Γραμβούσα μαύρα να ντυθείς...

Σπιναλόγκα, το νησί με τις βαθιές πληγές

Η Σπιναλόγκα είναι μικρό νησί κοντά στην Ελούντα στην Ανατολική Κρήτη. Έχει γίνει γνωστή σαν το νησί των λεπρών, αφού εδώ απομονώνονταν οι λεπροί από την Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα μέχρι το 1957.
Σήμερα τη Σπιναλόγκα επισκέπτονται κάθε καλοκαίρι χιλιάδες τουρίστες με καραβάκια από τον Αγιο Νικόλαο, την Ελούντα και την Πλάκα για να ξεναγηθούν στα ερειπωμένα της κτίρια, που με κόπο προσπαθεί η αρχαιολογική υπηρεσία να συντηρήσει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2009, τους καλοκαιρινούς μήνες δέχεται 1200 - 1500 επισκέπτες καθημερινά και είναι ο πιό επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος στην Κρήτη μετά την Κνωσό.
Η καίρια θέση της βραχονησίδας Σπιναλόγκα για τον έλεγχο και την προστασία του λιμανιού της Ελούντας δεν θα μπορούσε παρά να σημαδέψει τη Σπιναλόγκα με μία πολυτάραχη ιστορία γεμάτη σκληρές μάχες και πολύ ανθρώπινο πόνο.



Σήμερα Σπιναλόγκα ονομάζουμε μονάχα το μικρό νησί, αλλά οι Ενετοί με το όνομα αυτό αποκαλούσαν και την μεγάλη χερσόνησο Νησί ή Κολοκύθα που ενώνεται με την Ελούντα με ένα στενό ισθμό.

Αναφέρεται ότι η Κολοκύθα ήταν ενωμένη με την Σπιναλόγκα (γι αυτό μοιράζονταν το ίδιο όνομα), αλλά το 1526 οι Ενετοί άνοιξαν διώρυγα με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το μικρό αυτό νησί.

Η πληροφορία αυτή προέρχεται από τον Ενετό χαρτογράφο Vincenzo Coronelli και την αναφέρουμε με κάθε επιφύλαξη για την ακρίβεια της. Πάντως το νησί απέχει από την Κολοκύθα μόνο 170 μέτρα και τα νερά είναι αβαθή, οπότε είναι πιθανό οι Ενετοί πράγματι να προχώρησαν στο έργο αυτό προκειμένου να δημιουργήσουν ένα απόρθητο νησί - φρούριο.



Το όνομα Σπιναλόγκα προέκυψε γύρω στο 13ο αιώνα με νονούς τους Ενετούς κατακτητές, οι οποίοι αφού δεν είχαν εξοικείωση με την ελληνική γλώσσα παρέφθειραν (παράφρασαν) το τοπωνύμιο «στην Ολούντα» σε Σπιναλόντε αρχικά (13ος αιώνας) και αργότερα σεΣπιναλόγκα. Όχι τυχαία βέβαια, γιατί το Σπιναλόγκα τους ήταν ήδη γνωστό από μία νησίδα στη Βενετία, τη σημερινή Τζιουντέκα (Εβραϊκή).



Μια άλλη ερμηνεία του ονόματος Σπιναλόγκα, το θέλει να έχει προκύψει από το σχήμα της νησίδας που θυμίζει μακρύ αγκάθι (σπίνα=αγκάθι, λόνγκα=μακρύ), μία θεωρία που δεν την ενστερνίζονται πολλοί.

Αρκετά αργότερα το 1957 παρουσιάστηκε ένα άλλο όνομα για τη νησίδα, το όνομα Καλυδών, σαν μια ανεπιτυχής προσπάθεια για να αντικατασταθεί το λατινογενές Σπιναλόγκα με ένα ελληνοπρεπές όνομα.



