίας. Μια μόνο εταιρία χρησιμοποιεί την υπεργολαβία, την ενοικιαζόμενη εργασία, συμβάσεις έργου ή άλλων μορφών ευέλικτης απασχόλησης, τα οποία, όπως η ενοικιαζόμενη εργασία, μπορούν να καταχωριστούν εν μέρει ως λειτουργικά έξοδα.

Το αποτέλεσμα είναι ένας διαρκής κατακερματισμός του εργατικού δυναμικού. Στην περίπτωση της BMW, στη Λειψία, μαζί με τους μόνιμους εργαζόμενους δουλεύουν ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι που έχουν προσληφθεί από την ίδια εταιρία, ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι από υπεργολάβους με σύμβαση αορίστου χρόνου, των οποίων οι υπηρεσίες αγοράζονται με σύμβαση έργου, ενοικιαζόμενοι ορισμένου χρόνου της ίδιας επιχειρησιακής σύμβασης έργου. Με τον τρόπο αυτό, γύρω από το μόνιμο προσωπικό της επιχείρησης συγκεντρώνονται, σαν ομόκεντροι κύκλοι, άλλες κατηγορίες επισφαλώς εργαζομένων, που τα μισθολογικά, ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματά τους συρρικνώνονται όσο πιο μακριά βρίσκονται από τον πυρήνα του μόνιμου εργατικού δυναμικού. «Δοκιμάστε να οργανώσετε απεργία σε τέτοιες συνθήκες», καταλήγει ο Ντέρε.

Δεν θέλει και πολλή σκέψη για να συμπεράνει κανείς πόσο ευάλωτη είναι η ενότητα των εργαζομένων σε αυτές τις συνθήκες. Ούτε επίσης για να εξηγήσει το γιατί υποχωρεί σημαντικά η οργανωτική δύναμη των συνδικάτων.

  Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Η διαδικασία, ο Προκόπης και ο λεκές

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε (και να καταδικάζουμε) τις πρακτικές που εφάρμοζαν οι πρωθυπουργοί και οι οποίες αφορούσαν τον εκβιασμό των Κοινοβουλευτικών τους Ομάδων. Είναι αλήθεια ότι είχαν βρει πολλά κόλπα: Την κομματική πειθαρχία με την απειλή διαγραφής των απείθαρχων που θα τολμούσαν να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Την ψήφιση νομοσχεδίων σε ένα άρθρο για να μην μπορεί κάποιος βουλευτής να διαλέξει σε τι λέει «ναι» και σε τι λέει «όχι». Είχαμε δει και το… πιο δημοκρατικό «πολιτικό μασάζ» στους βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας, πριν από κάθε κρίσιμη ψηφοφορία. Είχαμε δει κι άλλες πρακτικές – όλες αποκρουστικές, μηδεμιάς εξαιρουμένης.

Εξαιτίας αυτών ακριβώς των λόγων, γίνεται δύσκολα κατανοητή η πρακτική που υιοθέτησε το πρωθυπουργικό επιτελείο κατά την ανακοίνωση του ονόματος του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο «έμεινα Παυλόπουλος» νέος Πρόεδρος είναι καλή ή κακή επιλογή. Είναι σίγουρο ότι υπήρχαν και ακόμη χειρότερες…

Εκτός από το πρόσωπο, θεμελιώδες ερώτημα παραμένει και η διαδικασία. «Προτείνω για Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Προκόπη Παυλόπουλο» ανακοίνωσε μπροστά στις κάμερες ο πρωθυπουργός, διαψεύδοντας και τις τελευταίες ελπίδες ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να έχει για Πρόεδρο έναν άνθρωπο που θα σηματοδοτούσε τη νέα εποχή στην οποία προσπαθεί να μπει η χώρα από τις 25 Ιανουαρίου και μετά. Ταυτόχρονα, και με τον πιο επίσημο τρόπο, ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε εμμέσως στους βουλευτές του ότι όποιος διαφωνεί, ας πάρει ο ίδιος το κόστος να δημιουργήσει πολιτική κρίση στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ από την πρώτη της κιόλας ψηφοφορία στη νέα Βουλή.

Στην περίπτωσή μας δεν επελέγη καν μια κλειστή (χωρίς τα φώτα της δημοσιότητας) διαδικασία συζήτησης στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, όπου να προταθούν ονόματα υποψηφίων και να αποφασίσει η Κ.Ο. ωραία και δημοκρατικά. Επελέγη το αντίθετο: ο ωμός εκβιασμός.

