Skip to playerSkip to main content
Aired (October 19, 2025): HALOS KALAHATING MILYONG PISO ANG HALAGA NG MALE-MALETANG MGA IBONG KALAW O HORNBILL, NASAKOTE SA CHECKPOINT SA SARANGANI PROVINCE


PAALALA: Ilegal ang pagkalakal sa ibong ito.


Sa isang checkpoint sa bayan ng Maasim, Sarangani, nasabat ang tatlong maletang naglalaman ng mahigit 20 wild birds na may naglalakihang tuka na tawagin sa ibang mga probinsya, kalaw o tariktik. Sa Ingles, hornbill!


Ang presyo ng mga nakumpiskang hornbill, nagkakahalaga ng halos kalahating milyong piso!


May malaking tuka rin ba ang batas, para masawata ang illegal na pagkalakal sa mga ibong ito? Panoorin ang video. #KMJS


Kung may masaksihang illegal wildlife trafficking sa inyong lugar, i-report sa local DENR offices o tumawag sa 0912 909 2310.


“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture.'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS

Category

😹
Fun
Transcript
00:00Sa isang checkpoint sa bayan ng Maasim sa Sarangani Province,
00:07nasabat ang tatlong maletang ito na ang laman hindi bilyon-bilyong pisong kickback na i-deliver sa mga politiko,
00:16kundi mahigit 20 wild birds na may naglalakihang mga tuka,
00:23ibong kong tawagin sa ibang mga probinsya, kalaw o tariktik.
00:30Sa Ingles, hornbill.
00:35Ang presyo ng mga nakumpiskang hornbill, halos kalahating milyong piso.
00:43Talagang ingenious species siya. Bawal talaga na hulihin na gano'n.
00:47May malaking tuka rin ba ang batas para masawata ang iligal na pagkalakal ng mga ibong ito?
00:54Ang mga hornbill, lula ng isang SUV na minamaneho noon ni JR, hindi niya tunay na pangalan.
01:07Habang iniinspeksyon sa checkpoint ng mga pulis ang sasakyan, may kung anong ingay daw silang narinig.
01:14Parang tunog ng ibon. That's the time, yung personal natin po ma'am na nagkaroon ng pagkakataon at buksan.
01:20Hanggang tumambad sa kanila, ang tatlong maleta na ang laman,
01:256 na Mindanao Riffed Hornbills at 19 na Southern Rufous Hornbills.
01:32Southern Rufous Hornbill, bula yung ulo, may malaking cast, very blackish yung kanyang plumage.
01:38Yung Riffed Hornbill, meron siyang facial skin na medyo matilaw.
01:42Basis sa nangunahuli natin, galing po ng barangay Tambilil, Kiamba, Sarganipa, dito.
01:47At dadalhin, possible doon sa place of residence niya ng City of Digos.
01:52Ang 25 hornbills na nakumpis ka, agad itinurn over sa DENR o sa Department of Environment and Natural Resources.
02:01Habang si JR nakapiit ngayon sa Maasim Municipal Police Station.
02:09Nagpa-interview si JR sa aming team.
02:12Kiit niya, kinomisyon lang daw siya ng isa niyang kasama para ihatit ang mga maleta sa Davao.
02:19Mali, ano po, kinontrata po ko ng kasama ko yung nakatakas.
02:23Tatlong tao daw po po ni namin tapos may bagahe.
02:25Dadalhin daw namin sa Davao.
02:27Hindi tatlong tao yung kinarga namin, bagahe lang, maleta lang.
02:30Saan niya lang po yung zipper ng maleta?
02:34Kasi hindi ko alam kung anong ginagawa niya sa ikod kasi nag-drive ako.
02:38Yung driver na nahuli ngayon, inakaharap niya yung kasong violation of Section 27 of RA 9147 Wildlife Act natin.
02:46Ang kakakulang parusa is nasa 4 years to 6 years imprisonment, up to maximum 500,000 na fines.
02:53Nagtaka yung mga tao natin kasi pare-pareho ang laki.
02:56Hindi rin daw normal o natural ang pagpapakain sa mga ito.
03:08Pag gano'n mo yung ayaw nila magkain,
03:12so talagang i-hunting din natin.
03:13Kaya naghinala na ang mga ibon, hindi lang basta kinuha sa gubat o sa wild, kundi maaaring brinid.
03:26Ang captive breeding naman, pinapayagan niya na kailangan lang kung mag-alaga ka, magpaparami ka ng ibon,
03:37yung source na material mo is galing din sa legal na pamaraan na bili mo o galing sa legitimate na farmholder din.