Η Σπιναλόγκα παρά την μεγάλη και πολυτάραχη ιστορία της είναι κυρίως γνωστή σήμερα σαν το νησί των λεπρών.
Το 1903 στην Κρήτη ιδρύεται Λεπροκομείο στη Σπιναλόγκα για την απομόνωση όσων έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν από τον υγιή πληθυσμό.
Δεν είχε βρεθεί ακόμα το φάρμακο για τη λέπρα και η κολλητική νόσος ήταν ο φόβος και ο τρόμος των ανθρώπων. Οι χανσενικοί ήταν απομονωμένοι σε περιοχές (μεσκινιές) έξω από τις πόλεις περιμένοντας να ζήσουν από την φιλευσπλαχνία των διαβατών.
Στην Κρήτη διατηρούνται ακόμα τα τοπωνύμια Μεσκινιά, για παράδειγμα στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο. Ειδικά στο Ηράκλειο πρόκειται για τη συνοικία Χρυσοπηγή που βρίσκεται νότια από τη Λεωφόρο Ικάρου, πριν τη συνοικία Πόρος.



Ηταν η εποχή που ο κόσμος πανικοβάλλονταν από τη λέπρα και οι λεπροί έπρεπε να φορούν κουδούνια για να προειδοποιούν τον κόσμο να απομακρύνεται έγκαιρα από κοντά τους. Τότε δεν γνώριζαν ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία στην ασθένεια αυτή και ότι ο κίνδυνος μόλυνσης ήταν πολύ μικρότερος από όσο νόμιζαν. Ποιος όμως θα ρίσκαρε να μολυνθεί από μια ανίατη, θανατηφόρο ασθένεια;
Έτσι ένα νησάκι ήταν ιδανική λύση για να απομακρυνθούν από τον υγιή πληθυσμό οι χανσενικοί και να αισθανθούν ασφαλείς οι υγιείς. Η Σπιναλόγκα ήταν ιδανική λύση γιατί πρόσφερε εύκολη επικοινωνία με τη στεριά για τη μεταφορά των ασθενών, τροφίμων και εφοδίων. Επίσης υπήρχαν πολλά άδεια σπίτια σ’ αυτή μετά την αποχώρηση των μουσουλμάνων κατοίκων της.
Στις 30 Μαίου του 1903 υπογράφηκε η απόφαση για να μετατραπεί η Σπιναλόγκα σε νησί των λεπρών και μεταφέρθηκαν 250 ασθενείς από διάφορα μέρη της Κρήτης. Μετά το 1913 η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα και άρχισαν να έρχονται ακόμα περισσότεροι άρρωστοι στη Σπιναλόγγα, ενώ αργότερα δέχτηκε ασθενείς ακόμα και από άλλες χώρες και χαρακτηρίστηκε σαν Διεθνές Λεπροκομείο.


Η λέπρα ή νόσος του Χάνσεν

Η νόσος του Χάνσεν εξακολουθεί να ταλαιπωρεί ακόμα και σήμερα τους ανθρώπους. Σε πολλές χώρες, όπως η Ελλάδα, η νόσος έχει εξαφανιστεί, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο στην Ινδία, στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική.
Το 2001 νόσησαν από λέπρα 763.000 άνθρωποι, κυρίως στη νοτιο-ανατολική Ασία (668.000), ενώ ο αριθμός νέων περιστατικών μειώθηκε σε 300.000 το 2005.
Η λέπρα οφείλεται στο Μυκοβακτηρίδιο της λέπρας (mycobacterium leprae), που είναι συγγενικό με το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Ο μικροοργανισμός αυτός ανακαλύφθηκε από τον γιατρό G.A.Hansen το 1873, γι αυτό και η λέπρα λέγεται επίσημα Νόσος του Χάνσεν.
Η νόσος είναι μεταδοτική όταν υπάρχει συχνή επαφή με ασθενή, αλλά το μεγαλύτερο μέρος (95%) του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία.
Σήμερα υπάρχουν φάρμακα που θεραπεύουν τη λέπρα και όσοι κάνουν την κατάλληλη θεραπεία μπορούν να έχουν μια κανονική ζωή χωρίς να μεταδίδουν την ασθένεια. Ωστόσο η λέξη «λεπρός» εξακολουθεί να αποτελεί κοινωνικό στίγμα και είναι ένας από τους κύριους λόγους που κάποιοι ασθενείς δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια στα πρώτα στάδια της ασθένειας.