Με τον τρόπο αυτό, το «Προτείνω τον Προκόπη Παυλόπουλο» αποκτά αναγκαστικά μία και μόνο μετάφραση: «Αποφασίζω και επιβάλλω τον Προκόπη Παυλόπουλο». Υπό την ίδια έννοια, δεν έχει καμία σημασία εάν τέθηκε με τον κλασικό τρόπο ζήτημα κομματικής πειθαρχίας. Μπαίνει από το παράθυρο. Ίπταται, ούτως ή άλλως, πάνω από τα κεφάλια των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ. Έστω και εμμέσως. Διότι ποιος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να δώσει λαβή για να κάνουν πάρτι την επόμενη μέρα τα συστημικά ΜΜΕ γύρω από έναν πρωθυπουργό που τον «αδειάζει» η Κοινοβουλευτική του Ομάδα; Για τους ίδιους λόγους δεν ετίθετο καν ζήτημα ψηφοφορίας και απόφασης στη συνεδρίαση της Κ.Ο.

Το σκεπτικό ότι κανείς βουλευτής δεν θα τολμήσει να δημιουργήσει κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ εν μέσω της σκληρής διαπραγμάτευσης με τους δανειστές, δημιουργεί τους όρους του εκβιασμού και επαναφέρει τις κακές παραδόσεις του κοινοβουλευτικού «παιχνιδιού», όπου ο εκάστοτε πρωθυπουργός μετέρχεται κάθε μέσου προκειμένου να κρατάει υποτακτική την Κοινοβουλευτική του Ομάδα. Κινείται στα όρια (αν δεν τα ξεπερνάει κιόλας) του δεσποτισμού. Η μεθόδευση «ανακοινώνω δημόσια και σας πετάω το μπαλάκι να με αδειάσετε, αν τολμάτε», ως πρώτο (κοινοβουλευτικό) δείγμα γραφής του πρωθυπουργικού επιτελείου, δημιουργεί, όπως και να το κάνεις, έναν λεκέ. Η νέα εποχή που (υποτίθεται πως) άνοιξε από τις 25 Ιανουαρίου οφείλει να αποδείξει σε όλα τα επίπεδα ότι είναι νέα κι όχι αντιγραφή της παλιάς, με το ύφος και ήθος της οποίας η Αριστερά (υποτίθεται επίσης ότι) δεν έχει καμία σχέση. Ή μήπως όχι;

Και επειδή είδαμε το… λεκέ στο σακάκι του προέδρου, όπως είπε και ο Μανώλης Γλέζος, οφείλουμε να του το πούμε.

Σκίτσο: Παναγιώτης Μητσομπόνος mitsobosatira.blogspot.com

  Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Αποκάλυψη: Αποφασισμένη να στραγγαλίσει τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά η Κομισιόν

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Σε μια κόλλα χαρτί (κατά κυριολεξία: σε πολλές κόλλες χαρτί) ετοιμάζεται να τυλίξει την Ελλάδα η Κομισιόν, σφίγγοντας τη θηλιά γύρω από τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

Πιο συγκεκριμένα, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κομισιόν έχει προτείνει από τον προηγούμενο μήνα να αναληφθεί δράση εναντίον της Ελλάδας, καθότι η τελευταία δεν τηρεί τη συμφωνία που σε ανώτατο επίπεδο έχει συναφθεί από το 2010, μέρος της οποίας ήταν η απαγόρευση να έχουν τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (ΕΝΑΕ) εμπορική δραστηριότητα ή να αναλαμβάνουν δουλειές από το Πολεμικό Ναυτικό άλλων χωρών πλην της Ελλάδας (πρόκειται για τη λεγόμενη «στρατιωτική συμφωνία»). Θυμίζουμε ότι η «στρατιωτική συμφωνία» ήταν… εναλλακτική που ακολούθησε το 2010 η Ελλάδα για να αποφύγει την «απόφαση ανάκτησης» (του 2008) με βάση την οποία έπρεπε να ανακτήσει από τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ (600 εκατομμύρια περίπου μαζί με τους τόκους) τα οποία η Ε.Ε. θεωρεί παράνομη κρατική ενίσχυση.

Η υπόθεση κρατάει από τον… προηγούμενο αιώνα (τη δεκαετία 1990) και δείχνει πώς παίζουν το παιχνίδι τα ευρωενωσιακά επιτελεία όταν θέλουν να αποδεκατίσουν έναν βιομηχανικό κλάδο μιας χώρας. Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά είναι από τα μεγαλύτερα της Ανατολικής Μεσογείου, ιδρύθηκαν το 1939 από το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, αγοράστηκαν από τον Νιάρχο το 1957, πέρασαν στο Δημόσιο το 1985 (τα αγόρασε η ΕΤΒΑ) και αφού πέρασαν από τα 40 κύματα της ελληνικής κρατικής διαχείρισης, της ιδιωτικής γερμανικής (ThyssenKrupp) και, μετά τη χρυσοπληρωμένη απόδραση των Γερμανών, στην Abu Dhabi Mar (κατά 75%) που τα παράτησε στην τύχη τους, βρίσκονται τώρα μπροστά σε νέα ευρωπροβλήματα.