03:45Ang mga hornbill nasa pangangalaga na ngayon ng Regional Wildlife Rescue Center sa Lutuyan, Sultan Kudarat.
03:53Pero ang ikinalungkot nilang ibalita, anim sa mga ito, namatay.
03:59Dahil yung ating mga ibon ay nakalagay sa maleta, sa isang malita, kuminsan, anim,
04:05so nasuppocate sila, kulang ng oxygen.
04:08So may lang ventilation. Yun ang reason kung bakit may namatay.
04:13Dahil sa malawakang pagkasira ng ating mga kagubatan na kanila ring habitat o tirahan at patuloy na illegal hunting at wildlife trade,
04:27maraming species ng hornbill itinuturing na ngayong critically endangered,
04:33gaya ng Acerus waldeni o rufous-headed hornbill at Sulu hornbill.
04:39They're a species na it takes time for them to grow.
04:43So two to three years bago sila fully mature and have families of their own.
04:47Dapat proud tayo kasi ang hornbills are about 62 species around the world.
04:53Ten of those are only found in the Philippines and nowhere else.
04:56Ang ilang mga hornbill na narescue ng mga otoridad mula sa gubad narito sa Cebu.
05:07Dito, Bida, ang Philippine Rufous Hornbill na si Tuk, short for Tukan.
05:12There is globally known as Callow or Crump of the Mountains.
05:17Na tatlong beses sa isang araw kung magtanghal sa park.
05:28Nasa kasama ang kanyang trainer na si Irvin.
05:32Kapag nasa stage na raw si Tuk, agad siyang nagpapakitang gilas.
05:37Kaya niyang lumipad from point A to point B.
05:41At saluhin ang pagkain ibinabato sa kanyang.
06:03It's really worth it na pagpunta namin dito, nakita namin si Tuk.
06:06Especially yung pag-apon niya ng pagkain at pagsalu niya.
06:09Napaka-worth it talaga pagpunta dito.
06:10Kapag wala naman daw sa mood si Tuk, hindi naman siya pinipilit ni Irvin.
06:15Walang anong interaction, papakalmahin lang muna siya po before ilabas ulit para mag-show.
06:21Si Tuk, hornbill na nakumpis ka ng DNR Cebu.
06:25Sobra raw itong agresibo noon.
06:31Hindi natin siya ma-release.
06:33Yung ability niya to find food, parang na-lesson na din.
06:36Taong 2022, ipinahiram o ipinaloan nila ito sa SART for educational purposes.
06:44We have to balance the need for education and conservation and protection.
06:50Marami na pong mga pag-aaral na pwede naman pong gawin ito sa wildlife.
06:55Na hindi na natin kailangang mag-coptive breeding.
06:59Na hindi na po natin kailangang mag-keep ng wildlife within a captive environment, katulad po ng zoo.
07:08Meron siyang wildlife farm permit issued in 2019.
07:11At it was found out na yung SART is capable.
07:15Tuk! Halituk!
07:18Si Tuk.
07:19Yung behavior kasi niya is dependent siya to humans.
07:23Meaning, kung i-release natin siya, that would cause harm or harm or even death.
07:28Sinecheck ng DNR through the compliance monitoring activity.
07:33Bawat ibong kinakalakal.
07:38Bawat tukat-pakpak na ibinibilanggo.
07:43Sugat sa ating kalikasan.
07:46Dahil kapag nawala ang mga tagapagdala ng binhi,
07:50katulad ng ginagawa ng mga ibon,
07:53titigil ang paghinga ng gubat.
07:56At kapag tumahimik na ang mga huni sa itaas,
08:00baka huli na para marinig din natin ang sigaw ng kalikasan.
08:20Epe, pang ilan na ba yan?
08:24Patay ang kinakain.
08:26Buhay naman tayong lahat.
08:28Kapag kinakabahan.
08:36Huwag mong kalimutan.
08:39Yan ang gustong mangyari ng kalaban.
08:43Wala na yan!
08:45May isa pa, Kay.
08:47Isang ano?
08:48Isang kagayang.
08:49Kapag nagpapakita daw si Pochong,
09:04may mamamatay.
09:06Thank you for watching, mga kapuso.
09:36Kung nagustuhan niyo po ang videong ito,
09:39subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
09:43And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Be the first to comment
Add your comment

Recommended