Η καθημερινή ζωή των χανσενικών στην Σπιναλόγκα

Οι ασθενείς στην Σπιναλόγκα δικαιούνταν ένα μικρό επίδομα μηνιαίως, που συχνά δεν κάλυπτε τη διατροφή και τα φάρμακά τους. Ηταν μια περίοδος που το ελληνικό κράτος τυραννιόταν από διαδοχικούς πολέμους (Μακεδονικός, Βαλκανικοί, Α’ & Β’ Παγκόσμιοι, Εμφύλιος). Συνεπώς η Ελλάδα προσπαθούσε με δυσκολία να σταθεί οικονομικά στα πόδια της, γεγονός που δυσχέραινε τη θέση των χανσενικών στη Σπιναλόγκα. Οι συνθήκες ζωής των χανσενικών ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Αναφορές μάλιστα λεπρών μιλάνε για εξαθλίωση.
Η σημαντική αλλαγή ήρθε τη δεκαετία του 1930 όταν στην Σπιναλόγκα μεταφέρθηκε ο Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης. Ο Ρεμουνδάκης, που ήταν τριτοετής φοιτητής της Νομικής όταν αρρώστησε, φαίνεται πως ήταν ο άνθρωπος που περιμένανε οι υπόλοιποι μέχρι τότε για να διεκδικήσουν ανθρώπινες συνθήκες ζωής.



«Ημασταν μαζί. Ηταν σπουδαίος άνθρωπος και η φοβερή αρρώστια τον είχε καταδικάσει σε τύφλωση και αποκοπή του χεριού...» Μανόλης Φουντουλάκης.

«Περπατώντας στον δρόμο της Σπιναλόγκας, σταμάτησε και κράτησε την αναπνοή σου. Από κάποιο χαμόσπιτο τριγύρω σου θα ακούσεις τον απόηχο από κάποιο μοιρολόγι μιας μάνας, μιας αδελφής ή τον αναστεναγμό ενός άνδρα. Αφησε δύο δάκρυα από τα μάτια σου και θα δεις να λαμπυρίζουν εκατομμύρια δάκρυα που πότισαν αυτόν τον δρόμο». Επ. Ρεμουνδάκης

Έτσι τα σπίτια στην Σπιναλόγκα ασβεστώθηκαν μετά από πολλά χρόνια, άνοιξε ο περιμετρικός δρόμος, συστάθηκε υπηρεσία καθαριότητας των εξωτερικών χώρων, έχτισαν θέατρο, κινηματογράφο και από τα μεγάφωνα του δρόμου ακουγόταν συνεχώς κλασική μουσική.

Ανθρωποι ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν στη Σπιναλόγκα. Εκαναν παιδιά, που μερικά από αυτά μεγάλωσαν μαζί τους χωρίς να αρρωστήσουν ποτέ. Φρόντιζαν ο ένας τον άλλο, έκαναν όποια δουλειά μπορούσαν για να καλυτερέψουν τη ζωή τους, λειτουργούσαν δικό τους καφενείο και κουρείο, είχαν την εκκλησία τους τον Αγιο Παντελεήμονα, όπου λειτουργούσε ένας γενναίος ιερέας που χωρίς να είναι άρρωστος δέχτηκε εθελοντικά να μοιραστεί τη ζωή του με αυτή των εξόριστων λεπρών.