«Θα σας ξαναστείλουμε στο δικαστήριο»

Σύμφωνα με αναφορές (2 Οκτωβρίου 2014) της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Κομισιόν που έχουν περιέλθει στη γνώση του Δρόμου της Αριστεράς, η Διεύθυνση έχει εισηγηθεί ότι «το Κοινοτικό Δίκαιο πρέπει να εφαρμοστεί και η Επιτροπή είναι έτοιμη, ελλείψει συγκεκριμένων μέτρων εφαρμογής της ανάκτησης, να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, συμπεριλαμβανομένης της κίνησης διαδικασιών επί παραβάσει κατά της Ελλάδας». Πρόστιμα και χρηματικές ποινές, δηλαδή, επειδή η Ελλάδα δεν εφαρμόζει την «απόφαση ανάκτησης» (δεν ανακτά εκατοντάδες εκατομμύρια από τα Ναυπηγεία) ή δεν εφαρμόζει πλήρως την εναλλακτική «στρατιωτική συμφωνία».

Η ίδια αναφορά (2/10/2014) της Γ.Δ. Ανταγωνισμού, περιγράφει την υπόθεση λέγοντας ότι «Η απόφαση ανάκτησης του 2008 τροποποιήθηκε το 2010 από τη λεγόμενη “στρατιωτική απόφαση”. Αυτή η απόφαση έλαβε υπόψη τις ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια που έθεσε η Ελλάδα και αποδέχθηκε μια περιορισμένη ανάκτηση σε αντάλλαγμα για δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ελλάδα να περιορίσει τις δραστηριότητες του ναυπηγείου μόνο σε στρατιωτική παραγωγή. Μέχρι σήμερα η Ελλάδα δεν έχει ακόμη εφαρμόσει πλήρως αυτές τις δεσμεύσεις. Ιδιαίτερα, η διαδικασία πώλησης των μη στρατιωτικών περιουσιακών στοιχείων της ΕΝΑΕ δεν έχει καν ξεκινήσει ακόμη. Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα ζητήσει από την Κομισιόν να επιτρέψει στην ΕΝΑΕ να έχει εξαγωγικές στρατιωτικές δραστηριότητες (η “στρατιωτική συμφωνία” δεν το προβλέπει αυτό). Σε επιστολή του από τις 16 Ιουλίου 2014 προς τον Έλληνα πρωθυπουργό ο αντιπρόεδρος Αλμούνια (σ.σ. Επίτροπος Ανταγωνισμού στην Κομισιόν μέχρι την ανάληψη της προεδρίας από τον Ζ.Κλ. Γιούνγκερ την 1/11/2014) κάλεσε και πάλι την Ελλάδα να εφαρμόσει τις προηγούμενες δεσμεύσεις. Στη συνέχεια θα μπορούσε να εξεταστεί το θέμα των στρατιωτικών εξαγωγών. Η Ελλάδα δεν έχει μέχρι τώρα απαντήσει σε αυτή την επιστολή».

Ούτε λίγο-ούτε πολύ λοιπόν, οι αναφορές και οι εισηγήσεις δείχνουν ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να στραγγαλίσει τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

Κυβερνητικοί παρατηρητές

Πρέπει, όμως, σε αυτό το σημείο να διευκρινιστεί τι είναι αυτή η περίφημη «στρατιωτική απόφαση» που εφαρμόζει η Ελλάδα. Πρόκειται για τη συμφωνία που έγινε με τους Κοινοτικούς επί κυβερνήσεως Γ.Α. Παπανδρέου τον Δεκέμβριο 2010 (και αφού η Κομισιόν είχε ξεκινήσει λίγους μήνες πριν, δικαστική διαδικασία επειδή δεν υλοποιούνταν η «απόφαση ανάκτησης»), η οποία προβλέπει ότι:

i) Θα πουληθούν όλα τα μη-στρατιωτικής σημασίας περιουσιακά στοιχεία του ναυπηγείου.

ii) Έκταση γης εκχωρημένη στην ΕΝΑΕ θα επιστρέψει στο Ελληνικό Δημόσιο.

iii) Η ΕΝΑΕ σταματά κάθε παραγωγική δραστηριότητα (εκτός των παραγγελιών του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού) για 15 χρόνια.