Η «Αδελφότητα Ασθενών Σπιναλόγκας» που ίδρυσε ο Ρεμουνδάκης έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Η ζωή στο νησί των λεπρών άρχισε να θυμίζει κάτι από αυτή που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν στα σπίτια τους για να μεταφερθούν στη Σπιναλόγκα.
Από το 1948 και μετά ο αριθμός των λεπρών στη Σπιναλόγκα άρχισε να μειώνεται γιατί τότε ανακαλύφθηκε το πρώτο φάρμακο κατά της φρικτής αυτής αρρώστειας.

Το Λεπροκομείο έμεινε ανοιχτό μέχρι το 1957, οπότε οι τελευταίοι 20 ασθενείς μεταφέρθηκαν σε λεπροκομείο στην Αθήνα. Στο μεταξύ πολλοί είχαν θεραπευτεί και επέστρεψαν στα σπίτια τους.
Από τότε και στο εξής η Σπιναλόγκα εγκαταλείπεται και λεηλατείται, ενώ πολλά αρχιτεκτονικά μέλη των οικοδομών της στολίζουν τα πολυτελή ξενοδοχεία της περιοχής της Ελούντας.

Ένα βιβλίο αναμνήσεων

Πριν από 30 χρόνια η διαδρομή αυτή είχε άλλα χώματα, άλλες βροχές. Τα κατσίκια αυτά, τα πρόβατα αυτά έμοιαζαν με τα άλλα που θυσιάστηκαν για την τροφή των ανθρώπων. Τα δέντρα είχαν πιο πολλά φύλλα στα κλαδιά. Οι ελιές, τα πεύκα έμοιαζαν όπως στα έργα ζωγραφικής. Το παρελθόν είχε εισέλθει στον παρόντα χρόνο. Οι Αθηναίοι, οι Θεσσαλονικείς, οι πολυπληθείς επισκέπτες από παντού, γνώριζαν τα Ανώγεια της Κρήτης. Μια συμφωνία, μια αγάπη πνευμάτων έκαναν τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Γεώργιο Κλάδο, δήμαρχο Ανωγείων, να διοργανώσουν, το 1979, αυτό το συνέδριο για τη Λαϊκή παράδοση στον καιρό μας - όχι τώρα που δεν έχει μείνει τίποτε, αλλά τότε.

Οι ομιλητές, στη θέση τους. Κάποια από τα πρόσωπα που έπαιζαν και άλλα που θα έπαιζαν ρόλο αργότερα στον πολιτισμό αυτής της χώρας, ήταν εδώ. Νιάτα και ομορφιές, όπως στα βιβλία των αναμνήσεων. Ανάμεσα σε καφέδες και ποτά, εδέσματα και σαλάτες, κρασί και ρακί, οι σύνεδροι και οι ακροατές έπλεκαν ουράνιες σκέψεις κάθετες στη φυσική ζωή του τόπου. Τραγουδιστές και λυράρηδες έντυναν τα βράδια με μουσικές εξαίσιες, συμπληρώνοντας το σκηνικό. Το έργο.

Αυτά πέρασα εδώ ξεφυλλίζοντας το βιβλίο που μου έστειλε η yafka books - ο Γιώργος Μητρόπουλος και η εξαιρετική συνθέτρια, τραγουδίστρια Δανάη Παναγιωτοπούλου, υπό τον τίτλο: Ο καταστασιακός Χατζιδάκις, Ανώγεια 1979. Συνάντηση και διάλογος για τη σημασία μιας λαϊκής παράδοσης στον καιρό μας. Οπου οι φωτογραφίες παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Όμως την Κρήτη θα την ζήσω παρουσιάζοντας την ποιητική τέχνη, με τον συνεργάτη μας - ποιητή, Χρίστο Κρεμνιώτη, από τις 16 έως 23 Νοεμβρίου στο Ηράκλειο της Κρήτης, μιλώντας, ως Βιβλιοθήκη - Καταφύγιο θηραμάτων, στο θέατρο του Παγοποιείου, που, εξαιρετικά, διευθύνει η Χρυσάννα Καρέλλη· στην παζολινική πόλη.

Από τον Γιώργο Χρονά

Άγιε μου Γιώργη μεθυστή

Άι Γιώργης ο Μεθυστής. Όσο να πεις εντυπωσιακό "παρατσούκλι" για Άγιο. Αλλά εδώ η λαική σοφία συνταιριάζει αγιότητες και ανθρώπινα χούγια. Τρεις του Νοέμβρη.

Η χαρά των "βαρελοφρόνων".

Οι νοικοκυραίοι της Κρήτης πρωτανοίγουν τα σφραγισμένα βαρέλια της νέας σοδειάς. Κρασί μυρωδάτο, σπονδή στον Άγιο τους. Κι οι εκκλησιές του, τρεις όλες κι όλες. Στην Αυγενική, στο Σωκαρά και στη Ροδιά.

Βρεθήκαμε σε λίγη ώρα να ανηφορίζουμε το στενό και κακοτράχαλο δρομάκι. Ένα πανέμορφο ηλιοβασίλεμα στεφάνωνε το ξωκκλήσι μας. Ο κόσμος λιγοστός.
Το κονάκι του Αγίου το ξόρισαν εδώ πάνω οι βοσκοί. Οι μάντρες με τα πρόβατα το
γυροφέρνουν ακόμη. Και τονε θέλανε "μεθυστή" τον Άγιο τους. Να ταιριάζει στα χνώτα τους. Να ευλογάει το κρασί τους κάθε χρόνο στις 3 του Νοέμβρη, όπως το 'κανε παλιότερα ο "προκάτοχός" του, ο Διόνυσος, την πρώτη μέρα των Ανθεστηρίων.
Η εκκλησία στολισμένη με σημαιάκια. Στο εσωτερικό της ίσα να χωρά ο παπάς, ο ψάλτης και κανά δύο ακόμη. Μπαίνεις, ανάβεις κερί, ασπάζεσαι τον Άγιο, βγαίνεις. Απλά πράγματα. Και σαν βγεις στο προαύλιο δεν έχει "αντίδερο απ' του παπά το χέρι". Ένα πάγκο με κεραστές και λογής λογής κρασιά έχει. Και λίγα μέτρα πιο κει βλέπεις τις σούβλες να στριφογυρνούν ανήσυχες. Και τις φωτιές με τα αντικρυστά κρέατα. Ιδίοτυπος "άρτος" σε ιδιότυπο πανηγύρι.
Μεθυστής ο Άη Γιώργης, γιατί μέχρι να προχωρήσει λίγο η νύχτα δοκιμάζει όλα τα
γιοματάρια των πιστών του. Και μετά βουτά και το οφτό με τα χέρια για να ξεγελάσει το
μεθύσι του. Και μόλις χορτάσει πιάνει τη λύρα και τις μαντινάδες.

Άγιε μου Γιώργη, μεθυστή
βλόγησε τη σοδειά μου
φάε και πιές και σίμωσε
και φύλα τα παιδιά μου

Μα γω κρασί δεν έπινα.
Εγώ το κοινωνούσα.
Και εδά μεθώ και χαίρομαι
κι όλο θα το βλογούσα,

αρκεί να μου το τάξετε
σε τούτη δω τη σχόλη
πως κάθε χρόνο θα 'ρχεστε
να μου το φέρνετ' όλοι.


Αφιερωμένο σ' όλους τους "μεθυστές" που επιμένουν ότι ... η ζωή είναι αλλού.

Λογοτεχνάσματα και άλλες ιστορίες...