Στην πραγματικότητα, το (i) είναι αυτό που δεν έχει υλοποιηθεί ακόμη, καθώς οι τωρινοί ιδιοκτήτες της ΕΝΑΕ δεν είναι… συνεργάσιμοι. Και κάνοντας την ανάγκη φιλότιμο, η ελληνική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τα μη-στρατιωτικής σημασίας περιουσιακά στοιχεία του ναυπηγείου είναι μικρής αξίας, άρα δεν πρέπει η Κομισιόν να επιμείνει στην πώλησή τους. Κι έτσι, το αδιέξοδο παραμένει: Η «στρατιωτική απόφαση» δεν υλοποιείται πλήρως, παρ’ όλο που παράγει το αποτέλεσμα να μην μπορεί ο Σκαραμαγκάς να ασχοληθεί παρά μόνο με δουλειές του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Η ιδιοκτησία της ΕΝΑΕ δεν συνεργάζεται για να πουληθούν τα περιουσιακά στοιχεία του ναυπηγείου. Η Κομισιόν επιμένει στους όρους που έχουν περιγραφεί πιο πάνω. Η κυβέρνηση στέκεται στη μέση και παρατηρεί. Και τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά μόλις τελειώσουν την εναπομείνασα δουλειά με τα δύο υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού θα βρεθούν και πάλι στο κενό, χωρίς δραστηριότητα.

Είναι προφανές ότι μια χώρα μπανανία δεν μπορεί να έχει ναυπηγικές δραστηριότητες. Αυτό δείχνει να είναι το συμπέρασμα από τις αποφάσεις της Ε.Ε. και σε αυτή την περίσταση. Δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς, εξάλλου, ότι με άλλους όρους αντιμετώπισε η Κομισιόν παρόμοια περίπτωση των ναυπηγείων της Ισπανίας, περίπτωση όπου επετράπη να αναλαμβάνουν στρατιωτικές παραγγελίες άλλων χωρών. Είναι όμως εξίσου προφανές ότι οι Κοινοτικοί ξέρουν με ποιους έχουν να κάνουν διαχρονικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε άλλο έγγραφό της (3 Ιουλίου 2014), η Γ.Δ. Ανταγωνισμού εισηγούμενη στον τ. αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Χ. Αλμούνια, να κινηθούν οι διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Ελλάδας, αναφέρει με μεγάλη σιγουριά: «Η πείρα του παρελθόντος, στην προκειμένη περίπτωση, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις δείχνει ότι η απειλή από μια δεύτερη δικαστική διαδικασία και η επιβολή ποινών είναι αποτελεσματικά κίνητρα για να συνεργαστούν οι ελληνικές Αρχές»… Όλα αυτά, βέβαια, λίγο πριν την 1^η Νοεμβρίου που ανέλαβε καθήκοντα η νέα σύνθεση της Κομισιόν υπό τον («φίλο» του Έλληνα πρωθυπουργού) κ. Γιούνγκερ.

Το αδιέξοδο παρατείνεται

Ο αποδεξαμενισμός των υποβρυχίων και οι «απορίες» της Κομισιόν

Το στενό μαρκάρισμα που παίζει η Ε.Ε. στην υπόθεση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά παρ’ όλο που ξεκίνησε από χρόνια, σκλήρυνε από τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι τα 4 μισοκατασκευασμένα υποβρύχια που βρίσκονταν για πάνω από 10 χρόνια στο Σκαραμαγκά και είχαν χρυσοπληρωθεί, θα περιέλθουν στο Πολεμικό Ναυτικό και θα ολοκληρωθούν οι εργασίες. [Αποτέλεσμα αυτής της κίνησης ήταν η παράδοση των δύο από τα υποβρύχια τον περασμένο Οκτώβριο, σε μια παράτα με πολλά ταρατατζούμ κυβερνητικής υπερηφάνειας].

Την προαναφερόμενη κυβερνητική απόφαση του Μαρτίου, που «ξεπάγωνε» το έργο των υποβρυχίων, η κυβέρνηση δεν πρόλαβε να τη χαρεί τότε, καθώς η Γ.Δ. Ανταγωνισμού κινητοποιήθηκε τόσο άμεσα ώστε πριν περάσουν δέκα μέρες από την ανακοίνωση απηύθυνε επιστολή ζητώντας εξηγήσεις: πώς ελήφθη η απόφαση, γιατί δεν ενημερώθηκε η Κομισιόν κλπ., εγείροντας παράλληλα το ερώτημα εάν η όλη εξέλιξη αποτελεί νέα «παράνομη» ενίσχυση προς την ΕΝΑΕ. Ενάμιση μήνα μετά, το Υπουργείο Οικονομικών (αρχές Μαΐου) απαντούσε ότι η ΕΝΑΕ βρίσκεται σε αντικειμενική αδυναμία να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες εργασίες στα υποβρύχια κι ότι επίσης έχει προσφύγει κατά του Ελληνικού Δημοσίου ενώπιον του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου.