Την αγαπώ. Είναι όμορφη.
Όταν είμαι μακρυά της μου λείπει.
Όταν είμαι κοντά της με νευριάζει.
Και γκρινιάζω για τα άσχημα της,
που συναντώ και που κάθε μέρα
γίνονται περισσότερα.
Μ'αυτή την είδηση,με πήρε,ξανά
αγκαλιά. Η Κρήτη.


Το δεύτερο Σπίτι της Λογοτεχνίας στην Ελλάδα είναι γεγονός.
Στεγάζεται σε ένα παλιό σχολείο του 1882, που λειτουργούσε ώς το 1975,
στο χωριό Κράσι του Δήμου Μαλίων.
Θα φιλοξενεί Ελληνες συγγραφείς και μεταφραστές
ελληνικών έργων σε μια ξένη γλώσσα.
Το παλιό σχολείο όπου στεγάζεται το Σπίτι της Λογοτεχνίας,
είναι αποτέλεσμα συνεργασίας της διευθύντριας
του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης - Λογοτεχνία και Επιστήμες του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ) Ελένης Ζέρβα και του δημάρχου Μαλίων, Κ. Λαγουδάκη.
Η πρόταση έγινε από τη δημοτική αρχή προς την κ. Ζέρβα
τον Σεπτέμβριο του 2008.
Και έγινε αποδεκτή όταν η δεύτερη επισκέφθηκε το Κράσι
και διαπίστωσε ότι το οίκημα θα μπορούσε να μετατραπεί
σε Σπίτι της Λογοτεχνίας.
Ενα χρόνο και ένα μήνα αργότερα, το Σάββατο 17 Οκτωβρίου,
έγιναν τα εγκαίνια.
Τόσο χρειάστηκε ώστε να ανακατασκευαστεί το παλιό σχολείο
σ' ένα σύγχρονο χώρο υποδοχής δημιουργών (μαζί με την οικοσκευή).
Τη διαμόρφωση εσωτερικά και εξωτερικά ανέλαβε η τεχνική διεύθυνση του δήμου, με χρήματα (120.000 ευρώ) από εθνικούς πόρους - από τα Ολοκληρωμένα Προγράμματα Ανάπτυξης Αγροτικών Χωρών.
Ο πρόεδρος του ΕΚΕΜΕΛ Θωμάς Σκάσσης εκτιμά
ότι το Σπίτι της Λογοτεχνίας «θα προσφέρει στους ανθρώπους του πνεύματος το κατάλληλο περιβάλλον εργασίας» και τονίζει ότι «η τοπική κοινωνία αγκάλιασε με συγκινητικό τρόπο την εμπνευσμένη αυτή πρωτοβουλία».
Από την πλευρά της, η Ελένη Ζέρβα διαβεβαιώνει ότι
«αν και υπάρχουν ήδη πολλές αιτήσεις για φιλοξενία στο Κράσι,
«θα δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στους Ελληνες
δημιουργούς και στους μεταφραστές ελληνικής λογοτεχνίας προς ξένες γλώσσες».
Δεν κρύβει την πρόθεσή της να υπάρξουν κοινές δράσεις
με τον Δήμο Μαλίων, με στόχο να έχει λόγο και η τοπική κοινωνία.
Το Κράσι, γενέτειρα της οικογένειας Αλεξίου (Λευτέρη, Γαλάτειας, Ελλης),
βρίσκεται στις υπώρειες της Σελένας, σε υψόμετρο 600 μ.
Απέχει εννέα χιλιόμετρα από τα Μάλια και έχει 180 κατοίκους.
Στο χωριό αυτό, στις αρχές του εικοστού αιώνα,
παραθέριζαν ως φιλοξενούμενοι της οικογένειας Αλεξίου
ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Κώστας Βάρναλης, ο Γιώργος Βέης,
η Ελλη Αλεξίου, ο Βάσος Δασκαλάκης.
Το πρώτο Σπίτι της Λογοτεχνίας ιδρύθηκε το 2003 στο χωριό Λεύκες της Πάρου.
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στην Ευρώπη δεκατρία τέτοια κέντρα,
που στις 25 Μαρτίου 2000 δημιούργησαν το Δίκτυο Διεθνών Κέντρων Μεταφραστών Λογοτεχνίας. Οι χώρες που συμμετέχουν είναι: Γερμανία, Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Μ. Βρετανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ολλανδία, Σλοβακία, Σουηδία.