Κατόπιν όλων αυτών, πηγές της Κομισιόν εκτιμούν σήμερα ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να εφαρμόσει τη «στρατιωτική απόφαση», θα επιστρέψει πιθανότατα στην «απόφαση ανάκτησης» και ότι νομοτελειακά είτε το ένα είτε το άλλο θα οδηγήσει σε κλείσιμο δραστηριοτήτων και απώλεια θέσεων εργασίας (μαρασμού συνέχεια δηλαδή). Οι ίδιες πηγές σημειώνουν επιπλέον ότι κανένας από αυτούς τους οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους δεν είναι επαρκής για να δικαιολογήσει τη μη-συμμόρφωση της Ελλάδας προς τις ευρωενωσιακές αποφάσεις και συνθήκες. Πάντως, φαίνεται ότι οι Κοινοτικοί δεν είναι διατεθειμένοι να επιτρέψουν την κανονική λειτουργία του Σκαραμαγκά, ακόμη κι αν το Ελληνικό Δημόσιο επιχειρήσει να εφαρμόσει την πρώτη «απόφαση ανάκτησης» των «παράνομων» κρατικών ενισχύσεων εμπλεκόμενη σε μια μακρόχρονη διαδικασία με την ΕΝΑΕ. Έχει γίνει σαφές εδώ και μια δεκαπενταετία ότι η Ελλάδα δεν θα αφεθεί να έχει ναυπηγοκατασκευή και ναυπηγοεπισκευή. Ως εκ τούτου, το αδιέξοδο παρατείνεται και δεν ξεπερνιέται με πονηρούτσικες (ν)τροπολογίες και νόμους σαν κι αυτούς στους οποίους έχει διαπρέψει η πολιτική ηγεσία της χώρας πάνω στο σώμα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά (και όχι μόνο βέβαια), δημιουργώντας ένα διαχρονικό σκάνδαλο.

Αλλαγή πορείας και ένα σχέδιο ανασυγκρότησης του κλάδου ζητείται επειγόντως. Στοιχεία ενός τέτοιου σχεδίου τέθηκαν από εργαζομένους στον Σκαραμαγκά την προηγούμενη εβδομάδα στη διάρκεια επίσκεψής τους στο Ευρωκοινοβούλιο κατόπιν προσκλήσεως της ευρωβουλευτίνας Κ. Κούνεβα. Αναλυτικό ρεπορτάζ από την επίσκεψη είχαν την ευκαιρία να διαβάσουν οι αναγνώστες του Δρόμου στο προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας (φ. 236, 8 Νοεμβρίου 2014).

Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο γέρων που έβλεπε τη Δημοκρατία να περνά

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Αυτή τη φορά δεν ήταν σαν να μίλαγε από άλλο πλανήτη. Είχε προσγειωθεί στο χώρο Ελλάδα και παρατηρούσε μελαγχολικά τα συντρίμμια. Κι όσο τα έβλεπε, πείσμωνε κι εμπεδωνόταν μέσα του η ιδέα ότι «όλα θα γίνουν καλύτερα μόλις ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης».

Όχι, δεν μιλάω για τον πρωθυπουργό. Αυτός έχει κάνει όνειρο ζωής την καταστροφή της χώρας του. Για τον άλλο μιλάω, αυτόν τον ασπρομάλλη Πρόεδρο που διαρκώς βουρκώνει με το μεγαλείο όσων αγωνίστηκαν για Δημοκρατία και ελευθερία. Κι από την πολύ συγκίνηση θολώνουν για λίγο, τόσο δα, τα μάτια. Όπως και το μυαλό. Και τότε ξεχνάει ότι σ’ αυτή την Πολιτεία, σε κάθε Πολιτεία, όταν έχεις δημόσιο ρόλο πρέπει και κάτι να κάνεις για να υπηρετήσεις αυτόν τον ρόλο.

Όμως λάθος τον πήρε το ρόλο του αυτό ο Κάρολος και γι’ αυτό στο βαρυσήμαντο μήνυμά του για την προ 40ετίας αποκατάσταση της εν Ελλάδι Δημοκρατίας, προτίμησε να σφυρίξει αδιάφορα και να… αποκαλύψει ότι τη συρρίκνωση μέχρι εξαφανίσεως της Δημοκρατίας τη θεωρεί μια σοβαρή αλλά τέλος πάντων «παράπλευρη απώλεια» της ελληνικής οικονομικής περιπέτειας.

Ίσως μάλιστα να είναι ο μοναδικός σε αυτόν τον τόπο που πιστεύει ότι μόλις η χώρα σταθεί οικονομικά στα πόδια της, και μόλις γίνουν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, τότε θα υπάρχει όλος ο χρόνος «για εμβάθυνση της Δημοκρατίας». Είναι σαν να ξέχασε ο καλός Πρόεδρος ότι η Δημοκρατία δεν είναι ένας αυτοματισμός όπου πατάς ένα κουμπί και την αποκαθιστάς. Ξέχασε ότι σε αυτά τα θέματα, κάθε βήμα μπροστά κερδίζεται με αίμα. Και κατοχυρώνεται πάλι με αίμα. Και διευρύνεται επίσης με αίμα. Έτσι συμβαίνει αιώνες τώρα. Δεν δικαιούται ο Πρόεδρος να μην τα καταλαβαίνει αυτά, όσο κι αν τελεί εν υπνώσει.

Και είναι τουλάχιστον σόλοικο να χρησιμοποιεί φτηνές δικαιολογίες. «Δέχθηκα αρκετές φορές κριτική για τις υπογραφές που έβαλα», αλλά «ήταν συνειδητή η απόφασή μου να σεβαστώ το Σύνταγμα» και «να μην παραβιάσω τη θεσμική τάξη». Ο Κάρολος δεν παραβίασε τελικά τη θεσμική τάξη, όμως παραβιάζει τη λογική για άλλη μια φορά. Επειδή σέβεται το Σύνταγμα, υπέγραφε ό,τι αντισυνταγματικό του έδιναν… Κι έτσι αποδεικνύει ότι είναι ακόμη καλός στις τριπλές τούμπες στον αέρα. Ω, ναι, θα τον ζήλευαν πολλοί νεότεροί του. Αυτό το σπορ προϋποθέτει τις πιο διαφορετικές ιδιότητες: Και μακαριότητα και σκληρή αδιαφορία για ό,τι συμβαίνει γύρω. Και ευελιξία και παχυδερμία. Και μαζί με το Σύνταγμα και κόντρα στο Σύνταγμα.

Άσε που μπορεί κάποιος να κάνει και δεύτερες σκέψεις. Ο μόνος τρόπος που απομένει στον Κάρολο για να δικαιολογήσει όλα όσα (δεν) έκανε είναι η ανάγκη του για υστεροφημία. Και ίσως το μυαλό του να είναι τελικά πολύ πρακτικό. Σαράντα χρόνια τώρα, έχουν «υπηρετήσει» το θεσμό άλλοι πέντε Πρόεδροι. Εκτός από τον Καραμανλή τον Πρεσβύτερο, τους υπόλοιπους δύσκολα τους θυμάται κανείς. Τον Κάρολο όμως σίγουρα θα τον θυμούνται. Όχι μόνο επειδή εξεδιώχθη κακήν κακώς από την παρέλαση του ΟΧΙ το 2011 στην Θεσσαλονίκη, αλλά και επειδή επί των ημερών του εγγυήθηκε από τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας την υπό εξαφάνιση Δημοκρατία.

Έτσι φαίνεται πως κάνουν οι Πρόεδροι που που σέβονται τον εαυτό τους και το… θεσμό.

Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Διαρκείς συμπληγάδες για τον ΣΥΡΙΖΑ

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Καταδικασμένος να πορεύεται ανάμεσα σε συμπληγάδες φαίνεται να είναι μονίμως ο ΣΥΡΙΖΑ. Από τον καιρό που εκτοξεύτηκε οι συμπληγάδες αναγκαστικά μεγάλωσαν, έγιναν πιο επικίνδυνες, καθώς μπήκαν κάτω και από τον παραμορφωτικό φακό των ΜΜΕ της διαπλοκής. Αυτό πρέπει να είναι «ένα το κρατούμενο» για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Εκείνο που δεν έχει όμως υπολογίσει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι οι συμπληγάδες δεν περιορίζονται μόνο στα βράχια που ανοιγοκλείνουν…

Αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις δίνει η για άλλη μια φορά ελαφρότητα με την οποία το κόμμα αντιμετωπίζει την πολιτική. Μέσα σε λίγους μήνες αναγκάστηκε άλλη μια φορά να ανακρούσει πρύμνα για εκλογικές επιλογές εγκριθείσες από το κεντρικό του όργανο - και αν συνεχίσουν έτσι θα βρεθούν στην επόμενη εκλογική στροφή κι άλλες επιλογές τις οποίες θα κρίνουν «ανάρμοστες» είτε τα ΜΜΕ είτε οι εσωκομματικές αντιπολιτεύσεις. Αυτά εν πολλοίς είναι γνωστά – και αναμενόμενα για ένα κόμμα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, που ξεκίνησε ως υβρίδιο διαμαρτυρίας-διαλόγου-κοινής δράσης,

και μετεξελίχθηκε σε κόμμα το οποίο ακόμη δεν έχει καταλάβει ότι προϋπόθεση της ενότητας δεν είναι μόνο η δημοκρατία, αλλά και η δηλωμένη υπηρέτηση κοινών στόχων.