* Δικαίωμα υποβολής αίτησης φιλοξενίας, ανεξαρτήτως ηλικίας, έχουν όσοι έχουν εκδώσει ένα βιβλίο. Το ποσό για τη διαμονή μιας εβδομάδας είναι 70 ευρώ το άτομο
για τους υπηκόους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Για υπηκόους άλλων χωρών, το κόστος ανέρχεται σε 20 ευρώ το άτομο.

Αιτήσεις στο ΕΚΕΜΕΛ: Λυκαβηττού 2 & Ακαδημίας, 10671 Αθήνα, τηλ.: 0030-210-3639520, fax: 0030-210-3639350, e-mail: grammateia@ekemel.gr

Μια αγάπη για το καλοκαίρι...

Για να κάνεις ένα καλοκαιρινό ταξίδι δε χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια. Αρκεί μια μικρή σπίθα και έχεις ήδη βρεθεί με μια βαλίτσα στο χέρι να τριγυρίζεις στις θάλασσες του νου και να ταξιδεύεις.

Από τα καλοκαιρινά μου ταξίδια, αυτά του νου, ποτέ δεν λείπει η Κρήτη. Έχει ριζώσει τα αρμυρίκια της βαθιά μέσα μου και το φύλλωμα τους έκανε φράχτη την καρδιά. Θυμάμαι τα μέρη που πήγαινα, αλλά και άλλα που δεν μπόρεσα να δω και κάποια στιγμή θα ήθελα να βρεθώ εκεί.

Όπως στην υπέροχη παραλία του Μπάλου όπου για να φτάσει κάποιος χρειάζεται λίγο να ταλαιπωρηθεί. Έτσι όμως όλα γίνονται πιο μαγικά, αντικρύζοντας μια θάλασσα με όλες τις αποχρώσεις του μπλε... Ονειρεμένη.

Υπάρχει ένα πανέμορφο λιμανάκι στο Λουτρό, όπου αν βρει κανείς δωμάτιο να μείνει- τα δωμάτια είναι λίγα- και είναι δημιουργικός χαρακτήρας είμαι σίγουρη ότι θα εμπνευστεί, θα ξεχαστεί, θα χαθεί... Αν και τα μεγάλα νησιά μού προκαλούν άγχος, στην Κρήτη αυτό δεν το αισθάνομαι, γιατί είναι ένας τόπος όπου μπορεί κάποιος ανάλογα με τις διαθέσεις του να απομονωθεί σε ήρεμες, γραφικές γωνιές ή να μπερδευτεί με το πλήθος που χορεύει ξέφρενα στο «Room 69». Μπορεί να βρεθεί να κολυμπά ολομόναχος στα Γλυκά Νερά και σκάβοντας εκεί όπου σκάει το κύμα να πιει γλυκό νερό (ναι, αλήθεια!) ή να πίνει παγωμένα σφηνάκια με την παρέα του στους ρυθμούς του «Βeach Βar Βajia», στο Ρέθυμνο. Αν σας καλέσουν να πιείτε μια «κούπα», τότε να ξέρετε πως το παιχνίδι με το ποτό μόλις άρχισε και δεν μπορείτε να πείτε όχι.

Έχω δεκάδες στιγμές κι αναμνήσεις που θα με γυρίζουν πάντα στην Κρήτη.
Μια βαρκάδα στο Λουτρό με το τελευταίο μπουκάλι ρακί στις 2 το πρωί, η γαλήνη της θάλασσας, τα αστέρια στον ουρανό μοναδικό φως στο τοπίο και το σημείο του ορίζοντα όπου η θάλασσα ενώνεται με τον έναστρο ουρανό και γίνεται ένα... Πάντα όταν κοιτάζω τα αστέρια από αυτό το σημείο της γης γυρίζω χρόνια πίσω, στην αυλή του παππού μου, στο χωριό, όταν έβγαινα κρυφά τη νύχτα για να χαζέψω τον ουρανό.

Η Αγία Γαλήνη. Ένα μικρό χωριουδάκι στη νότια πλευρά της Κρήτης, που διατηρεί ακόμη και σήμερα αναλοίωτη τη φυσική του ομορφιά. Μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής, φτιαγμένο από τα χέρια έμπειρου ζωγράφου.
Στην παραλία του χωριού μπορείτε να κολυμπήσετε στην καθαρή και ήσυχη θάλασσα. Από το λιμάνι ξεκινούν καραβάκια που σας πάνε στις διπλανές παραλίες , Πρέβελης-Άγιος Παύλος-Άγιος Γεώργιος. Μπορείτε να επισκεφτείτε τους αρχαιολογικούς χώρους της Φαιστού και της Γόρτυνας, καθώς και άλλα ενδιαφέροντα μέρη που βρίσκονται, μερικά χιλιόμετρα από την Αγία Γαλήνη.
Ο σημερινός οικισμός της Αγίας Γαλήνης, βρίσκεται χτισμένος πάνω στην αρχαία μινωική πόλη ΣΟΥΛΙΑ. Εκεί υπήρχε ναός αφιερωμένος στην θεά Άρτεμης. Απομεινάρια αυτής της πόλης και του ναού, όπως κτίρια, τάφοι, μάρμαρα και δυο γρανιτένιες κολώνες που κοσμούν έως σήμερα την εκκλησία του χωριού, έχουν βρεθεί, στα θεμέλια των νέων σπιτιών της Αγίας Γαλήνης. Σύμφωνα με την παράδοση από αυτό το σημείο πέταξαν ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν από τον Μίνωα.

Το σημερινό της όνομα η Αγία Γαλήνη το οφείλει, σε μια πριγκίπισσα του Βυζαντίου, η οποία στο ταξίδι της προς τους Αγίους Τόπους, αντιμετώπισε με το πλοίο της, μεγάλη καταιγίδα στο πέλαγος, και ζητώντας την βοήθεια Της Παναγιάς, έκανε τάμα να χτίσει ένα ναό στο μέρος που θα έβγαιναν. Πραγματικά το πλοίο άραξε σώο, στην απάνεμη παραλία του χωριού, που ποτέ δεν σηκώνονται κύματα, και η πριγκίπισσα άρχισε να οικοδομεί τον ναό, που ονόμασε Παναγιά Γαλήνη και με τα χρόνια έγινε Αγία Γαλήνη. Ο ναός αυτός είναι το σημερινό νεκροταφείο του χωριού. Στην σημερινή μορφή το χωριό άρχισε να οικοδομείτε το 1884, από οικογένειες που ήρθαν από τις Μέλαμπες και άλλα χωριά της περιοχής, αναπτύσσοντας μεγάλη οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μέσω του λιμανιού και τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία 30 χρόνια.
Στην Αγία Γαλήνη ζουν 800 κάτοικοι που ασχολούνται με τον τουρισμό, την αλιεία, την γεωργία και το εμπόριο. Ο νότιος ορεινός όγκος του βουνού Ίδη ή Ψηλορείτης, με τα όμορφα χωριά και τα ωραία κάλους τοπία, προσφέρονται για μονοήμερες εκδρομές ή ακόμα και για πεζοπορία.

Αγάπησα την Κρήτη για τους ανθρώπους της, τον τρόπο ζωής τους και την αλήθεια τους. Ζωή και Κρήτη είναι συνώνυμα.