Μέρι τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μάθει να ελίσσεται (όχι πάντα με επιτυχία) ανάμεσα στις συμπληγάδες των ΜΜΕ. Είχε μάθει επίσης να ελίσσεται (όχι πάντα με επιτυχία) ανάμεσα στις συμπληγάδες των κάθε λογής προσωπικοτήτων που τον προσεγγίζουν για να πάρουν κάτι από τη λάμψη του. Είχε ακόμη μάθει να ελίσσεται (όχι πάντα με επιτυχία) ανάμεσα στα κάθε λογής συμφέροντα που τον πλευρίζουν για να…

Τον πιάσουν πόρτα για το χειμώνα.

Τώρα, με την υπόθεση Σαμπιχά Σουλεϊμάν ήρθε πια ο καιρός να αντιληφθεί και το «ευαίσθητο ζήτημα της Θράκης», με το οποίο δεν παίζεις κουβαδάκια σε παραλία. Η νέα περιπέτεια βάζει το κόμμα να κινηθεί και πάλι ανάμεσα σε συμπληγάδες: από τη μια η ιδέα που λέει ότι ανάμεσα σε όλους τους εθνικισμούς ο ελληνικός έχει δίκιο και από την άλλη η ιδέα που λέει ότι ανάμεσα σε όλους τους εθνικισμούς έχουν πάντα δίκιο οι άλλοι εθνικισμοί. Η πρώτη ιδέα έρχεται από εκτός του κόμματος πηγές.

Η δεύτερη όμως έρχεται από εντός του κόμματος πηγές.

Είναι αυτή που χαρακτηρίζει ακροδεξιά την (για λίγες μέρες) υποψήφια ευρωβουλευτίνα Σουλεϊμάν (και Ρομά και… ακροδεξιά). Που αναγνωρίζει όλα τα δικαιώματα όλων των όπου γης μειονοτήτων εκτός από το δικαίωμα ενός μειονοτικού της Θράκης να μην επιθυμεί να αυτοθεωρείται Τούρκος. Που θεωρεί τη μειονότητα της Θράκης τουρκική («ένα πράμα») ασχέτως αν οι μειονοτικοί δεν αισθάνονται όλοι έτσι. Και που (όπως φάνηκε από το «ένα πράμα» του Δ. Χριστόπουλου) επειδή αρνείται, και σωστά, τον ελληνικό εθνικισμό,

κλείνει τα μάτια και κάνει περίπου σαν να μην υπάρχει ο τουρκικός.

Είναι μια ψυχούλα του ΣΥΡΙΖΑ που ενώ μιλάει για όλα, δεν ανακοίνωσε ότι ενοχλείται από την ύπαρξη του φίλου των Γκρίζων Λύκων, Αχμέτ Κουρτ, στο περιφερειακό ψηφοδέλτιο Θράκης του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι πιθανό, αυτή η ψυχούλα να μην ήθελε να υπάρχει καν μειονοτική εκπροσώπηση στο ΣΥΡΙΖαϊκό ευρωψηφοδέλτιο, προκειμένου η μειονότητα να εκφραστεί καθ’ ολοκληρία από το μοναδικό ευρωψηφοδέλτιο του τουρκικού προξενείου («ένα πράμα» είναι ούτως ή άλλως η μειονότητα).

Δεν είναι ακόμη φανερό αν ο ΣΥΡΙΖΑ υπέστη δημοσκοπικό πλήγμα από τις παλινωδίες περί το ευρωψηφοδέλτιο – όμως, μόνο μια κοντόθωρη οπτική θα μπορούσε να το δει έτσι. Εκείνο που γίνεται φανερό είναι ότι τα προβλήματα για τον ΣΥΡΙΖΑ δεν θα τελειώσουν εδώ, καθώς δίπλα στις κάθετες αντιθέσεις μεταξύ των διαφόρων τάσεων-φραξιών, υπάρχουν και αναπτύσσονται

μεγάλες αντιθέσεις που τον διαπερνούν οριζόντια και ανεξαρτήτως τάσεων...

Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Να αφήσουμε πίσω αυτό το είδος ανθρώπου

Του Χρήστου Πραμαντιώτη

Δεν είναι και πολύ τιμητικά τα λόγια που ακούστηκαν, επισήμως και ανεπισήμως, για τους σκανδαλιάρηδες των τελευταίων εβδομάδων. Το πολιτικό σύστημα, πολύ λογικά, παίρνει αποστάσεις από τους Λιάπηδες, τους Κάντες και τους Τομπούλογλου κάθε είδους. Και ψιθυρίζει στα παπαγαλάκια του για να ψιθυρίσουν κι αυτά με τη σειρά τους ότι αυτά τέλειωσαν τώρα, κάθε κατεργάρης στον πάγκο του. Αυτό μένει να το δούμε, αν και… ποιος πιστεύει πλέον ότι θα ξεκινήσει μια μεγάλη και σε βάθος έρευνα για όλους όσοι έχουν δει να περνούν μπροστά από την καρέκλα της κρατικής τους θέσης....

Εκατομμύρια δραχμούλες κι ευρώπουλα;

Το πιο αστείο, όμως, είναι ότι πολλοί προσπαθούν να αποδώσουν την «ανάρμοστη» συμπεριφορά πολιτικών στελεχών του διαμετρήματος Λιάπη ή Τομπούλογλου, σε απλές εξηγήσεις. Αυτό είναι, λένε, λογικό για ανθρώπους του κομματικού σωλήνα και για ανθρώπους που δεν έχουν ιδρώσει για να βγάλουν το ψωμί τους, αλλά ακούμπησαν στο κόμμα και κατόπιν στο κράτος για να «μεγαλουργήσουν». Σωστό κι αυτό… Άνθρωποι όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ας πούμε, που έχει διατελέσει στέλεχος επιχείρησης του ιδιωτικού τομέα, πολύ δύσκολα θα βάλουν το χέρι στο μέλι (παρά τις κακές γλώσσες που τον ενέπλεξαν με κάτι μικροδωράκια από τη Siemens, παλαιότερα). Πολλοί λένε, επίσης, ότι ο νόμος περί ευθύνης υπουργών παίζει το ρόλο του απαλλάσσοντας από το κόστος όποιον σκοπεύει να πολλαπλασιάσει τις καταθέσεις του με πολιτικό χρήμα. Κι αυτό σωστό…

Παρ’ όλα αυτά, «υπάρχει κάτι πιο βαθύ που τους ενώνει».

Η αλαζονεία του ακαταδίωκτου. Που δεν προκύπτει από το νόμο περί ευθύνης υπουργών, αλλά από τη βεβαιότητα ότι «εμένα δεν με πιάνει τίποτε». Πόθεν προκύπτει αυτή η βεβαιότητα; Από τη σκληρή προσπάθεια που έχει κάνει εδώ και μερικές δεκαετίες το σύστημα εξουσίας να απορρυθμίσει την κοινωνία, να τη διαφθείρει. Κοινώς, ο Τσοχατζόπουλος υποσυνείδητα σκεφτόταν με το μυαλό του Πάγκαλου: «Μαζί τα φάγαμε - εμένα θα πιάσουν;».

Και κυρίως σκεφτόταν: «Τους έχουμε κάνει όλους σαν τα μούτρα μας - εναντίον μας θα στραφούν;».

 Όσο κι αν φαίνεται τελείως τζογαδόρικο, είναι ακριβώς όπως ακούγεται. Έχοντας κάνει κυρίαρχη αντίληψη τον ατομισμό, τον παρτακισμό, την ανετιά, το «να περνάω εγώ καλά», την αυθαιρεσία, τον εκμαυλισμό, την εύκολη φοροδιαφυγή, τον αεριτζιδισμό, διέλυσαν κάθε ιστό που συνέχει την κοινωνία. Από εκεί προέκυπτε η σιγουριά τους. Περίμεναν ότι με την κοινωνική αφασία που έσπειραν, θα καταφέρουν να απολαύσουν ανενόχλητοι τους καρπούς του πολύχρονου κόπου τους.

Δεν υπολόγισαν, όμως, καλά επειδή «έχει ο καιρός γυρίσματα», όπως δεν υπολογίζουν καλά και όσοι ελπίζουν ότι με έναν εύκολο τρόπο θα ανασυγκροτηθεί η κοινωνία και η συνείδηση.

Αν πρόκειται να αποκτήσουν κάποιο νόημα οι εκατοντάκις εκατομμύρια φορές που ακούστηκε αυτές τις μέρες η ευχή «καλή χρονιά», αυτό είναι να αφήσουμε επιτέλους πίσω αυτό το είδος ανθρώπου που έρχεται από το παρελθόν της ελληνικής κοινωνίας και που μεθοδικά έχτισαν για δεκαετίες οι Τσοχατζόπουλοι και οι Τομπούλογλου. Η διανόηση (όση έχει απομείνει να σκέφτεται ακόμη) και η πολιτική (όση μπορεί ακόμη να οραματίζεται ένα καλύτερο μέλλον) έχει δουλειά να κάνει αν θέλει να στρώσει κώλο και να δείξει μια διέξοδο για την κοινωνία…

Γιατί η οικονομική πολιτική δεν είναι τα πάντα!

Από τον Δρόμο της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »